Dlaczego warto okrywać rośliny na zimę?

Jakie drzewa okrywać na zimę?

Jakie krzewy okrywać na zimę?

Jakie jeszcze rośliny okrywamy na zimę?

Dlaczego warto okrywać rośliny na zimę?

Okrywanie roślin na zimę to nie tylko ochrona przed mrozem, ale także wiele innych korzyści, które mają znaczenie dla ich zdrowia i przyszłego rozwój:

Ochrona przed mrozem i wiatrem: najważniejszą zaletą okrywania jest zabezpieczenie roślin przed niskimi temperaturami i zimnymi wiatrami. Chronione rośliny mają większe szanse na przetrwanie surowych warunków i uniknięcie przemarznięcia.

Zapobieganie uszkodzeniom mechanicznym: okrycie, zwłaszcza w postaci maty słomianej czy agrowłókniny, chroni rośliny przed łamaniem się gałęzi pod ciężarem śniegu oraz przed uszkodzeniami spowodowanymi przez oblodzenie..

Zmniejszenie ryzyka wysuszenia: zimowy wiatr może wysuszać rośliny, szczególnie te zimozielone. Okrycie tworzy barierę, która zatrzymuje wilgoć i chroni rośliny przed nadmiernym wysychaniem.

Ochrona korzeni i pędów: dzięki okryciu, system korzeniowy i nadziemne części roślin są lepiej izolowane od niskich temperatur, co zapobiega ich przemarzaniu i sprzyja szybszemu wznowieniu wzrostu na wiosnę.

Przeczytaj także: Zima i przymrozki idą wielkimi krokami! Jak przygotować rośliny ozdobne na zimę?

Jakie drzewa okrywać na zimę?

Choć większość drzew w Polsce dobrze znosi zimowe warunki, są takie, które wymagają dodatkowej ochrony, zwłaszcza w młodym wieku.

Drzewa owocowe: młode drzewa owocowe, takie jak jabłonie, grusze, śliwy czy wiśnie, warto zabezpieczyć, aby chronić je przed mrozami i pękaniem kory. Okrywanie pni matami słomianymi lub agrowłókniną pomaga utrzymać ciepło i zabezpiecza przed dzikimi zwierzętami, które zimą mogą obgryzać korę.

Drzewa egzotyczne i wrażliwe na mróz: gatunki takie jak migdałowiec, figowiec czy młode drzewka oliwne w polskim klimacie są narażone na przemarznięcie. Warto je otulić grubszą warstwą agrowłókniny, a podstawy drzew obsypać korą lub liśćmi, by dodatkowo chronić korzenie.

Jakie krzewy okrywać na zimę?

Krzewy są szczególnie wrażliwe na zimowe warunki, zwłaszcza jeśli są młode lub należą do gatunków ozdobnych.

Krzewy różane: róże, szczególnie te wielkokwiatowe i pnące, wymagają solidnego zabezpieczenia na zimę. Najlepiej jest obsypać podstawę rośliny ziemią, korą lub trocinami, a nadziemne części owinąć agrowłókniną. Dzięki temu róże łatwiej przetrwają mrozy i będą pięknie kwitły w kolejnym sezonie.

Krzewy zimozielone: ostrokrzewy, bukszpany czy mahonie powinny być okrywane, aby chronić ich liście przed wysuszającym działaniem zimowego wiatru. W tym celu można użyć agrowłókniny lub specjalnych osłon z siatki cieniującej.

Krzewy egzotyczne: rośliny takie jak hortensje bukietowe, rododendrony czy azalie mogą potrzebować dodatkowej ochrony, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu. Okrywanie ich agrowłókniną zapobiegnie przemarzaniu pąków i korzeni.

Jakie jeszcze rośliny okrywamy na zimę?

Nie tylko drzewa i krzewy wymagają ochrony zimowej. Wiele innych roślin ogrodowych również skorzysta z okrycia.

Byliny wrażliwe na mróz: delikatne byliny, takie jak dalie, kanny czy mieczyki, powinny być okrywane, a nawet wykopywane i przechowywane w chłodnym miejscu, jeśli zima zapowiada się szczególnie mroźna.

Trawy ozdobne: miskanty, turzyce czy trawy pampasowe wymagają ochrony, zwłaszcza u nasady. Najlepiej związać ich liście w pęczki i okryć podstawę słomą, korą lub agrowłókniną.

Pnącza: rośliny pnące, takie jak winorośl, clematis czy wisteria, zwłaszcza młode, mogą potrzebować dodatkowego zabezpieczenia. Owiń pędy agrowłókniną i dodatkowo osłoń podstawę, by zapobiec przemarznięciu korzeni.

fot. envato elements

W jaki sposób rozluźnić glebę po zbiorach?

Czym i kiedy nawozić glebę w sezonie jesiennym?

Czym wykonać ściółkowanie gleby

W jaki sposób rozluźnić glebę po zbiorach?

Gleba w warzywniku po całym sezonie będzie zanieczyszczona oraz zbita. Aby przygotować ją na wiosenne sianie, należy ją sprzątnąć oraz rozluźnić już teraz, zanim nadejdą przymrozki. Prace pielęgnacyjne rozpoczynamy więc od dokładnego zebrania wszelkich resztek roślin, rozłogów, pędów, korzeni oraz liści. Dopiero taką ziemię możemy rozluźniać i poprawiać jej strukturę. Mamy na to kilka sposobów. Najprostszym z nich może okazać się skuteczne i głębokie przekopywanie gruntu, które napowietrzni ziemię i pomoże usunąć pozostałe korzenie. Przekopywanie jest zalecane zwłaszcza wtedy, kiedy planujemy rozłożyć obornik lub inne nawozy zielone.

Kolejnym sposobem rozluźniania ziemi jest szczelne przykrycie jej warstwą tektury (najlepiej robić to „na zakładkę”), na którą następnie układamy dziesięciocentymetrową warstwę trawy lub liści. Wszystko delikatnie zraszamy wodą.

Zdarza się jednak, że mamy do czynienia z glebą wybitnie gliniastą, ciężką i nieprzepuszczalną. W takich przypadkach zaleca się rozluźnianie piaskiem, najlepiej wymieszanego z nawozami naturalnymi.

Rozluźnianie gleby nie tylko poprawia cyrkulację powietrza, ale również ułatwia roślinom rozwój korzeni oraz odbieranie składników mineralnych i odżywczych.

Czym i kiedy nawozić glebę w sezonie jesiennym?

Nawożenie gleby, które wykonujemy zaraz po oczyszczeniu oraz jej rozluźnieniu także wspomoże nas w walce o lepszą strukturę ziemi. Dodatkowo obecność obornika lub kompostu zwróci glebie wszystkie składniki odżywcze oraz mineralne, które rośliny wykorzystały do wzrostu oraz owocowania.

Pozostaje jednak, jakie nawozy wybrać? Najbezpieczniejszą oraz najbardziej popularną opcją jest zastosowanie kompostu. Bogaty w próchnicę, doskonale sprawdza się jako źródło materii organicznej. Dzięki naturalnemu pochodzeniu, ryzyko przenawożenia jest niewielkie.

Podczas jesiennego wzbogacania gleby, przeprowadzanego po zbiorach, warto również zwrócić uwagę na obornik, który jest nawozem bardzo intensywnym i skoncentrowanym. Należy jednak pamiętać, aby obornika nie stosować co roku.

Przeczytaj także: Masz truskawki w swoim ogrodzie? Sprawdź, jak o nie zadbać jesienią!

Czym wykonać ściółkowanie gleby?

Ściółkowanie to ostatni krok w pielęgnacji gleby, który powinniśmy wykonać po zbiorach. Przynosi ono wiele korzyści i może być wykonanie niewielkim kosztem. Co najważniejsze, ściółkowanie utrzymuje odpowiednią temperaturę ziemi, zapobiega parowaniu wody i wypłukiwaniu składników mineralnych, a dodatkowo ogranicza występowanie chwastów.

Zabieg ten możemy przeprowadzić przy pomocy materiałów organicznych i wykorzystać słomę, liście lub trociny. Taka materia stopniowo się rozkłada, dzięki czemu wzbogaca glebę w dodatkowe substancje odżywcze.

fot. envato elements

• Co zrobić w warzywniku?
• Jakie prace przeprowadzić w sadzie w październiku?
• Jak dbać o trawnik w październiku?
• Jak zadbać o rośliny ozdobne w październiku?
• Jak pielęgnować oczko wodne w październiku?

Co zrobić w warzywniku?

Październikowe prace pielęgnacyjne w warzywniku skupią się na przygotowywaniu roślin i gruntu do okresu zimowego. W tym czasie najważniejsze okaże się regularne oraz dokładne odchwaszczanie, oraz uprzątanie grządek. Po usunięciu chwastów oraz innych zanieczyszczeń możemy przejść do zebrania warzyw, które są już na to gotowe, oraz wykopywania warzyw korzeniowych, w tym cebuli i czosnku. Opróżnione grządki powinniśmy nawieźć kompostem lub obornikiem.

Jakie prace przeprowadzić w sadzie w październiku?

W październiku zegar sezonowy zaczyna tykać coraz głośniej. To ostatni czas, kiedy bezpiecznie możemy przeprowadzać nasadzenia drzew i krzewów owocowych. Do tych, które jeszcze zdążą się poprawnie ukorzenić i przygotować do zimy należą, między innymi, porzeczki, jabłonie i grusze. To również ostatni miesiąc, kiedy musimy zebrać późne owoce, takie jak śliwki, maliny i jeżyny.

Porady na jesień

Jak pielęgnować trawnik jesienią? Sprawdź koniecznie, co zrobić, żeby na wiosnę trawa pięknie rosła!

W zakresie prac porządkowych miesiąc ten spędzimy głównie na sprzątaniu opadłych liści i przycinaniu zainfekowanych pędów. Po wstępnym oczyszczeniu możemy przejść do wykonywania oprysków przeciwko parchowi jabłoni, rakowi bakteryjnemu,  zarazie ogniowej oraz kędzierzawości liści.

Jak dbać o trawnik w październiku?

Trawnik w październiku potrzebuje prawdziwej przedzimowej pielęgnacji. Dlatego też nasza uwaga powinna skupić się na obserwacji zmieniającej się pogody oraz zmniejszania ryzyka rozwijania się pleśni śniegowej. W tym celu należy ostrożnie wybrać termin ostatniego koszenia, po którym źdźbła nie powinny być dłuższe niż 5 centymetrów.

W październiku warto również wykonać późnojesienne odżywianie. Dobrze sprawdzi się wysypanie na murawie cienkiej warstwy kompostu i rozprowadzenia jej grabiami. W rozluźnieniu struktury gleby pomoże również aeracja.

Przeczytaj także: Wykonujesz jesienny oprysk drzewek owocowych? Sprawdź, jak zrobić to poprawnie!

Jak zadbać o rośliny ozdobne w październiku?

Większość październikowych prac pielęgnacyjnych, które musimy przeprowadzić, będzie odbywało się przy rabatach kwiatowych oraz roślinach ozdobnych. Jak zawsze, rozpoczynamy od gruntowanego odchwaszczenia oraz uprzątnięcia terenu, wyrzucenia zainfekowanych oraz uszkodzonych roślin. W momencie, gdy pojawią się pierwsze przymrozki, możemy przystąpić do wykopywania bylin oraz sadzenia kwiatów, które kwitną wiosną. Do takich gatunków należą: przebiśniegi, tulipany, narcyzy, krokusy i hiacynty. Przez cały październik możemy również wysadzać rośliny wieloletnie, uprawiane w pojemnikach. Dodatkowo nie zapominajmy o ciągłym zagrabianiu liści oraz uzupełnieniu ściółki, która zapobiegnie nadmiernemu przesuszaniu podłoża oraz przymarzaniu roślin.

Jak pielęgnować oczko wodne w październiku?

Jak w przypadku warzywnika i sadu, tak również pielęgnację oczka wodnego rozpoczynamy od gruntowanego oczyszczania, wyławiania opadłych liści i pozostałych zanieczyszczeń. W październiku możemy również wyciągnąć filtry oraz pompy wodne, które po oczyszczeniu przenosimy do suchego i bezpiecznego miejsca.

fot. envato elements

Jak zadbać o warzywnik i rabaty bylinowe we wrześniu?

Co zrobić w sadzie we wrześniu?

Pielęgnacja trawnika we wrześniu

Pielęgnacja oczka wodnego we wrześniu

Jak zadbać o warzywniak i rabaty bylinowe we wrześniu?

Warzywniak, jak każdego miesiąca, wymaga regularnych prac pielęgnacyjnych. Tym razem, w dużej mierze, opierają się one na cyklicznym doglądaniu roślin, sprzątaniu tych przekwitniętych oraz sadzeniu gatunków, które zdążą zaowocować lub przygotują się w ziemi na zbiór przyszłoroczny, jak szpinak, sałata i roszponka.

Sam początek jesieni to również doskonały moment na sadzenie drzew i krzewów owocowych, które uprawiane są w pojemnikach. Natomiast na oczyszczonych grządkach możemy bez obaw wysiewać zimowy poplon.

W ogrodzie...

Co posadzić w miejscu ogórków? Sprawdź, jakie poplony wybrać do swojego warzywnika!

Na rabatach bylinowych możemy zasadzić gatunki, które kwitną wiosną, jak krokusy, cebulice, przebiśniegi oraz tulipany. Pod koniec września przycinamy i wykopujemy byliny, które nie zimują w ziemi (mieczyki, pacioreczniki oraz dalie). Nie zapominamy również o regularnym oczyszczaniu i podlewaniu roślin, a także uzupełnianiu ściółki.

Co zrobić w sadzie we wrześniu?

Prace pielęgnacyjne w sadzie, które powinniśmy wykonać we wrześniu, odpowiednio przygotują rośliny na nadchodzące niskie temperatury oraz zimowanie. Rozpoczynamy od dokładnego przeglądu roślin oraz wyeliminowania wszystkich uszkodzonych, zarażonych lub obumarłych części roślin. Warto również pozbyć się słabych okazów.

Po wstępnym oczyszczeniu sadu przechodzimy do przycinania oraz formowania drzew i krzewów. Podczas cięcia warto pobrać sadzonki, które będzie można posadzić wiosną. Takie połączenie zadań z pewnością zwiększy efektywność naszej pracy i sprawi, że będziemy gotowi na nadchodzące sezony.

Przeczytaj także: Marzy Ci się ogród deszczowy? Sprawdź, jak go założyć!

Jak podkreślają sadownicy, wrześniowe opryski są kluczowe dla prawidłowego wzrostu drzew i krzewów owocowych. To wtedy podajemy substancje zabezpieczające rośliny przed mrozem, chorobami i szkodnikami.

Pielęgnacja trawnika we wrześniu

Wrześniowe strzyżenie trawnika zaliczamy do tych bardziej praktycznych, a niżeli estetycznych. Źdźbła powinniśmy skrócić, ustawiając ostrza kosiarki o wiele niżej. Dzięki temu zabiegowi zapobiegniemy zatrzymywaniu się wody oraz gniciu części nadziemnych, co mogłoby prowadzić do rozwijania się pleśni śniegowej, czy innych chorób grzybowych.

Wszystkie pozostałości po koszeniu musimy dokładnie zebrać. Warto zwrócić uwagę na leżące na ziemi suche liście, gałęzie i źdźbła, które opadły z okolicznych roślin. Oczyszczenie trawnika pozwoli lepiej kontrolować jego stan i zdecydowanie ułatwi wszystkie kolejne prace, również te wiosenne. Zabiegi te wykonuj regularnie, aby nie dać się zaskoczyć opadom śniegu, które mogą przykryć niechciane warstwy.

Podczas prac pielęgnacyjnych trawnika możemy również skusić się na jego wertykulację, która poprawi cyrkulację powietrza w glebie i dzięki niej pozbędziemy się nadmiernie odkładającej się materii organicznej.

Pielęgnacja oczka wodnego we wrześniu

Wrzesień oznacza również gruntowe sprzątanie oczka wodnego. Rozpoczynamy od jego dokładnego oczyszczenia, usunięcia zgniłych roślin oraz nagromadzonych osadów. Czyścimy dno i ściany. Aby praca nie nagromadziła się w szaleńczym tempie, liście z powierzchni wody warto zbierać regularnie. Kiedy zbiornik będzie czysty, należy sprawdzić, czy wszystkie rośliny, które tego wymagają, znajdują się pod wodą. Zanurzenie ochroni je przed gniciem i przymarzaniem. Naszej uwagi wymagają również ryby, dla których musimy stworzyć odpowiednie warunki do zimowania. W tym celu warto posadzić rośliny przybrzeżne, które uniemożliwią całościowe zamarznięcie lustra wody.

fot. envato elements

Jak wyglądają nornice?

Skuteczny sposób na nornice

Inne sposoby na nornice

Jakich roślin nie lubią nornice?

Nornice to małe gryzonie, które uwielbiają ogrody – żywią się nasionami, owocami, a do tego niszczą korzenie i łodygi roślin, cebule kwiatów, a także uszkadzają korę drzew. Na żer wychodzą w nocy, dlatego trudno je zlokalizować. Rankiem ogrodnicy mogą zauważyć efekty ich nocnej „działalności”. Nornice nie zapadają w sen zimowy, więc szkodzą przez cały rok. Budują podziemne korytarze, niszcząc systemy korzeniowe roślin. Nornica nie tworzy kopców, ale pozostawia okrągłe dziury w glebie.

Jak wyglądają nornice?

Najczęściej mylimy je z myszami, są do nich bardzo podobne, choć są mniejsze, mają krótsze ogony, wydłużony korpus i bardziej gęste futro. Nornice jednak unikają wchodzenia do domów, przebywają w ogrodzie. Są także podobne do ryjówek będących pod częściową ochroną. Ryjówki zjadają wiele szkodników, są więc pożyteczne i nie niszczą roślin.

Skuteczny sposób na nornice

Niszczycielskie gryzonie nie przepadają za zapachem czosnku. Jego ostry i silny zapach działa na nie wyjątkowo odstraszająco. Jak go użyć, aby pozbyć się szkodników? Moczymy czosnek w wodzie przez kilka godzin i następnie polewamy tereny, na których zauważyliśmy obecność gryzoni. Można również powrzucać rozgniecione główki czosnku do tuneli stworzonych przez nornice lub do ich norek.

Zobacz także: Jak zabezpieczyć trawnik przed kretami? Wypróbuj ten sposób

Inne sposoby na nornice

Nornice nie przepadają także za kapsaicyną. Znajduje się ona na przykład w papryczce chili. Ten fakt dobrze jest wykorzystać w celu odstraszenia nornic – posypując przyprawą ich tunele – chili można rozpuścić w wodzie i spryskać takim roztworem tunele oraz rośliny.

Kolejnym produktem, który zniechęca nornice do szkodzenia jest cynamon – przyprawę używamy w taki sam sposób jak papryczkę chili.

Można wykorzystać także naturalną moc rącznika pospolitego. Nasiona tej rośliny trzeba wrzucić do dziur nornic lub przygotować oprysk z oleju rycynowego. Na 10 litrów wody dodajemy 15 g oleju i łyżkę mydła potasowego lub płynu do mycia naczyń. Taką miksturą spryskujemy rośliny czy trawnik.

Jakich roślin nie lubią nornice?

FOTO: Envato Elements

Aby nornice omijały nasz ogród z daleka, warto zrezygnować z grubej warstwy ściółki na grządkach, sadzić cebulki w osłonkach i stosować osłony na młode drzewka. Pomocne mogą okazać się także odstraszacze dźwiękowe przeciw gryzoniom. Najskuteczniejszy sposób na nornice to założenie w ziemi specjalnej siatki blokującej gryzoniom drogę.

Jakich roślin nie lubią nornice?

Nornice nie tolerują zapachu mięty, gorczycy, czarnej porzeczki, wilczomleczu, aksamitki, bazylii, czarnego bzu, komosy, czy lawendy. Warto posadzić te gatunki na ogrodowym terenie.

Fot. envato elements

Co robić w warzywniku w sierpniu?

Jakie prace wykonywać w sadzie w sierpniu?

Jak dbać o rośliny ozdobne w sierpniu?

Co robić w warzywniku w sierpniu?

Sierpień w ogrodzie warzywnym to zdecydowanie czas zbiorów i powolnych przygotowań do kolejnego sezonu. Poniżej przygotowaliśmy listę zadań, które należy wykonać w tym czasie.

Sierpniowe prace rozpoczynamy od zebrania dojrzałych warzyw oraz przygotowania miejsca na kolejne: marchew, cebulę, czosnek, pomidory, paprykę, ziemniaki, bakłażany, ogórki i cukinie.

W drugiej połowie miesiąca bez przeszkód możemy wysiewać poplon, który zbierzemy jesienią: szpinak, sałatę masłową, koper ogrodowy, kapustę pekińską oraz rzodkiew.

Gotowe do zebrania są również zioła, które możemy zasuszyć, aby cieszyć się nimi o wiele dłużej.

Puste grządki możemy uzupełnić zielonym nawozem, który zapewni odpowiednią cyrkulację składników odżywczych w ziemi i przygotuje ją na kolejne warzywa.

Przycinamy pędy wierzchołkowe roślin, które tego wymagają, na przykład brukselki i pomidory.

Przeprowadzamy generalne odchwaszczanie i oczyszczanie.

Dokładniej obserwujemy rośliny pod kątem szkodników i chorób. Szczególnie, jeśli hodujemy warzywa pod osłonami.

Porady ogrodnicze

Wykorzystaj te składniki, żeby przygotować domowy nawóz do róż!

Jakie prace wykonywać w sadzie w sierpniu?

Po letnich zbiorach owoców przyszedł czas na przycięcie drzew oraz krzewów. Zabieg ten ma na celu nie tylko zwiększenie dostępu do światła oraz zmniejszenie zagęszczenia rośliny, ale również jej odmłodzenie, gdyż, w przypadku krzewów, stare pędy zostaną zastąpione młodymi.

Letnie cięcie drzew owocowych po zbiorach: jabłoni, wiśni, czereśni, grusz, śliwy i brzoskwiń.

Przycinanie krzewów owocowych po zbiorach: porzeczki, agrest, maliny.

Oprócz przycinania, w sierpniu planujemy również jesienne sadzenie roślin. Aby odpowiednio przygotować glebę, możemy wysiać zielony nawóz i odchwaścić.

Sierpień jest również czasem najobfitszego owocowania. Aby więc zapobiec wszelkim wypadkom, bardzo obciążone drzewka warto podeprzeć tyczkami, wspornikami lub je podwiązać.

Zobacz także: Stosuj się do tych zasad, a bezbłędnie przesadzisz swoje lilie!

Jak dbać o rośliny ozdobne w sierpniu?

Naszej uwagi będą domagały się również kwiaty oraz inne rośliny ozdobne, zarówno te sadzone w rabatach, jak i te na balkonach i w donicach. Od czego więc zacząć sierpniowe prace?

Rozpoczynamy od gruntowanego odchwaszczania i podlewania. Usuwamy również przekwitnięte kwiatostany.

W sierpniu możemy przystąpić do sadzenia bylin uprawianych w pojemnikach. Zanim jednak zaczniemy, warto przez kilka dni obserwować pogodę i upewnić się, że nie nadchodzi kolejna fala upałów.

Przycinamy lawendę, skracając jej pędy do połowy długości.

Sierpień to również dobry czas na dzielenie bylin i wysadzanie siewek roślin dwuletnich.

W tym miesiącu możemy bez obaw sadzić: jesienne zimowity, krokusy, lilie, przebiśniegi, narcyzy i szachownice.

W sierpniu gotowe do przesadzania oraz rozmnażania są te drzewa i krzewy iglaste, które już zakończyły fazę wzrostu.

Nadeszła również pora na ostatnie przycinanie krzewów liściastych oraz pnączy, które muszą zdrewnieć przed zimą.

Ogród ozdobny podlewamy codziennie, szczególnie podczas upałów. Pamiętaj jednak, aby nie robić tego w pełnym stopniu, gdyż grozi to spaleniem rośliny.

fot. envato elements

Szerszenie zaliczane są do rodziny owadów osowatych, jednak osiągają zdecydowanie większe rozmiary niż osy, pszczoły czy trzmiele. Chociaż istnieje wiele odmian tych zwierząt, na terenach Polski najczęściej możemy zauważyć te z czarno-rudym tułowiem i odwłokiem w czarno-żółte pasy. Do tego dodajmy charakterystyczny, przypominający helikopter, dźwięk. Owady te naturalnie lgną do słodkich zapachów, wydzielanych przez kwitnące w okresie wiosenno-letnim rośliny. Dodatkowo żywią się one różnymi rodzajami owadów, które naturalnie występują w naszych ogrodach (zarówno szkodnikami, jak i tymi pożytecznymi). Jak więc uchronić się przed tymi niechcianymi gośćmi i sadzenia jakich roślin unikać w pobliżu tarasu i balkonu?

Przeczytaj także: Jak samemu zrobić domek dla pszczół DIY?

• Dąb — drzewa liściaste są naturalnym środowiskiem szerszeni, dlatego też najczęściej budują one swoje gniazda w dziuplach oraz koronach dębów.
• Drzewka owocowe — szerszenie uwielbiają zapach gnijących pod drzewami jabłek, gruszek, wiśni.
• Bez — podobnie jak pozostałe silnie pachnące rośliny, tak również bez przyciąga szerszenie.
• Jesion — zapach żywicy tego drzewa jest szczególnie atrakcyjny dla szerszeni.
• Brzoza — zapach żywicy oraz słodkiego soku brzozy działa na szerszenie jak magnes.

  

  KATALOG ROŚLIN

  TOP 7 roślin, które odstraszą osy i szerszenie

Jakie rośliny odstraszają szerszenie?

Tak jak słodkie zapachy przyciągają zarówno szerszenie, jak i osy, tak silne zapachy olejków są dla nich drażniące i skutecznie je odstraszają. W związku z tym warto zaopatrzyć swój ogród, rabatę lub miejsce mocniej narażone na zagnieżdżenie się tych owadów w:

• krzewy lawendy;
• majeranek;
• miętę pieprzową;
• piołun;
• pelargonie (doskonale sprawdzą się na balkonach, parapetach oraz tarasach).
• bratki (świetnie nadają się na rabaty kwiatowe).
• czosnek ozdobny

Domowe sposoby

Naturalne metody na pozbycie się mrówek z domu i ogrodu

Co zrobić w przypadku użądlenia szerszenia?

Użądlenie przez szerszenia jest nie tylko wyjątkowo bolesne, ale wywołuje również nieprzyjemne objawy i może stanowić zagrożenie życia osób uczulonych. Jad tego owada może prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego. Zawarte w nim substancje atakują zarówno krew i mięśnie, jak i nerki. W przypadku użądlenia należy działać jak najszybciej:

1. Osobę użądloną zabieramy ze słońca. Najlepiej, aby nie zostawała ona sama i przyjęła pozycję siedzącą lub leżącą.
2. Miejsce użądlenia przecieramy środkiem dezynfekującym.
3. Z okolic użądlenia zdejmujemy biżuterię.
4. Osobie użądlonej możemy podać środek przeciwbólowy, uspokajający, leki przeciwzapalne oraz preparaty odczulające.
5. Użądlone miejsce warto obłożyć zimnym kompresem, gdyż rana może piec.
6. Należy obserwować, czy u osoby użądlonej nie pojawiają się niepokojące objawy, które mogą być oznakami wstrząsu anafilaktycznego (trudności z oddychaniem, kurcze mięśni, wysypka, bóle brzucha i opuchlizna). W przypadku ich występowania należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

fot. envato elements

Rzeżucha z wyglądu wydaje się urocza i niepozorna – ma długie łodyżki i drobne listki. Tymczasem kryje ona w sobie całą masę witamin i minerałów! Znajdziemy w niej między innymi witaminy A, B, C, E i K. To jednak nie koniec! Rzeżucha skrywa w sobie również żelazo, magnez, fosfor i wapń w łatwo przyswajalnej formie. W małych zielonych listkach tej rośliny znajdziemy też naturalne antyoksydanty, chroniące organizm przed negatywnymi czynnikami z zewnątrz. Rzeżucha ma także właściwości przeciwzapalne i antybakteryjne, dlatego warto sięgać po nią szczególnie w okresie wiosennych przeziębień. 

Kto powinien jeść rzeżuchę? 

Ze względu na bogactwo witamin i minerałów, po rzeżuchę powinno sięgać wiele osób. Poleca się ją między innymi tym, którzy mają problemy z anemią. Po kanapkę z grubą warstwą rzeżuchy powinni sięgnąć także palacze, którzy często mają niedobór witaminy C. Jeżeli złapało cię przedwiosenne przeziębienie i wracasz do zdrowia, także sięgnij po rzeżuchę - wesprze organizm w regeneracji. Tę roślinę poleca się także dzieciom i kobietom w ciąży. 

Czy można zjeść za dużo rzeżuchy? 

Znane przysłowie mówi, że co za dużo, to niezdrowo. Odnosi się ono także do jedzenia rzeżuchy: tę roślinkę można... przedawkować! Jej zalecane spożycie to nie więcej niż 3 łyżki dziennie dla osoby dorosłej. Dlaczego? Wszystko przez moczopędne właściwości rzeżuchy. Jej nadmierne spożycie może wywołać dyskomfort, a w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do odwodnienia. Z tego powodu nie powinny jeść jej osoby mające problemy z nerkami. 

Do czego dodać rzeżuchę w kuchni? 

Rzeżuchę najczęściej wykorzystuje się jako dodatek do kanapek. Świetnie smakuje zwłaszcza w towarzystwie jajek - być może stąd bierze się jej wyjątkowa popularność w okresie Wielkanocy. Można ją jednak wykorzystać również na inne sposoby: dodając do sałatek, zup, sosów, mięsa, ryb czy gulaszu. Świeży, ale zarazem pikantny smak rzeżuchy urozmaici wiele dań. 

Jak uprawiać rzeżuchę? 

Rzeżucha jest rośliną, której uprawa nie sprawia żadnych kłopotów. Nie potrzeba do tego nawet ziemi! Wystarczy wata, którą można zastąpić także bawełnianymi wacikami. Watą lub wacikami wykładamy dowolny pojemnik – talerz, podstawkę od doniczki lub niskie pudełko. Następnie intensywnie zraszamy podłoże wodą i na mokrą watę wysypujemy nasiona rzeżuchy. Tak przygotowane naczynie należy odstawić w nasłonecznione miejsce i codziennie zraszać, by wata była wilgotna. Ewentualny nadmiar wody można odlewać. 

Kiedy wysiać rzeżuchę, żeby była dobra na Wielkanoc? 

W 2024 roku Wielkanoc wypada w ostatnią niedzielę marca. 

Przeczytaj więcej: Kiedy wypada Wielkanoc 2024? To już niedługo! 

Na szczęście rzeżucha rośnie bardzo szybko. By była gotowa na Wielkanoc, wystarczy wysiać ją 7 dni wcześniej. Najlepiej zrobić to więc w niedzielę palmową lub tuż przed, by wzbogacić wielkanocne śniadanie pysznymi zielonymi kiełkami.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Czeremcha

FOTO: Pixabay

Owoce czeremchy dojrzewają od połowy sierpnia. Zbieramy je, ponieważ są prawdziwą skarbnicą zdrowia. Kwiaty i liście tej rośliny mają właściwości kosmetyczne, jednak z początkiem jesieni skupiamy się na owocach. Przyrządzić możemy z nich różne przetwory. Nalewka z czeremchy będzie miała bardzo intensywnie migdałowy, wręcz nieco gorzkawy smak. Przygotowujemy ją, macerują owoce w alkoholu, na przykład w spirytusie, lecz nie mocniejszym, niż 70%. Wystarczy tydzień, góra dwa tygodnie. Po tym czasie do czeremchówki zacznie uwalniać się amigdalina z pestek. Z czeremchy możemy zrobić także sok bądź syrop, marmoladę czy nawet… galaretkę!

Podobnie jak inne owoce o ciemniejszej barwie – aronie, czarne jagody, jeżyny – czeremcha pełna jest antocyjanów. Te substancje mają bardzo silne właściwości przeciwzapalne. Pozytywnie wpływają też na naczynia krwionośne. Antocyjany są niestety nietrwałe, a ich działanie można przedłużyć dzięki witaminie C.

Czarny bez

Czarny bez

FOTO: Pixabay

Wrzesień to idealny czas na zbiór owoców czarnego bzu. Musimy pamiętać, że błyszczące owoce tej rośliny jemy wyłącznie po obróbce termicznej. Spożywane na surowo mogą spowodować zatrucie, objawiające się bólami głowy i wymiotami. Za wszystko odpowiedzialna jest zawarta w pestkach sambunigryna. Toksynę zniszczy suszenie w wysokich temperaturach, zaparzanie, gotowanie czy zamrażanie. Z czarnego bzu możemy zrobić wiele smakowitych przetworów: marmolady, kompoty, dżemy, galaretki, wina.

Owoce czarnego bzu oddzielamy od szypułek. Zawsze wybieramy tylko dojrzałe jagody, a odrzucamy zielone i jasnoczerwone. Czarny bez to nieocenione źródło zdrowia. Owoce zawierają kwasy organiczne, witaminy z grupy B, karoten, pektyny, garbniki, antocyjany i wiele więcej.

Głóg

Głóg

FOTO: Pixabay

We wrześniu możemy zbierać także owoce głogu. Już od wielu lat, nawet w medycynie ludowej, odwary, napary czy nalewki z tej rośliny były używane do leczenia chorób skórnych, a także tych dotyczących układu krążenia, układu moczowego czy układu pokarmowego. Preparaty z głogu dostarczają organizmowi prowitaminę A, witaminy C, P i z grupy B. Głóg poprawia trawienie, działa rozkurczowo, a także obniża ciśnienie tętnicze krwi. Hamuje stany zapalne oraz łagodzi alergie. Dodatkowo przetwory z kwiatów głogu wykazują działanie uspokajające.

Dziurawiec

Dziurawiec

FOTO: Pixabay

Wyciągi z dziurawca działają głównie na nastrój. Mają właściwości kojące, uspokajające, antystresowe i przeciwdepresyjne. Dodatkowo łagodzą wzdęcia, odtruwają organizm, regulują metabolizm, pobudzają trawienie. Wyciąg alkoholowy i olejowy z dziurawca wykazuje wpływ przeciwtrądzikowy, ale również fotouczulający. Oznacza to, że osoby zażywające wyciągi z dziurawca nie mogą przebywać zbyt długo na silnym słońcu.

Nalewka z dziurawca będzie idealnym lekarstwem na bezsenność. Można wykorzystać do jej przygotowania ziele świeże bądź suszone. Intrakt to wyciąg ze świeżego dziurawca na gorąco. Na dobry sen wystarczy łyżeczkę nalewki rozcieńczyć wodą i zażyć pół godziny przed planowanym zaśnięciem. Jeżeli chcemy się uspokoić czy zredukować poziom stresu – tę samą dawkę przyjmujemy z rana.

Bylica piołun

Bylica piołun

FOTO: Envato Elements

Piołunówka to bardzo intensywny, wręcz gorzki trunek. Jednak to właśnie dzięki tej goryczy wpłyniemy pozytywnie na wydzielanie żołądkowych soków trawiennych, zneutralizujemy uczucie ciężkości po posiłku, a nawet pozbędziemy się tzw. zgagi. Ze względu na skład piołunu w przypadku dolegliwości żołądkowych zażywamy nie więcej niż jeden mały kieliszek dziennie.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements, Pixabay

Głównym założeniem naturalnych ogrodów jest zakładanie ich w taki sposób, żeby były jak najbardziej zbliżone do naturalnego ekosystemu. Miejsca te nastawione są na współpracę z przyrodą. Permakultura łączy w sobie ekologię i zrównoważony rozwój, chętnie sięga również do doświadczenia poprzednich pokoleń.

Jak czytamy na portalu muratordom.pl, obserwacja natury i wnioski, które z tego płynęły, połączone zostały w trzy główne zasady tej filozofii:

• troska o naszą planetę, czyli w głównej mierze odbudowywanie kapitału natury,
• troska o ludzi, czyli dbanie o społeczność,
• podział nadmiaru, czyli oddawanie nadmiaru Ziemi i ludziom.

To właśnie te zasady pozwalają na prowadzenie ogrodów najbardziej zbliżonych do naturalnych ekosystemów.

Permakultura – jak stworzyć naturalny ogródek?

Mimo że późniejsze dbanie o ogród jest proste, ponieważ nie wymaga od nas działania, na samym początku musimy długo obserwować teren. To żmudny proces. Zachęca się do obserwacji przez cały rok, jednak wystarczy robić to tak długo, żeby być pewnym swojej wiedzy na temat warunków siedliskowych na naszym ogródku. Dobrą wskazówką jest uważne śledzenie tego, co dzieje się w okolicy, na przykład za płotem. To pozwoli dobrze dobrać rośliny, które posadzimy w ogródku. Warto również zapoznać się z kalendarzem biodynamicznym, który podpowie nam, kiedy najlepiej sadzić rośliny, żeby były bardziej odporne na szkodniki i choroby.

Permakultura 

FOTO: Envato Elements

Permakultura – załóż rabaty metodą no-dig

Za stroną ogrodolandia.pl, pokazujemy sposób siania roślin metodą no-dig, czyli bez przekopywania:

• Oczyść wybrane przez siebie miejsce na rabatę ze śmieci i kamieni.
• Przykryj tekturą bądź kartonem.
• Wysyp przygotowane podłoże, na przykład kompost, obornik.
• Wysiej nasiona.

Permakultura – jakie rośliny wybrać do ogrodu?

Najlepszym pomysłem będzie założenie warzywnika. Ważne jest, aby wybrać nasiona, które nie są wzmacniane chemicznie. Warto również dowiedzieć się, jak pomóc swojemu ogródkowi. W tym celu warto zdecydować się na narcyzy, które odstraszą gryzonie i rośliny miododajne, które zaproszą do naszego ogrodu pszczoły.

Piękna przestrzeń

Jak urządzić ogród w stylu wiejskim?

Permakultura – podział na sfery

W ogrodzie permakulturowym ważny jest podział na pięć sfer. Zaczyna się od sfery zero, w której znajduje się dom i tam jest największa aktywność. Im dalsza sfera, tym mniej wpływu człowieka. To właśnie na obrzeżach natura ma najwięcej swobody. Rosną tam dzikie zioła, drzewa i grzyby.

Współpraca z naturalnymi mieszkańcami ogrodu

Bardzo ważnym aspektem posiadania naturalnego ogrodu jest szacunek dla jego naturalnych mieszkańców. Nie powinniśmy stosować owadobójczych oprysków czy straszyć gryzoni. Lepiej postawić na naturalne odstraszacze. Polecana jest również rezygnacja z chemicznych nawozów i zastąpienie ich naturalnymi, własnymi kompostami.

Oprac. Sandra Matus

fot. envato elements

Dla tej choroby charakterystyczne jest zaczerwienienie wokół miejsca wkłucia kleszcza, które nazywane jest rumieniem wędrującym. Obserwujemy je najczęściej w ciągu kilku pierwszych dni, do tygodnia. Warto pamiętać, że rumień wędrujący nie dotyka wszystkich zakażonych. Inne powszechne objawy to zmęczenie, zawroty i ból głowy. Już wtedy warto udać się do lekarza, aby skonsultować z nim stan swojego zdrowia.

Borelioza – jakie zioła mogą pomóc?

Poza zaleconą przez lekarza farmakoterapią, możemy sięgnąć również po zioła. Powinny one mieć działanie przeciwzapalne i bakteriobójcze. Ważne jest, aby pamiętać, że borelioza może symulować większość znanych nam chorób i atakować wiele narządów oraz układów.

Jak czytamy na stronie wylecz.to, w leczeniu boreliozy zastosowanie znajdują:

• Rdestowiec japoński, który hamuje zapalenie i uwalnianie toksyn przez bakterie.
• Żeń-szeń syberyjski, który wspomaga przewodzenie tlenu do mózgu, co prowadzi do szybszej regeneracji.
• Traganek błonisty, wrotycz i kurkuma pobudzają układ immunologiczny i działają antybakteryjnie.
• Czystek ma potwierdzone naukowymi badaniami lecznicze działanie. Jest idealny do stosowania na co dzień, nawet jeśli nie wiemy, że jesteśmy zakażeni boreliozą. Działa grzybobójczo, wspomaga antybiotykoterapię i ma właściwości przeciwutleniające.
• Kolcorośl i szczeć pospolita wspomagają regeneracje tkanki chrzęstnej i hamują stany zapalne w stawach, działają przeciwzapalnie, przeciwbólowo i przeciwreumatycznie.
• Winorośl zalecana jest do stosowania z rdestowcem, ponieważ wzmacnia jego działanie i daje efekty podobne do antybiotyków.

Sezon na kleszcze

Jak się ustrzec przed kleszczami? Poznaj sprawdzone sposoby leśniczego!

Borelioza a protokół Buhnera – co to jest?

Stephen Buhner to amerykański fitoterapeuta, który opracował metodę leczenia boreliozy przebadanymi klinicznie ziołami. Jego kuracja opiera się w pełni na naturalnym leczeniu. Protokół Buhnera można stosować równolegle z antybiotykoterapią zaleconą przez lekarza. Autor poleca trzy rośliny. Są to: andrographis paniculata, rdestowiec ostrokończysty i vilcacora (koci pazur). Cała terapia polega na eliminacji krętków odpowiedzialnych za przenoszenie choroby, odbudowie układu immunologicznego, odbudowie kolagenu i leczeniu objawowym dolegliwości, które występują u pacjenta. Rośliny proponowane przez Buhnera mają działanie wzmacniające, oczyszczające, przeciwzapalne, stymulujące układ odpornościowy. Chronią komórki śródbłonka naczyń krwionośnych i hamują rozwój koinfekcji. Dodatkowo działają odtruwająco na organizm.

Borelioza – czy zioła wystarczą?

Najnowsze badania pokazują, że najskuteczniejszym działaniem w leczeniu boreliozy jest połączenie antybiotykoterapii, ziołoterapii i stosowanie diety przeciwgrzybiczej. Ważne jest, aby chęć wprowadzenia terapii ziołowej skonsultować z lekarzem. Dodatkowo nie ma danych na temat wpływu ziołolecznictwa na dzieci, ponieważ nie przeprowadzano na nich badań, dlatego włączenie ziół do leczenia dziecka należy skonsultować z lekarzem pediatrą.

Zioła w ogrodzie

Zostań zielarką już teraz! Kiedy zbierać i jak przechowywać zioła?

Oprac. Sandra Matus

fot. envato elements

Kiedy najlepiej zbierać zioła?

Zioła zbieramy w suchy dzień, o poranku, ale wtedy, gdy nie ma już rosy. Ważną zasadą jest cięcie przed zakwitnięciem. Zawsze wybieramy rośliny, które są nieuszkodzone, zdrowe. Jeśli buszujemy w dzikich zaroślach czy lesie w poszukiwaniu dobroczynnych ziół, zbieramy okazy rosnące daleko od szosy, aby uniknąć zanieczyszczeń. Warto pamiętać, aby zostawić część rośliny, wtedy urośnie i obrodzi. Najlepsza pora na zbieranie kory to wiosna, natomiast kwiaty zbieramy gdy ładnie zakwitną. Zaraz po zerwaniu rośliny zabieramy się za suszenie.

Jak należy przechowywać zioła?

FOTO: Envato Elements

Jak prawidłowo suszyć zioła?

Przede wszystkim nie wystawiamy ich na promienie słoneczne, które mogą spowodować ulatnianie olejków eterycznych. Lepiej je podwiesić na tarasie czy w altanie – warunek –  miejsce musi być zacienione i przewiewne. Kolejną opcją jest suszenie w otwartym piekarniku w niskiej temperaturze (ok. 30 stopni Celsjusza), a nawet w suszarce do grzybów. Ważne, aby zioła pozostawały w całości, trzeba się z nimi ostrożnie obchodzić i ich nie łamać. Niestety łatwo łapią inne zapachy, więc przechowujemy je z dala od intensywnych woni. Zioła, które nie zawierają wiele wody, są małe i sztywne, jak tymianek, rozmaryn, majeranek najpierw trzeba opłukać w zimnej wodzie. W następnej kolejności pozbywamy się wilgoci i wiążemy w pęczki, które wieszamy łodygami w dół. Suszenie trwa do trzech tygodni, aż  grubsze ogonki i łodygi dadzą się złamać. Natomiast bazylia, mięta, estragon, lubczyk, czyli rośliny o bardziej mięsistych liściach suszymy od razu po umyciu. W jaki sposób? Należy oberwać liście i rozłożyć je na drobnej siatce rozciągniętej na ramie. Już po tygodniu susz będzie gotowy.

Czy można zamrozić zioła?

To coraz modniejszy sposób na przechowywanie ziół. Całkiem sporo osób mrozi koperek, pietruszkę, ziele selera, bazylię czy posiekane zielone części pora. Całe lub posiekane zioła najlepiej umieść w woreczkach strunowych lub plastikowych pojemnikach i zamrozić. Warto je opisać.

Jak należy przechowywać zioła?

FOTO: Envato Elements

Jak należy przechowywać zioła?

Przechowujemy je w szczelnie zamkniętych słoikach (opisanych) w miejscu bez dostępu światła. Mogą do tego posłużyć również materiałowe lub papierowe woreczki. Zasada jest taka, że nie pakujemy ziół do plastikowych lub foliowych torebek czy metalowych puszek.

Kalendarz zbioru ziół:

styczeń: owoce jałowca, ziele jemioły, pąki leszczyny, plecha porostu islandzkiego;

luty: kora wierzby i kasztanowca, korzeń lubczyka czy łopianu, plecha porostu;

marzec: korzeń tarniny, łopianu, lubczyka, kłącze wężownika i tataraku, kora kruszyny, w dalszym ciągu owoce jałowca i ziele jemioły, kora kaliny, pąki leszczyny, pąki i sok brzozy brodawkowatej, kora dębu i kaliny koralowej, kwiat malwy czarnej;

kwiecień: liście czosnku niedźwiedziego, korzeń pokrzywy, cykorii, arcydzięgla, berberysu, żywokostu i wilżyny, kłącze perzu i tataraku, kora bzu czarnego, dębu, kaliny, kruszyny, pąki i liście leszczyny, liście czosnku niedźwiedziego, ziele glistnika jaskółcze ziele, ziele macierzanki zwyczajnej, mniszka, piołunu, pąki sosny;

maj: ziele mniszka, fiołka, pięciornika, liść babki lancetowatej, bluszczu, borówki czernicy, brzozy, bukwicy, jeżyny, maliny; morwy, pokrzywy, kwiaty chabru, jaśminu, kasztanowca, koniczyny i malwy czarnej;

czerwiec: , ziele dziurawca, hyzopu, macierzanki zwyczajnej, liście arcydzięgla, babki lancetowatej, bobrka, borówki brusznicy, maliny, morwy, orzecha, porzeczki, szałwii, wierzbówki, kwiaty czarnego bzu, chabru, głogu, koniczyny, jaśminu, kasztanowca, lawendy, nagietka, koszyczki rumianki, ziele melisy, mięty, miodunki, nawłoci, piołunu, prawoślazu, przetacznika, tymianku;

Pyszne i zdrowe

Syrop i nalewka z melisy to hit! Jak je zrobić? Na co pomagają?

lipiec: kwiatostan kocanki piaskowej, kwiaty koniczyny, lipy, nagietka, wrotyczu, liście i owoce borówki brusznicy, kwiat bzu czarnego, szyszki chmielu, ziele dziurawca, jeżówki, fioła, hyzopu, krwawnika, majeranku, melisy, cząbru, ogórecznika, prawoślazu, pięciornika gęsiego, skrzypu, tymianku, koszyczki rumianki, owoce kopru i kminku oraz porzeczki czarnej;

sierpień:  liście i owoce czarnej porzeczki oraz maliny, ziele centurii, drapacza, dziurawca, jeżówki, krwawniku, melisy, skrzypu, tymianku, liść i owoc orzecha włoskiego, owoce anyżu, derenia, jarzębiny, jeżyny, kminku, kopru, rokitnika, morwy białej;

wrzesień: nasiona kozieradki, owoce czarnego bzu, anyżu, derenia, głogu, jarzębiny, kasztanowca, tarniny i dzikiej róży, kwiat wrzosu, kocanki, ziele krwawnika, jeżówki, majeranku, melisy, liść szałwii, szyszki chmielu;

październik: owoc berberysu, czarnego bzu, głogu, jarzębiny, kasztanowca, pigwy, rokitnika, korzeń cykorii, bertramu, glistnika jaskółcze ziele, jeżówki, kozłka, lubczyka, łopianu, pokrzywy, owoc dzikiej róży, żurawiny, korzeń biedrzeńca;

listopad: szyszkojagody jałowca, korzenie berberysu, bzu czarnego, chrzanu, biedrzeńca, owoce pigwy i tarniny, ziele jemioły, korzeń chrzanu i glistnika;

grudzień: szyszkojagody jałowca, korzenie berberysu, bzu czarnego, chrzanu, biedrzeńca, owoce pigwy i tarniny, ziele jemioły.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: pracowniaziol.pl

Tak zwane pędzenie warzyw polega na zmuszeniu roślin do wzrostu poza okresem ich naturalnej wegetacji, a więc jesienią i zimą. W teorii można zrobić to także latem, wtedy jednak najczęściej nie ma już takiej potrzeby. Można tę taktykę zastosować także w przypadku kwiatów cebulowych, takich jak tulipany czy hiacynty. Późna jesień będzie optymalną porą do rozpoczęcia pędzenia cebuli na szczypior. Dzięki temu przez cały, trudny jesienno-zimowy okres zapewnimy sobie bombę zielonych witamin. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby rozpocząć uprawę nawet pod koniec lutego! Pędzenie jest dosyć proste – potrzebujemy wyłącznie dobrze nasłonecznionego miejsca oraz odpowiedniej wielkości naczynia.

Jaką cebulę wybrać?

Cebulka powinna być odpowiednio duża, ale także zdrowa. Nie mogą pojawiać się na niej żadne uszkodzenia czy objawy gnicia. Optymalna wielkość cebuli to między 40 a 70 g. Do pędzenia na szczypior idealnie nadadzą się te warzywa, które pod koniec sezonu zostały wykopane z ogrodu. Wśród takich bulw często znajdują się te, które mają gąbczastą szyjkę. Nie nadają się one do zimowego składowania, ale można je wykorzystać do domowej uprawy.

Jeżeli nie posadziliśmy w sezonie cebuli, możemy dopędzenia wykorzystać także warzywa ze sklepu, które przeznaczone są do konsumpcji. Najlepiej wybierać pojedyncze sztuki i upewniać się, czy nie są one uszkodzone. Łupiny muszą być żółte, a konsystencja – twarda i jędrna. Dobrze będzie, jeżeli zauważymy zielone liście wybijające z szyjki.

Również odmiana cebuli ma znaczenie! Od tego zależy smak szczypiorku. Łagodniejsze nuty uzyskamy z pędzonej dymki bądź białej cebuli. W sklepach ogrodniczych można znaleźć wiosną także specjalną cebulę na szczypior. Ta roślina wypuszcza znacznie drobniejsze liście.

Jak pędzić cebulę w ziemi, a jak w wodzie?

Najpopularniejszym sposobem jest pędzenie cebuli w ziemi. Podłoże nie musi być żyzne, gdyż cebula wszystkie substancje odżywcze gromadzi w bulwie. Istotne jednak, aby ziemia była świeża i pozbawiona resztek innych roślin. Mogłyby one powodować gnicie.

Kształt i wielkość doniczki jest w sumie obojętna. Te parametry zależą od skali planowanej uprawy. Musimy zwrócić jedynie uwagę na głębokość donicy – musi ona zapewnić roślinie stabilność. Najczęściej do pędzenia cebuli wybiera się korytka lub skrzynki. Te pojemniki doskonale zmieszczą się na parapecie. Cebule rozmieszczamy w podłożu w odstępach co około 6 cm. Każda z ich powinna być przysypana ziemią nie bardziej niż do około 2/3 swojej wysokości. Delikatnie ugniatamy podłoże, co pomoże unieruchomić bulwy. Następnie podlewamy całość odstaną wodą. Donice umieszczamy na nasłonecznionym parapecie.

Idealna temperatura dla rozwoju szczypiorku to od 20 do 25°C. Podlewanie musi być regularne, lecz umiarkowane. Gleba nie może być zbyt wilgotna, ponieważ to będzie sprzyjać gniciu. Pod żadnym pozorem nie lejemy wody na bulwy! Zamiast tego polewamy bezpośrednio podłoże. Przy wyższej temperaturze możemy pomyśleć o wietrzeniu pomieszczenia.

Alternatywnie cebulę do pędzenia na szczypior można także umieścić w wodzie. To idealne rozwiązanie dla alergików i posiadaczy małych kuchni. Potrzebować będziemy słoika w odpowiednim rozmiarze. Cebula powinna być na tyle szeroka, by blokować się między ściankami naczynia i nie wpadać do wnętrza. Słoik wypełniamy wodą tak, aby włożone do niego warzywo dotykało poziomu cieczy tylko korzeniami. Zamiast słoika możemy wykorzystać inne naczynie – szklankę czy dekoracyjny kubek. Wodę regularnie uzupełniamy, gdyż korzenie muszą być stale zanurzone. Co kilka dni warto wymienić wodę na nową.

Pędzenie cebuli na szczypior – jak długo to trwa?

Od wysadzenia cebuli do uzyskania wysokiego szczypioru mijają w teorii trzy lub cztery tygodnie. W praktyce świeżym szczypiorkiem będziemy mogli cieszyć się już wcześniej, zwłaszcza kiedy wybraliśmy bulwę ze wschodzącymi już listkami. Dojrzały szczypior to liście sięgające 30 cm wysokości. Wyhodowany szczypior najlepiej ścinać partiami, aby niższym liściom pozwolić dorosnąć. Jeśli jedna z cebul przestanie już płodzić, można ją wymienić na nową. Wiosną naszą uprawę bez obaw możemy przenieść na balkon.

Dlaczego warto pędzić cebulę?

Hodowanie własnego szczypioru to oczywiście kwestia finansowych oszczędności, lecz nie tylko! Jeżeli wybierzemy cebulę z pewnego źródła, nie musimy obawiać się znajdujących się w warzywach sklepowych groźnych substancji – pestycydów czy metali ciężkich. Domowa uprawa to także piękna ozdoba kuchni. Poza tym pędząc cebulę na szczypior zapewniamy sobie oraz całej rodzinie łatwy dostęp do świeżej i aromatycznej przyprawy. Szczypior doskonale ożywia kanapki, sałatki oraz jajecznice. Nadmiar szczypiorku można także bez problemu zamrozić.

Szczypior sprzyja odporności. Jest bogaty w witaminy C i K, zawiera również witaminy A, B1, B2 oraz kwas foliowy. Dostarcza także żelaza, potasu i magnezu. Za charakterystyczną woń odpowiadają jednak organiczne związki siarki. W szczypiorku oraz czosnku i cebuli obecna jest alicyna. Ma ona działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne. Dzięki temu możemy uchronić się przed sezonowymi infekcjami. Naukowcy udowadniają, że regularne spożywanie szczypiorku może także chronić przed nowotworem.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Wątroba to gruczoł, który pełni bardzo ważne funkcje w organizmie: wytwarza, magazynuje i uwalnia glukozę, produkuje żółć, która bierze udział w powstawaniu czynników krzepnięcia krwi, magazynuje żelazo i niektóre witaminy oraz pełni funkcję detoksykującą, a więc usuwa szkodliwe związki i substancje. Wątroba jest organem, który w znacznej części odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie naszego ciała. Często ją obciążamy, na przykład przez zażywania alkoholu czy stosowanie wielu leków. Aby wesprzeć regenerację i oczyszczanie wątroby warto sięgać po samodzielnie przygotowane specyfiki z ziół. Stanowić one mogą alternatywę dla preparatów w tabletkach. Należy jednak pamiętać, że jeżeli zażywamy inne leki, należy przed rozpoczęciem dawkowania samodzielnie przygotowanych wywarów skonsultować się z lekarzem.

Jakie zioła na oczyszczanie wątroby?

Wątroba nieustannie bierze udział w detoksykacji organizmu, usuwając z ciała leki, alkohol czy toksyny. Aby wesprzeć tę funkcję wątroby, można stosować takie zioła, jak: mniszek lekarski, ostropest plamisty, kurkuma, korzeń czarnej rzepy.

Wyciągi wodne oraz alkoholowe z mniszka lekarskiego mają właściwości żółciopędne, żółciotwórcze, odtruwające, przeciwzapalne oraz rozkurczowe. 

Mniszek naprawdę zbawiennie działa na wątrobę.

FOTO: Pixabay

Preparaty z ostropestem plamistym działają jak antyoksydanty, a więc hamują procesy starzenia tkanek. Poza tym zmniejszają ryzyko nowotworów oraz chronią przed marskością wątroby. Ostropest sprawdzi się zwłaszcza w leczeniu zmian spowodowanych przez wirusowe zapalenie wątroby. Pomoże także w przypadku zatruć czy podwyższonego poziomy cholesterolu we krwi. 

Preparaty z ostropestem plamistym działają jak antyoksydanty, a więc hamują procesy starzenia tkanek.

FOTO: Pixabay

Kurkuma to bardzo popularna przyprawa, bogata w kurkuminę. Substancja ta działa przede wszystkim żółciopędnie i żółciotwórczo. 

Kurkuma to bardzo popularna przyprawa, bogata w kurkuminę.

FOTO: Pixabay

Również wyciągi z czarnej rzepy działają odtruwająco i odkażająco na przewód pokarmowy. Korzeń z czarnej rzepy można zażywać na kilka sposobów, na przykład w postaci soku czy nalewki. 

Wyciągi z czarnej rzepy działają odtruwająco i odkażająco na przewód pokarmowy.

FOTO: Envato Elements

Jakie zioła na regenerację i wzmocnienie wątroby?

Wątroba ciągle narażona jest na działanie wirusów czy pasożytów. Jej prawidłową pracę może zburzyć także nieodpowiedni styl życia, a więc stres, picie alkoholu czy palenie papierosów. Jak wspomóc naszą wątrobę w regeneracji? Pomoże w tym zwłaszcza karczoch zwyczajny.

Karczoch zwyczajny przede wszystkim działa ochronnie.

FOTO: Pixabay

Karczoch zwyczajny przede wszystkim działa ochronnie. Obniża poziom cholesterolu oraz reguluje stężenie glukozy. W dodatku pobudza wydzielanie soków trawiennych oraz zapobiega zaparciom. Najistotniejszą funkcją karczocha jest wspieranie regeneracji komórek wątrobowych. Aby przygotować wywar z karczocha, łyżkę stołową tej rośliny zalewamy szklanką wrzątku. Następnie odstawiamy na 15 minut, później przecedzamy. Zalecana dawka to szklanka ciepłego naparu między posiłkami od 2 do 3 razy dziennie.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements, Pixabay

Źródło: https://www.izielnik.pl/blog/jakie-ziola-na-watrobe 

Lato to najlepsza pora na poszukiwanie wonnych ziół. Jednak jeszcze wrześniu, a nawet październiku czy listopadzie możemy wyruszyć do leśnych zagajników na poszukiwania cennych, leczniczych surowców. Jesienią zbierajmy więc przede wszystkim owoce, które idealnie nadadzą się na smaczne nalewki oraz słodkie konfitury. Jesienne miesiące to również dobry czas na zbiór bulw i korzeni – wiele z nich gromadzi najwięcej dobroczynnych składników właśnie w tym okresie. Pamiętajmy jednak również o nasionach, liściach czy kwiatach. Jesienią bowiem wiele gatunków roślin dopiero wydaje plon lub kończy okres wegetatywny.  

Jakie zioła warto zbierać podczas jesiennych spacerów?

We wrześniu należy się pospieszyć, aby zebrać jeszcze te części roślin, które pyszniły się już pod koniec sierpnia. W walce z jesiennymi infekcjami na pewno pomogą nam owoce czarnego bzu, maliny oraz aronii. Zbierajmy również wrzosy. To rośliny mające nie tylko walory ozdobne, ale także zdrowotne – ich pędy to bogate źródło glikozydów i garbników, które sprawiają, że wrzosy mają właściwości ściągające i bakteriobójcze. Pomogą na choroby górnych dróg oddechowych oraz dolegliwości układu pokarmowego. Poza tym nie zapominajmy o kasztanach – warto zrobić z nich nalewkę, którą można stosować zarówno doustnie, jak i zewnętrznie. Kasztany bowiem świetnie działają na bóle mięśni i stawów.

Póki pogoda jest jeszcze dosyć ciepła i słoneczna, warto zrywać takie zioła, jak: stokrotka zwyczajna, kocanka piaskowa, koniczyna czerwona i biała, gwiazdnica pospolita, babka lancetowa, nagietek, werbena, krwawnik, uczep trójlistkowy, nawłoć pospolita. Poza tym w tym okresie warto zebrać również pokrzywę, miętę pieprzową, kocimiętkę, koper włoski, liście karczocha zwyczajnego.

Jesień to doskonały czas na zbiór owoców jarzębiny.

FOTO: Pixabay

Październik to także bardzo intensywny jesienny miesiąc pod względem zbioru ziół. Późna jesień sprzyja zbieraniu owoców jałowca, dzikiej róży oraz pigwy, a także śliwki tarniny, liści szpinaku, nasion dziurawca czy korzeni mniszka lekarskiego. Kolejne opcje to owoce głogu, jarzębiny, kaliny, jeżyny, derenia oraz berberysu. Trzeba jednak pamiętać, że na surowo te części drzew i krzewów są niejadalne. Można jednak zrobić z nich niecodzienne przetwory oraz prozdrowotne nalewki. Będą pomagać przede wszystkim przy dolegliwościach żołądkowych oraz problemach z krążeniem krwi. Owoce można także suszyć – wówczas przez całą zimę dodawajmy je do naparów. Nie trzeba czekać z ich zbiorem do pierwszych przymrozków, ale owoce wielu gatunków roślin warto wcześniej przemrozić w zamrażarce. W ten sposób przed gotowaniem pozbędziemy się intensywnego smaku goryczy.

Jesień to doskonały czas na zbiór korzeni, bulw i kłączy! Są one teraz gotowe do suszenia czy macerowania. Warto pamiętać jesienią o korzeniach żywokostu lekarskiego, łopianu, pokrzywy, bylicy pospolitej, pięciornika, perzu, arcydzięgla litworu, pierwiosnka lekarskiego, lubczyku ogrodowego, rdestu wężownika, mydlnicy lekarskiej.

Ważnych właściwości zdrowotnych jesienią nabierają czosnek, cebula i chrzan. W przypadku tych korzeni zbiorów możemy dokonywać także w deszczowy dzień. Trzeba jedynie pilnować, aby nie uszkodzić ich podczas wyjmowania rośliny z ziemi.

O czym należy pamiętać podczas zbierania i przygotowywania ziół?

Zbierając rośliny z ich środowiska naturalnego, należy pamiętać o stosowaniu się do kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim unikajmy zbioru ziół z miejsc zanieczyszczonych oraz skażonych. Roślin przy ruchliwych ulicach lepiej więc unikać. Trzeba również pamiętać, aby nie zbierać wszystkich surowców (liści, owoców, kwiatów itp.) z jednej rośliny – weźmy natomiast tyle, ile potrzebujemy i zdołamy wykorzystać. Na zbiory wybierajmy suche, bezdeszczowe dni. Unikajmy również tych roślin, których owoce czy liście wyglądają na naruszone. Na koniec warto pamiętać także o tym, że niektóre zioła są objęte ochroną i nie można ich niszczyć. Są to na przykład barwinek czy arnika.

Trzeba także wiedzieć, jak odpowiednio przygotować określone części roślin. Większość z nich wymaga suszenia. Aby ususzyć zioła, układamy je płasko na pergaminie. Gdy przeschną, zawiązujemy je bukiety oraz rozwieszamy w suchych i ciemnych miejscach. Susz najlepiej przechowywać w pojemnikach bądź papierowych torebkach.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Lubczyk to roślina z rodziny selerowatych. Pod względem smaku i aromatu przypomina seler. Ma duże i połyskujące liście o ząbkowanych brzegach. Łodyga lubczyku jest natomiast rowkowana i pusta w środku. Na przełomie czerwca i lipca pojawiają się kwiaty tej rośliny, które są drobne, bladożółte oraz zebrane w baldachy szczytowe. Owoce natomiast to suche, brunatne rozłupki. Lubczyk może osiągnąć od 1,5 do aż 2 metrów wysokości. W kuchni oraz w celach leczniczych wykorzystywane są liście, łodyga, nasiona oraz korzeń lubczyku.

Lubczyk – jakie ma właściwości zdrowotne?

W medycynie ludowej lubczyk jest stosowany od dawien dawna. Swoje właściwości lecznicze zawdzięcza chociażby polifenolom, garbnikom, kwasom organicznym, a także witaminie C oraz witaminom z grupy B.

W przeszłości lubczyk często dodawano do ciężkostrawnych potraw, ponieważ roślina ta wspomaga trawienie, łagodzi wzdęcia oraz pomaga na inne dolegliwości żołądkowe. Dodatkowo wiele badań wykazało, że lubczyk wpływa na pojawiające się w naszym organizmie drobnoustroje, ma bowiem właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Naukowcy wskazują także na pozytywny związek między spożyciem lubczyku a zmniejszeniem liczby bakterii E. coli czy Salmonelli w organizmie. Ze względu na przeciwzapalny charakter lubczyku proponuje się spożywać go osobom cierpiącym na choroby stawów czy artretyzm.

Lubczyk działa również antyalergicznie i rozgrzewająco. Pobudza także apetyt. Jest to naturalny środek moczopędny. Szczególnie istotny jest fakt, że roślina ta pobudza oddawanie moczu, ale nie prowadzi do utraty elektrolitów. Świetnie sprawdzi się u osób cierpiących z powodu piasku lub kamieni w nerkach.

Znaczne korzyści ze spożycia lubczyku dotyczą także chorób układu oddechowego. Napar z tej rośliny ma właściwości wykrztuśne, co jest szczególnie pomocne w przypadku kaszlu z zalegającą wydzieliną. Poza tym lubczyk może być stosowany u pacjentów z zapaleniem płuc.

Dodatkowo lubczyk ma dobroczynny wpływ na kondycję skóry. Maść z lubczykiem łagodzi objawy trądziku i łuszczycy. Pomaga także przykładanie liści bezpośrednio do skóry. Znajdujące się w tej roślinie przeciwutleniacze zapobiegają zmarszczkom oraz poprawiają koloryt skóry. Warto zaznaczyć także, że lubczyk przyjmowany na początku miesiączki może pomóc w łagodzeniu dolegliwości menstruacyjnych. Zwłaszcza korzeń lubczyku pomaga w przypadku zaburzeń rytmu cyklu.

Lubczyk to dobry afrodyzjak?

Afrodyzjaki to substancje, które wpływają pozytywnie na libido. Tym samym przyczyniają się do podwyższenia jakości życia seksualnego. Mimo iż badania w kwestii zastosowania lubczyku jako afrodyzjaku są niewystarczające, to roślina ta była popularna jako „miłosny eliksir” już w starożytnym Rzymie. Lubczyk zawiera bowiem olejki eteryczne, żywice i kumaryny, które rozszerzają naczynia krwionośne, a tym samym pobudzają organizm.

Na przełomie czerwca i lipca pojawiają się kwiaty tej rośliny, które są drobne, bladożółte oraz zebrane w baldachy szczytowe.

FOTO: Pixabay

Jak uprawiać lubczyk?

Najlepszy czas na posadzenie lubczyku to koniec lata lub późna jesień. Nasiona umieszcza się bezpośrednio w ziemi na głębokość około 2-3 cm. Roślina ta najlepiej rozwija się w ciepłym i nasłonecznionym stanowisku, ale urośnie także w półcieniu. Podłoże powinno być lekkie, dobrze przepuszczające promienie słoneczne oraz wodę. Ziemia musi być żyzna, a więc bogata w składniki pokarmowe, wapń i próchnicę.

Pielęgnacja lubczyku jest prosta. Roślinę należy systematycznie podlewać, a także regularnie spulchniać i zasilać podłoże. W okresie jesienno-zimowym trzeba pamiętać, aby lubczyk nie przemarzł. Roślina ta nie przyjmie się na podłożu suchym, gliniastym oraz o wysokim odczynie pH.

Lubczyk najlepiej zbierać przez cały okres wegetacji. Aby cieszyć się jak najlepszym aromatem rośliny, łodygi oraz liście warto zbierać w słoneczne i suche popołudnia.

Kamila Berthold
Fot. Pixabay