Jabłka w cieście można serwować na różne sposoby. Można podać je w formie racuszków lub owoców zatopionych w cieście podobnym do naleśnikowego. Jednak osoby, które potrzebują przygotować szybko słodką przekąskę, mogą sięgnąć po ciasto francuskie. Wówczas zaoszczędzimy dużo czasu: wystarczy około pół godziny, by ten deser był gotowy. Ominie nas także proces smażenia, bo ciasto francuskie piecze się w piekarniku. 

Jeżeli szukasz przepisu na klasyczne jabłka w cieście, zajrzyj do naszego artykułu: Świętuj Światowy Dzień Jabłka codziennie z przepisem na jabłka w cieście 

Co włożyć do jabłek w cieście? 

Jabłka w cieście możesz wypełnić na wiele sposobów. My proponujemy wariant z czekoladą i orzechami, ale w środku możesz umieścić na przykład nieco powideł lub dżemu, rodzynki, migdały, żurawinę, inne suszone owoce, miód, płatki owsiane, kaszę jaglaną, ryż czy twarożek. 

Przepis na jabłka w cieście francuskim z czekoladą i orzechami 

Składniki: 

• 4 średnie jabłka 
• 1 opakowanie ciasta francuskiego 
• 1 jajko 
• 1 gorzka czekolada 
• 150 g orzechów laskowych 
• gruby cukier 

Przygotowanie: 

Jabłka umyj, pokrój na połówki i za pomocą łyżeczki usuń gniazda nasienne. W wydrążonych w ten sposób otworach umieść gorzką czekoladę (może być np. starta na wiórki) oraz orzechy. Złóż połówki jabłek ze sobą i owiń je ściśle kwadratami z ciasta francuskiego. Nakłuj je widelcem i posmaruj roztrzepanym jajkiem. Po wierzchu posyp grubym cukrem. Ułóż na blasze wyłożonej papierem i piecz ok. 10-15 minut w 200 stopniach Celsjusza. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Kuchnia śląska kojarzy się jako tłusta i sycąca. Trudno wstać od stołu głodnym, gdy na talerzu mamy furę klusek, mięso i modrą kapustę! Wśród górnośląskich kulinariów można jednak znaleźć także inne przepisy, w tym ten na perełkę, jaką są kotlety radzionkowskie. To wariacja na temat kotletów mielonych, przemycająca element warzywny w postaci marchewki i szczypiorku. Robi się je łatwo, a będą ciekawą alternatywą dla tradycyjnego obiadu - nieważne, czy śląskiego, czy z innego regionu. 

Przeczytaj także: Przepis na podlaskie kartacze – zrobisz je z 3 składników

Przepis na kotlety radzionkowskie z marchewką 

Składniki: 

• 500 g mielonego mięsa wieprzowego 
• 1 duża marchewka 
• 1 cebula 
• 1 pęczek szczypiorku 
• 1 jajko 
• 2-3 łyżki bułki tartej 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Marchewkę obierz lub wyszoruj i ugotuj we wrzątku aż będzie miękka. Wystudź ją i pokrój w niedużą kostkę. Możesz także użyć w tym celu marchewki z rosołu. Do miski włóż mięso mielone, pokrojoną marchew, posiekaną cebulę. Wbij jajko i wsyp posiekany szczypiorek. Dopraw solą oraz pieprzem. Wymieszaj i wyrób ręką, by powstała gładka masa. Formuj niewielkie kotlety i obtaczaj je w bułce tartej. Smaż na złoto z obu stron na rozgrzanym tłuszczu. Odkładaj na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym, by usunąć nadmiar oleju. Podawaj z ziemniakami lub kluskami śląskimi. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Granola to bogata w błonnik i składniki odżywcze mieszanka, którą najczęściej jemy na śniadanie lub jako przekąskę. Robi się ją z płatków, orzechów, nasion, suszonych owoców oraz słodzika: cukru lub miodu. Po połączeniu wszystkie składniki należy razem upiec. To odróżnia granolę od musli, które również jest mieszanką, ale jej składowe pozostają surowe. Przez to musli jest mniej słodkie i zwykle bardziej miękkie niż granola. Z tego powodu granolę najczęściej jadamy z mlekiem albo jogurtem, by nieco zmiękła. 

Przeczytaj także: Szukasz pomysłu na ciekawe śniadanie? Wypróbuj ciasto francuskie z jajkiem sadzonym!

Co dodać do granoli? 

Zrobienie domowej granoli pozwoli nam mieć kontrolę nad wszystkimi jej składnikami i wyeliminować te, które nam szkodzą lub których po prostu nie lubimy. Podstawą granoli są płatki, zazwyczaj owsiane. Do tego dodajemy ulubione orzechy i suszone owoce czy bakalie. Możemy także dodać otręby, preferowane nasiona czy ziarna, liofilizowane owoce albo inne składniki, za którymi przepadamy: posiekaną czekoladę, rodzynki i tak dalej.
Przeczytaj także: Jesienna owsianka z gruszką w karmelu i orzechami

Przepis na domową granolę czekoladową 

Składniki: 

• 2 szklanki płatków owsianych górskich, 
• 1 szklanka orzechów laskowych, 
• 1 szklanka orzechów włoskich, 
• 1 szklanka płatków migdałów, 
• 2 łyżki kakao, 
• 20 g gorzkiej czekolady, 
• 4 łyżki oleju roślinnego, 
• 4 łyżki syropu klonowego bądź miodu 

Przygotowanie: 

Do miski wsyp płatki owsiane i orzechy laskowe. Dodaj płatki migdałów i drobno posiekane orzechy włoskie. W rondelku podgrzej olej, rozpuść w nim czekoladę i kakao, wlej syrop klonowy i wymieszaj. Tak przygotowaną masą zalej płatki i orzechy, ponownie wymieszaj. Wysyp granolę na blachę wyłożoną papierem do pieczenia. Piecz w temperaturze 180 stopni przez 15 minut, w połowie pieczenia wymieszaj. Wyjmij i wystudź, przechowuj w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym słoiku, nie dłużej niż 3 tygodnie.

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Ziemniaki zapiekane z serem to danie, które mogłoby zakwalifikować się do polskiego “comfort food”: jest szybkie, proste, smaczne i otula nas swoim smakiem jak ciepłym kocem. Połączenie ziemniaków, sera i odrobiny masła sprawi, że będziemy najedzeni i zadowoleni. To także przepis w duchu zero waste: można do niego użyć ziemniaków, które zostały z wczorajszego obiadu. Zaoszczędzimy wówczas jeszcze więcej czasu, bo wystarczy tylko chwila, by ser się stopił!

Przeczytaj także: Przepis na podlaskie kartacze – zrobisz je z 3 składników

Czy to jest dietetyczne danie? Niestety nie - choć zarówno ser, jak i ziemniaki mogą korzystnie wpływać na nasze zdrowie dzięki zawartych w nich składnikach odżywczych, to danie jest raczej ciężkie i dość tłuste, zatem lepiej nie serwować go codziennie. Można jednak podać je raz na jakiś czas lub potraktować jako bazę do zapiekanki pełnej warzyw. 

Przeczytaj także: Przepis na placki ziemniaczane bez tarcia ziemniaków!

Przepis na ziemniaki zapiekane z serem 

Składniki: 

• 500 g ziemniaków 
• 300 g żółtego sera  
• 1 łyżka masła 
• sól, pieprz 
• olej 

Przygotowanie: 

Ziemniaki obierz i pokrój w grubą kostkę lub grube plastry. Naczynie żaroodporne wysmaruj olejem, następnie ułóż w nim pokrojone ziemniaki. Na wierzchu i pomiędzy nimi dodaj wiórki masła. Oprósz solą i pieprzem. Ser zetrzyj na tarce lub pokrój w plastry, posyp nim ziemniaki. Piecz około 30 minut w piekarniku nagrzanym do 180 stopni Celsjusza. Podawaj jako samodzielne danie lub dodatek do obiadu.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Pieczone buraki to alternatywa dla tych gotowanych, która pozwoli ocalić mnóstwo składników odżywczych. Dzięki pieczeniu warzywa nie oddadzą ich do wody, lecz zachowają. Tym samym uzyskamy także specyficzny, nieco głębszy smak. 

Przeczytaj także: Przyprawiona marchewka na ciepło - wyborny dodatek do obiadu!

Do czego użyć pieczonych buraków? 

Pieczone buraki są soczyste i słodkie. Wykorzystamy je wszędzie tam, gdzie gotowane buraczki. Można dodać je do zupy lub kaszotta. Zrobimy z nich także wegetariańskie kotlety do burgerów. Pieczone buraczki świetnie pasują jako dodatek do obiadu – podaj je z mięsem lub zrób z nich ćwikłę. 

Jak piec buraki? 

Do pieczenia buraków potrzebne będą blacha lub naczynie żaroodporne, papier do pieczenia oraz folia aluminiowa. Warzyw nie trzeba obierać przed pieczeniem. Należy je wyszorować i nakłuć widelcem lub wykałaczką. Następnie odrywamy kawałek papieru do pieczenia i folii aluminiowej i owijamy buraki. Papier warto zmoczyć - dzięki temu buraki nie wyschną. Pieczemy je w piekarniku nagrzanym do 200 stopni Celsjusza. Czas pieczenia trzeba dobrać do wielkości warzyw: im większe, tym dłużej, ale lepiej nie przekraczać 90 minut. 

Przeczytaj także: Jak zrobić soczystą i smaczną surówkę z czerwonej kapusty?

Przepis na pieczone buraki 

Składniki: 

• 1 kg buraków 
• 2 łyżki oleju 
• sól 

Przygotowanie: 

Buraki wyszoruj i dobierz według wielkości. Odetnij końcówki i ogonki, nakłuj każde warzywo wykałaczką lub widelcem. Natrzyj je oliwą i skrop solą, następnie owiń w papier do pieczenia i folię aluminiową. Piecz około 60-90 minut w 200 stopniach Celsjusza. Wyjmij i wystudź. Gdy buraki będą zimne, możesz je obrać, ale nie jest to konieczne - skórka tego warzywa jest jadalna.

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Orzo to makaron, który “na oko” da się pomylić z ryżem, bo jest krótki i pękaty. Powstaje na bazie mąki z pszenicy durum. Stanowi źródło węglowodanów, zawiera także witaminę E i witaminy z grupy B. Nie brakuje w nim również składników odżywczych, takich jak potas, cynk, żelazo i mangan. Warto włączyć makaron orzo do swojej diety, ponieważ jest bogaty w błonnik pokarmowy. Niestety, nie będzie dobrym wyborem dla osób, które są na diecie bezglutenowej, bowiem zawiera gluten. Mogą po niego sięgnąć za to osoby, które się odchudzają, gdyż jest lekkostrawny. 

Przeczytaj także: Kaszotto z pęczaku z dynią i kurczakiem - tę przekąskę zabierzesz do pracy

Przepis na makaron orzo z cukinią 

Składniki: 

• 1 filet z piersi kurczaka 
• 1 łyżka oliwy 
• 2 ząbki czosnku 
• 50 g suszonych pomidorów w oleju 
• 1 łyżeczka papryki słodkiej 
• 0,5 łyżeczki oregano 
• 1 cukinia 
• 1 szklanka suchego makaronu orzo 
• 2 szklanki bulionu warzywnego lub drobiowego 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Kurczaka pokrój w kostkę i podsmaż na oliwie. Dodaj posiekany czosnek oraz pokrojone suszone pomidory. Dopraw papryką, oregano, solą i pieprzem. Smaż, aż kurczak się zazłoci. Dodaj pokrojoną drobno cukinię i wsyp suchy makaron orzo. Zalej całość bulionem, przykryj patelnię i gotuj na niewielkim ogniu. Danie będzie gotowe po około 15-20 minutach, gdy makaron zmięknie. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Okazuje się, że pistacje to jedne z najzdrowszych orzechów - ich korzystny wpływ na zdrowie jest udowodniony badaniami! Lista witamin i składników odżywczych, które można w nich znaleźć, jest naprawdę obszerna: witaminy B6, C, E, potas, fosfor, cynk, magnez i kwas foliowy. Zawierają też wielonasycone kwasy tłuszczowe. 

Przeczytaj także: 3 pomysły na ciasto na przyjęcie andrzejkowe

Pistacje wspierają leczenie otyłości, cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych. Działają korzystnie na układ krążenia, obniżając poziom tłuszczu oraz pomagając utrzymać niski poziom trójglicerydów. Zawarte w nich antyoksydanty neutralizują wolne rodniki, chroniąc nas przed chorobami i spowalniając proces starzenia. Z kolei luteina wspiera zdrowy wzrok. 

Przeczytaj także: Niezawodny przepis na domowe rogaliki drożdżowe z dżemem

Przepis na brownie z pastą pistacjową 

Składniki: 

• 3 jajka 
• 200 g masła 
• 200 g gorzkiej czekolady 
• 250 g drobnego cukru 
• 135 g mąki 
• szczypta soli 
• 200 g pasty pistacjowej 
• 30 g niesolonych pistacji 

Przygotowanie: 

Masło pokrój na kawałki i umieść w rondelku. Rozpuść na niewielkim ogniu i dodaj połamaną czekoladę. Połącz składniki i odstaw. Jajka wbij do miski i utrzyj je z cukrem. Dodaj szczyptę soli. Następnie wlej wąskim strumykiem masę czekoladową i mieszaj, aż powstanie jednolita masa. Na koniec dodaj mąkę i wymieszaj. Wlej masę do blaszki do pieczenia. Łyżeczką nałóż kleksy kremu pistacjowego i za pomocą patyczka rozsmaruj go, tworząc wzory. Pistacje posiekaj i posyp ciasto po wierzchu. Piecz w piekarniku nagrzanym do 160 stopni Celsjusza przez 35 minut.

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Składniki: 

• 250 g twardego sera, np. typu mozzarella, 
• 200 g mąki, 
• 3 jajka, 
• 250 g bułki tartej, 
• sól, pieprz, 
• olej do smażenia 

Przygotowanie: 

Jajka rozbij do talerza. Dopraw solą i pieprzem a następnie roztrzep za pomocą widelca. W osobnych talerzach umieść mąkę oraz bułkę tartą. Ser pokrój w słupki o grubości ok. 1 cm. Każdy słupek obtaczaj kolejno w jajku, mące, jajku i bułce tartej. Jeżeli chcesz, by panierka była grubsza, powtórz panierowanie w jajku i bułce raz jeszcze. Delikatnie przyklej palcami warstwę panierki do słupków sera. W szerokim rondlu rozgrzej olej, wkładaj do niego pojedyncze paluszki serowe i smaż aż się zarumienią. Wyjmuj za pomocą łyżki cedzakowej i odkładaj na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym. Podawaj z ulubionym sosem i świeżymi warzywami.

Przeczytaj także: 3 pomysły na ciasto na przyjęcie andrzejkowe

FOTO: Envato Elements

Przepis na szaszłyki z szynką i brukselką 

Składniki: 

• 300 g świeżej brukselki, 
• 100 g szynki szwarcwaldzkiej w plastrach, 
• sól, pieprz, 
• oliwa, 
• ziarna sezamu 

Przygotowanie: 

Brukselkę umyj i oczyść. Przygotuj szpadki lub patyczki do szaszłyków. Na każdy patyczek nadziej szynkę, następnie brukselkę. Owiń ją szynką i nadziej kolejną brukselkę. Powtarzaj, aż zapełnisz patyczek. Ułóż je na blasze, polej oliwą, dopraw solą i pieprzem. Posyp ziarnami sezamu. Wstaw na 5-10 minut do piekarnika, nagrzanego do 180 stopni Celsjusza. 

FOTO: Envato Elements

Straszna przekąska na Andrzejki: paluchy wiedźmy

Składniki:

• 2 szklanki mąki pszennej
• 1 szklanka cukru
• 2 jajka
• 1,5 kostki masła
• 50 g całych migdałów
• 20 g proszku do pieczenia

Przygotowanie:

Na stolnicę lub blat wsyp mąkę, cukier i pokrojone masło. Wbij jajko i dodaj proszek do pieczenia. Palcami zagniataj ciasto tak, by miało konsystencję kruszonki. Następnie zagnieć je, uformuj kulę i owiń folią spożywczą. Odstaw do lodówki na 40-60 minut. Ze schłodzonego ciasta odrywaj kawałki i formuj palce - warto, by były nierówne. W każdy palec wetknij migdał, który będzie udawał paznokieć. Ponacinaj ciasto płytko za pomocą noża, tworząc zmarszczki. Dodatkowo możesz posmarować je dżemem wiśniowym lub truskawkowym. Gotowe paluchy ułóż na blasze do pieczenia i piecz w 200 stopniach Celsjusza przez 10-15 minut, aż się zarumienią.

Przeczytaj także: Jak zrobić soczystą i smaczną surówkę z czerwonej kapusty?

FOTO: Envato Elements

Jak zrobić napoleonkę bez pieczenia? 

Składniki: 

• 3 szklanki mleka, 
• 1 szklanka cukru, 
• 1 opakowanie budyniu śmietankowego w proszku, 
• 200 g masła, 
• 200 g herbatników, 
• 4 żółtka 

Przygotowanie: 

Rozbij jajka, oddzielając żółtka od białek. Utrzyj żółtka z cukrem na puszystą, białą masę. W garnku zagotuj mleko, dodaj proszek budyniowy oraz żółtka. Dokładnie wymieszaj, zmniejsz ogień i gotuj około 5-7 minut, by masa zrobiła się gęsta. Następnie ostudź i połącz z roztopionym, ostudzonym masłem. 

Blachę lub naczynie wyłóż papierem do pieczenia. Układaj na nim herbatniki. Na herbatniki wylej masę budyniową. Przykryj drugą częścią ciasteczek lub pokrusz je drobno i posyp masę po wierzchu. Odstaw deser do lodówki na 5-6 godzin, by całość dobrze zastygła. Pokrój na mniejsze części. Podawaj schłodzone. 

Przeczytaj także: Przyprawiona marchewka na ciepło - wyborny dodatek do obiadu!

FOTO: Envato Elements

Przepis na babeczki z dżemem śliwkowym 

Składniki: 

• 0,5 szklanki cukru, 
• 500 g mąki, 
• 2 jajka, 
• 125 g masła, 
• 50 ml mleka, 
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia, 
• 1 słoiczek dżemu śliwkowego 

Przygotowanie: 

Masło wraz z cukrem umieść w naczyniu i utrzyj na puszystą masę. Następnie wbij jajka i połącz składniki. W osobnej misce wymieszaj mąkę, cukier i proszek do pieczenia. Potem dodaj suche składniki do mokrych i wymieszaj rózgą kuchenną. Na koniec wlej mleko, połącz wszystko na gładką masę. W blasze do muffinek umieść papilotki. Do każdej z nich nałóż płaską łyżkę ciasta, następnie łyżeczkę dżemu śliwkowego i znów łyżkę ciasta. Tak przygotowane muffiny piecz w 180 stopniach Celsjusza przez 20 minut. 

Przeczytaj także: 5 przepisów na fantastyczne ciasta, które podasz na rodzinnym spotkaniu

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Składniki: 

• 1 jajko 
• 1 opakowanie ciasta francuskiego 
• 1 ząbek czosnku  
• 4 łyżki oliwy 
• 20 g orzechów nerkowca  
• 100 g sera typu grana padano 
• 1 pęczek świeżej bazylii 
• sól, pieprz 
• sezam do posypania 

Przygotowanie: 

Ser zetrzyj na tarce, bazylię opłucz i posiekaj grubo. Umieść w naczyniu do blendowania bazylię, ser, czosnek i orzechy, wlej oliwę i zmiksuj na gładką, kremową masę. Dopraw solą i pieprzem do smaku. Rozłóż ciasto francuskie i posmaruj cały arkusz warstwą pesto. Pokrój na paski o szerokości 2 cm. Każdy pasek skręć w spiralę i ułóż na blasze, wyłożonej papierem do pieczenia. Posmaruj roztrzepanym jajkiem i posyp sezamem. Piecz 20 minut w 180 stopniach Celsjusza. 

Przeczytaj także: Szukasz pomysłu na ciekawe śniadanie? Wypróbuj ciasto francuskie z jajkiem sadzonym!

FOTO: Envato Elements

Paluchy z ciasta a la pizza 

Składniki: 

• 1 opakowanie ciasta francuskiego 
• 100 g passaty pomidorowej 
• 2 ząbki czosnku 
• 100 g sera typu parmezan 
• 0,5 łyżeczki oregano 
• 0,5 łyżeczki suszonej bazylii 
• 0,5 łyżeczki słodkiej papryki w proszku 
• oliwa do smażenia 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Na oliwie podsmaż posiekany czosnek. Gdy się zarumieni, wlej passatę pomidorową i dodaj przyprawy: oregano, bazylię i paprykę. Podgrzewaj na niedużym ogniu przez 15 minut, na koniec dopraw solą i pieprzem do smaku. Ser zetrzyj na tarce. Ciasto francuskie rozłóż i posmaruj sosem pomidorowym, posyp serem. Złóż arkusz wzdłuż na pół i potnij na paski. Skręć je w sprężynki i układaj na blasze do pieczenia. Piecz w temperaturze 220 stopni przez około 15-20 minut.

Przeczytaj także: Przepis na curry z dyni, które rozgrzeje w jesienny dzień

FOTO: Envato Elements

Serowe paluchy z ciasta drożdżowego 

Składniki: 

• 450 g mąki pszennej 
• 5 g drożdży 
• 1 szklanka mleka 
• 10 ml oliwy 
• 80 g sera gouda 
• 1 łyżeczka cukru 
• 1 łyżeczka soli 
• 1 łyżeczka posiekanego szczypiorku 

Przygotowanie: 

Drożdże pokrusz, zalej ciepłym mlekiem, wsyp 1 łyżeczkę cukru i 1 łyżeczkę mąki. Odstaw w ciepłe miejsce na 10-15 minut. Gdy zaczyn ruszy, połącz go z mąką, oliwą i szczyptą soli. Zacznij wyrabiać ciasto – powinno być elastyczne i napowietrzone. Przykryj je ściereczką i odstaw na godzinę w ciepłe miejsce, by wyrosło. Po tym czasie ponownie je zagnieć i rozwałkuj na grubość mniej więcej 1 cm. Potnij na paski. Każdy pasek skręć wokół własnej osi i posyp grubo startym serem. Piecz w 220 stopniach Celsjusza przez 15 minut. Przed podaniem posyp posiekanym szczypiorkiem.

Przeczytaj także: Niezawodny przepis na domowe rogaliki drożdżowe z dżemem

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Gotujesz ogórkową od lat, ale wciąż nie możesz odtworzyć zapomnianego babcinego przepisu? Spróbuj tego triku! Zanim dodasz warzywa do garnka, pokrój je i podsmaż na maśle przez kilka minut. Tak samo postąp z ogórkami kiszonymi – zetrzyj je na tarce i przesmaż z masłem i posiekanym czosnkiem na patelni. Dzięki temu warzywa zyskają specyficzny smak, którego nie da się uzyskać inaczej. Całkowicie odmieni to ogórkową: będzie wyrazista, przyjemnie kwaskowa, ale zarazem lekko maślana! 

Przeczytaj także: Przyprawiona marchewka na ciepło - wyborny dodatek do obiadu!

Przepis na domową ogórkową jak u babci 

Składniki: 

• 400 g mięsa na wywar, 
• 500 g ogórków kiszonych, 
• 300-400 g ziemniaków, 
• 2 marchewki, 
• 1 korzeń pietruszki, 
• 1 kawałek selera korzeniowego, 
• 3 ząbki czosnku, 
• 200 ml śmietany 18 proc., 
• 2 łyżki masła, 
• sól, pieprz, ziele angielskie, liść laurowy, 
• pęczek świeżego koperku, 
• sok z ogórków kiszonych 

Przygotowanie: 

Mięso opłucz, oczyść i umieść w dużym garnku. Zalej wodą, dodaj ziele angielskie i liść laurowy (ilość według uznania). Zagotuj, zbierz szumowiny, następnie zmniejsz ogień i gotuj jeszcze około 20 minut. W tym czasie obierz ziemniaki, pokrój i dodaj do garnka. Obierz marchew, pietruszkę i seler, zetrzyj na tarce o grubych oczkach i podsmaż na patelni na maśle aż zmiękną. Dodaj do garnka z wywarem. Na tarce zetrzyj ogórki kiszone, czosnek obierz i posiekaj. Podsmaż ogórki z czosnkiem na maśle i dodaj do zupy. Gdy ziemniaki zmiękną, dopraw solą, pieprzem i sokiem z kiszonych ogórków. Podawaj zupę posypaną posiekanym koperkiem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Składniki: 

• 2 opakowania ciasteczek typu oreo, 
• 100 g rozpuszczonego masła, 
• 800 g twarogu na sernik, 
• 250 ml śmietanki 36 proc., 
• 3 jajka, 
• 2 żółtka, 
• 170 g drobnego cukru, 
• po 1 łyżce mąki pszennej i ziemniaczanej, 
• 1 opakowanie cukru wanilinowego 

Przygotowanie: 

Masło rozpuść i wystudź. Jedno opakowanie ciasteczek pokrusz drobno lub zblenduj. Połącz z masłem i wymieszaj. Przełóż masę do formy do pieczenia wyłożonej papierem i ugnieć, tworząc spód ciasta. Odstaw do lodówki na 30 minut. 

W naczyniu do blendowania umieść ser, śmietankę, cukier, cukier waniliowy oraz obie mąki. Wbij jajka oraz żółtka. Zmiksuj wszystkie składniki na jednolitą kremową masę. Na koniec dodaj drugie opakowanie pokruszonych ciasteczek i wymieszaj. Przelej masę serową na ciasteczkowy spód i wstaw do piekarnika, nagrzanego do 160 stopni Celsjusza. Piecz przez godzinę, studź w piekarniku przy uchylonych drzwiczkach. Gdy ciasto będzie zimne, odstaw je do lodówki na kilka godzin. Przed podaniem możesz je udekorować ciasteczkami. 

Przeczytaj także: Kiedy nastawić piernik staropolski? Teraz! Poznaj nasz przepis

FOTO: Envato Elements

Intensywnie czekoladowa tarta 

Składniki: 

• 200 g mąki pszennej, 
• 100 g czekolady mlecznej, 
• 100 g czekolady gorzkiej, 
• 50 g cukru pudru, 
• jajko, 
• 150 g miękkiego masła, 
• 180 ml śmietanki 36 proc., 
• 20 g kakao 

Przygotowanie: 

Do miski przesiej mąkę, kakao i cukier puder. Dodaj 100 g miękkiego masła i wbij jajko, zagnieć energicznie kruche ciasto. Uformuj je w kulę, owiń folią spożywczą i odłóż do lodówki na 40 minut. Po tym czasie rozwałkuj je i umieść w natłuszczonej formie do pieczenia. Nakłuj spód widelcem i wstaw do piekarnika, nagrzanego do 180 stopni Celsjusza. Piecz przez 25-30 minut, odstaw do wystudzenia. 

W rondelku podgrzej śmietankę, pilnując, by się nie zagotowała. Dodaj do niej połamaną czekoladę i wymieszaj, by się rozpuściła. Na koniec dodaj pozostałe 50 g masła, połącz składniki i wystudź masę. Przelej ją na kruchy spód. Odstaw na kilka godzin, by masa stężała. Przed podaniem udekoruj. 

Przeczytaj także: Niezawodny przepis na domowe rogaliki drożdżowe z dżemem

FOTO: Envato Elements

Tarta pomarańczowa do góry nogami 

Składniki: 

• 1,5 szklanki mąki pszennej 
• 0,5 szklanki mąki migdałowej 
• 0,5 szklanki cukru 
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia 
• 150 g jogurtu greckiego 
• 100 g masła 
• 4 jajka 
• 2 pomarańcze 

Przygotowanie: 

Pomarańcze sparz wrzątkiem i wyszoruj. Odłóż połowę jednego owocu, resztę pokrój w cienkie plastry. Z pozostałej połówki zetrzyj skórkę i wyciśnij sok. Masło rozpuść w rondelku, wystudź. Połącz proszek do pieczenia, mąkę i mąkę migdałową, wymieszaj. Do osobnego naczynia wbij jajka i utrzyj je z cukrem na puszystą masę. Wlej masło, a następnie dodaj suche składniki i jogurt. Wymieszaj, by powstało jednolite ciasto. Dodaj skórkę z pomarańczy. Tortownicę wyłóż papierem do pieczenia, na dnie poukładaj plastry pomarańczy. Do soku dodaj 2 łyżeczki cukru i polej syropem plasterki owoców. Na to wylej ciasto i wstaw do piekarnika na 45 minut. Piecz w 170 stopniach Celsjusza. Gotową tartę wyjmij, wystudź i wyłóż na paterę, odwracając do góry nogami – tak, by pomarańcze znalazły się na wierzchu.

Przeczytaj także: 5 przepisów na fantastyczne ciasta, które podasz na rodzinnym spotkaniu

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Ciasto francuskie to rozwiązanie dla leniwych, zabieganych i tych, którzy nie mają ochoty stać w kuchni. Często w lodówce lub zamrażarce można trafić na pojedynczą rolkę gotowego ciasta, zachomikowaną na czarną godzinę. Ten półprodukt ma liczne zalety: pasuje do dań słodkich oraz słonych, można zawinąć w nie niemal wszystko. Zrobimy z niego ciasta, ciasteczka, tarty, zapiekanki i przekąski. Z kolei wśród wad wymienić należy wysoką kaloryczność - ciasto francuskie ma wysoką zawartość masła, a co za tym idzie - węglowodanów i cholesterolu. Z tego powodu zrezygnować z niego powinny osoby, które mają problemy z wątrobą, trzustką, drogami żółciowymi lub chorują na miażdżycę. 

Przeczytaj także: Z tym przepisem na placki pokochasz wątróbkę! Jak je podać?

Przepis na przekąskę z ciasta francuskiego z jajkiem 

Składniki: 

• 1 opakowanie ciasta francuskiego 
• 50 g tartego sera cheddar 
• 50 g pomidorków  
• 50 g boczku wędzonego w plastrach 
• 25 g pieczarek 
• 6 jajek 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Ciasto francuskie potnij nożem lub nożykiem do pizzy tak, by powstało 6 kwadratów. Na każdym z nich zrób niewielkie wgłębienie, używając np. szklanki. Wyłóż zagłębienia folią aluminiową i obciąż suchą fasolą czy ryżem. Ułóż je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i wstaw na 5-7 minut do piekarnika nagrzanego do 200 stopni Celsjusza. Po tym czasie wyjmij ciasto z pieca i usuń folię wraz z obciążeniem. W zagłębienia wsyp starty ser, ułóż plastry boczku i ostrożnie wbij jajko. Na każdym kwadracie ułóż pokrojone na ćwiartki pomidorki oraz plasterki pieczarek. Wstaw ponownie do piekarnika na kolejne 12-15 minut, aż jajka się zetną. Przed podaniem dopraw solą i pieprzem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Czerwona kapusta jest twardym warzywem, które po posiekaniu może być suche. Aby uzyskać efekt soczystej surówki, niezbędna okaże się obróbka. Jest ona jednak prostsza, niż mogłoby się wydawać! Wystarczy po poszatkowaniu skropić kapustę kwaśnym płynem - sokiem z cytryny lub octem, najlepiej winnym lub jabłkowym. Następnie odstawiamy ją na chwilę, dodajemy pozostałe składniki i gotowe! 

Przeczytaj także: Przepis na curry z dyni, które rozgrzeje w jesienny dzień

Alternatywnym sposobem jest posypanie kapusty solą. Najlepiej zrobić to z wyprzedzeniem, co najmniej godzinę przed przygotowaniem surówki. Wówczas warzywo będzie miało czas, by zaabsorbować sól i zmięknąć. Zaletą tego rozwiązania jest fakt, że kapusta zachowa swój kolor. 

Czy czerwoną kapustę na surówkę trzeba sparzyć? 

Ze względu na to, że czerwona kapusta jest twarda, warto również rozważyć sparzenie jej, zanim zaczniemy robić surówkę. Należy jednak pamiętać, że wówczas straci ona nieco swojej chrupkości. Aby sparzyć kapustę na surówkę, najlepiej przelać ją wrzątkiem lub przez kilka minut gotować we wrzącej, osolonej wodzie. 

Przeczytaj także: Z tym przepisem na placki pokochasz wątróbkę! Jak je podać?

Przepis na klasyczną surówkę z czerwonej kapusty 

• Składniki: 
• 1 czerwona kapusta 
• 2 cebule 
• 2 jabłka jędrne i kwaskowate 
• 2-4 łyżki soku z cytryny 
• 2 łyżeczki cukru 
• 1 łyżeczka soli 
• 2-4 łyżki oliwy lub dobrego oleju roślinnego 

Przygotowanie: 

Z kapusty usuń zewnętrzne liście. Usuń głąb i drobno poszatkuj warzywo. Sparz kapustę wrzątkiem, a następnie odcedź, lekko dociskając. Przełóż do miski, skrop sokiem z cytryny. Dodaj posiekaną cebulę i drobno pokrojone lub starte na tarce jabłka. Dopraw do smaku solą i cukrem, a na koniec polej surówkę oliwą lub olejem i dokładnie wymieszaj.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Jesień i zima mają wiele zalet, ale zimne dni nierzadko dają nam się we znaki. Chcesz pomóc sobie dietą? To doskonały pomysł! Na chłodną aurę najlepsze są rozgrzewające potrawy. Zrobisz je, sięgając po przyprawy, zwłaszcza korzenne – cynamon, kardamon – oraz pikantne – chili, czosnek czy imbir. Dodaj je do zup, które są znane ze swoich rozgrzewających właściwości. Jako baza takiego dania sprawdzi się także curry, do którego możesz dodać ulubione dodatki oraz samodzielnie wybrać kombinację składników. Proponujemy curry z dynią, które nie tylko rozgrzewa, ale też poprawia nastrój swoim żywym kolorem. 

Przeczytaj także: Sycąca zupa z pieczonej brukselki rozgrzeje w najzimniejszy dzień

Przepis na curry z dyni 

Składniki: 

• 1/2 dyni hokkaido, 
• 1 szklanka ciecierzycy ze słoika, 
• 1/2 szklanki passaty pomidorowej, 
• 1/2 cukinii, 
• 1 szklanka mleka kokosowego, 
• 1 łyżeczka czerwonej pasty curry, 
• 1 ząbek czosnku, 
• 1 łyżka sosu sojowego, 
• 1 łyżka oleju sezamowego, 
• pieprz, sól 

Przygotowanie: 

Dynię i cukinię pokrój w grubszą kostkę. Czosnek obierz i drobno posiekaj. Podsmaż na oleju sezamowym. Następnie rozpuść w rozgrzanym tłuszczu pastę curry. Dodaj pokrojone warzywa, sos sojowy, mleko kokosowe, passatę z pomidorów oraz przyprawy. Zalej całość szklanką wody, przykryj garnek i gotuj na niedużym ogniu przez około 20 minut, aż warzywa zmiękną. Podawaj z ryżem lub z bagietką.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Podroby to grupa produktów, których wiele osób się brzydzi. Inni z kolei nie lubią tylko wątróbki, bo drażni ich jej zapach. Jeszcze inni przepadają za nią, doceniając jej smak i niską cenę. Niezależnie od tego, ile kontrowersji narosło wokół wątróbki, jedno trzeba przyznać: jest ona wartościowa. Przede wszystkim stanowi świetne źródło łatwo przyswajalnego żelaza, zatem warto, by znalazła się w diecie osób z anemią. Dostarczy organizmowi również porcję cynku. Znajdziemy w niej nawet witaminy A i z grupy B! Wątróbkę warto jeść, ale nie częściej niż 1-2 razy w tygodniu. Nadmiar witaminy A i żelaza może bowiem zaszkodzić. 

Przeczytaj także: Papryka nadziewana w wersji wege - wypróbuj przepis z kaszą jaglaną!

Jak podać wątróbkę? Przepis na placki 

Składniki: 

• 400 g wątróbki drobiowej lub wieprzowej 
• 1 cebula 
• 3 jajka 
• 2 łyżki mąki ziemniaczanej 
• sól i pieprz 
• tłuszcz do smażenia 

Przygotowanie: 

Wątróbkę umyj i oczyść z błonek. Pokrój na mniejsze kawałki, a następnie umieść w blenderze i zmiksuj wraz z obraną cebulą. Gdy powstanie gładka masa, dodaj mąkę i jajka. Dopraw solą i pieprzem. Połącz wszystkie składniki. Na patelni rozgrzej tłuszcz do smażenia, łyżką nakładaj masę i smaż niewielkie placuszki, aż będą z obu stron rumiane. Odkładaj na talerz wyłożony papierowym ręcznikiem, by usunąć nadmiar tłuszczu. Podawaj z dodatkiem kwaśnej śmietany lub sosu czosnkowego.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Cena rogala świętomarcińskiego w cukierni 
• Ile kosztują rogale świętomarcińskie w sklepach? Ceny z Lidla i Biedronki 
• Czy rogale świętomarcińskie opłaca się piec w domu? 
• Przepis na rogale świętomarcińskie 

Cena rogala świętomarcińskiego w cukierni 

Cukiernie, które wyrabiają rogale świętomarcińskie zgodnie z tradycyjnymi wytycznymi, mogą ubiegać się o certyfikat dla swojego wypieku. Takie rogale zazwyczaj są nieco droższe. Można je dostać w 94 cukierniach i piekarniach w całym kraju. Ich średnia cena to 50-80 zł/kg. W zależności od miejsca, za jednego rogala zapłacimy zatem 10-25 zł. Rekordzistką jest Magda Gessler: w jej cukierni ten przysmak kosztuje 35 zł. Restauratorka uzasadnia wysoką cenę doskonałą jakością produktu.

Przeczytaj także: Niezawodny przepis na domowe rogaliki drożdżowe z dżemem

Ile kosztują rogale świętomarcińskie w sklepach? Ceny z Lidla i Biedronki 

Wielkopolski przysmak mają w swojej ofercie również popularne sieci handlowe. Ich cena często jest atrakcyjna, opłaca się także kupować po kilka sztuk. Za świętomarciński wypiek w markecie zapłacimy: 

• Lidl: 7,49 zł (przy zakupie dwóch trzeci gratis), 
• Biedronka: 4,49 zł lub 3,49 zł przy zakupie dwóch, 
• Kaufland: 4,99 zł, 
• Carrefour: 11,99 zł za 4 sztuki, 
• Żabka: 9,99 zł, 
• Aldi: 7,49 zł, 
• Dino: 4,59 zł lub 3,79 zł przy zakupie dwóch. 

Czy rogale świętomarcińskie opłaca się piec w domu? 

Domowe wypieki zazwyczaj pozwalają nam nieco zaoszczędzić. Tak jest również w przypadku rogali świętomarcińskich: zrobienie ich samodzielnie sprawi, że za jedną sztukę zapłacimy mniej niż w piekarni czy cukierni. Warto jednak pamiętać, że ten wypiek jest czasochłonny i wymaga pracy. Prawdopodobnie będziemy także musieli zakupić produkty, których na co dzień nie używamy, jak biały mak czy masa marcepanowa. Biorąc to wszystko pod uwagę, może się okazać, że nakład sił i środków jest zbyt duży i bardziej opłaca się kupić gotowe rogale. Niemniej, dla wszystkich zainteresowanych zrobieniem ich w domu, podajemy sprawdzony przepis. 

Przeczytaj także: Kiedy nastawić piernik staropolski? Teraz! Poznaj nasz przepis

Przepis na rogale świętomarcińskie 

Składniki:  

• 1 szklanka letniego mleka  
• 24 g świeżych drożdży   
• 1 jajko  
• pół łyżeczki ekstraktu z wanilii  
• 3,5 szklanki mąki pszennej  
• 3 łyżki cukru  
• szczypta soli  
• 225 g masła, w temperaturze pokojowej  
• 300g białego maku  
• 100g masy marcepanowej  
• ¾ szklanki cukru pudru  
• 100g orzechów włoskich  
• 100g zblanszowanych migdałów  
• 1- 2 łyżek kandyzowanej skórki pomarańczowej  
• ok. 2 łyżek gęstej, kwaśnej śmietany  
• 3 podłużne biszkopty, pokruszone 

Przygotowanie:  

Przygotuj rozczyn z drożdży, odrobiny ciepłego mleka i cukru. Gdy ruszy, wymieszaj go z mąką. Dodaj jajko, cukier, sól i ekstrakt z wanilii. Wyrabiaj ręcznie. Pod koniec dodaj 30 g roztopionego i ostudzonego masła. Wyrabiaj, aż składniki się połączą. Uformuj kulkę, owiń folią spożywczą i włóż na godzinę do lodówki.  

Schłodzone ciasto rozwałkuj na prostokąt o wymiarach ok. 30x15 cm. Ułóż tak, by krótsze boki były na górze i na dole. Pozostałe masło rozsmaruj lub rozłóż na 2/3 tego prostokąta, zostawiając 1/3 od góry i marginesy na bokach. Złóż nieposmarowaną część do środka i przykryj dolną częścią. Sklej brzegi i delikatnie rozwałkuj. Złóż w prostokąt, owiń folią i schłódź przez 45 minut.  

Proces wałkowania i schładzania powtórz 3 razy. Między wałkowaniem schładzaj przez 30 minut. Po 3 razie odłóż ciasto do lodówki na co najmniej 5 godzin.  

Przygotuj nadzienie. Mak i orzechy sparz wrzątkiem. Po 15 minutach odcedź i odsącz. Zmiel dwukrotnie w maszynce wraz z migdałami. Masę marcepanową rozetrzyj z cukrem pudrem, dodaj mak, bakalie, pokruszone biszkopty i skórkę pomarańczową. Stopniowo dodawaj śmietanę i mieszaj masę, by stała się zwarta i plastyczna.  

Ciasto rozwałkuj na prostokąt i pokrój w trójkąty. Rozsmaruj nadzienie na każdym trójkącie, zostawiając marginesy. Zwijaj rogale, zaczynając od najszerszego boku. Układaj na blasze, a przed upieczeniem odstaw do wyrośnięcia na ok. 40 minut. Wyrośnięte rogale posmaruj roztrzepanym jajkiem, wymieszanym z mlekiem. Piecz w 180 stopniach przez ok. 20-30 minut. Podawaj polane lukrem i posypane orzeszkami.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. Anna Kurek

Smaczne, puszyste ciasto drożdżowe to wizytówka każdej dobrej gospodyni. Na szczęście są triki, by się udawało! Przede wszystkim należy pamiętać o tym, że ciasto drożdżowe wymaga czasu i cierpliwości. Aby było puszyste i wyrośnięte, należy je napowietrzyć poprzez odpowiednio długie wyrabianie. To domowa siłownia, bo masę z drożdżami warto wyrabiać nawet około 15-20 minut! 

Przeczytaj także: Ciasto drożdżowe z rodzynkami. Smakuje jak od babci!

Niektóre gospodynie stosują sprytny patent na swoje ciasto drożdżowe. Gdy wstawiają je do piekarnika, umieszczają w nim także żaroodporne naczynie z wodą. Może stać obok lub pod blachą z ciastem. Dzięki temu podczas pieczenia wytworzy się para wodna, która sprawi, że drożdżowe będzie wyrośnięte, pulchne i wilgotne. Należy jednak pamiętać, by nie otwierać piekarnika, dopóki ciasto nie będzie gotowe, by nie zepsuć go gwałtownymi zmianami temperatury. 

Przeczytaj także: Poznaj prosty przepis na najlepsze cynamonki!

Przepis na rogaliki drożdżowe z dżemem 

Składniki: 

• 250 g masła 
• 4 szklanki 
• 3 jajka 
• 10 dag świeżych drożdży 
• 1 szklanka cukru 220 
• aromat cytrynowy i śmietankowy 
• dowolny dżem 

Przygotowanie: 

Drożdże pokrusz i połącz z mąką. Dodaj zimne masło i wbij jajka, a następnie posiekaj składniki jak na kruche ciasto. Zagnieć na jednolitą masę i owiń ściereczką, a następnie wrzuć do miski z zimną wodą. Gdy ciasto wypłynie, wyjmij je z wody i osusz. Dopiero wtedy dodaj cukier oraz aromaty, zagnieć ponownie. Podziel na równe części, każdą z nich rozwałkuj i potnij na trójkąty. Nakładaj po łyżeczce ulubionego dżemu i zwijaj, formując rogaliki. Piecz w 180 stopniach Celsjusza przez około 20 minut. Przed podaniem posyp cukrem pudrem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Marchewka i jabłko to popularne symbole diety. Takie skojarzenie wynika zapewne z faktu, że w 100 g marchwi znajdziemy tylko ok. 40 kcal. Warto jednak pamiętać, że po ugotowaniu ma ona dość wysoki indeks glikemiczny, dlatego nie powinna być podstawą diety odchudzającej. Nie oznacza to jednak, że stara dobra marchewka szkodzi naszemu zdrowiu! Wręcz przeciwnie: zawiera witaminy A, C, B1, B2, B3, B5, B6 i K, a także fosfor, potasa czy magnez. Wspiera pracę oczu, mózgu, układu nerwowego i krwionośnego. Jest tania i smaczna, nadaje się więc jako baza do wielu dań. 

Przeczytaj także: Papryka nadziewana w wersji wege - wypróbuj przepis z kaszą jaglaną!

Przepis na sałatkę z marchewki na ciepło 

Składniki: 

• 4 marchewki, 
• 2 ząbki czosnku, 
• 1 łyżeczka papryki słodkiej, 
• 0,5 łyżeczki papryki ostrej, 
• 0,5 łyżeczki przyprawy garam masala, 
• 0,5 łyżeczki cukru, 
• sok z 1 cytryny lub pomarańczy, 
• posiekana kolendra lub natka pietruszki, 
• sól i pieprz, 
• olej 

Przygotowanie: 

Marchewkę obierz i pokrój w plasterki. Na patelni rozgrzej olej, wrzuć marchew i podsmaż przez minutę. Następnie wlej wodę, zmniejsz ogień i podduszaj, aż warzywo zmięknie. Dodaj posiekany czosnek oraz przyprawy: paprykę słodką i ostrą, mieszankę garam masala, cukier i sok z cytryny. Dopraw również solą i pieprzem według uznania. Na koniec wrzuć posiekaną natkę pietruszki albo kolendrę. Wymieszaj i duś jeszcze przez 2-3 minuty. Podawaj na ciepło.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Faszerowana papryka może być świetnym pomysłem na obiad z resztek. Do farszu można bowiem użyć tego, co zalega nam w lodówce: pojedynczych warzyw, mięsa - w tym też wcześniej pieczonego – oraz wędliny. Jeżeli stawiamy na opcję mięsną, świetnie sprawdzi się wieprzowina lub drób. Z kolei w wersji wegetariańskiej możemy wybrać ryż, różne typy kaszy bądź inne warzywa. 

Przeczytaj także: Jesteś na diecie keto? Dodaj te przekąski do swojego jadłospisu

Jak ugotować kaszę jaglaną, żeby nie była gorzka? 

Niewłaściwie ugotowana kasza jaglana będzie miała gorzki posmak. Na szczęście można w łatwy sposób tego uniknąć. Najprościej po prostu dokładnie wypłukać kaszę albo zalać ją wodą i odstawić na kilka godzin. Alternatywą jest lekkie podprażenie kaszy na suchej patelni. Należy podgrzewać ją tak długo, aż zacznie wydawać orzechowy zapach, regularnie mieszając, by się nie przypaliła. Kilka minut wystarczy, by pozbyć się goryczy – kasza będzie gotowa do dalszej obróbki. 

Przeczytaj także: Przepis na podlaskie kartacze – zrobisz je z 3 składników

Przepis na wegetariańską paprykę faszerowaną z kaszą 

Składniki: 

• 4 czerwone papryki 
• 50 g kaszy jaglanej 
• 400 g pomidorów z puszki 
• 2-3 suszone pomidory 
• 60 g kukurydzy konserwowej 
• 100 g cukinii 
• 80 g cebuli 
• 2 ząbki czosnku 
• olej rzepakowy 
• bazylia, kurkuma, zioła prowansalskie 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Opłucz lub upraż kaszę jaglaną, by pozbyć się goryczki. Następnie ugotuj ją zgodnie z przepisem na opakowaniu, odcedź i odstaw. Papryki umyj, odetnij czubki i usuń gniazda nasienne ze środka. Oprósz wnętrza solą i pieprzem. Czosnek i cebulę obierz, posiekaj drobno i zeszklij na patelni. Dodaj pomidory z puszki, pokrojone pomidory suszone, kukurydzę oraz cukinię - posiekają lub startą na tarce. Podgrzewaj przez 10 minut. Dodaj kaszę jaglaną oraz przyprawy według uznania. Nakładaj farsz do papryk i przykrywaj je “czapeczkami”. Ułóż warzywa w naczyniu żaroodpornym i piecz w piekarniku nagrzanym do 180 stopni Celsjusza przez około 20-30 minut.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Opieńki to grzyby, które rosną na drewnie – znajdziemy je na pniach, pniakach czy korzeniach drzew. Mają białe lub kremowe blaszki, a ich trzon jest pokryty charakterystycznym pierścieniem. Kapelusz tego grzyba jest gładki i ma żółtobrązowy kolor. Warto zapamiętać te cechy, bowiem pomogą nam odróżnić opieńki od trujących grzybów. 

Przeczytaj także: Jesteś na diecie keto? Dodaj te przekąski do swojego jadłospisu

Jak odróżnić opieńka od trującego grzyba? 

Opieńki bywają mylone z dwoma trującymi grzybami: maślanką wiązkową i hełmówką jadowitą. Maślanka, podobnie jak opieńka, rośnie na drewnie. Ma jednak blaszki w żółtozielonym kolorze, nie kremowe jak jadalne opieńki. Z kolei hełmówka ma podobny kształt i kolor kapelusza, a pod wpływem wilgoci ciemnieje i robi się brązowa lub czerwonawa. Odróżnisz ją od opieńka dzięki brakowi pierścienia na trzonie. 

Przeczytaj także: Jak długo należy gotować grzyby? Poznaj ten patent

Przepis na pierogi z opieńkami 

Składniki: 

• 1 kg mąki 
• 1 jajko 
• szczypta soli 
• gorąca woda 
• 0,5 kg ugotowanych opieniek 
• 1 kg kiszonej kapusty 
• 5 ugotowanych marchewek 
• 2 ugotowane selery 
• 2 cebule 
• 2 liście laurowe 
• 2 kulki ziela angielskiego, 
• pieprz ziarnisty, 
• 1 łyżeczka papryki ostrej i słodkiej, 
• 1 łyżeczka czosnku w granulkach, 
• 0,5 łyżeczki majeranku 

Przygotowanie: 

Opieńki ugotuj, odsącz i odstaw. Kapustę kiszoną posiekaj, umieść w garnku i dodaj przyprawy: liście laurowe, ziele angielskie i pieprz. Gotuj do miękkości. Połącz z opieńkami, ugotowaną marchwią, selerem i posiekaną cebulą. Wszystkie składniki farszu zmiel w maszynce. Dopraw papryką, majerankiem i granulowanym czosnkiem wedle uznania. 

Na stolnicę przesiej mąkę, wbij jajko i dodaj sól. Wlewaj po trochu gorącą wodę i wyrabiaj ciasto – powinno być gładkie i elastyczne. Rozwałkuj je cienko, wycinaj kółka za pomocą szklanki lub maszynki do pierogów. Nakładaj farsz i sklejaj. Gotuj w osolonej wodzie przez 2-3 minuty od momentu aż pierogi wypłyną na powierzchnię.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Przepis na jabłecznik do góry nogami 
• Brownie z orzechami w karmelu 
• Sernik dyniowy na ciasteczkowym spodzie 
• Klasyczne ciasto marchewkowe 
• Tarta czekoladowa z pomarańczami 

Przepis na jabłecznik do góry nogami 

Składniki: 

• 200 g mąki pszennej 
• 100 g masła 
• 130 g cukru 
• szczypta soli 
• 1 jajko 
• 1 kg jabłek 
• 1 łyżka soku z cytryny 
• 50 ml wody 
• 40 g masła 

Przygotowanie: 

Na blat lub stolnicę wysyp mąkę, dodaj 30g cukru, sól i zimne masło, posiekaj. Następnie wbij jajko i zagnieć jednolite ciasto. Uformuj je w kulkę, owiń folią spożywczą i odłóż do lodówki na 30 minut. 

Jabłka umyj, usuń gniazda nasienne. Pokrój je w ósemki lub cieniej, jeśli są duże. Na patelnię wsyp cukier i wlej wodę. Podgrzewaj na niedużym ogniu, regularnie mieszając. Gdy cukier się rozpuści, poczekaj, aż nabierze złotego koloru. Wtedy dodaj masło i ponownie wymieszaj. Wrzuć pokrojone jabłka do karmelu i podgrzewaj, aż sok odparuje, a owoce będą skarmelizowane. Przełóż je wtedy do naczynia do pieczenia. 

Ciasto wyjmij z lodówki i rozwałkuj. Przykryj nim jabłka, wciskając ciasto między owoce a brzeg formy. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 200 stopni Celsjusza i piecz przez około 30-35 minut. Wyjmij i wystudź, a następnie przełóż na paterę, odwracając do góry nogami – tak, by jabłka były na wierzchu. 

FOTO: Envato Elements

Brownie z orzechami w karmelu 

Składniki: 

• 300 g czekolady gorzkiej 
• 300 g masła 
• 6 jajek 
• 250 g cukru 
• 120 g mąki 
• 60 g kakao 
• 100 g obranych orzechów laskowych 
• 100 g cukru 
• 2 łyżki wody 

Przygotowanie: 

Czekoladę połam na małe kawałki i rozpuść w kąpieli wodnej. Dodaj masło, połącz na jednolitą masę i wystudź. W misce ubij jajka z cukrem na puch. Wsyp kakao i mąkę, delikatnie wymieszaj i wlej czekoladę z masłem. Połącz składniki. Masę przelej do formy do pieczenia i przez 20-30 minut piecz w 170 stopniach Celsjusza. 

Na patelnię wsyp cukier i dodaj wodę, podgrzewaj na niedużym ogniu, by powstał bursztynowy karmel. Wsyp orzechy (warto je wcześniej podprażyć) i wymieszaj. Udekoruj upieczone brownie porcją orzechów w karmelu. 

FOTO: Envato Elements

Sernik dyniowy na ciasteczkowym spodzie 

Składniki: 

• 250 g kruchych ciastek,  
• 70 g masła,  
• 1 łyżeczka przyprawy do piernika, 
• 750 g tłustego twarogu sernikowego, 
• 400 g purée z dyni, 
• 3 jajka, 
• 3 żółtka, 
• 175 g drobnego cukru, 
• 3 łyżki skrobi ziemniaczanej, 
• 1 łyżka mąki pszennej, 
• 2 łyżki soku z cytryny 

Przygotowanie: 

Ciastka pokrusz drobno. Wsyp okruchy do miski, wlej stopione masło i dodaj przyprawę do piernika. Wymieszaj. Następnie przesyp masę do tortownicy i ugnieć, tworząc zwarty, jednolity spód. Odstaw do lodówki na godzinę. 

W misce umieść twaróg, dyniowe puree oraz jajka i żółtka. Wsyp cukier, skrobię i mąkę. Skrop całość sokiem z cytryny. Wymieszaj, by powstała jednolita, gładka masa. Przelej ją na schłodzony spód. Tortownicę owiń od dołu folią aluminiową. Umieść ją w naczyniu żaroodpornym z wodą i piecz w kąpieli wodnej w temperaturze 160 stopni Celsjusza przez około 1,5 godziny. Wyjmij i wystudź. 

FOTO: Envato Elements

Klasyczne ciasto marchewkowe 

Składniki: 

• 3 szklanki tartej marchewki (mogą być wiórki po wyciskaniu soku) 
• 0,5 kostki margaryny 
• 0,5 szklanki oleju 
• 0,5 szklanki płynnego miodu 
• 4 jajka 
• 3 szklanki mąki 
• 1 szklanka cukru 
• 1 łyżka cynamonu 
• 1 łyżeczka sody 
• garść rodzynek 
• garść orzechów 

Przygotowanie: 

Marchewkę zetrzyj na tarce i odciśnij. Możesz także przygotować sok w sokowniku i użyć pozostałych wiórek marchewkowych. Do marchwi dodaj margarynę i olej, wbij jajka. Wlej miód, a następnie wsyp mąkę, cukier, cynamon i sodę. Połącz, by powstała jednolita masa. Na koniec wsyp rodzynki i posiekane orzechy, ponownie wymieszaj. Przelej masę do tortownicy wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz ok. 40 minut w 180 stopniach Celsjusza. Wystudź w piekarniku przy otwartych drzwiczkach. Gotowe ciasto możesz przełożyć kremem z serka typu philadelphia, ale nie jest to konieczne. 

FOTO: Envato Elements

Tarta czekoladowa z pomarańczami 

Składniki: 

• 200 g herbatników kakaowych 
• 100 g roztopionego masła 
• 200 g gorzkiej czekolady 
• 200 ml śmietany kremówki 
• 1 łyżka masła 
• 1 łyżka cukru pudru 
• 1-2 pomarańcze 

Przygotowanie: 

Herbatniki kakaowe pokrusz, połącz z roztopionym masłem. Wsyp na spód formy do tarty i ugnieć. Wstaw do lodówki na 30 minut. W tym czasie w rondelku podgrzej śmietanę kremówkę, pilnując, by się nie zagotowała. Dodaj do niej połamaną na kawałki czekoladę i masło. Wsyp cukier puder i mieszaj, by powstała jednolita, lśniąca masa. Wylej ją na schłodzony spód i wyrównaj. Pomarańcze sparz i wyszoruj, pokrój na cienkie plastry, usuń pestki. Udekoruj tartę plastrami owoców i odstaw do lodówki na 2 godziny.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Pancakes to amerykańskie placki, przypominające naleśniki. Różnią się jednak tym, że są nieco mniejsze i grubsze. Idealne pancakes powinny być naprawdę puszyste - są sposoby, by ten efekt uzyskać! Po pierwsze, warto podczas przygotowywania masy do smażenia oddzielić białka od żółtek i ubić białka na sztywną pianę, a na koniec połączyć ją z pozostałymi składnikami, delikatnie mieszając. Mieszanie jest bardzo ważne - należy to robić tylko do momentu, aż powstanie jednolita masa, ani chwili dłużej! W innym przypadku zacznie wytwarzać się gluten, który sprawi, że pancakes staną się gumowate i nie będą ładnie rosły, a tego efektu chcemy uniknąć. 

Przeczytaj także: Przepis na marmoladę jabłkową - smak jesieni w słoiku

Co dodać do pancakes: sodę czy proszek do pieczenia? 

Zarówno soda oczyszczona jak i proszek do pieczenia sprawiają, że pancakes robią się puszyste. W Polsce zazwyczaj używa się proszku, ale Amerykanie częściej sięgają po sodę. Najlepiej połączyć jedno i drugie, by uzyskać najlepszy efekt!

Przeczytaj także: Jesienny deser a la tiramisu – jak go przygotować?

Przepis na puszyste pancakes dyniowe 

Składniki: 

• 2 szklanki mąki, 
• 3 łyżki cukru, 
• 1 łyżeczka sody oczyszczonej, 
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia, 
• 0,5 łyżeczki soli, 
• 1 łyżeczka cynamonu, 
• 1/4 łyżeczki gałki muszkatołowej, 
• 1 jajko, 
• 1 i 3/4 szklanki mleka, 
• 3 łyżki oleju lub roztopionego masła, 
• 1 szklanka purée z dyni, 
• syrop klonowy 

Przygotowanie: 

Do dużej miski wsyp suche produkty: mąkę, cukier, sodę, proszek, sół oraz przyprawy – cynamon i gałkę. W osobnym naczyniu połącz jajko, mleko, olej i puree z dyni. Następnie dodaj suche składniki do mokrych i wymieszaj, by się połączyły - w cieście mogą pozostać drobne grudki. Nakładaj masę na rozgrzaną suchą patelnię i smaż po 2-3 minuty na każdej stronie, aż placki się zazłocą. Podawaj na ciepło, polane obficie syropem klonowym. Możesz dodatkowo posypać pancakes orzechami lub podać je ze świeżymi owocami i bitą śmietaną.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Masz już w spiżarni rządek słoików z dżemem jabłkowym i zastanawiasz się, czy jest sens przygotowywać jeszcze marmoladę? Mamy odpowiedź: oczywiście, że jest, bowiem marmolada jabłkowa nieco różni się od dżemu. Powstaje z rozgotowanych owoców, które rozpadają się na papkę - nie znajdziemy w niej więc kawałków jabłek, które będą lekko chrupać w zębach. Marmolada to także wybór nieco bardziej fit, gdyż zazwyczaj dodaje się do niej mniej cukru niż do dżemów. 

Przeczytaj także: Zatrzymaj jesień na dłużej: 3 przepisy na dżem z dyni

Czy z jabłek można zrobić marmoladę? 

Nie każde owoce nadają się na marmoladę. Potrzebne są takie, które łatwo się rozpadną. Z tego powodu takie przetwory przygotowuje się często z jabłek, gruszek, brzoskwiń czy truskawek. 

Na marmoladę jabłkową najlepsze są odmiany jabłek takie jak: antonówka, boskop, szara reneta, cortland i McIntosh. Te owoce łatwo rozpadają się podczas gotowania, a do tego są wyraziste w smaku. 

Przeczytaj także: Jesienny deser a la tiramisu – jak go przygotować?

Przepis na marmoladę jabłkową 

Składniki: 

• 2 kg jabłek 
• 200 g cukru 
• 3 łyżki wody 
• 10 cm kory cynamonu 
• sok z 1 cytryny 

Przygotowanie: 

Jabłka umyj, pokrój na ćwiartki i usuń gniazda nasienne. Skrop sokiem z cytryny. Umieść owoce w rondelku, wlej wodę i gotuj na niedużym ogniu, aż owoce rozpadną się na jednolity mus. Dodaj cukier i cynamon, gotuj kolejne 30 minut na małym ogniu, regularnie mieszając. Gdy marmolada zgęstnieje, przełóż ją do czystych i wyparzonych słoików, zakręć i odstaw do góry dnem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Klasyczne włoskie tiramisu to połączenie kilku składników. Nie obędzie się bez podłużnych biszkoptów, zwanych savoiardi, mocnej kawy, alkoholu oraz kremu na bazie serka mascarpone. W naczyniu układamy warstwy z nasączonych kawą lub alkoholem biszkoptów i przekładamy je porcjami kremu. Wbrew pozorom, to naprawdę prosty deser - być może dlatego aż tak zachęca, by z nim eksperymentować! Jest kaloryczny, ale to świetny przykład jedzenia na pocieszenie, na co wskazuje nawet jego nazwa: “tiramisu” można tłumaczyć jako “pociesz mnie”. 

Przeczytaj także: Zatrzymaj jesień na dłużej: 3 przepisy na dżem z dyni

Pomysł na jesienny deser a la tiramisu 

Nie każdy deser przygotowany z biszkoptów i kremu można nazwać tiramisu. Mimo to powstają setki wariacji na temat tego włoskiego klasyka. Jeden z nich zakłada dodanie porcji pieczonych jabłek i dyni, doprawionych cynamonem. Brzmi jak doskonała przekąska na jesień? Zatem do dzieła! 

Przeczytaj także: Szukasz pomysłu na jesienny deser? Sięgnij po kaszę i zaskocz się!

Przepis na tiramisu z jabłkiem i dynią 

Składniki: 

• 200 g ciasteczek amaretti 
• 200 ml mocnej kawy 
• 2 jajka 
• 1 żółtko 
• 80 g cukru 
• 500 g serka mascarpone 
• 2 duże jabłka 
• 400 g puree z dyni 
• 1 łyżka masła 
• 1 łyżeczka cynamonu 
• 1 łyżka kakao 

Przygotowanie: 

Jabłka pokrój w kostkę i podsmaż na patelni, dodając masło, łyżkę cukru i cynamon. Skarmelizowane jabłka zdejmij z ognia i wystudź. Zaparz kawę i odstaw do ostygnięcia. Przygotuj krem: jajka sparz gorącą wodą, rozbij i oddziel białka od żółtek. Ubij białka na sztywną pianę. Żółtka z pozostałym cukrem utrzyj na puch. Gdy tak będzie, dodawaj po łyżce mascarpone i ucieraj na niewielkich obrotach miksera. Na koniec dodaj pianę z białek i bardzo delikatnie wymieszaj. 

Ciasteczka zanurzaj w ostudzonej kawie i układaj na dnie naczynia, w którym chcesz zrobić deser. Następnie nałóż porcję kremu, a na to porcję puree z dyni. Przykryj kolejnym piętrem z ciastek, na wierzch wyłóż karmelizowane jabłka. Nakładaj kolejne warstwy aż do skończenia składników. Po wierzchu posyp kakao lub cynamonem. Odstaw do lodówki na co najmniej kilka godzin, najlepiej na całą noc.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Przepis na klasyczną sałatkę jarzynową 
• Przepis na domowy paprykarz szczeciński 
• Jak zrobić śledzie w oleju rodem z PRL-u? 
• Jajka w sosie musztardowym – przepis z PRL 
• PRL-owska sałatka z marynowanymi cebulkami 
• Na prywatkę i na co dzień: przepis na pastę jajeczną 
• Coś na ciepło? Podaj PRL-owskie flaczki 
• Hitowy deser z PRL-u, czyli blok czekoladowy

Przepis na klasyczną sałatkę jarzynową 

Tego “reliktu PRL-u" nie chcemy zapomnieć! Sałatka jarzynowa to wciąż niekwestionowana królowa polskich stołów. Nie inaczej było za PRL-u. Jaki jest przepis? 

Składniki:  

• 2 marchewki  
• 2 pietruszki  
• 1 seler  
• 3 ziemniaki  
• 4 jajka  
• 1 jabłko  
• 2 ogórki kiszone  
• 1 cebula  
• 250 g zielonego groszku  
• 4 łyżki majonezu  
• sól, pieprz  

Przygotowanie:  

Ugotuj jajka na twardo, przelej zimną wodą i odstaw, by ostygły. Następnie ugotuj warzywa: oczyść marchewkę, pietruszkę i selera i gotuj je do miękkości - możesz także wykorzystać jarzyny z rosołu lub wywaru. W osobnym garnku ugotuj ziemniaki. Ostudź wszystkie warzywa. Jajka obierz i pokrój w drobną kostkę. Następnie pokrój ugotowane jarzyny, ogórki kiszone oraz jabłko. Cebulę posiekaj drobno. Umieść wszystko w dużej misce. Dodaj groszek - jeżeli używasz konserwowego, odcedź go wcześniej z zalewy. Wymieszaj warzywa i jajka. Dopraw całość majonezem oraz pieprzem i solą do smaku. 

FOTO: Envato Elements

Przepis na domowy paprykarz szczeciński 

Paprykarz szczeciński znamy najczęściej jako gotowy produkt, kupowany w puszce. W PRL-u nierzadko przygotowywano go samodzielnie, a oto przepis! 

Składniki 

• 2 wędzone makrele 
• 2 szklanki ugotowanego ryżu 
• 4 duże pomidory 
• 2 szalotki 
• 1 ząbek czosnku 
• 0,5 łyżeczki płatków chilli 
• 1 łyżeczka słodkiej papryki 
• 1 marchewka 
• 1 szklanka pulpy pomidorowej 
• 2 łyżki koncentratu pomidorowego 
• łyżka masła 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Marchewkę obierz i zetrzyj na tarce, szalotki i czosnek drobno posiekaj. Masło rozpuść na patelni, dodaj pokrojone warzywa i podsmaż. Dodaj koncentrat pomidorowy, wymieszaj i podsmażaj przez około 2 minuty. Następnie dorzuć na patelnię pozbawione pestek i obrane ze skórki pomidory oraz pomidorową pulpę. Gotuj na niewielkim ogniu, aż całość zacznie gęstnieć. Odstaw do wystudzenia. 

Makrele obierz ze skórki i usuń dokładnie ości. Zmiksuj delikatnie, połącz z ryżem i masą pomidorową. Wymieszaj i dopraw do smaku chili, słodką papryką oraz solą i pieprzem. 

Jak zrobić śledzie w oleju rodem z PRL-u? 

Bez śledzi w oleju trudno wyobrazić sobie PRL-owską domówkę. Dziś najchętniej szykujemy je na święta, jednak nie zaszkodzi także podać je podczas zwykłego spotkania z rodziną czy znajomymi. 

Składniki:  

• 500 g płatów śledzi  
• 200 g cebuli  
• 250 ml oleju roślinnego  
• 1 cytryna  
• 2 ziarenka ziela angielskiego  
• 2 liście laurowe  
• łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu czarnego  

Przygotowanie:  

Solone płaty śledzi wymocz w wodzie. Jeśli używasz śledzi z oleju, również je odsącz, ale nie wykorzystuj tego oleju – zwykle jest kiepskiej jakości. Płaty ryby pokrój na kawałki o wielkości max. 2 cm. Cebulę obierz i pokrój w cienkie półplasterki. Umieść w misce warstwę śledzi, następnie warstwę cebuli. Dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Wyciśnij sok z cytryny i skrop nim śledzie. Następnie oprósz wszystko pieprzem i zalej olejem roślinnym tak, by przykrył rybę. Odstaw na 2-3 dni do lodówki, by smaki się przegryzły. 

FOTO: Envato Elements

Jajka w sosie musztardowym – przepis z PRL 

W PRL jedną z najpopularniejszych przekąsek były jajka z majonezem, jednak przepisu na to danie podawać nie trzeba – jest banalnie prosty. Zamiast tego proponujemy recepturę na jajka w sosie musztardowym! 

Składniki: 

• 4 jajka 
• 1 szklanka bulionu warzywnego 
• 1 cebula 
• 3 łyżki musztardy 
• 2 łyżki masła 
• 1 łyżka soku z cytryny 
• 1 płaska łyżka mąki pszennej 
• sól i pieprz do smaku 

Przygotowanie: 

Jajka ugotuj na twardo. Gdy będą gotowe wystudź je, usuń skorupki i pokrój na połówki. Cebulę obierz i posiekaj, podsmaż na maśle. Kiedy się zeszkli, wsyp mąkę i wymieszaj energicznie, by nie było grudek. Wlej bulion i sok z cytryny, ponownie wymieszaj. Dodaj musztardę, dopraw solą oraz pieprzem. Gotuj na średnim ogniu ok. 10 minut, aż sos nabierze pożądanej konsystencji. Podawaj jajka z sosem, posypane posiekanym koperkiem.

FOTO: Envato Elements

PRL-owska sałatka z marynowanymi cebulkami 

Panie domu w PRL-u doprowadziły do mistrzostwa szykowanie sałatek niemal z niczego. Do popularnych przepisów należał ten na sałatkę śledziową z marynowanymi cebulkami. 

Składniki: 

• 0,5 kg śledzi matiasów 
• 0,5 puszki groszku konserwowego 
• 0,5 puszki kukurydzy konserwowej 
• 1 por 
• 0,5 słoiczka cebulki marynowanej 
• 3 jajka 
• 3,5 łyżki majonezu 
• sok z połowy cytryny 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Śledzie namocz w wodzie przez kilka godzin. Następnie skrop z obu stron sokiem z cytryny i pokrój na mniejsze kawałki. Pora pokrój w plasterki i sparzy przez 10 minut pod przykryciem, a następnie odcedź. Groszek, kukurydzę i cebulki odsącz z zalewy. Jajka ugotuj na twardo, obierz i pokój w kostkę. Wszystkie składniki przełóż do dużej miski. Dodaj majonez oraz odrobinę soli i pieprzu do smaku. Dokładnie wymieszaj i gotowe. 

Na prywatkę i na co dzień: przepis na pastę jajeczną 

Pasta jajeczna była w PRL-u bardzo popularna. Powstawały przeróżne jej warianty, które serwowano na śniadania i kolacje. Warto sobie o niej przypomnieć i wymyśleć wersję, którą pokochamy! 

Składniki:

• 5 jajek 
• 20 dag twarogu 
• 100 g gęstego jogurtu naturalnego 
• 2 łyżeczki ostrej musztardy 
• 5 rzodkiewek 
• szczypiorek 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Jajka ugotuj na twardo. Obierz ze skorupek i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Umieść w misce, dodaj twaróg, jogurt naturalny i musztardę, wymieszaj. Rzodkiewki umyj, odetnij ogonki i pokrój drobno. Dodaj do pasty i połącz. Dopraw solą i pieprzem, kanapki podawaj posypane posiekanym szczypiorkiem. 

Coś na ciepło? Podaj PRL-owskie flaczki 

Flaczki brzydzą wiele osób, jednak w czasach PRL-u chętnie podawano je podczas rodzinnych spotkań w większym gronie. Przywróć ten przepis do życia! 

Składniki:  

• 1 kg gotowanych flaków  
• 2 ćwiartki z kurczaka 
• 1 seler 
• 4 marchewki 
• 1 korzeń pietruszki 
• 1 por 
• 1 cebula  
• przyprawa do flaków 
• przyprawa w płynie maggi 
• sól, pieprz 

Przygotowanie:   

Flaki obgotuj, aż przestaną mieć swój charakterystyczny zapach, w razie potrzeby wymieniając wodę. Ugotowane flaki pokrój na mniejsze kawałki. W osobnym garnku nastaw rosół na dwóch ćwiartkach z kurczaka. Dodaj pokrojone w kostkę warzywa: seler, marchewkę, pietruszkę, białą część pora i przypaloną nad ogniem cebulę. Gotuj, aż warzywa i mięso będą miękkie. Wtedy wyciągnij kurczaka, oczyść z chrząstek, kości i skóry, a następnie pokrój drobniej. Do garnka wrzuć pokrojone flaki i mięso z kurczaka. Dopraw przyprawą do flaków, solą i pieprzem oraz maggi. Gotuj flaki w rosole, aż będą miękkie. 

FOTO: Envato Elements

Hitowy deser z PRL-u, czyli blok czekoladowy 

Ci z nas, których dzieciństwo przypadło na czas PRL-u, czekoladę widywali tylko od święta. Za to częściej na stoły wjeżdżał hitowy deser: domowy blok czekoladowy! Gwarantujemy, że w dorosłości smakuje równie dobrze. 

Składniki:  

• 200 g margaryny  
• 3 czubate łyżki kakao  
• 1 szklanka cukru pudru  
• 50 ml wody  
• 1 i 3/4 szklanki mleka w proszku  
• 200 g pokruszonych herbatników  
• ulubione bakalie  
• opcjonalnie esencja waniliowa lub cukier waniliowy   

Przygotowanie:    

Masło umieść w garnku i podgrzej, by się roztopiło. Dodaj kakao, cukier puder, ewentualnie cukier waniliowy i wlej wodę. Podgrzewaj na małym ogniu, by utworzyć jednolitą masę. Odstaw do ostygnięcia. Gdy masa się schłodzi, ubijaj ją mikserem na małych obrotach, dosypując po trochu mleko w proszku. Następnie pokrusz herbatniki niezbyt drobno. Dodaj je do masy wraz z bakaliami i wymieszaj całość łyżką. Przełóż masę do naczynia, wyłożonego papierem do pieczenia, i odstaw na ok. 1,5 godziny, by całość zastygła.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Przepis na dżem dyniowy z pomarańczą 
• Dżem dyniowy z jabłkami - przepis 
• Rozgrzewający dżem z dyni z przyprawami 

Przepis na dżem dyniowy z pomarańczą 

Składniki: 

• 1,5 kg dyni Hokkaido 
• 1 szklanka cukru 
• 4 pomarańcze 
• 1 cytryna 

Przygotowanie: 

Dynię umyj, przetnij na pół i usuń pestki. Pokrój miąższ wraz ze skórką w grubą kostkę. Umieść dynię w garnku o grubym dnie. Z pomarańczy i cytryny wyciśnij sok, dodaj do garnka. Gotuj na małym ogniu przez około 30 minut, aż dynia zmięknie. Zblenduj ją, by powstała gładka masa. Wsyp szklankę cukru i ponownie postaw na ogniu, gotując kolejne 15 minut. Tak przygotowany dżem przełóż do czystych, wyparzonych słoików i odstaw je do góry dnem. 

Przeczytaj także: Jak prażyć dyniowe pestki? Prażone pestki dyni na 3 sposoby

FOTO: Envato Elements

Dżem dyniowy z jabłkami - przepis 

Składniki: 

• 1,5 kg dyni Hokkaido lub piżmowej 
• 1 kg jabłek 
• 1 szklanka cukru 
• 1 cytryna 
• 1 szklanka wody 

Przygotowanie: 

Dynię umyj, usuń pestki i skórkę (jeśli używasz piżmowej, skórka dyni Hokkaido jest jadalna), pokrój w grubą kostkę. Jabłka umyj, usuń gniazda nasienne i pokrój. Umieść dynię i jabłka w garnku, wlej wodę oraz sok wyciśnięty z cytryny i gotuj na niewielkim ogniu przez 25 minut. Gdy zawartość garnka zmięknie, zblenduj wszystko na jednolitą masę i zasyp cukrem. Podgrzewaj przez kolejne 15 minut. Przełóż dżem do czystych słoików, zakręć i odstaw do góry dnem. 

Przeczytaj także: Kaszotto z pęczaku z dynią i kurczakiem - tę przekąskę zabierzesz do pracy

FOTO: Envato Elements

Rozgrzewający dżem z dyni z przyprawami 

Składniki: 

• 1 kg dyni piżmowej 
• 1 szklanka cukru 
• kawałek świeżego imbiru 
• 2 pomarańcze 
• 1 cytryna 
• 3 goździki 
• 0,5 łyżeczki cynamonu 

Przygotowanie: 

Dynię opłucz, usuń skórkę oraz nasiona. Pokrój w kostkę. Pomarańcze sparz wrzątkiem, wyszoruj i pokrój w plasterki. W garnku rozpuść cukier, gdy zacznie się karmelizować wsyp pomarańcze, nieco startego na tarce imbiru, goździki i cynamon. Podsmażaj przez chwilę na niedużym ogniu, dodaj dynię i zalej zawartość garnka wodą. Przykryj naczynie i gotuj na niedużym ogniu około 30 minut. Po tym czasie zblenduj dżem, by był jednolity. Przełóż go do czystych, wyparzonych słoików, zakręć i odstaw do góry dnem.

Przeczytaj także: Wegańska jesień: jak zrobić hummus z dyni?

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Anioły kojarzą nam się z kolorem białym, lekkością i pierzastymi skrzydłami. Przez te skojarzenia ciasto, które powstaje z biszkoptu przełożonego kremem z białej czekolady, śmietanki i kokosowych wiórków, bywa nazywane Dotykiem Anioła. Czasem nazywa się je także “Rafaello”, nawiązując do lubianych kokosowych cukierków, jednak to właściwie dwa różne ciasta, gdyż do Dotyku Anioła dodaje się niekiedy warstwę musu z owoców egzotycznych. Dziś prezentujemy pomysł na wersję bez dodatków.

Przeczytaj także: Przepis na niezawodną szarlotkę z budyniem

Przepis na biszkopt z kremem kokosowym, czyli Dotyk Anioła 

Składniki: 

Biszkopt: 

• 7 jajek, 
• 1 szklanka cukru, 
• 1 szklanka mąki, 
• 0,5 szklanki oleju, 
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia 

Krem: 

• 500 ml śmietany 30 proc., 
• 2 tabliczki białej czekolady, 
• 200 g serka mascarpone, 
• 250 g wiórków kokosowych, 
• 1 opakowanie płatków migdałowych 

Przygotowanie: 

Rozbij jajka, oddzielając białka od żółtek. Białka ubij na sztywno, dodając cukier, aż uzyskasz błyszczącą, białą masę. Następnie dodawaj żółtka po jednym, cały czas mieszając. Połącz mąkę z proszkiem do pieczenia i wsyp do masy jajecznej. Na koniec wlej wąskim strumykiem olej i wymieszaj wszystkie składniki. Wlej ciasto do formy i piecz w temperaturze 180 stopni Celsjusza przez około 30-35 minut, aż biszkopt będzie suchy w środku. Wyjmij i wystudź. 

Białą czekoladę połam i umieść w misce. Rozpuść ją w kąpieli wodnej. W osobnym naczyniu ubij śmietankę na sztywno i połącz ją z serkiem mascarpone. Na koniec wlej roztopioną czekoladę, połowę wiórków kokosowych i płatków migdałów. Wystudzony biszkopt podziel na 2 lub 3 części i przełóż kremem. Wierzch i boki udekoruj pozostałym kremem, wiórkami kokosowymi i migdałami.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Brukselka to dla wielu osób koszmar z dzieciństwa - na tyle silny, że nie są w stanie jej zjeść nawet w dorosłym życiu. Tymi małymi kapustkami przez lata dręczono bowiem dzieci w przedszkolach i szkołach. Na szczęście brukselka nie musi być gorzką papką! Przygotowana odpowiednio, jest smaczna a zarazem zdrowa. Znajdziemy w niej witamy A, C, E, K oraz witaminy z grupy B. Dostarczy organizmowi porcji magnezu, żelaza, fosforu, sodu, wapnia, manganu, siarki, cynku, selenu oraz potasu, a także kwasu foliowego i błonnika. Warto włączyć to warzywo do diety, szczególnie zimą, gdy brak nam świeżych dodatków do obiadu!

Przeczytaj także: Dieta ketogeniczna – wady i zalety!

Przepis na rozgrzewającą zupę z brukselki 

Składniki: 

• 500 g żeberek wieprzowych, 
• 400 g brukselki, 
• 3 ziemniaki, 
• 2 marchewki, 
• 1 korzeń pietruszki, 
• 0,5 korzenia selera, 
• 1 cebula, 
• 2 ząbki czosnku, 
• 2 liście laurowe, 
• 3 ziarna ziela angielskiego, 
• 1,5 litra bulionu warzywnego, 
• 20 ml oleju rzepakowego, 
• 20 ml oliwy z oliwek, 
• sól, pieprz do smaku, 
• 1 łyżeczka papryki wędzonej, 
• 30 g posiekanej natki pietruszki 

Przygotowanie: 

Zacznij od upieczenia brukselki. Umyj ją, odetnij końcówki i potnij kapustki na pół. Umieść je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, skrop oliwą, posyp solą, pieprzem i papryką wędzoną, a następnie wymieszaj, by przyprawy równomiernie się rozłożyły. Wstaw blachę do piekarnika nagrzanego do 200 stopni Celsjusza i piecz przez 20 minut, aż brukselki się zarumienią. 

Żeberka podsmaż na oleju w dużym garnku. Gdy się zazłocą, dodaj posiekany czosnek, pokrojoną cebulę i podduszaj, aż warzywa się zeszklą. W tym czasie obierz ziemniaki, marchewkę, seler i pietruszkę, pokrój na mniejsze części i wrzuć do garnka. Zalej bulionem, dopraw zielem angielskim i laurowymi liśćmi. Gotuj przez około 40 minut na małym ogniu. 10 minut przed końcem dodaj pieczoną brukselkę. Dopraw solą i pieprzem, podawaj zupę posypaną natką pietruszki. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Ziemniaki dzieli się według trzech typów kulinarnych: 

• Typ A – sałatkowe, twarde, nie rozpadają się, zachowują kształt, są wilgotne i zawierają mało skrobi – świetne do sałatki, zupy oraz na grilla. Odmiany, m.in. Agata, Almera, Dali, Impresja, Krasa, Mozart, Riviera, Vivaldi, Viviana. 
• Typ B – tzw. ogólnoużytkowe, uniwersalne, średniej twardości, nie rozsypują się, przy smażeniu miękkie w środku a na wierzchu chrupiące, dlatego nadają się na frytki czy placki. Doskonałe do zup i kopytek. Odmiany, m.in. Irga, Irys, Augusta, Bellarosa, Bohun. 
• Typ C – mączyste, zawierające dużo skrobi, łatwo się rozpadają, mają jasny i sypki miąższ. Sprawdzą się do pieczenia i przyrządzania klusek, farszu, purée, kopytek, pyz, placków i frytek. Odmiany, min. Gracja, Gustaw, Etola, Honorata, Agnes, Mazur. 

Do przygotowywania ziemniaczanych klusek, w tym knedli czy właśnie kartaczy, najlepiej nadają się odmiany kwalifikowane do typu C. Chodzi o to, by były mączyste - w tym przepisie używamy kartofli gotowanych i surowych, zatem ich właściwości są kluczowe. 

Przeczytaj także: Przepis na placki ziemniaczane bez tarcia ziemniaków!

Przepis na tradycyjne kartacze, czyli cepeliny 

Składniki: 

• 1,4 kg ziemniaków 
• 400 g karkówki wieprzowej 
• 2 duże cebule 
• przyprawy: sól, pieprz, majeranek 

Przygotowanie: 

Ziemniaki podziel na dwie części. Mniej więcej 1,2 kg obierz i odłóż. Pozostałe obierz, ugotuj i wystudź. Surowe ziemniaki zetrzyj na tarce, przełóż je na czystą ściereczkę lub pieluchę tetrową. Bardzo dokładnie odciśnij - dla pewności zrób to 2-3 razy, by pozbyć się jak największej ilości soku. Nie wylewaj odciśniętego płynu, odstaw go na bok, by skrobia z ziemniaków opadła na dno. 

Karkówkę wieprzową zmiel wraz z jedną obraną cebulą. Dopraw mięso solą, pieprzem i majerankiem, a następnie dokładnie wyrób. 

Połącz surowe i ugotowane ziemniaki. Dodaj do nich skrobię, która wytrąciła się z ziemniaczanego soku. Dopraw solą i zagnieć na plastyczną masę. Odrywaj niewielkie porcje, formuj wydłużone placki. Na każdy placek nałóż nieco mięsnego farszu i sklej, by powstała podłużna kluska. Wrzucaj kartacze do gotującej się osolonej wody i gotuj na małym ogniu przez 45 minut. Wyławiaj i podawaj z podsmażoną cebulą. 

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Czy pestki dyni są zdrowe? 
• Jak przygotować pestki dyni do prażenia? 
• Jak prażyć pestki dyni? 
• Prażone pestki dyni na 3 sposoby - przepisy 

Czy pestki dyni są zdrowe? 

Pestki dyni to prawdziwa bomba dla zdrowia! Zdają się niepozorne, jednak skrywają w sobie ogrom dobroczynnych składników. Zawierają między innymi sporo cynku, żelaza, magnezu i potasu, witaminy z grupy B oraz witaminy A, C, E i K, białko i zdrowy olej roślinny. Służą organizmom mężczyzn, kobiet oraz dzieci. Ich prażenie nie jest obowiązkowe - pestki dyni można jeść także na surowo, jednak podgrzanie ich wcześniej w piekarniku czy na patelni pozwoli uczynić z nich naprawdę smaczną przekąskę. 

Więcej o znaczeniu pestek dyni dla zdrowia przeczytasz w naszym artykule: Nie wyrzucaj pestek z dyni! To zdrowotna bomba. Dlaczego warto je jeść? 

Jak przygotować pestki dyni do prażenia? 

Większość jadalnych odmian dyni ma pestki, które można zjeść. Wyjątkiem jest dynia hokkaido. Aby przygotować pestki do prażenia, oddziel je od miąższu, a następnie dokładnie opłucz, zalej wodą i odstaw na kilka minut. Dzięki temu pozostałości miąższu opadną na dno, a zawarte w pestkach składniki odżywcze staną się lepiej przyswajalne. 

Jak prażyć pestki dyni? 

Wybór dotyczący tego, czy będziesz prażyć pestki dyni w piekarniku czy na patelni, należy do Ciebie. Oba sposoby są równie skuteczne! Przygotowując prażone pestki dyni w domu, mamy pełną kontrolę nad tym, co do nich dodajemy - możemy regulować ilość tłuszczu, soli i przypraw. 

Przeczytaj także: Ta roślina ma najwięcej witaminy C i jest najzdrowszym owocem świata!

Prażone pestki dyni na 3 sposoby - przepisy 

Sposób 1: solone pestki dyni 

Składniki: 

• pestki dyni 
• sól 
• olej rzepakowy 

Przygotowanie: 

Pestki dyni umyj i namocz. Następnie dokładnie je osusz. Wysyp na blachę, wyłożoną papierem do pieczenia. Polej olejem tak, by wszystkie pestki były nim równomiernie pokryte. Włóż do piekarnika nagrzanego do 150 stopni Celsjusza. Piecz przez 10 minut, po tym czasie przełóż pestki na drugą stronę i piecz kolejne 10 minut. Po wyjęciu z piekarnika oprósz solą. Przechowuj w szczelnym pojemniku. 

Sposób 2: pikantne pestki dyni 

Składniki: 

• pestki dyni 
• 0,5 łyżeczki papryki ostrej 
• 1 łyżeczka soli 
• 0,5 łyżeczki pieprzu 
• 2 łyżki oliwy z oliwek 

Przygotowanie: 

Umyte i osuszone pestki dyni wysyp na rozgrzaną patelnię i podprażaj je przez 2 minuty na średnim ogniu. Po tym czasie wsyp przyprawy, dokładnie wymieszaj i podgrzewaj kolejne 2 minuty. Na koniec polej pestki równomiernie oliwą, podprażaj, mieszając przez 2 minuty. Zdejmij z ognia i przechowuj w szczelnym pojemniku. 

Sposób 3: pestki dyni na słodko 

Składniki: 

• pestki dyni 
• 1 łyżeczka oliwy z oliwek 
• 1 łyżka brązowego cukru 
• 0,5 łyżeczki cynamonu 
• szczypta soli 

Przygotowanie: 

Umyte i osuszone pestki dyni umieść na blasze, wyłożonej papierem do pieczenia. Skrop je oliwą, posyp cukrem i cynamonem, obtocz dokładnie w przyprawach. Na koniec dodaj szczyptę soli. Piecz pestki przez około 10 minut w piekarniku nagrzanym do 150 stopni, pilnując, by cukier się nie przypalił.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Ciastko a la brownie z kaszy manny
• Budyń jaglany z kawowym akcentem
• Kociewski gryz - panna cotta na kaszy manny prosto z Kociewia
• Kasza owsiana z marcepanem
• Przepis na placki z kaszki kukurydzianej

Ciastko a la brownie z kaszy manny

Składniki:

• 200 g kaszy manny
• 3 czekolady około 70%, każda po 100 g
• 100 g cukru
• 2 łyżki przyprawy piernikowej
• sok z 1 cytryny
• 1 litr napoju owsianego
• 2 suche wafle o wymiarach około 28 na 28 cm

Przygotowanie:

Do garnka wlej napój roślinny, dodaj cukier i przyprawę piernikową. Podgrzej do zagotowania. Wyłącz grzanie i dodaj połamaną czekoladę oraz sok z cytryny. Wymieszaj do rozpuszczenia. Wsypuj partiami kaszę, ciągle mieszając trzepaczką. Następnie włącz grzanie i ciągle mieszając łyżką, podgrzewaj, aż kasza zgęstnieje. Ułóż 1 wafel i nałóż czekoladową masę. Wyrównaj wierzch i przykryj drugim waflem. Obciąż równo na całej powierzchni, np. deską do krojenia. Odstaw do wystudzenia. Wstaw do lodówki na kilka godzin. Pokrój na kwadraty i ułóż na kratce (spowoduje to, że wafle nie będą przemoczone od masy).

Przeczytaj także: Kaszotto z pęczaku z dynią i kurczakiem - tę przekąskę zabierzesz do pracy

FOTO: Akcja "lubię Kaszę"/mat. Prasowe

Budyń jaglany z kawowym akcentem

Składniki:

• 150 g kaszy jaglanej
• 40 g kawy zbożowej
• 750 ml roślinnego napoju owsianego
• 250 ml wody
• dowolny syrop do posłodzenia

Przygotowanie:

Napój owsiany połącz z wodą. Dodaj kawę i gotować 5 minut. Przecedź przez gęste sito lub gazę. Kaszę przepłucz kilka razy gorącą wodą. Wsyp do garnka i wlej napar kawowy. Gotuj 20 minut na bardzo małym ogniu, mieszając od czasu do czasu. Gorącą kaszę z naparem dokładnie zmiksuj blenderem i dosłódź do smaku.

FOTO: Akcja "lubię Kaszę"/mat. Prasowe

Kociewski gryz - panna cotta na kaszy manny prosto z Kociewia

Składniki:

• 80 g kaszy manny
• 350 g roślinnego napoju (np. owsianego)
• 1 łyżka cukru
• sok z 1 cytryny
• 2-3 łyżki czarnych jagód w soku

Przygotowanie:

Do garnka wlej napój roślinny i wsyp kaszę, cukier, dodaj sok z cytryny. Dokładnie wymieszaj. Podgrzewaj i mieszaj cały czas, aż masa stanie się gęsta. Miseczkę wypłucz zimną wodą i wlej masę. Odstaw do wystudzenia i wstaw na kilka godzin do lodówki. Wyjmij z miseczki na talerzyk i ułóż na wierzchu jagody z sokiem. Można też podawać gryz na ciepło w miseczkach.

Przeczytaj także: Przepis na kaszotto ze świeżymi grzybami wprost z lasu

FOTO: Akcja "lubię Kaszę"/mat. Prasowe

Kasza owsiana z marcepanem

Składniki:

• 100 g kaszy owsianej
• 250 ml napoju owsianego
• 250 ml wody
• 100 g migdałów bez skórki
• 1 łyżka cukru
• 1 łyżeczka ekstraktu migdałowego

Przygotowanie:

Kaszę wsyp do garnka. Wlej napój owsiany i wodę. Gotuj  30 minut na bardzo małym ogniu pod przykryciem. Migdały zmiel na drobne okruszki za pomocą blendera i dodaj wraz z cukrem do kaszy. Gotuj 5 minut. Dodaj ekstrakt, wymieszaj i odstaw na 5 minut. Gotowe!

FOTO: Akcja "lubię Kaszę"/mat. Prasowe

Przepis na placki z kaszki kukurydzianej

Składniki:

• 100 g kaszy kukurydzianej (nie polenty)
• 500 ml wody
• 1/2 kg kwaśnych jabłek
• 200 g mąki pszennej uniwersalnej
• 125 napoju owsianego
• 2 łyżki cukru
• olej do smażenia

Przygotowanie:

Kaszę wsyp do garnka i wlej wodę. Gotuj 5 minut na bardzo małym ogniu pod przykryciem. Zdejmij pokrywkę i gotuj jeszcze 5 minut, mieszając od czasu do czasu. Odstaw do wystudzenia. Jabłka obierz i zetrzyj na dużych oczkach. Dodaj wraz z mąką i cukrem oraz napojem do kaszy. Dokładnie wymieszaj. Smaż placki na rumiano z obu stron na oleju. Zdejmuj i odkładaj na ręcznik papierowy, by osuszyć je z nadmiaru tłuszczu.

FOTO: Akcja "lubię Kaszę"/mat. Prasowe

źródło: materiały prasowe akcji „Lubię kaszę – kasza na stół, na zdrowie, na co dzień”, Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych

fot. „Lubię kaszę – kasza na stół, na zdrowie, na co dzień”, Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych

Niektórzy całe życie unikają zupy dyniowej, wspominając ją jako mdłą papkę. Na szczęście czasy, gdy serwowano taką potrawę, należą do przeszłości - dziś nie boimy się eksperymentować z przepisem na krem z dyni, by uzyskać pełnię smaku! Sekretem udanej zupy jest upieczenie dyni z dodatkiem ziół. Odrobina tymianku, rozmarynu i czosnku sprawi, że nawet bez kolejnych dodatków to danie nie będzie mdłe. Jeżeli jednak szukasz doznań smakowych, nie bój się dodać do zupy dyniowej imbiru, ostrej lub słodkiej papryki, mieszanki przypraw typu curry, a nawet cynamonu lub masła orzechowego! 

Przeczytaj także: Wegańska jesień: jak zrobić hummus z dyni?

Przepis na zupę-krem z dyni, która zawsze się udaje 

Składniki: 

• 1 kg dyni hokkaido, 
• 2 marchewki, 
• 2 łyżki masła, 
• 1 łyżeczka oleju, 
• 1 cebula, 
• 2 ząbki czosnku, 
• 1 l bulionu warzywnego, 
• 2 świeże gałązki tymianku, 
• 150 ml śmietany 30 proc., 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Dynię hokkaido podziel na ćwiartki, posyp suszonymi ziołami: rozmarynem i tymiankiem, upiecz przez 40 minut w 180 stopniach Celsjusza. Odstaw do wystudzenia. W tym czasie obierz marchewkę i pokrój w plastry, cebulę obierz i posiekaj w piórka, czosnek obierz i posiekaj w kostkę. Masło i olej rozgrzej w dużym garnku, podsmaż cebulę z czosnkiem. Gdy się zeszklą, dodaj marchewkę oraz dynię. Smaż przez 10-15 minut, regularnie mieszając. Następnie zalej bulionem, dopraw tymiankiem oraz solą i pieprzem do smaku. Gotuj kolejne 20 minut pod przykryciem. Z gotowej zupy wyciągnij tymianek i zblenduj ją na gładki krem. Wlej śmietanę i dokładnie wymieszaj. Podawaj z prażonymi pestkami dyni lub orzechami.

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Szarlotka to jeden z najpopularniejszych polskich deserów. Nie ma domu, w którym nie byłoby przynajmniej jednego sprawdzonego przepisu na ciasto z jabłkami. Nowoczesne gospodynie nie boją się eksperymentów: zachowują przepis babci, ale co jakiś czas przygotowują także jabłecznik “po nowemu”. Popularne są na przykład desery jabłkowe w słoiczkach, które łatwo porcjować. 

Przeczytaj także: Deser na raz czyli szarlotka w kubku lub słoiku 

Do lubianych przepisów należą także te na szybką szarlotkę ze wczesnych jabłek. Dobrze smakuje również z jabłkami ze słoika! 

Przeczytaj także: Jesień w kuchni – przepis na jabłecznik z antonówek 

Z kolei miłośnicy kuchni zero waste doskonale wiedzą, że jabłecznik da się wyczarować z resztek. Pyszne ciasto otrzymamy, gdy jako bazę wykorzystamy czerstwe pieczywo! 

Przeczytaj także: Przysmak bez marnowania: szarlotka z czerstwego pieczywa 

Przepis na szarlotkę z budyniem 

Składniki: 

• 350 g mąki 
• 200 g zimnego masła 
• 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia 
• 70 g cukru pudru 
• 1 jajko 
• 1 opakowanie budyniu waniliowego 
• 0,5 litra mleka 
• 1,5 kg jabłek  
• 1 łyżeczka cynamonu 

Przygotowanie: 

Mąkę wysyp na stolnicę, dodaj zimne masło, proszek do pieczenia i cukier puder. Posiekaj wszystkie składniki, następnie wbij jajko i zagnieć wszystko na jednolitą masę. Gdy ciasto będzie gotowe, uformuj je w kulę, owiń folią spożywczą i schowaj do lodówki na 40 minut. 

Jabłka umyj, obierz i usuń gniazda nasienne. Pokrój je w plasterki lub grubą kostkę, umieść w garnku i posyp cynamonem. Gotuj przez mniej więcej 10 minut, co jakiś czas mieszając. W międzyczasie przygotuj budyń według przepisu na opakowaniu. 

Schłodzone ciasto wyjmij z lodówki i podziel na dwie części. Rozwałkuj je. Pierwszą część przełóż do blachy, wyłożonej papierem do pieczenia. Na ciasto wylej miękkie jabłka z cynamonem a następnie budyń. Przykryj drugim plackiem rozwałkowanego ciasta - możesz pokroić go wcześniej na paski i uformować ozdobną plecionkę. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180 stopni Celsjusza i piecz przez około 45 minut, aż wierzch się zazłoci. Gotowy jabłecznik możesz posypać cukrem pudrem.

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Czy warto samemu piec chleb?
• Przepisy na domowy chleb
• Przepis na domowy chleb w 3 minuty

Czy warto samemu piec chleb?

Pieczenie chleba w domu ma wiele zalet, które odkryliśmy kilka lat temu, gdy pandemia zamknęła nas w domach. Doceniamy je jednak do dziś. Domowe bochenki szczególnie chętnie przygotowują osoby będące na diecie, bowiem daje to możliwość dostosowania pieczywa do własnych potrzeb. Dla przykładu, w domu bez trudu przygotujemy chleb bez soli, drożdży, glutenu, wykluczymy nieodpowiednie dla naszego organizmu typy mąki czy ziaren.

Przepisy na domowy chleb

Jeżeli chcesz zacząć swoją przygodę z domowym chlebem, zajrzyj do naszych wcześniejszych artykułów:

Chleb na liściu: co to jest i jak go upiec?

3 przepisy na najlepszy chleb na zakwasie

Jak upiec chleb bez mąki?

Poznaj 5 przepisów na domowy chleb, które skradną twoje serce!

Przepis na domowy chleb w 3 minuty

Składniki:

• 300 g płatków owsianych,
• 500 g jogurtu naturalnego,
• 1 łyżeczka sody oczyszczonej,
• 0,5 łyżeczki soli,
• 1 łyżeczka miodu,
• dodatki według uznania: pestki dyni lub słonecznika, suszona żurawina lub pomidory, nasiona chia, otręby, siemię lniane itd.

Przygotowanie:

Płatki owsiane wsyp do miski. Zalej je jogurtem naturalnym. Dodaj sodę, sól i miód. Wsyp wybrane przez siebie dodatki i za pomocą łyżki dokładnie wymieszaj wszystkie składniki. Przełóż masę do formy do pieczenia, wyłożonej papierem. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 170 stopni Celsjusza. Piecz przez około godzinę. Następnie wyjmij i wystudź.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Rurki z kremem piecze się na specjalnych foremkach, dzięki którym zachowują swój kształt. Jeżeli nie dysponujesz nimi, ale nie chcesz rezygnować z przygotowywania tych ciasteczek, nic straconego! Przygotuj formę sprytnym domowym sposobem. Potrzebna będzie rolka folii aluminiowej. Odrywaj kawałki i formuj z nich równe stożki. Dobrze, by były grube i sztywne – w ten sposób łatwiej owiniesz na nich ciasto. Gotowe? No to pieczemy! 

Przeczytaj także: Jak upiec markizę, czyli ciasto kawowe przekładane kremem?

Przepis na domowe rurki z kremem 

Składniki: 

• 3 szklanki mąki pszennej 
• 250 g zimnego masła lub margaryny 
• 250 ml kwaśnej gęstej śmietany 18%  
• 2 żółtka 
• szczypta soli 

Krem: 

• 500 ml mleka 
• 150 ml puree dyniowo-marchewkowego 
• 5 łyżek cukru 
• 2 spore łyżki mąki pszennej 
• 2 łyżki mąki ziemniaczanej 
• 150 g miękkiego masła 

Przygotowanie: 

Zacznij od zagniecenia ciasta: mąkę, masło, żółtka i sól posiekaj na stolnicy lub blacie. Dodaj śmietanę i zagnieć ciasto. Gdy będzie gładkie i jednolite, owiń je folią i odłóż do lodówki na 2 godziny. Po tym czasie wyjmij je, podziel na 4 części i każdą z nich rozwałkuj cienko – im cieniej tym lepiej. Placki ciasta pokrój w paski. Nawijaj je na foremki do rurek, zaczynając od węższej części. Układaj na blasze, wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz w 200 stopniach Celsjusza przez około 15 minut, aż rurki zrobią się złote. Wyjmuj z piekarnika i jak najszybciej ściągaj z foremek. 

Przygotuj krem: 150 ml mleka połącz z puree dyniowo-marchwiowym, mąką i skrobią ziemniaczaną. Resztę mleka podgrzej z cukrem, gdy się zagotuje, wlej masę z warzywami. W ten sposób otrzymasz budyń. Odstaw do wystudzenia. Gdy będzie zimne, dodaj do niego po łyżce masła i ucieraj na jednolity krem. Przełóż go do rękawa cukierniczego i nadziewaj rurki. Przed podaniem posyp je cukrem pudrem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Jaką odmianę śliwek wybrać na powidła? 
• Jak wzbogacić powidła śliwkowe? 
• Przepis na “czekośliwkę”: powidła śliwkowe z kakao 

Jaką odmianę śliwek wybrać na powidła? 

Tradycyjnie na powidła śliwkowe najlepsze są węgierki. Przetwory udadzą się zarówno ze wczesnych, jak i z późniejszych owoców. Tym samym nic nie stoi na przeszkodzie, by przerobić je na powidła z czekoladą jeszcze w październiku. Smaczne powidła otrzymamy również ze śliwek odmian Stanley, President a także renkloda. Każda z odmian ma nieco inny smak, warto zatem eksperymentować, by nasze przetwory były trafione w punkt! 

Przeczytaj także: Przepis na domową przyprawę pumpkin spice do kawy dyniowej

Jak wzbogacić powidła śliwkowe? 

Powidła śliwkowe są bardzo lubiane, bowiem dzięki długiemu gotowaniu mają charakterystyczny smak. Gdy wzbogacimy go o kakao, czeka nas prawdziwa smakowa rozkosz. To jednak nie wszystko: powidła śliwkowo-kakaowe można dodatkowo doprawić na przykład anyżem, cynamonem czy wanilią! Takie połączenie pozwoli uzyskać wyjątkowy smak, który rozgrzeje nas w zimowe dni.

Przeczytaj także: Dwa przepisy na wytrawną sałatkę ze śliwkami

Przepis na “czekośliwkę”: powidła śliwkowe z kakao 

Składniki: 

• 1 kg śliwek węgierek 
• 5 łyżek kakao 
• 2 łyżki wody 

Przygotowanie: 

Śliwki dokładnie umyj. Osusz je i przetnij na połówki, usuwając pestki. Umieść owoce w garnku o grubym dnie i wlej wodę. Przykryj naczynie, podgrzewaj śliwki przez 20-30 minut na niedużym ogniu aż puszczą sok. Następnie zdejmij pokrywkę i gotuj kolejne 10-20 minut, regularnie mieszając. Gdy powidła zgęstnieją, wsyp do garnka kakao. Wymieszaj dokładnie i gotuj dalej na małym ogniu, aż masa zrobi się gęsta. Przekładaj powidła do słoików, zakręć i odstaw do góry dnem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Kasze należą do sycących produktów, jednak nie wszystkie są tak samo zdrowe. Kasza pęczak to tak naprawdę całe ziarna jęczmienia, obłuskanie i wypolerowane. Jest lubiana, bo łatwo się gotuje. Zalicza się także do zdrowych kasz, jest sycąca i stanowi dobre źródło mikroskładników. Znajdziemy w niej dużą ilość błonnika, dzięki czemu wspomaga ona odchudzanie. Kasza pęczak jest dobrą podstawą do dań i przekąsek, które mają zapewnić energię i poczucie sytości na dłużej, zatem świetnie nadaje się jako baza do posiłków zabieranych do pracy. 

Przeczytaj także: Przepis na kaszotto ze świeżymi grzybami wprost z lasu

Przepis na kaszotto z dynią i grillowanym kurczakiem 

Składniki: 

• 200 g kaszy pęczak 
• 250 g dyni piżmowej 
• 300 g filetu z kurczaka 
• 100 g ciecierzycy z puszki 
• 1 cebula 
• 1-2 ząbki czosnku 
• garść posiekanego szpinaku 
• 0,5 łyżeczki płatków chili 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Kaszę zalej wrzątkiem i ugotuj na miękko. Dynię umyj, usuń skórkę i pokrój warzywo w grubszą kostkę. Następnie ugotuj ją na parze aż zmięknie. Możesz także podpiec dynię w piekarniku. Kurczaka pokrój w kostkę, dopraw solą oraz pieprzem i usmaż na patelni wraz z pokrojoną cebulą i posiekanym czosnkiem. Gdy mięso będzie złote, dodaj ciecierzycę z puszki oraz umyty szpinak. Podgrzewaj, a następnie dodaj dynię i kaszę. Dopraw płatkami chili oraz solą i pieprzem w razie potrzeby. Przed podaniem posyp danie pestkami dyni lub świeżymi ziołami.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Musaka to danie wywodzące się z kuchni greckiej. Jest to zapiekanka, przygotowywana na bazie mielonego mięsa, bakłażana, pomidorów i sosu beszamelowego. Zapieka się ją z dodatkiem sera. Stanowi sycące danie, a jej historia sięga czasów Imperium Osmańskiego! Z czasem przepis na musakę ewoluował, dzięki czemu dziś w różnych zakątkach Grecji zjemy tę potrawę przygotowaną nieco inaczej.

Przeczytaj także: Przepis na francuską zupę cebulową - doskonałą na chłody

Przepis na domową musakę 

Składniki: 

• 2 duże bakłażany, 
• 2 ziemniaki, 
• 500 g mielonego mięsa jagnięcego lub wieprzowego, 
• 1 duża cebula, 
• 2 ząbki czosnku, 
• 400 g pomidorów (świeżych lub z puszki), 
• 100 g startego sera feta, 
• 1 łyżeczka suszonego oregano, 
• 1 łyżeczka suszonej bazylii, 
• 500 ml mleka, 
• 50 g mąki, 
• 50 g masła, 
• 0,5 łyżeczki gałki muszkatołowej, 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Bakłażana umyj i pokrój w plastry o grubości centymetra. Posyp je solą i odłóż na sitko na około 30 minut. Po tym czasie opłucz, by usunąć nadmiar soli i osusz. Usmaż na patelni na złoto i odłóż do wystudzenia. Ziemniaki obierz, pokrój w grubszą kostkę lub plastry i usmaż na złoto na patelni. 

Na patelni podsmaż mięso mielone z cebulą i czosnkiem. Dodaj pomidory, dopraw oregano, bazylią, solą oraz pieprzem. Gotuj na niewielkim ogniu przez około 20 minut, by całość zgęstniała. 

W rondelku rozpuść masło na niewielkim ogniu. Wsypuj mąkę po łyżce, cały czas mieszając. Następnie wlej mleko, dopraw solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Połącz składniki i zwiększ nieco moc palnika. Gotuj sos beszamelowy aż zgęstnieje. 

W naczyniu żaroodpornym ułóż warstwę ziemniaków, następnie wlej połowę sosu mięsnego, wyrównaj. Ułóż warstwę bakłażanów, następnie znów sos mięsny i ponownie bakłażany. Na wierzch wylej sos beszamelowy. Udekoruj ewentualnymi pozostałymi bakłażanami i posyp startą fetą po wierzchu. Zapiekaj przez 30 minut w piekarniku nagrzanym do 180 stopni Celsjusza. Podawaj na ciepło.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wytrawne ciasto, które przygotowuje się na bazie drożdży oraz kefiru, pochodzi z Osetii – krainy na Kaukazie, zamieszkanej przez Osetyjczyków. Wytrawne placki z dodatkiem sera czy mięsa popularne są również w Gruzji. Tamtejsza kuchnia jest nieco specyficzna z europejskiego punktu widzenia, ale wiele osób się nią zachwyca! Kaukaskie potrawy są dość ciężkie i sycące, świetnie pasuje do nich wino. Najlepiej jeść je w zgodzie z tradycją z tamtych okolic: biesiadując w towarzystwie rodziny i przyjaciół!

Przeczytaj także: Przepis na francuską zupę cebulową - doskonałą na chłody

Przepis na wytrawne ciasto z serem i ziołami 

Składniki: 

• 7 g suchych drożdży 
• 250 ml kefiru 
• 2 szklanki mąki  
• 50 g masła 
• 150 g sera osetyjskiego lub feta 
• 150 g koperku 
• 150 g szczypioru z cebuli 
• 100 g śmietany 
• 0,5 łyżeczki soli 

Przygotowanie: 

Wlej kefir do miseczki i dodaj suche drożdże. Delikatnie wymieszaj i odstaw na 10 minut. Do miski przesiej mąkę, dodaj masło i szczyptę soli. Wlej kefir z drożdżami i zagnieć ciasto – powinno być dość miękkie. Przykryj naczynie z ciastem ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 2 godziny. W tym czasie umyj i drobno pokrój koperek oraz szczypior. Połącz je z pokruszonym serem, dodaj śmietanę i dopraw do smaku. 

Wyrośnięte ciasto podziel na dwie części. Rozwałkuj je na placki średniej grubości. Każdy placek posmaruj nadzieniem serowym, a następnie zawiń brzegi do środka. Możesz stworzyć sakiewkę z ciasta lub zostawić je otwarte. Gotowe placki przełóż na blachę do pieczenia i wstaw do piekarnika nagrzanego do 200 stopni Celsjusza. Piecz około 15 minut, aż ciasto się zarumieni. Podawaj na ciepło. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wiadomo, że dobre grzybobranie to takie, z którego przynosi się dużo grzybów. Warto jednak wybrać się do lasu nawet jeżeli zbiory nie będą obfite – ruch na świeżym powietrzu dobrze nam zrobi! Szykując się do zbierania grzybów, warto mieć w pamięci następujące zasady: 

• zbieramy grzyby do koszyka, rezygnujemy z plastikowych toreb, 
• wybieramy grzyby, które znamy i które są jadalne, nieuszkodzone i bez pleśni, 
• nie zbieramy zbyt młodych grzybów, ponieważ nie mają wykształconych charakterystycznych cech gatunku, 
• nie próbujemy grzybów bez obróbki termicznej, 
• uważamy, aby nie uszkodzić grzybni. 

Więcej o grzybobraniu przeczytasz tutaj: Już są grzyby! Czy warto wybrać się do lasu? 

Przepis na kaszotto z grzybami i rozmarynem 

Składniki: 

• 2 szklanki kaszy pęczak 
• 1 szklanka białego wina 
• 1 l bulionu warzywnego 
• 1 duża cebula 
• 1-2 ząbki czosnku 
• 100 g świeżych leśnych grzybów 
• 8 łyżek oleju rzepakowego 
• sól, pieprz 
• 3 gałązki rozmarynu 
• 8 łyżek natki pietruszki 
• 100 g żółtego sera 
• garść nasion słonecznika 

Przygotowanie: 

Obierz cebulę i czosnek, pokrój drobno i podsmaż na patelni na oleju rzepakowym. Dodaj opłukaną kaszę. Podsmaż, a następnie zalej białym winem. Dodaj całe gałązki rozmarynu. Gotuj na niedużym ogniu, aż wino wyparuje. Następnie wlewaj po trochu bulion warzywny. Gdy się wchłonie, dodawaj kolejną porcję. Na osobnej patelni podsmaż oczyszczone i pokrojone na mniejsze kawałki grzyby. Dodaj je do ugotowanej kaszy, dopraw solą i pieprzem, wymieszaj. Przed podaniem wyjmij rozmaryn, posyp kaszotto świeżą natką pietruszki, startym na tarce żółtym serem oraz prażonym słonecznikiem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Francuska kuchnia uchodzi za jedną z najbardziej wykwintnych na świecie. Do Francji podróżują tysiące kucharzy, chcąc poznać jej sekrety. Tymczasem bardzo często okazuje się, że tajemnicą francuskich przysmaków jest to, co tworzy każdą dobrą kuchnię: składniki najlepszej jakości oraz... prostota! Tak samo jest z zupą cebulową. Z łatwością zrobimy ją w domu, jeżeli tylko dysponujemy aromatycznym bulionem, cebulą oraz potrzebnymi przyprawami. Przyda się także dobre wino – najlepiej oczywiście francuskie!

Przeczytaj także: Krem z dyni - jak go zrobić i co dodać?

Przepis na francuską zupę cebulową z grzankami 

Składniki: 

• 900 g cebuli 
• 2 łyżki masła 
• 2 łyżki oliwy 
• 250 ml białego wytrawnego wina 
• 1 litr bulionu wołowego  
• sól, pieprz 
• 0,5 łyżeczki gałki muszkatołowej 
• 1 bagietka 
• 1 ząbek czosnku 
• 150 g sera żółtego 

Przygotowanie: 

Cebulę obierz z łupinek i posiekaj w plasterki. Do garnka wlej oliwę, dodaj masło i rozpuść. Wrzuć pokrojoną cebulę i podsmażaj ją na średnim ogniu, aż zmięknie i zbrązowieje. Następnie wlej wino i dobrze wymieszaj. Dodaj podgrzany bulion, zmniejsz ogień i gotuj około 30 minut. Dopraw solą, pieprzem oraz gałką muszkatołową. 

Bagietkę pokrój na grube kromki, podpiecz w piekarniku przez 5 minut. Natrzyj grzanki czosnkiem. Zupę wlej do żaroodpornych miseczek, posyp grubo tartym serem i zapiecz przez 5 minut, by ser się rozpuścił. Podawaj z grzankami.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Co to jest jedzenie na pocieszenie? 
• Co to jest mac’n’cheese? 
• Przepis na amerykański makaron z serem 

Co to jest jedzenie na pocieszenie? 

Jedzenie na pocieszenie, po angielsku nazwane “comfort food”, to dania, które sprawiają nam radość. Mają nie tylko sprawić, że nie będziemy głodni, ale też podnieść na duchu lub poprawić humor. Dla każdego coś innego może być potrawą na pocieszenie: czasem są to smaki dzieciństwa, innym razem coś słodkiego. W wydaniu amerykańskim łączy je to, że zazwyczaj są dosyć tłuste, więc lepiej, by nie stanowiły podstawy jadłospisu.

Przeczytaj także: Rozpieść się tej jesieni i przygotuj naleśniki z czekoladową niespodzianką

Co to jest mac’n’cheese? 

Danie mac’n’cheese po polsku to po prostu makaron z serem. Chodzi o danie, przygotowywane ze sporą ilością sera oraz dodatkiem masła. Bez wątpienia nie jest to dietetyczna potrawa, jest jednak szybka i sycąca, a w USA dodatkowo kojarzy się z domowym gotowaniem. Warto ją przygotować zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, gdy mamy ochotę na coś konkretnego na obiad. 

Przeczytaj także: Przepis na szybką zapiekankę makaronową z kurczakiem i warzywami

Przepis na amerykański makaron z serem 

Składniki: 

• 250 g makaronu typu kolanka 
• 2 łyżki masła 
• 2 łyżki mąki 
• 2 szklanki mleka 
• 2 szklanki startego sera cheddar (można użyć także innych serów, np. gouda, mozzarella) 
• sól, pieprz 
• szczypta gałki muszkatołowej 

Przygotowanie: 

Makaron ugotuj według przepisu na opakowaniu, by był al dente. W tym czasie w rondelku rozpuść masło, wsyp mąkę i mieszaj około 2 minuty, by powstała zasmażka. Do zasmażki powoli wlewaj mleko, cały czas mieszając. Gotuj na średnim ogniu przez około 5-7 minut, by całość zgęstniała. Po tym czasie zmniejsz ogień i wsyp starty ser - może to być jeden typ lub mieszanka kilku różnych serów. Dopraw solą, piepzem i gałką muszkatołową, wymieszaj. Połącz ugotowany makaron z sosem, dokładnie mieszając. Opcjonalnie możesz przełożyć makaron do naczynia żaroodpornego, posypać serem lub bułką tartą i zapiec. Mac’n’cheese koniecznie podawaj na ciepło.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Weganom i wegetarianom nie trzeba przedstawiać soczewicy, jednak osoby na diecie mięsnej stosunkowo rzadko sięgają po ten składnik. Warto to zmienić, gdyż soczewica ma dobry wpływ na zdrowie! Przede wszystkim, jest wypełniona po brzegi białkiem - w 100 g czerwonej soczewicy jest go prawie tyle co w mięsie. Nie brak w niej też węglowodanów, które dodają energii, ale nie doprowadzają do skoków insuliny, zatem dania z tymi strączkami sprawdzą się w diecie osób z insulinoopornością. W soczewicy znajdziemy także kwas foliowy, potas, błonnik, witaminy  C, B6, A, K, ryboflawinę i fosfor. Imponująca lista jak na tak niepozorną roślinę!

Przeczytaj także: TOP 5 najlepszych rozgrzewających zup na jesień i zimę

Przepis na rozgrzewającą zupę z soczewicą i morelą

Składniki:

• 350 g czerwonej soczewicy,
• 100 g suszonych moreli,
• 1 cebula,
• sól, pieprz,
• 1 łyżeczka kurkumy,
• 1/2 łyżeczki kuminu (kminu rzymskiego),
• 1/2 łyżeczki gałki muszkatołowej,
• 2 ząbki czosnku,
• sok z 1/2 cytryny,
• kawałek świeżego imbiru,
• puszka krojonych pomidorów albo trzy świeże pomidory,
• 1 i 1/2 l bulionu,
• świeża papryczka chilli,
• natka pietruszki,
• oliwa z oliwek

Przygotowanie:

Zagotuj bulion, wsyp do niego opłukaną soczewicę. Morele pokrój na paski i dodaj do soczewicy. Cebulę posiekaj w kostkę, czos­nek przeciśnij przez praskę, zeszklij na oleju, dołóż do gotującej się soczewicy. Dodaj resztę przypraw i pomidory wraz z sokiem.

Gdy soczewica będzie miękka, dodaj starty na małych oczkach imbir i sok z cytryny. Dopraw do smaku. Jeśli zupa jest za gęsta, można wlać więcej bulionu. Papryczkę chilli pokrój na cieniutkie plasterki. Zupę podawaj z plastrami chilli, posiekaną natką pietruszki i polaną oliwą z oliwek.

FOTO:

Przepis ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym.

fot. TPR

Socca to danie, którego nazwa brzmi egzotycznie, jednak wygląd zachęca do skosztowania. To pochodzący z południa Francji placek, który piecze się na mące z ciecierzycy. Jest popularny także we Włoszech, gdzie spotkamy go pod nazwą farinata. Soccę piecze się tradycyjnie w piecu. Można ją jeść samodzielnie lub podać z dodatkami, na przykład pesto, serem czy warzywami. 

Przeczytaj także: Przepis na Dzień Jabłka 2024: bezglutenowe gofry z jabłkami w karmelu

Przepis na foccę z cukinią 

Składniki: 

• 1 szklanka mąki z ciecierzycy 
• 1 szklanka wody 
• 2 łyżki oliwy z oliwek 
• 0,5 łyżeczki soli 
• 1 mała cukinia 
• 1 jabłko 
• 0,5 łyżeczki suszonego tymianku 
• szczypta pieprzu 
• świeże zioła do dekoracji 

Przygotowanie: 

Do miski wsyp mąkę z ciecierzycy, tymianek i sól, dodaj wodę oraz oliwę. Połącz wszystkie składniki i odstaw na godzinę. W tym czasie cukinię umyj i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Jabłko umyj, usuń gniazda nasienne i pokrój je w cienkie plastry. Piekarnik lub patelnię rozgrzej do około 200 stopni Celsjusza, naczynie do pieczenia natłuść odrobiną oliwy i przełóż ciasto tak, by powstał cienki placek. Smaż lub piecz tak długo, aż placek będzie rumiany i chrupki. Wyjmij go i udekoruj startą cukinią, plastrami jabłka oraz posiekanymi świeżymi ziołami, opcjonalnie dodaj pokruszony ser typu feta czy gorgonzola. Oprósz pieprzem. Podawaj samodzielnie lub jako dodatek do sałatki.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Jajka sadzone na pomidorach z kukurydzą i oscypkiem
• Przepis na kaszę kukurydzianą ze śliwką i cynamonem 
• Przepis na placki kukurydziane z maślanką 

Jajka sadzone na pomidorach z kukurydzą i oscypkiem

Składniki: 

• 3 jajka 
• 1 mały oscypek 
• 1 cebula szalotka 
• 1 ząbek czosnku 
• pół szklanki kukurydzy z puszki lub ze słoika 
• 2 duże pomidory malinowe 
• pół szklanki przecieru pomidorowego 
• 2 łyżki oleju rzepakowego 
• przyprawy do smaku: sól, pieprz cytrynowy, bazylia, lubczyk, gałka muszkatołowa 

Przygotowanie: 

Pomidory włóż do większej miski i zalej wrzątkiem, pozostaw na około 7 minut. Po tym czasie obierz ze skórki i pokrój w kostkę. Szalotkę i czosnek posiekaj. Szpinak umyj i osusz na ręczniku papierowym. Oscypka pokrój na mniejsze kawałki. Na patelni rozgrzej olej. Dodaj cebulę i czosnek – lekko zrumień. Dorzuć szpinak. Dopraw solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Dodaj pomidory i przecier. Duś kilka minut, aż sok pomidorowy nieco się zredukuje. Dorzuć odsączoną z zalewy kukurydzę. Zrób na patelni 3 wgłębienia i wbij w nie jajka. Posyp ponownie solą, pieprzem i ziołami. Przykryj patelnię pokrywką, zmniejsz ogień i smaż kilka minut, by białko się ścięło, zaś żółtko zostało płynne. Przed podaniem danie posyp kawałkami oscypka i ewentualnie ulubioną zieleniną bądź świeżymi ziołami. 

Przeczytaj także: Jesienna owsianka z gruszką w karmelu i orzechami

FOTO: Kukurydza Dla Zdrowia/materiały Prasowe

Przepis na kaszę kukurydzianą ze śliwką i cynamonem 

Składniki: 

• pół szklanki kaszy kukurydzianej 
• pół szklanki wody 
• 1 szklanka mleka krowiego 2% lub napoju roślinnego, np. owsianego bez cukru 
• 1 łyżeczka miodu 
• 5 śliwek węgierek świeżych lub mrożonych 
• garść ulubionych owoców mrożonych typu maliny, jeżyny, borówki 
• szczypta cynamonu, czarnuszki i soli 
• 1 łyżeczka masła 

Przygotowanie: 

Kaszę wsyp do małego garnka. Zalej wodą i mlekiem – zagotuj. Następnie zmniejszogień, delikatnie posól i gotuj około 5-7 minut, co jakiś czas mieszając. Gdy kasza będzie ugotowana, przykryj garnek pokrywką i pozostaw jeszcze kilka minut. W międzyczasie umyj śliwki, przekrój na pół i wyjmij pestkę (jeśli używamy wyłącznie owoców mrożonych, drylowanie należy pominąć). Na małej patelni rozpuść masło. Dorzuć śliwki i duś 2-3 minuty. Zdejmij z ognia. Dodaj miód, posyp po wierzchu cynamonem i wszystko dokładnie wymieszaj. Gotową kaszę przełóż do miski. Na wierzchu ułóż duszone śliwki oraz mrożone owoce. Posyp delikatnie cynamonem i czarnuszką. 

Przeczytaj także: Wegańska jesień: jak zrobić hummus z dyni?

FOTO: Kukurydza Dla Zdrowia/materiały Prasowe

Przepis na placki kukurydziane z maślanką 

Składniki: 

• 110 g mąki kukurydzianej wymieszanej z mąką owsianą 
• 1 jajko 
• 200g maślanki naturalnej 
• pół łyżeczki sody oczyszczonej 
• 1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia 
• 1 łyżka cukru 
• 1 mała szklanka borówek (można również użyć mrożonych jagód bądź truskawek) 
• cukier puder do oprószenia placków 
• olej rzepakowy do smażenia 

Przygotowanie: 

Do miski wsyp mąkę, proszek, cukier i sodę oczyszczoną. Dodaj maślankę i jajko. Wszystko dokładnie ubij trzepaczką. Dodaj umyte i osuszone na ręczniku borówki. Delikatnie wymieszaj łyżką. Patelnię posmaruj olejem i rozgrzej na średnim ogniu. Nakładaj łyżką porcje ciasta i smaż placki około minuty z każdej strony. Wykładaj na talerz. Przed podaniem placki oprósz delikatnie cukrem pudrem.

Przeczytaj także: Czekoladowe ciasto pumpkin spice – idealne na jesień

FOTO: Kukurydza Dla Zdrowia/materiały Prasowe

źródło: Materiały prasowe kampanii Kukurydza dla zdrowia

fot. Materiały prasowe kampanii Kukurydza dla zdrowia

Owsianka miała przez lata bardzo złą opinię - kojarzyła się z nieapetycznym daniem o konsystencji brei, do którego nas przymuszano. Na szczęście to już przeszłość i dziś owsianka przeżywa swój renesans! Jemy ją na dziesiątki sposobów - i bardzo dobrze, bowiem to danie służy naszemu zdrowiu i samopoczuciu. Owsiankę warto jeść, gdyż dzięki zawartości beta-glukanu daje nam uczucie sytości na dłużej i rzadziej sięgamy po przekąski. Płatki owsiane mają dużą wartość odżywczą: zawierają one między innymi witaminy z grupy B, selen i magnez. Cechują się też średnim indeksen glikemicznym, więc sprawdzą się w jadłospisie osób na diecie. A do tego owsianka to po prostu szybkie i smaczne śniadanie, które nigdy się nie znudzi, bo można je interpretować wciąż na nowo! 

Przeczytaj także: 10 ciekawych przepisów na owsiankę 

Przepis na owsiankę z gruszką i orzechami 

Składniki: 

• 1 szklanka płatków owsianych 
• 2 szklanki mleka lub napoju roślinnego 
• 2 łyżeczki cynamonu 
• szczypta soli 
• 1 łyżeczka syropu klonowego lub miodu 
• 1 dojrzała gruszka 
• 1 łyżka masła  
• 1 łyżka cukru brązowego 
• 1/4 łyżeczki gałki muszkatołowej  
• garść orzechów włoskich  
• 1 łyżka jogurtu naturalnego 

Przygotowanie: 

Do rondelka wlej mleko lub napój roślinny. Dodaj łyżeczkę cynamonu i szczyptę soli. Podgrzewaj, aż się zagotuje, wtedy wsyp płatki owsiane i wymieszaj. Zmniejsz ogień i gotuj, aż płatki zmiękną. W razie potrzeby wlej więcej mleka lub dosyp płatki, by uzyskać pożądaną konsystencję. 

Przeczytaj także: 5 pomysłów na proteinowe śniadania dla każdego

Gruszkę umyj i pokrój wzdłuż w plastry, usuwając gniazda nasienne. Na patelni rozgrzej masło, gdy się rozpuści dodaj gruszkę, brązowy cukier, pozostały cynamon i gałkę muszkatołową. Podsmażaj na niewielkim ogniu przez około 5 minut, aż owoce zmiękną i ulegną skarmelizowaniu. Orzechy włoskie obierz i podpraż na suchej patelni. Owsiankę przełóż do miski, udekoruj gruszką i posyp orzechami. Wykończ jogurtem naturalnym (możesz pominąć ten krok).

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Kiedy przypada Dzień Jabłka? 
• Gdzie się świętuje Dzień Jabłka? 
• Przepis na Dzień Jabłka: gryczane gofry z jabłkami 

Kiedy przypada Dzień Jabłka? 

Anglicy mawiają: jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z daleka ode mnie. Czy potrzeba większej zachęty, by jak najczęściej spożywać te pyszne owoce? Jeżeli tak, mamy kolejną: 28 września przypada Światowy Dzień Jabłka. Tego dnia celebrujemy najpopularniejszy owoc świata, a najlepiej zrobić to, przygotowując smaczną przekąskę z jabłkiem w roli głównej! Rok temu proponowaliśmy jabłka w cieście. Tym razem skłaniamy się ku bezglutenowym gofrom! 

Gdzie się świętuje Dzień Jabłka? 

Dzień Jabłka to święto, o którym z pewnością nie zapomną przedszkolaki czy uczniowie szkół, zwłaszcza ci młodsi. To bowiem okazja do rozmowy o ważnej roli owoców i warzyw w zdrowej diecie! Warto jednak wiedzieć, że nie tylko maluchy celebrują Dzień Jabłka. Co roku w Warce (pow. grójecki, woj. mazowieckie) odbywają się ogólnopolskie obchody tego przyjemnego święta! W tym roku piknik rodzinny “Światowy Dzień Jabłka” zaplanowano na 29 września. 

Przeczytaj także: Przepis na domową przyprawę pumpkin spice do kawy dyniowej

Przepis na Dzień Jabłka: gryczane gofry z jabłkami 

Składniki: 

• 1,5 szklanki mąki gryczanej 
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia 
• 0,5 łyżeczki soli 
• 2 łyżki cukru 
• 2 łyżeczki cynamonu 
• 2 jajka 
• 1 szklanka mleka 
• 4 łyżki masła 
• 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego 
• 2 jabłka 
• 2 łyżki cukru brązowego 

Przygotowanie: 

Do miski wsyp mąkę gryczaną, proszek do pieczenia oraz 1/4 łyżeczki soli. Dodaj zwykły cukier i 1 łyżeczkę cynamonu. Połącz suche składniki. Do osobnego naczynia wbij jajka, roztrzep je widelcem lub mikserem. Wlej mleko, dodaj 2 łyżki roztopionego masła oraz ekstrakt waniliowy. Wymieszaj. Następnie dodaj mokre składniki do suchych i połącz je, by powstała jednolita masa. W razie potrzeby dodaj nieco mąki lub mleka, by skorygować konsystencję. Rozgrzej gofrownicę, posmaruj tłuszczem i piecz gofry według instrukcji, aż się zazłocą. 

Jabłka obierz i pokrój w plasterki lub grubą kostkę. Na patelni rozgrzej pozostałe masło, dodaj jabłka, brązowy cukier, resztę cynamonu i soli. Smaż na średnim ogniu około 5-10 minut, aż jabłka zmiękną i skarmelizują się. W razie potrzeby dopraw cynamonem lub gałką muszkatołową. 

Podawaj gofry z porcją karmelizowanych jabłek. Możesz także dodać nieco cukru pudru, syropu klonowego lub bitej śmietany z dodatkiem przypraw korzennych.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Dynia to jedno z najbardziej wszechstronnych jesiennych warzyw. Da się z niej wyczarować dania słodkie i słone, wypieki i przekąski! Jeżeli potrzebujesz kulinarnej inspiracji i zastanawiasz się, co zrobić z dyni, mamy kilka propozycji. Znajdziesz je w naszych artykułach: 

Bułeczki dyniowe w kształcie dyni - doskonałe nie tylko na Halloween! 

4 przepisy na słodkie śniadanie z dynią w roli głównej 

Jak przygotować pieczoną dynię? Zobacz ciekawy przepis 

Klasyczne amerykańskie pumpkin pie czyli przepis na tartę z dyni 

Krem z dyni - jak go zrobić i co dodać? 

Wegański przysmak na jesień: curry z dyni 

Przepis na hummus z pieczonej dyni 

• Składniki: 
• 500 g dyni hokkaido 
• 100 ml oliwy 
• 0,5 łyżeczki soli 
• 1/4 łyżeczki pieprzu 
• 3 gałązki tymianku 
• 1 ząbek czosnku 
• 1 łyżeczka pasty tahini 
• 2 łyżki soku z cytryny 
• szczypta ostrej papryki w proszku 
• 70 ml wody 

Przygotowanie: 

Dynię hokkaido pokrój na mniejsze części i usuń pestki. Możesz obrać ją ze skórki, ale nie jest to konieczne, skórka tej odmiany jest jadalna. Pokrój warzywo w grube plastry, ułóż je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i skrop oliwą. Posyp solą, pieprzem oraz listkami tymianku. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180 stopni Celsjusza i piecz przez około 30 minut, aż dynia zmięknie. Wyjmij i wystudź. 

Upieczoną dynię umieść w naczyniu do blendowania razem z obranym ząbkiem czosnku, pastą tahini, sokiem z cytryny, papryką oraz wodą. Możesz także dolać nieco oliwy. Zmiksuj wszystkie składniki na gładką masę. Jeżeli hummus będzie zbyt gęsty, dolej więcej wody, w razie potrzeby dodaj także przyprawy. Gotowy hummus podawaj jako pastę do kanapek, warzyw lub przekąsek. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Na rynku dostępnych jest wiele odmian dyni. Można się wśród nich zagubić. Czym się kierować, wybierając dynię do ciasta? Najlepiej skierować swoją uwagę na te, które mają słodkawy, jednolity miąższ. Może to być na przykład dynia piżmowa lub hokkaido. Do ciast pasuje również zielona dynia kabocha. 

Jak obierać dynię? 

Obieranie dyni to etap, który większość kucharzy najbardziej chciałaby pominąć. Na szczęście są na to proste sposoby! Niektórych odmian dyni nie trzeba obierać wcale. Z innymi poradzisz sobie, czytając nasz artykuł: Oto świetne metody na obieranie dyni! 

Przepis na ciasto pumpkin spice 

Składniki: 

• 350 g masła 
• 60 g gorzkiej czekolady 
• 1 i 1/4 szkl. cukru brązowego 
• 1 płaska łyżeczka przyprawy pumpkin spice 
• 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego 
• 0,5 szklanki maślanki 
• 3 jaja 
• 1 szklanka puree z dyni 
• 1 szklanka mąki 
• 0,5 szklanki kakao 
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia 
• 0,5 łyżeczki sody 
• szczypta soli 

Polewa: 

• 0,5 szklanki masła w temperaturze pokojowej 
• 220g serka śmietankowego 
• 1/3 szklanki puree z dyni 
• 3 szklanki cukru pudru 
• 0,5 łyżeczki przyprawy pumpkin spice 

Przygotowanie: 

Do rondelka włóż 350 g masła, dodaj czekoladę, wanilię i cukier. Podgrzewaj, aż zawartość naczynia się rozpuści i połączy. Wymieszaj i odstaw do ostudzenia. Chłodną masę przelej do miski, dodaj maślankę, jajka oraz puree z dyni. Za pomocą szpatułki połącz wszystkie składniki. Wsyp mąkę, kakao, proszek do pieczenia, sodę, przyprawę pumpkin spice oraz szczyptę soli. Ponownie wymieszaj. Wlej masę do natłuszczonej formy i wstaw do piekarnika, nagrzanego do 180 stopni Celsjusza. Piecz około 40 minut. Wyjmij ciasto i wystudź je dobrze. 

Przygotuj polewę: masło ubij na puch, dodaj serek i zmiksuj, następnie wlej puree z dyni i wymieszaj. Wsyp cukier i przyprawę pumpkin spice. Ucieraj przez 3-4 minuty, by polewa stała się gładka i puszysta. Odstaw do lodówki na 20 minut. Po tym czasie udekoruj wystudzone ciasto. Przechowuj w lodówce.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Przepis na klasyczny dżem z gruszek 
• Jak zrobić tradycyjne gruszki w occie? 
• Gruszkowy wytrawny chutney do słoików 
• Przepis na kompot z gruszek 
• Gruszki w egzotycznej zalewie z chili 

Przepis na klasyczny dżem z gruszek 

Składniki: 

• 1 kg dojrzałych gruszek, 
• 500 g cukru, 
• sok z 1 cytryny, 
• opcjonalnie: 1 łyżeczka cynamonu 

Przygotowanie: 

Gruszki umyj i obierz. Usuń gniazda nasienne i pokrój owoce w drobną kostkę. Umieść je w garnku, wsyp cukier (możesz dodać go mniej w zależności od własnych upodobań), sok z cytryny i cynamon, jeżeli go używasz. Podgrzewaj na średnim ogniu aż cukier się rozpuści, następnie zmniejsz moc palnika i gotuj przez godzinę lub dwie. Gruszki powinny się rozpaść. Gorący dżem przekładaj do słoików, zamykaj je i odstawiaj do góry dnem. 

FOTO: Envato Elements

Jak zrobić tradycyjne gruszki w occie? 

Składniki: 

• 4-5 dojrzałych twardych gruszek,  
• 250 ml octu,  
• 150 g cukru,  
• 1 laska cynamonu, 
• 4 goździki 

Przygotowanie: 

Gruszki umyj, obierz ze skórki, przekrój na połowy i usuń gniazda nasienne. Jeżeli owoce są duże, możesz podzielić je na ćwiartki. Do rondelka wsyp cukier, dodaj cynamon i goździki, wlej ocet. Podgrzewaj, aż cukier się rozpuści. Dodaj gruszki i gotuj je przez około 10 minut w octowej zalewie. Następnie przełóż owoce do czystych słoików i zalej je płynem z rondelka. Zakręć słoiki i odstaw do góry dnem lub zapasteryzuj. Przechowuj w chłodnym miejscu. 

FOTO: Envato Elements

Gruszkowy wytrawny chutney do słoików 

Składniki: 

• 4 dojrzałe gruszki,  
• 1 cebula, 
• 1 czerwona papryka, 
• 150 g brązowego cukru,  
• 150 ml octu jabłkowego, 
• 1 łyżeczka startego imbiru,  
• 0,5 łyżeczki gorczycy, 
• 0,5 łyżeczki cynamonu, 
• 3 goździki, 
• szczypta soli 

Przygotowanie: 

Do rondelka wsyp cukier i zalej octem. Podgrzewaj, aż cukier się rozpuści. Dodaj posiekaną drobno cebulę i pokrojoną paprykę. Dopraw imbirem, gorczycą, cynamonem i goździkami oraz solą. Następnie dodaj obrane i pokrojone w kostkę gruszki. Gotuj wszystkie składniki na małym ogniu przez około godzinę, aż zawartość rondelka utworzy jednolitą, gęstą masę. Gotowy chutney przełóż do słoików i odstaw je do góry dnem lub zapasteryzuj. 

FOTO: Envato Elements

Przepis na kompot z gruszek 

Składniki: 

• 4 dojrzałe twarde gruszki 
• 2 szklanki wody 
• 1 szklanka cukru 
• 1 laska wanilii 
• 1 łyżka soku z cytryny 
• 1 plaster cytryny 
• 1 goździk 

Przygotowanie: 

Gruszki umyj, obierz i pokrój na połówki. Do rondelka wlej wodę i sok z cytryny, wsyp cukier, dodaj wanilię, cytrynę i goździka, zagotuj. Umieść gruszki w syropie i gotuj je jeszcze przez około 20 minut na małym ogniu. Przełóż owoce do słoików i zalej je zalewą z rondelka. Zakręć i zapasteryzuj. 

FOTO: Envato Elements

Gruszki w egzotycznej zalewie z chili 

Składniki: 

• 4 dojrzałe gruszki 
• 1 szklanka octu ryżowego 
• 0,5 szklanki cukru trzcinowego 
• 1 łyżka sosu sojowego 
• 1 łyżeczka startego imbiru 
• 1 łyżeczka startej skórki z limonki 
• 1 czerwona papryczka chili 

Przygotowanie: 

Gruszki obierz i pokrój na połowy. Jeżeli owoce są małe, możesz zostawić je w całości. Do rondelka wlej ocet ryżowy, sos sojowy, dodaj cukier, starty imbir, skórkę z limonki oraz posiekaną papryczkę chili. Zagotuj, a następnie dodaj gruszki. Gotuj je w zalewie przez około 20 minut, następnie przełóż do czystych słoików i zalej płynem z dodatkami. Zakręć i zapasteryzuj.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements