• Zadłużenie na wsi – skala problemu wśród rolników i przedsiębiorców
• Na czym polega konsolidacja zobowiązań?
• Konsolidacja a restrukturyzacja sądowa – podstawowe różnice
• Kiedy konsolidacja sprawdza się najlepiej, a kiedy nie wystarczy?
• Rola doradcy restrukturyzacyjnego w procesie oddłużania gospodarstwa
• FAQ – najczęściej zadawane pytania

Najważniejsze informacje:

• Konsolidacja długów polega na połączeniu kilku zobowiązań w jedno nowe, co pozwala obniżyć miesięczne obciążenia i uprościć zarządzanie zadłużeniem.
• Z rozwiązania tego mogą skorzystać rolnicy i przedsiębiorcy, którzy wciąż posiadają zdolność kredytową – banki udzielają kredytu konsolidacyjnego wyłącznie pod tym warunkiem.
• Konsolidacja nie jest tożsama z restrukturyzacją sądową – ta druga wymaga udziału sądu i doradcy restrukturyzacyjnego, jest uregulowana Ustawą – Prawo restrukturyzacyjne, a także umożliwia m.in. częściowe umorzenie zobowiązań.
• W przypadku zaawansowanych problemów finansowych sama zmiana harmonogramu spłat może nie wystarczyć – konieczna bywa analiza sytuacji przeprowadzona przez licencjonowanego doradcę restrukturyzacyjnego.
• Im wcześniej rolnik lub przedsiębiorca podejmie działania w kierunku uporządkowania zadłużenia, tym więcej narzędzi prawnych pozostaje do dyspozycji i tym większe szanse na uniknięcie upadłości.

Zadłużenie na wsi – skala problemu wśród rolników i przedsiębiorców

Prowadzenie gospodarstwa rolnego lub firmy na terenach wiejskich wiąże się ze specyficznym ryzykiem finansowym, które wynika przede wszystkim z sezonowości dochodów i uzależnienia od czynników zewnętrznych. Wahania cen na rynkach rolnych, rosnące koszty paliw, nawozów i energii elektrycznej, a także nieprzewidywalne warunki atmosferyczne mogą w krótkim czasie doprowadzić do utraty płynności finansowej nawet w dobrze zarządzanym gospodarstwie. Sytuację dodatkowo komplikują opóźnienia w wypłatach dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz ograniczony dostęp do kredytów preferencyjnych.

W praktyce wielu rolników i mikroprzedsiębiorców na wsi obsługuje jednocześnie kilka zobowiązań: kredyt obrotowy w banku spółdzielczym, leasing maszyn rolniczych, raty za zakup gruntów, zobowiązania wobec dostawców środków ochrony roślin czy pasz. Każde z tych zobowiązań ma inny termin płatności, inne oprocentowanie i inne warunki umowne. Obsługa tak rozproszonego zadłużenia utrudnia kontrolę nad budżetem i zwiększa ryzyko przeterminowania płatności. W takich okolicznościach warto rozważyć dostępne narzędzia pozwalające uporządkować strukturę zobowiązań – zanim dojdzie do egzekucji komorniczej lub konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Na czym polega konsolidacja zobowiązań?

Konsolidacja zobowiązań to mechanizm finansowy polegający na połączeniu kilku istniejących długów w jedno nowe zobowiązanie. W praktyce oznacza to zaciągnięcie kredytu konsolidacyjnego, z którego środki przeznacza się na jednoczesną spłatę dotychczasowych zobowiązań – kredytów gotówkowych, rat leasingowych, zadłużenia na kartach czy pożyczek. W efekcie dłużnik reguluje jedną ratę zamiast kilku, zazwyczaj niższą, przy wydłużonym okresie spłaty.Należy jednak pamiętać, że w przypadku gospodarstw rolnych banki przy konsolidacji najczęściej wymagają ustanowienia zabezpieczenia rzeczowego, np.hipoteki na gruntach rolnych.

Dla rolników i przedsiębiorców prowadzących działalność na terenach wiejskich rozwiązanie to ma istotne znaczenie praktyczne. Sezonowy charakter dochodów sprawia, że regulowanie wielu zobowiązań w różnych terminach bywa szczególnie problematyczne w okresach niższych przychodów. Konsolidacja pozwala dostosować harmonogram spłat do specyfiki działalności i odzyskać kontrolę nad przepływami finansowymi.

Należy jednak wyraźnie podkreślić, że konsolidacja nie powoduje umorzenia ani zmniejszenia łącznej kwoty zadłużenia. Dłużnik nadal jest zobowiązany do spłaty pełnej sumy – zmienia się jedynie forma, harmonogram i warunki regulowania należności. Ponadto wydłużenie okresu spłaty oznacza z reguły wyższy łączny koszt obsługi zobowiązania. Dlatego przed podjęciem decyzji niezbędne jest przeprowadzenie rzetelnej analizy, czy nowe warunki rzeczywiście poprawiają sytuację finansową, czy jedynie odsuwają problem w czasie.

Konsolidacja a restrukturyzacja sądowa – podstawowe różnice

Konsolidacja zobowiązań i restrukturyzacja sądowa to dwa odmienne narzędzia, choć oba służą poprawie sytuacji finansowej zadłużonego podmiotu. Ich zrozumienie ma zasadnicze znaczenie przy wyborze właściwej ścieżki oddłużania.

Konsolidacja jest rozwiązaniem pozasądowym i dobrowolnym. Polega wyłącznie na zawarciu nowej umowy z instytucją finansową oraz spłacie wcześniejszych zobowiązań. Nie wymaga wniosku do sądu, udziału doradcy restrukturyzacyjnego ani formalnego postępowania. Jest dostępna wyłącznie dla podmiotów posiadających zdolność kredytową – bank udzieli kredytu konsolidacyjnego tylko wtedy, gdy oceni, że dłużnik jest w stanie go spłacić.

Restrukturyzacja przeprowadzana na podstawie ustawy Prawo restrukturyzacyjne, to sformalizowane postępowanie prowadzone pod nadzorem sądu, którego celem jest zawarcie układu z wierzycielami i uniknięcie upadłości. W ramach postępowania restrukturyzacyjnego możliwe jest nie tylko rozłożenie spłaty na raty, ale również częściowe umorzenie zobowiązań, odroczenie terminów płatności, a nawet zmiana warunków wykonywania umów. Dodatkowo otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego skutkuje zawieszeniem prowadzonych postępowań egzekucyjnych, co daje dłużnikowi czas na wdrożenie działań naprawczych. Warto zaznaczyć, że obecnie najpopularniejszym rodzajem restrukturyzacji jest postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU), które toczy się w przeważającej mierze w trybie pozasądowym. 

KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska zwraca uwagę, że wielu rolników i przedsiębiorców zbyt długo próbuje zarządzać zadłużeniem samodzielnie – konsolidując zobowiązania lub zaciągając kolejne pożyczki – zamiast skonsultować swoją sytuację z doradcą restrukturyzacyjnym. Tymczasem im później następuje taka konsultacja, tym mniej narzędzi prawnych pozostaje do dyspozycji. 

Kiedy konsolidacja sprawdza się najlepiej, a kiedy nie wystarczy?

Konsolidacja zobowiązań jest rozwiązaniem optymalnym w sytuacji, gdy problemy finansowe rolnika lub przedsiębiorcy mają charakter organizacyjny, a nie strukturalny. Oznacza to, że dłużnik posiada zdolność do regulowania zobowiązań, ale wielość rat, terminów i wierzycieli utrudnia mu bieżące zarządzanie budżetem. W takim przypadku połączenie kilku zobowiązań w jedno, z niższą ratą i jednym terminem płatności, może przynieść wymierną poprawę sytuacji.

Konsolidacja sprawdza się szczególnie wówczas, gdy dłużnik posiada zdolność kredytową wystarczającą do zaciągnięcia nowego zobowiązania, łączne koszty skonsolidowanego kredytu są niższe niż suma dotychczasowych zobowiązań, a sezonowy charakter dochodów wymaga dostosowania harmonogramu spłat do okresów wyższych przychodów.

Konsolidacja nie będzie natomiast wystarczająca w sytuacji, gdy dłużnik utracił zdolność kredytową, suma zobowiązań przekracza realne możliwości ich spłaty nawet po zmianie harmonogramu bądź, gdy bank odmówił udzielenia kredytu konsolidacyjnego. W takich okolicznościach konieczne jest rozważenie otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, które daje możliwość zawarcia układu z wierzycielami i ochronę przed egzekucją.  KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska rekomenduje w każdym przypadku przeprowadzenie wstępnej analizy sytuacji prawnej i finansowej przed podjęciem decyzji o wyborze konkretnego rozwiązania.

Rola doradcy restrukturyzacyjnego w procesie oddłużania gospodarstwa

Niezależnie od wybranej formy oddłużania – konsolidacji czy restrukturyzacji – warto skonsultować sytuację finansową z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym. Doradca, działający na podstawie Ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz.U. 2007 nr 123 poz. 850), posiada kompetencje do oceny, czy w danym przypadku wystarczająca jest konsolidacja, czy konieczne jest wszczęcie jednego z czterech rodzajów postępowań restrukturyzacyjnych przewidzianych Prawem restrukturyzacyjnym.

W kontekście gospodarstw rolnych istotne jest, że przepisy Prawa restrukturyzacyjnego przewidują możliwość otwarcia postępowania również wobec rolników prowadzących gospodarstwa rolne – daje im to dostęp do ochrony sądowej przed egzekucją na takich samych zasadach jak w przypadku przedsiębiorców. Doradca restrukturyzacyjny pomaga w przygotowaniu planu restrukturyzacyjnego, prowadzeniu negocjacji z wierzycielami, a w przypadku postępowania o zatwierdzenie układu – pełni funkcję nadzorcy układu.

KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska od lat wspiera przedsiębiorców i rolników w procesach oddłużania, oferując kompleksową analizę zobowiązań, doradztwo w zakresie wyboru optymalnej ścieżki prawnej oraz prowadzenie postępowań restrukturyzacyjnych. Wczesna konsultacja z kancelarią specjalizującą się w prawie restrukturyzacyjnym pozwala uniknąć sytuacji, w której jedynym wyjściem pozostaje ogłoszenie upadłości i likwidacja gospodarstwa.

„Wielu rolników i przedsiębiorców na terenach wiejskich zbyt długo zwleka z podjęciem działań w sytuacji narastającego zadłużenia, licząc na poprawę koniunktury lub kolejną transzę dopłat. Tymczasem im wcześniej zostanie przeprowadzona rzetelna analiza zobowiązań, tym więcej narzędzi prawnych pozostaje do dyspozycji – od konsolidacji, przez restrukturyzację, po negocjacje z wierzycielami. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, a samodzielne próby rozwiązania problemu przez zaciąganie kolejnych zobowiązań najczęściej prowadzą do pogłębienia spirali zadłużenia”.– adwokat EwaMadejewska, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy rolnik prowadzący gospodarstwo rolne może skorzystać z konsolidacji długów?

Tak, konsolidacja długów jest dostępna również dla rolników, pod warunkiem, że posiadają zdolność kredytową wystarczającą do zaciągnięcia nowego zobowiązania konsolidacyjnego. Jeżeli jednak bank odmówi udzielenia takiego kredytu z uwagi na zbyt wysokie zadłużenie lub nieregularne dochody, warto rozważyć otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego – Prawo restrukturyzacyjne dopuszcza bowiem prowadzenie restrukturyzacji wobec rolników prowadzących gospodarstwa rolne na takich samych zasadach jak wobec przedsiębiorców. W takiej sytuacji KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska konsultację z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym, który oceni dostępne opcje prawne.

Czym konsolidacja długów różni się od restrukturyzacji sądowej?

Konsolidacja długów to rozwiązanie pozasądowe, polegające na połączeniu kilku zobowiązań w jedno nowe o zmienionych warunkach spłaty – nie wymaga udziału sądu ani doradcy restrukturyzacyjnego i jest dostępne wyłącznie dla osób posiadających zdolność kredytową. Restrukturyzacja sądowa natomiast prowadzona jest na podstawie Prawa restrukturyzacyjnego, pod nadzorem sądu i umożliwia nie tylko zmianę harmonogramu spłat, ale również częściowe umorzenie zobowiązań orazzawieszeniepostępowań egzekucyjnych. Wybór odpowiedniego rozwiązania powinien być poprzedzony analizą sytuacji finansowej i prawnej, najlepiej przeprowadzoną z udziałem doradcy restrukturyzacyjnego.

Kiedy zamiast konsolidacji warto skonsultować się z doradcą restrukturyzacyjnym?

Konsultacja z doradcą restrukturyzacyjnym jest wskazana przede wszystkim wówczas, gdy konsolidacja długów nie jest możliwa z uwagi na brak zdolności kredytowej lub gdy łączna wysokość zobowiązań przekracza możliwości ich spłaty nawet po zmianie harmonogramu. W takich przypadkach samo połączenie zobowiązań w jedno może jedynie odroczyć problem, nie eliminując przyczyn niewypłacalności – licencjonowany doradca restrukturyzacyjny pomoże ocenić, czy konieczne jest otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego przewidzianego Prawem restrukturyzacyjnym. Wczesne podjęcie działań daje znacznie większe szanse na skuteczne oddłużenie bez konieczności ogłaszania upadłości i likwidacji gospodarstwa.

Autor: Ewa Madejewska

Licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, adwokat.

Absolwentka studiów podyplomowych z prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego (likwidacja przedsiębiorstw) oraz restrukturyzacji i upadłości z aspektami ekonomicznym i zarządczymi dla zaawansowanych. Słuchacz studiów podyplomowych z wyceny przedsiębiorstw oraz modelowania finansowego. Posiada wiedzę i doświadczenie z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, finansów przedsiębiorstw oraz zarządzania strategicznego. Numer licencji: 2057, wspólnik w KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska Sp. z o.o.

Ewa Madejewska, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, adwokat.

FOTO: Ewa Madejewska

Źródła:

• Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2015 poz. 978 ze zm.) –https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20150000978
• Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz.U. 2007 nr 123 poz. 850 ze zm.) –https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20071230850

fot. materiały Partnera

Przy planowaniu inwestycji w złoto, ważne jest zrozumienie, co decyduje o wartości tego metalu i jakie mechanizmy rządzą jego rynkiem. Więcej informacji na temat rynku złota oraz sposobów inwestowania w ten surowiec można znaleźć tutaj: https://www.xtb.com/pl/surowce/zloto

Czynniki ekonomiczne wpływające na cenę złota

Inflacja

Złoto często postrzegane jest jako zabezpieczenie przed inflacją. Kiedy siła nabywcza pieniądza maleje, inwestorzy szukają aktywów, które mogą przechować wartość kapitału. Wzrost inflacji, szczególnie w największych gospodarkach świata, sprzyja wzrostowi cen złota, ponieważ jego posiadanie staje się formą ochrony przed spadkiem wartości waluty.

Kurs dolara amerykańskiego

Złoto jest denominowane w dolarze amerykańskim, co oznacza, że jego cena często wykazuje odwrotną korelację wobec wartości tej waluty. Gdy dolar się umacnia, złoto staje się droższe dla inwestorów posługujących się innymi walutami, co ogranicza popyt i powoduje spadek cen. Odwrotnie, osłabienie dolara zwykle sprzyja wzrostowi wartości złota.

Polityka pieniężna i stopy procentowe

Decyzje banków centralnych dotyczące stóp procentowych mają ogromny wpływ na rynek złota. W środowisku niskich stóp procentowych inwestowanie w obligacje i depozyty bankowe staje się mniej atrakcyjne, co skłania inwestorów do poszukiwania alternatyw, takich jak złoto. Wzrost stóp procentowych może natomiast prowadzić do odpływu kapitału z rynku złota w kierunku instrumentów oferujących odsetki.

Podaż i popyt

Złoto jest metalem, którego wydobycie jest kosztowne i czasochłonne. Wahania w jego podaży, na przykład z powodu zmian regulacyjnych czy problemów w kopalniach, mogą mieć wpływ na cenę. Równie istotny jest popyt – zarówno ze strony inwestorów, jak i banków centralnych, które często kupują złoto jako część swoich rezerw walutowych.

Czynniki geopolityczne wpływające na cenę złota

Konflikty i napięcia geopolityczne

W okresach niepewności politycznej lub gospodarczej złoto staje się „bezpieczną przystanią” dla kapitału. Konflikty zbrojne, sankcje gospodarcze czy napięcia na arenie międzynarodowej zwiększają popyt na ten metal, co przekłada się na wzrost jego ceny.

Działania banków centralnych

Banki centralne na całym świecie posiadają znaczne rezerwy złota. Gdy decydują się na jego zakup, sygnalizują tym samym, że postrzegają je jako stabilne aktywo. Zwiększone zakupy mogą prowadzić do wzrostu cen złota, podczas gdy jego masowa sprzedaż – do ich spadku.

Czynniki społeczne wpływające na cenę złota

Spekulacja

Handel złotem nie opiera się wyłącznie na fizycznym posiadaniu tego metalu. Dużą rolę odgrywają instrumenty pochodne, takie jak kontrakty terminowe czy ETF-y, które pozwalają inwestorom spekulować na temat przyszłych zmian cen. Nagłe wzrosty lub spadki cen złota mogą być efektem działań spekulacyjnych dużych instytucji finansowych.

Ceny ropy naftowej

Ceny złota często korelują z cenami ropy naftowej. Wynika to z faktu, że wyższe ceny ropy prowadzą do wzrostu inflacji, co z kolei skłania inwestorów do poszukiwania zabezpieczenia w złocie. Ponadto, wyższe koszty energii zwiększają koszty wydobycia złota, co może ograniczyć podaż i wpłynąć na wzrost cen.

Kryzysy finansowe

Krachy na rynkach finansowych, recesje czy załamania systemów bankowych sprawiają, że inwestorzy poszukują aktywów, które nie są powiązane z systemem finansowym. Złoto, jako metal o ograniczonej podaży i długiej historii jako środka przechowywania wartości, w takich momentach zyskuje na popularności, a jego cena rośnie.

Podsumowując, złoto od wielu lat stanowi „bezpieczną przystań” na czas kryzysów i mimo swojej zmiennej wartości, która zależy od wielu różnych, nie zawsze oczywistych czynników, pozwala na pewną inwestycję. Mimo że złoto jest stosunkowo bezpiecznym aktywem, zawsze warto pamiętać, że inwestowanie w ten surowiec wymaga gruntownej analizy światowych trendów, a także świadomości wiążącego się z tym ryzyka. Co więcej, zawsze do inwestowania należy podchodzić w sposób odpowiedzialny, m.in. z uwzględnieniem możliwości finansowych, czasu inwestycji czy skłonności do ryzyka.

fot. materiały Partnera

• Program Czyste Powietrze zawieszony z trzech powodów
• Co z realizacją wniosków w Czystym Powietrzu 2024?
• Na jakich zasadach będzie można składać nowe wnioski?
• Czyste Powietrze 2025 - co nowego w programie?

Program Czyste Powietrze zawieszony z trzech powodów 

Informacja o zawieszeniu programu Czyste Powietrze spadła jak grom z jasnego nieba, bowiem cieszy się on nieustająco ogromnym zainteresowaniem. Jak podaje NFOŚiGW, w ubiegłym roku na biurka urzędników trafiały 3 tys. wniosków tygodniowo, dotyczących wsparcia w tym programie, a w tym roku było to nawet 6-7 tys. wniosków! Nic zatem dziwnego, że Fundusz ma zaległości w rozliczeniach. Ma to być jeden z powodów zawieszenia Czystego Powietrza. Kolejnym jest konieczność reorganizacji zasad, w ostatnim czasie dochodziło bowiem do wielu nadużyć. NFOŚiGW nosił się z myślą o zmianie regulaminów w 2025 roku już od jakiegoś czasu. 

Przeczytaj także: Czyste Powietrze 2025: więcej kontroli i nowe kryteria! Kto nie dostanie pieniędzy

Ostatnim powodem zawieszenia Czystego Powietrza do końca 2024 roku jest konieczność przekierowania sił i środków do ofiar powodzi. Ruszy specjalny program, dedykowany powodzianom, mający na celu wsparcie odbudowy i termomodernizacji ich domów. 

Co z realizacją wniosków w Czystym Powietrzu 2024? 

Osoby, które są właśnie w trakcie wymiany pieca na bardziej ekologiczny bądź termomodernizacji budynku mieszkalnego i zamierzały skorzystać ze wsparcia, wypłacanego w ramach Czystego Powietrza, obawiają się, że ich szansa na dopłaty przepadnie. NFOŚiGW zapowiada, że wszystkie wnioski, które spłynęły do 28 listopada do godz. 14 zostaną rozpatrzone. O tej godzinie system został jednak zablokowany i nowe wnioski nie są przyjmowane. Ci, którzy nie zdążyli przed nagłym zawieszeniem programu, będą mogli wnioskować wiosną 2025 roku, gdy Czyste Powietrze zostanie wznowione. Dokładna data ponownego uruchomienia naboru nie jest jeszcze znana.

Na jakich zasadach będzie można składać nowe wnioski? 

Beneficjenci Czystego Powietrza, którzy już złożyli dokumenty, nie powinni się niepokoić. Ich wnioski będą rozpatrywane zgodnie z obowiązującymi zasadami. Nieco inaczej ma się sprawa z tymi, którzy będą wnioskować o pieniądze wiosną 2025. Wówczas bowiem w życie wejdą nowe regulaminy. Ich zadaniem będzie ochrona beneficjentów przed nieuczciwymi praktykami, jednak niewykluczone, że pojawią się wśród nich także nowe oczekiwania ze strony NFOŚiGW, które zainteresowani programem będą musieli spełnić, aby otrzymać pieniądze. 

Przeczytaj także: Ulga termomodernizacyjna w 2025 roku w nowej odsłonie!

Czyste Powietrze 2025 - co nowego w programie? 

Wśród nowości, które mają wejść w życie w Czystym Powietrzu od 2025 roku, mają się znaleźć: 

• obowiązek wypłaty zaliczki na konto beneficjenta, a nie wykonawcy, 
• limity dotacji na poszczególne kategorie kosztów, 
• konieczność wykazania własności lub współwłasności budynku/lokalu przez określony czas przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, 
• wymaganie uzyskania określonego standardu energetycznego w wyniku realizacji inwestycji, 
• większa ilość kontroli podczas realizacji inwestycji, 
• wprowadzenie operatorów, wspierających gospodarstwa domowe w przeprowadzeniu inwestycji od jej planowania po rozliczenie.  

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• O ile wzrosły wydatki przeciętnego Polaka w ostatnich 10 latach? 
• Czy Polacy oszczędzają więcej niż 10 lat temu? 
• Wydajemy więcej, ale czy zarabiamy więcej? 
• Jak zmieniały się wydatki Polaków w latach 2013-2023? 

O ile wzrosły wydatki przeciętnego Polaka w ostatnich 10 latach? 

Jak wynika z danych opublikowanych przez GUS, w ciągu ostatnich 10 lat znacznie wzrosły wydatki przeciętnego Polaka. Pomiędzy 2013 a 2023 rokiem był to wzrost o ponad 55 proc.: z 1000 do 1600 zł. W tym czasie inflacja wyniosła aż 45,9 proc.! Z pewnością wzrost cen przełożył się na nasze wydatki, jednak nie tylko o to chodzi. Dziś wydajemy na życie więcej, bo po prostu kupujemy więcej rzeczy i płacimy za kolejne usługi, których dekadę temu nie potrzebowaliśmy lub z których rezygnowaliśmy. Szacuje się, że konsumpcja w Polsce w minionych 10 latach wzrosła o 6,4 proc. 

Czy Polacy oszczędzają więcej niż 10 lat temu? 

Patrząc tylko na to, że wydajemy dziś ponad połowę więcej niż 10 lat temu, można by się przerazić. Tymczasem sytuacja wcale nie jest zła, bowiem dekadę temu przeznaczaliśmy 81,7 proc. dochodów rozporządzalnych na codzienne wydatki. Dziś jest to 61,1 proc. Tym samym możemy przeznaczyć 38,9 proc. dochodów na oszczędności i inwestycje. 

Przeczytaj także: Złe wieści ze sklepów – ceny wielu produktów idą w górę! Najbardziej drożeją warzywa

Wydajemy więcej, ale czy zarabiamy więcej? 

Z danych GUS wynika, że w ciągu 10 lat dochody rozporządzalne przeciętnego Polaka wzrosły o 106,2 proc. i jest to średnio 2678 zł na osobę. Po przeliczeniu z uwzględnieniem inflacji wychodzi na to, że realnie mamy dziś o plus minus 41 proc. więcej pieniędzy do dyspozycji. Zarabiamy więcej, ale także większa grupa Polaków pracuje: bezrobocie wynosi dziś 5,1 proc. Dekadę temu było to nieco ponad 13 proc. 

Jak zmieniały się wydatki Polaków w latach 2013-2023? 

Śledząc wydatki codzienne Polaków można zaobserwować przemiany stylu życia. Na przykład na żywność i napoje bezalkoholowe wydajemy dziś ok. 28,15 proc. naszego budżetu, 10 lat temu było to 25,98 proc. Minimalizujemy wydatki na mięso: w ciągu dekady spadły z 7 proc. do 6,5 proc. Za to na warzywa wydajemy dziś 3,4 proc. budżetu w porównaniu z 2,75 proc. w 2013 roku. 

W ostatnim czasie wiele mówi się o ogromnym kryzysie na rynku nieruchomości i kosztach wynajmu, które zaczynają być powoli nieosiągalne dla uboższych osób. Tymczasem okazuje się, że dziś przeznaczamy na utrzymanie mieszkania 20,6 proc. naszych wydatków, a 10 lat temu było to 21,7 proc.! Jednak, jak podaje Buisness Insider, nominalnie wydatki na ten cel wzrosły o 47,5 proc. do 325 zł miesięcznie na mieszkańca.

Przeczytaj także: Ile kosztuje węgiel w listopadzie 2024? 

Zaskakująco niewielka zmiana zaszła w stosunku wydatków na energię i gaz w naszym budżecie domowym. W 2013 roku było to 7,18 proc., rok temu 7,25 proc. Kwotowo jednak daje się obserwować wzrost - średnio miesięcznie wynosi on 57 proc. w porównaniu z 2013 rokiem. Ciekawe są również zmiany pod kątem wydatków na opał. 10 lat temu poświęcaliśmy na ten cel 3,14 proc. domowego budżetu, dziś - 2,25 proc. Kwotowo w tym okresie wydatki wzrosły zaledwie o 35 zł na osobę! Ten efekt zawdzięczamy ograniczeniu korzystania z opału. 

Posiadaczy aut nie zdziwi, że dziś wydajemy na utrzymanie prywatnego środka lokomocji więcej niż przed dekadą. Obecnie jest to 7,5 proc. domowych wydatków, 10 lat temu było to 6,9 proc. To wynik rosnących kosztów paliwa. 

Przeczytaj także: Ceny karpia na Boże Narodzenie 2024: będzie drożej niż rok temu?

Co ciekawe, wzrósł odsetek budżetu, który przeznaczamy na wypoczynek czy jedzenie poza domem. W 2013 roku dedykowaliśmy na ten cel 3 proc. naszych środków, obecnie już 5,3 proc. Warto jednak pamiętać, że w tym czasie koszty tego typu usług poszły w górę o niemal 70 proc. 

dane: GUS

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Zamrożenie cen prądu w 2025 roku: zapadła decyzja 
• Kto nie skorzysta z zamrożenia cen prądu? 
• Jaka będzie maksymalna cena energii w 2025 roku? 
• Czy w 2025 roku zapłacimy mniej za prąd? 
• Czy w 2025 roku będzie bon energetyczny? 
• Ile pieniędzy pochłonie zamrożenie cen energii? 
• Kiedy zamrożenie cen prądu wejdzie w życie? 

Zamrożenie cen prądu w 2025 roku: zapadła decyzja 

W połowie 2024 roku rząd odmroził ceny energii. Od tej pory płacimy rachunki według stawek rynkowych, narzucanych przez operatorów. Jedyny warunek jest taki, że nie mogą być one wyższe od kwot wskazanych przez rząd. Ministerstwo Klimatu długo wahało się, czy w 2025 roku pojawią się kolejne regulacje na rynku energii, w tym ewentualne zamrożenie cen prądu. 19 listopada decyzja zapadła: rząd utrzyma narzuconą przez siebie maksymalną kwotę za energię do września 2025. 

Przeczytaj także: Ulga termomodernizacyjna w 2025 roku w nowej odsłonie!

Kto nie skorzysta z zamrożenia cen prądu? 

Obecnie maksymalne ceny energii, narzucone przez rząd, obowiązują wszystkich dostawców i odbiorców. Ma się to jednak zmienić. Zadecydowano, że w 2025 roku zamrożenie cen energii będzie dotyczyło tylko gospodarstw domowych. Oznacza to, że z tej ulgi nie skorzystają już firmy, spółdzielnie czy samorządy. Uzasadniono to tym, że kryzys z poprzednich lat jest już zażegnany i firmy powinny być w stanie opłacić rachunki wynikające ze stawek rynkowych. 

Portal money.pl informuje, że z zamrożenia cen prądu nie skorzystają również odbiorcy prywatni, którzy zdecydowali się na oferty sprzedawców z ceną dynamiczną energii, dostępne od lata 2024 r. 

Jaka będzie maksymalna cena energii w 2025 roku? 

Zgodnie z projektowaną ustawą, ceny energii dla gospodarstw domowych mają pozostać zamrożone na poziomie 500 zł/MWh. Ministerstwo Klimatu podkreśla, że będzie to realna oszczędność, bowiem cena prądu w taryfach na przyszły rok wyniesie mniej więcej 623 zł/MWh i tyle bylibyśmy zobowiązani płacić. Stawki te zostały zatwierdzone przez prezesa URE. 

Przeczytaj także: Jakie urządzenie w domu pożera najwięcej prądu i jak obniżyć zużycie?

Czy w 2025 roku zapłacimy mniej za prąd? 

Utrzymanie maksymalnej ceny za energię elektryczną w 2025 roku to nie jedyna decyzja, jaką podjęto w zakresie rynku energii. Rząd uznał także, że w kolejnych miesiącach przedłużone będzie zwolnienie z opłaty mocowej odbiorców, którzy pobierają energię elektryczną na własne potrzeby w punktach poboru o napięciu co najwyżej 1 kV, czyli w większości gospodarstw domowych. Miała ona wrócić na rachunki od nowego roku, ale tak się nie stanie. Odbiorcy zaoszczędzą tym samym od 2,66 zł do 14,9 zł netto miesięcznie. 

Czy w 2025 roku będzie bon energetyczny? 

Rząd zadbał o Polaków, przedłużając zamrożenie cen energii i opłaty mocowej, jednak ci, którzy liczyli, że w kolejnym roku otrzymają dodatkowe wsparcie, będą rozczarowani. Decyzją rządzących bon energetyczny nie będzie kontynuowany i w 2025 roku nie przewiduje się wypłaty tego świadczenia. 

Przeczytaj także: Koniec dofinansowań na kotły gazowe w 2025 roku! Jest jeden wyjątek

Ile pieniędzy pochłonie zamrożenie cen energii? 

Zamrożenie cen energii to duży wydatek dla budżetu państwa, stąd spory wokół tego, czy zostanie ono utrzymane. Szacuje się, że ten projekt pochłonie w przyszłym roku 5,456 mld zł. Z tego blisko 4 mld zł przeznaczone będą na rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych z tytułu stosowania określonej ceny maksymalnej. 

Kiedy zamrożenie cen prądu wejdzie w życie? 

19 listopada pojawił się projekt ustawy, na mocy której przedłużone zostanie zamrożenie cen prądu. Rząd chce się nad nim pochylić jak najszybciej: wprowadzenie tego zapisu w życie ma mieć miejsce podczas posiedzenia w dniu 27 listopada 2024.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Dlaczego zimą więcej płacimy za prąd? 
• Jakie urządzenie w domu jest najbardziej energochłonne? 
• Jak zaoszczędzić na prądzie? 

Dlaczego zimą więcej płacimy za prąd? 

Analizując swoje rachunki za prąd z całego roku możemy zauważyć, że zimą są one nieco wyższe. Powody takiego stanu rzeczy są bardzo prozaiczne. Nawet jeżeli nie mamy ogrzewania na prąd, w miesiącach jesienno-zimowych zużyjemy więcej energii, gdyż spędzamy wewnątrz dużo czasu. Co więcej, szybko robi się ciemno, a wówczas niezbędne jest nam oświetlenie. Tym samym zużywamy więcej prądu i zapłacimy wyższe rachunki. 

Przeczytaj także: Jak zmieścić się w limicie 2 tys. kWh zużycia prądu? 

Jakie urządzenie w domu jest najbardziej energochłonne? 

Gdy samodzielnie zastanawiamy się nad tym, jakie urządzenie w domu pochłania najwięcej energii, do głowy przychodzą nam te, które działają bez przerwy, jak lodówka czy zamrażarka. Zapewne wysoko w rankingu umieścilibyśmy także telewizor, jeżeli często z niego korzystamy. PGE przygotowało zestawienie, z którego wynika, że najbardziej energochłonnymi urządzeniami w domu są: 

• telewizor – 128 kWh, 
• laptop – 138,7 kWh, 
• pralka – 143 kWh, 
• odkurzacz – 156 kWh, 
• zmywarka – 237 kWh, 
• czajnik – 240 kWh, 
• lodówka – 270 kWh, 
• piekarnik – 496,4 kWh, 
• płyta indukcyjna – 748,25 kWh. 

Zestawienie zostało przygotowane w oparciu o dane zużycia energii za 12 miesięcy. 

Jak zaoszczędzić na prądzie? 

Masz w kuchni piekarnik, zmywarkę i płytę indukcyjną i z rozpaczą myślisz o horrendalnych rachunkach za prąd? Spokojnie! Istnieją proste metody, by obniżyć zużycie energii przez te maszyny. Podpowiada je PGE: 

• wymień stare urządzenia RTV/AGD na nowe, z wysoką klasą energooszczędności; 
• korzystaj ze sprzętów ekonomicznie, np. wyłączaj piekarnik kilka minut przed końcem pieczenia, nie otwieraj lodówki na długo bez potrzeby itp.; 
• odłączaj z gniazdek nieużywane urządzenia, w tym ładowarki; 
• używaj ustawień ekonomicznych w sprzętach, jeśli mają taką opcję; 
• podczas gotowania korzystaj z pokrywek i naczyń odpowiadających wielkością pola grzewczego na płycie indukcyjnej. 

Więcej pomysłów na to, jak obniżyć rachunki za prąd, znajdziesz w naszym artykule: 6 sposobów jak oszczędzać prąd i zmniejszyć rachunki za prąd? 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

źródło: PGE

Jaka będzie dopuszczalna prędkość jazdy ciągnikiem?

Prawo jazdy dla nieletnich?

Szykuje się mała rewolucja dla kierowców, a przyjęcie nowych przepisów zaplanowane zostało na I kwartał 2025 roku, czyli niebawem! Z jaką maksymalną prędkością ciągnik będzie mógł jechać po drodze? Czy 17-latek zrobi prawo jazdy?

Jaka będzie dopuszczalna prędkość jazdy ciągnikiem?

W tej chwili na drogach ciągniki rolnicze mogą poruszać się z maksymalną prędkością 30 km/h. Zmiana przepisów przyniesie nowe regulacje – rolnicy będą mogli jechać ciągnikiem do 40 km/h. Ministerstwo infrastruktury zwiększy zatem dopuszczalną prędkość poruszania się ciągników rolniczych – ta zapowiedź pojawiła się w rządowym wykazie prac legislacyjnych. Zmiany te są możliwe, ponieważ ciągniki rolnicze mają coraz wyższe parametry bezpieczeństwa czynnego i biernego. Nie wszyscy zainteresowani będą zadowoleni, ponieważ postulaty dotyczyły podniesienia limitu do 50 km/h.

Przeczytaj także: Nowe przepisy: L4 po nowemu – proponowane zasady są znaczące!

Prawo jazdy dla nieletnich?

W ustawie Prawo o ruchu drogowym będzie wrzało. Proponowane zmiany:

• zabranie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym,
• osoby mieszkające w Polsce co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym będą mogły ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy.
• osoby niepełnoletnie będą mogły zdawać prawo jazdy kategorii B (w wieku 17 lat za pisemną zgodą rodziców lub opiekunów) – w tym wypadku młody kierowca będzie zobowiązany jeździć w towarzystwie z dorosłym kierowcą – do momentu ukończenia 18. roku życia.
• koniec z możliwością obniżania punktów karnych za najpoważniejsze wykroczenia (najbardziej godzące w bezpieczeństwo ruchu drogowego) po odbyciu dedykowanego szkolenia.

Zmiany dotyczące obniżenia wieku uprawniającego do legitymowania się prawem jazdy są argumentowane zwiększeniem mobilności ludzi młodych, które ma zapobiec wykluczeniu komunikacyjnemu. 

W okresie próbnym młody kierowca nie będzie mógł:

• jechać szybciej niż z prędkością 50 km/h na obszarze zabudowanym, 80 km/h poza obszarem zabudowanym i 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej,
• przewozić osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.

Fot. envato elements

• Jakie emerytury będą przeliczane? 
• Dlaczego ministerstwo chce przeliczenia emerytur? 
• Komu będzie się należeć wyższa emerytura? 
• Czy o przeliczenie emerytury trzeba będzie wnioskować? 
• Kiedy emeryci otrzymają świadczenia w nowej wysokości? 

Jakie emerytury będą przeliczane? 

W wykazie prac legislacyjnych rządu można znaleźć informację o planowanym pochyleniu się nad problemem ponownego przeliczenia emerytur. Nie będzie ono jednak dotyczyło wszystkich świadczeń. Nowa ustawa ma podjąć poruszany już wcześniej, ale nieuregulowany prawnie problem seniorów, którzy zakończyli działalność zawodową w czerwcu i otrzymali niższą emeryturę, niż gdyby zrobili to np. w maju. 

Dlaczego ministerstwo chce przeliczenia emerytur? 

Powodem, dla którego Ministerstwo Rodziny chce ponownego naliczenia emerytur dla określonej grupy seniorów jest to, że obowiązujące do 2019 roku przepisy uwzględniały tylko waloryzację roczną, a pomijały waloryzacje kwartalne. Waloryzacja roczna ma miejsce w czerwcu, stąd niższe stawki dla seniorów, którzy właśnie w tym miesiącu przechodzili na emeryturę. Obecnie kwestia ta jest już uregulowana i czerwcowi emeryci nie są pokrzywdzeni, jednak prawo nie działa wstecz. Stąd pomysł rekompensaty. 

Przeczytaj także: Świadczenia z funduszu alimentacyjnego pójdą w górę! Rząd przyjął nowy projekt ustawy

Komu będzie się należeć wyższa emerytura? 

Nie wszyscy emeryci mogą liczyć na ponowne ustalenie kwoty swojego świadczenia. Takie prawo, w myśl projektowanej ustawy, przysługiwać będzie tylko tym, którzy na emeryturę przeszli w czerwcu danego roku w latach 2009-2019. Szacuje się, że to grono liczy około 100 tys. osób. 

Czy o przeliczenie emerytury trzeba będzie wnioskować? 

Osoby, które zostały pokrzywdzone, przechodząc na emeryturę w czerwcu pomiędzy 2009 a 2019 rokiem, będą musiały złożyć wniosek o przeliczenie emerytury, gdy ustawa wejdzie w życie. Jeśli uda się dotrzymać terminów, wnioskowanie rozpocznie się około połowy 2025 roku. 

Przeczytaj także: Emerytury w październiku 2024 – kto dostanie dwa świadczenia w jednym miesiącu?

Kiedy emeryci otrzymają świadczenia w nowej wysokości? 

Wniosek o przeliczenie emerytury będzie można złożyć w ciągu pół roku od wejścia w życie ustawy. Ministerstwo Rodziny planuje, że emerytura lub renta rodzinna w nowej wysokości będzie przysługiwała uprawnionym osobom od miesiąca, w którym zgłoszono dokumenty.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Unijna dyrektywa zakazuje dopłat do kotłów gazowych 
• Jakie źródła ciepła nie będą dofinansowywane od 2025 roku? 
• Kotły gazowe będą zakazane w UE? 
• Jaki jest wyjątek od zakazu dotowania kotłów na gaz? 
• Czy można dostać dotację na kocioł gazowy w Czystym Powietrzu? 

Unijna dyrektywa zakazuje dopłat do kotłów gazowych 

Zgodnie z wytycznymi opublikowanymi przez Komisję Europejską w połowie października, od 2025 roku zakończone zostaną dopłaty do kotłów gazowych oraz innych zasilanych paliwami kopalnymi. Pierwotnie miało się to wydarzyć w 2027 roku, jednak KE zdecydowała się przyspieszyć tę decyzję. To kolejny etap transformacji energetycznej, która ma ograniczyć emisję szkodliwych substancji do atmosfery. Do unijnych wytycznych będą musiały się dostosować państwa członkowskie, w tym także Polska. KE zagwarantowało im autonomię we wdrażaniu przepisów, ale wygląda na to, że nad Wisłą wejdą one w życie szybko. 

Jakie źródła ciepła nie będą dofinansowywane od 2025 roku? 

Zgodnie z dyrektywą unijną, kotły zasilane paliwami kopalnymi nie będą mogły uzyskać dofinansowania. Na liście znalazły się: 

• kotły niskotemperaturowe na paliwa gazowe, 
• kotły kondensacyjne zasilane gazem ziemnym, 
• kotły kondensacyjne zasilane olejem opałowym lekkim. 

Przeczytaj także: Piece gazowe na dywaniku – montować, czy nie montować?

Kotły gazowe będą zakazane w UE? 

Koniec dofinansowywania kotłów na paliwa kopalne przez UE nie oznacza, że z dnia na dzień znikną one z domów. Tego typu źródła ogrzewania nie będą zakazane, jednak montaż nowych jednostek nie będzie wspierany. Oznacza to, że osoby, które chcą wymienić starego “kopciucha”, wciąż mogą zainstalować kocioł na gaz, lecz muszą mieć na uwadze, że w dalszej perspektywie taki typ ogrzewania ma być eliminowany. Proces ten KE rozkłada na lata. Wiadomo już, że w harmonogramie uwzględniono rok 2030: od tego czasu w nowych domach nie będzie można montować kotłów na paliwa kopalne. 

Jaki jest wyjątek od zakazu dotowania kotłów na gaz? 

Ponieważ eliminacja kotłów gazowych ma być procesem wdrażanym stopniowo, okazuje się, że od zakazu dotowania kotłów na paliwa kopalne są wyjątki. Od 2025 roku dofinansowanie na montaż kotła gazowego czy olejowego będzie można uzyskać tylko wtedy, gdy zostanie on zamontowany w instalacji zawierającej odnawialne źródła energii. Na rynku są już dostępne takie układy. Obowiązuje dla nich osobna klasa efektywności energetycznej. 

Przeczytaj także: Rekordowa transza dla Polski na OZE – czy wieś skorzysta?

Do 2027 roku obowiązywać będzie jeszcze jeden wyjątek: chodzi o kotły, które zasilane będą gazem z OZE, czyli biogazem lub biometanem. Takie urządzenia będą miały szansę na uzyskanie dotacji.

Czy można dostać dotację na kocioł gazowy w Czystym Powietrzu? 

W Polsce najwięcej dotacji na wymianę pieców i termomodernizację budynków trafia do beneficjentów programu Czyste Powietrze. Jeszcze do niedawna można było otrzymać z niego pieniądze na kocioł gazowy. Czy to się skończy? Okazuje się, że nie, pod warunkiem, że taki piec będzie częścią instalacji zawierającej OZE, czyli np. pompę ciepła czy układ fotowoltaiczny.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Kto powinien posprzątać liście z drzewa sąsiada?

Do kogo należą owoce pochodzące z drzewa sąsiada?

Co zrobić, jeśli gałęzie z drzew sąsiada nam przeszkadzają?

Jesień nie oznacza końca prac ogrodowych. To przede wszystkim czas porządkowania i przygotowywania terenu na zimę. Dzięki tym działaniom wiosną ogród ożyje i będzie jeszcze piękniejszy. W sezonie jesiennym w ogrodzie pojawia się niestety sporo liści, które należy zgarnąć, aby nie zgniły. A co, jeśli liście spadają z drzewa sąsiada?

Kto powinien posprzątać liście z drzewa sąsiada?

Niestety, żadne przepisy nie regulują tej kwestii. Chyba że zacytujemy zapis z Kodeksu cywilnego (art. 144) mówiący o tym, że: – Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Jednak w tej sytuacji raczej należy powołać się na dobro stosunków sąsiedzkich i w imię dobrych relacji popracować nad kompromisowym rozwiązaniem.

Przeczytaj również: Jakie prace ogrodowe należy wykonywać w listopadzie? Sprawdź poręczną listę!

Należy pamiętać, że na właścicielu nieruchomości spoczywa ważny obowiązek uprzątnięcia „błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia drogi dla pieszych, na której jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych” – to zapis w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Skąd ten wymóg? Mokre liście mogą być przyczyną choćby poślizgnięcia, a ofiara takiego wypadku teoretycznie może domagać się odszkodowania od właściciela domu. Za nieuprzątnięcie leżących na chodniku liści można dostać mandat do 500 zł.

Do kogo należą owoce pochodzące z drzewa sąsiada?

Także drzewa owocowe, których owoce spadają na teren sąsiedniej działki, mogą budzić kontrowersje. Do kogo należą te owoce? Czy sąsiad może je sobie wziąć? W tej kwestii mamy jasne stanowisko prawa polskiego. Według Kodeksu cywilnego (art. 148): – Owoce opadłe z drzewa lub krzewu na grunt sąsiedni stanowią jego pożytki. Przepisu tego nie stosuje się, gdy grunt sąsiedni jest przeznaczony na użytek publiczny. Warto wiedzieć jednak, że ta zasada dotyczy owoców, które same spadły z drzewa.

Co zrobić, jeśli gałęzie z drzew sąsiada nam przeszkadzają?

Drzewa umiejscowione na styku działek mogą być zarzewiem jeszcze innych konfliktów. Często ich gałęzie przedostają się na drugą stronę i po prostu przeszkadzają! Zwisają nad nie swoją przestrzenią, stając się uciążliwymi dla otoczenia. Roślina często zwielokrotnia swoje rozmiary i ingeruje w sferę sąsiada w zbyt wielkim stopniu. Czy można obciąć gałęzie z drzew sąsiada? Powołując się na Kodeks cywilny (art. 150), możemy to zrobić: – Właściciel gruntu może obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu. To samo dotyczy gałęzi i owoców zwieszających się z sąsiedniego gruntu; jednakże w wypadku takim właściciel powinien uprzednio wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin do ich usunięcia.

Ważne zatem jest samo określenie terminu ostatecznego na usunięcie przeszkadzających gałęzi, nawet na piśmie. Niezastosowanie się do tej daty będzie równoznaczne ze zgodą na pozbycie się części rośliny.

fot. envato elements

• Program Czyste Powietrze – co to jest? 
• Czyste Powietrze 2025: co nowego? 
• Koniec z oszustwami w Czystym Powietrzu 
• Bez tego dokumentu nie dostaniesz dotacji z Czystego Powietrza 
• Czy termomodernizacja będzie obowiązkowa od 2025 roku? 
• NFOŚiGW zaproponuje listę zaufanych wykonawców? 
• Będą limity kosztów w Czystym Powietrzu? 
• Nowe punkty informacyjne dla zainteresowanych Czystym Powietrzem 

Program Czyste Powietrze – co to jest? 

Czyste Powietrze to w tej chwili jeden z najpopularniejszych programów proekologicznych, działających w Polsce. Cieszy się ogromnym zainteresowaniem, w związku z czym Ministerstwo Klimatu i Środowiska zabezpieczyło środki na kolejne lata realizowania tej inicjatywy. Wiadomo już, że w 2025 roku ponownie przyjmowane będą wnioski. Okazuje się jednak, że reguły przyznawania wsparcia ulegną zmianie. 

Czyste Powietrze 2025: co nowego? 

W Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej odbyły się rozmowy, mające na celu wprowadzenie zmian w Czystym Powietrzu. Chodzi o to, by zminimalizować liczbę nadużyć i nieprawidłowości, występujących w programie. Będzie to związane z większą kontrolą oraz zmianami w kryteriach przyznawania pieniędzy, a to z kolei może sprawić, że pula beneficjentów się zmniejszy. 

Przeczytaj także: Piece gazowe na dywaniku – montować, czy nie montować?

Koniec z oszustwami w Czystym Powietrzu 

Koordynatorzy programu Czyste Powietrze zauważyli, że wśród beneficjentów wzrosła liczba osób, które oszukiwały, by dostać wyższe dotacje. Ponieważ kwota wsparcia uzależniona jest od dochodów, niektórzy zaniżali je, dopisując do gospodarstwa domowego osoby o niskich zarobkach lub wręcz ich pozbawione. Pojawiły się także przypadki przepisania nieruchomości na nieposiadającego dochodów członka najbliższej rodziny, by otrzymać dotację w maksymalnej wysokości 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Ten proceder ma zostać ucięty: od 2025 roku w Czystym Powietrzu pojawią się nowe kryteria, między innymi minimalny okres własności budynku czy źródła dochodu. W weryfikacji wniosków NFOŚiGW mają pomagać również MOPS i GOPS. Wszystko po to, by realnie wspierać osoby w sytuacji ubóstwa energetycznego. 

Bez tego dokumentu nie dostaniesz dotacji z Czystego Powietrza 

Czyste Powietrze ma pomóc Polakom w wymianie pieców, tak zwanych “kopciuchów”, na nowsze, bardziej ekologiczne. Z programu można także uzyskać dofinansowanie na termomodernizację. Aby przeprowadzić taki remont, konieczny jest audyt energetyczny. Jego wykonanie jest wymagane od 2024 roku. W 2025 jednak to się zmieni: ważniejsze od audytu będzie uzyskanie paszportu energetycznego, czyli świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Na jego podstawie planowane będą prace, które należy wykonać, by maksymalnie wykorzystać potencjał budynku, zwiększając jego efektywność energetyczną. 

Przeczytaj także: Nakaz posiadania świadectwa energetycznego od 1 kwietnia 2024. Co z tymi, którzy go nie mają? 

Czy termomodernizacja będzie obowiązkowa od 2025 roku? 

Termomodernizacja to proces, w wyniku którego zmniejszamy zapotrzebowanie domu na energię. Chodzi między innymi o tak prozaiczne rzeczy, jak montaż szczelnych drzwi czy okien, a także ocieplenie budynku. W 2025 roku będzie można dostać dotację na ten cel z Czystego Powietrza. W przypadku maksymalnego dofinansowania termomodernizacja będzie obowiązkowa. W innych sytuacjach decyzja o tym, czy zostaną przyznane środki na wymianę pieca, termomodernizację czy oba, zapadnie w wyniku audytu energetycznego. 

NFOŚiGW zaproponuje listę zaufanych wykonawców? 

W Czystym Powietrzu istnieje możliwość skorzystania z prefinansowania. Wówczas 50 proc. planowanych wydatków trafia do wykonawcy, z którym podpisano umowę, jeszcze przed rozpoczęciem prac. Niestety, wywołało to wiele nadużyć ze strony wykonawców, którzy zawyżali rachunki lub nie wywiązywali się ze zleceń. Aby temu zapobiec, NFOŚiGW chce wprowadzić kilka zmian: 

• włączenie w proces prefinansowania banków; 
• lepsze zabezpieczenie umów; 
• wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia wykonawców; 
• wypłatę prefinansowania na konto beneficjenta; 
• wprowadzenie listy zweryfikowanych wykonawców; 
• ograniczenie katalogu pełnomocników; 
• przyspieszenie wypłat dotacji przy ograniczeniu lub rezygnacji z prefinansowania. 

Koordynatorzy projektu są zdania, że całkowita rezygnacja z prefinansowania usprawniłaby proces rozpatrywania wniosków i pozwoliłaby zapobiec nadużyciom, ale póki co takie rozwiązanie nie jest planowane.

Przeczytaj także: Są nowe normy jakości powietrza – a co z wymianą „kopciuchów”?

Będą limity kosztów w Czystym Powietrzu? 

MKiŚ oraz NFOŚiGW noszą się z myślą o wprowadzeniu limitu kosztów do programu Czyste Powietrze. Przez lata one nie funkcjonowały, co sprawiło, że często kwoty były zawyżane, by beneficjent otrzymał więcej pieniędzy. W odpowiedzi mają pojawić się limity jednostkowych kosztów inwestycji, które zapobiegną nadużyciom. 

Nowe punkty informacyjne dla zainteresowanych Czystym Powietrzem 

Wiele informacji na temat Czystego Powietrza jest dostępnych w internecie, jednak są to głównie ogólne założenia. Osoby, które chciałyby dowiedzieć się szczegółów, powinny odwiedzić punkty konsultacyjno‐informacyjne programu. W kolejnym roku ma się ich pojawić więcej. W planach jest także rozszerzenie działalności operatorów programu.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

L4 – proponowane zmiany

Zwolnienie lekarskie a wyjazd

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazało do konsultacji projekt ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowela może być rewolucyjna dla wielu osób uprawnionych do zwolnienia L4. Wszystko po to, aby stworzyć katalog bardziej klarownych przepisów otwartych na rzeczywiste potrzeby pracownika. 

Do tej pory przepisy jasno określały zagrożenia związane z nieprzestrzeganiem zasad w zakresie niezdolności do pracy zarobkowej – np. poprzez wykonywanie pracy zarobkowej w czasie L4 lub wykorzystywanie zwolnienia do innych celów, np. do wyjazdu. W razie kontroli ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Na przykład w czasie zwolnienia lekarskiego nie należy odpowiadać na telefony służbowe czy odpisywać na maile – na wypadek kontroli ZUS – możemy bowiem utracić prawo do zasiłku.

L4 – proponowane zmiany

Praca zarobkowa podczas zwolnienia

Nowe przepisy pozwoliłyby na wykonywanie niektórych czynności, które obecnie są uważane za nadużycie w czasie przebywania na L4. Ustawodawca chce odróżnienia czynności stricte zarobkowych od tych, które są związane z incydentalną koniecznością. Chodzi m.in. o podpisanie faktur, czy innych ważnych dokumentów – jeśli zmuszają do tego okoliczności, a zaniechanie tych procedur byłoby niedogodne dla pracodawcy.

Praca w jednej pracy, a w drugiej L4

Ważnym novum byłoby wprowadzenie możliwości pobierania zasiłku chorobowego z jednej pracy i wykonywanie obowiązków służbowych w drugiej. Chodzi o to, aby wyłuskać te aktywności, które nie mogą być wykonywane np. z powodu fizycznych niedogodności, ale nie stanowią przeszkody, aby dopełnić obowiązków innego typu. Przywoływany jest w tym miejscu przykład chirurga ze złamanym palcem, który nie może operować, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby prowadził wykłady na uczelni, czy dziennikarza z chrypką, który nie wystąpi w audycji telewizyjnej, ale może pracować w redakcji. Obecnie scenariusz jest czarno-biały – albo pracujemy, albo jesteśmy na L4.

Przeczytaj także: Urlop dla rodziców wcześniaków na horyzoncie! Rząd przyjął projekt ustawy

Zwolnienie a wyjście na zakupy

Pod lupę wzięto także kwestie związane z podejmowaniem przez ubezpieczonego, który przebywa na zwolnieniu, aktywności utrudniających lub wydłużających proces leczenia. Działaniami takimi nie powinny być, według Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne podyktowane przez istotne okoliczności. Dopuszczalne są zatem takie działania jak wyjście na: zakupy żywności i leków, na zabieg medyczny czy kontrolę lekarską. Ma to ogromne znaczenie, aby podczas potencjalnej kontroli, gdy pracownik ZUS nie zastanie chorego w domu, nie wstrzymał zasiłku. W projekcie zaproponowano możliwość udokumentowania nieobecności względami zdrowotnymi lub podjęciem czynności incydentalnych: – Chodzi tu o przypadki, gdy ubezpieczony w szczególności odbywał wizytę u lekarza, rehabilitację, udał się na badania, do apteki lub na spacer w ramach rekonwalescencji – tłumaczy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 

Zwolnienie lekarskie a wyjazd

Ministerstwo chce iść także na ustępstwo w kwestii pobytu poza granicami kraju na czas zwolnienia. Dopuszcza sposobność, aby chory przebywał w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli taka okoliczność jest uzasadniona zaleceniami lekarza lub innymi ważnymi okolicznościami. Chory zatem mógłby podać inny adres niż w Polsce, w którym na zlecenie ZUS istnieje możliwość przeprowadzenia potencjalnej kontroli.

Fot. envato elements

Źródło: legislacja.gov.pl, pit.pl

• Czy światło może być przyczyną sąsiedzkiego sporu? 
• Jakie oświetlenie posesji może przeszkadzać sąsiadom? 
• Czym są immisje sąsiedzkie? 
• Czy można pozwać sąsiada o zbyt jaskrawe oświetlenie? 
• Jaka kara grozi za immisję sąsiedzką? 

Czy światło może być przyczyną sąsiedzkiego sporu? 

Sąsiedzkie spory często są trudne i toczą się bez końca. Ich przyczyny mogą być różne, od naprawdę poważnych aż po błahe. Powodem takiej kłótni może być nawet... światło. Może się bowiem zdarzyć, że zamontowane na sąsiedniej działce oświetlenie przeszkadza nam w funkcjonowaniu. Jaskrawe reflektory, skierowane bądź odbijające się w kierunku naszej nieruchomości, mogą być irytujące, zwłaszcza w okresie zimowym, gdy szybciej robi się ciemno. Taka sytuacja może być podstawą do zgłoszenia sąsiada w oparciu o immisje sąsiedzkie. 

Jakie oświetlenie posesji może przeszkadzać sąsiadom? 

Od późnej jesieni do wczesnej wiosny dużo korzystamy ze sztucznego oświetlenia. Lampy i reflektory montowane na posesji mogą stać się zarzewiem problemu. W jakich okolicznościach? Zazwyczaj dzieje się tak, gdy źródło światła umieszczone jest w pobliżu nieruchomości sąsiada, dodatkowo na przykład na wprost okna. Jeśli taka latarnia działa całą noc, jej blask może utrudniać korzystanie z domu ponad przeciętną miarę. 

Przeczytaj także: Wyrzuć to opakowanie do właściwego kosza, bo dostaniesz mandat!

Czym są immisje sąsiedzkie? 

W sytuacji, gdy jedna nieruchomość oddziałuje na drugą w negatywny sposób, utrudniając korzystanie z niej, mamy do czynienia z immisją sąsiedzką. Chodzi o wszelki typ oddziaływania: na grunt, budynek, mieszkanie, istoty żywe, rośliny czy urządzenia na sąsiedniej działce. Immisje dzielą się na bezpośrednie - będące wynikiem celowego działania - oraz pośrednie, niekiedy niezamierzone. Immisja polegająca na oświetlaniu nieruchomości sąsiada należy do grupy pośredniej. 

Immisje dotyczą nie tylko bezpośredniego sąsiedztwa. Jeżeli na naszą działkę negatywnie oddziałuje nieruchomość położona nieco dalej, również podlega to pod sąsiedzkie immisje. 

Czy można pozwać sąsiada o zbyt jaskrawe oświetlenie? 

Immisje sąsiedzkie są regulowane przez prawo. Kodeks cywilny mówi bowiem, że właściciele nieruchomości powinni “powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych” (art. 144 KC). Jeżeli udowodnimy, że sąsiad utrudnia nam użytkowanie naszej działki, możemy nawet go pozwać. 

Przeczytaj także: Nie lubisz sąsiada? Dowiedz się, jak wysoki płot możesz postawić!

Pomocą w dowodzeniu swoich racji w zakresie tego, że na sąsiedniej działce zamontowano zbyt ostre lub przeszkadzające oświetlenie, mogą być następujące dokumenty: 

• plan zagospodarowania przestrzennego; 
• decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 
• uchwała spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej (w przypadku mieszkania); 
• uchwała rady gminy czy miasta; 
• przepisy dotyczące ochrony środowiska. 

Jaka kara grozi za immisję sąsiedzką? 

Jeżeli nie jesteśmy skonfliktowani z sąsiadami, a pojawi się problem, zaliczany do immisji sąsiedzkich - na przykład rażące światło lampy – warto zacząć od rozmowy lub mediacji. Gdy z obu stron nie ma złej woli, jest duża szansa, że problem uda się rozwiązać od ręki. Jednak jeżeli spór się zaostrza, a sąsiedzi nie chcą ustąpić, ostatecznym rozwiązaniem jest wkroczenie na drogę sądową. Wówczas możemy domagać się zaniechania naruszeń, czyli np. niekorzystania z lamp w godzinach wieczornych, montażu urządzeń, które ograniczyłyby przenikanie światła na nieruchomość sąsiednią, a nawet żądać usunięcia problematycznego oświetlenia. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wakacje składkowe w 2024 roku – nie przegap terminu!

Wakacje składkowe – kto może skorzystać?

Kto może skorzystać z wakacji składkowych

Gdzie złożyć wniosek na wakacje składkowe?

Nowa ulga to ukłon w stronę właścicieli mniejszych firm – nie ma znaczenia, jaka jest ich forma rozliczania podatku dochodowego – PIT, ryczałt, czy karta podatkowa.

Wakacje składkowe w 2024 roku – nie przegap terminu!

Dokładnie 1 listopada 2024 roku wejdą w życie wyżej wspomniane wakacje składkowe, zwolnienie z obowiązku opłacenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia przez jeden miesiąc w roku kalendarzowym. Tak się składa, że w bieżącym roku z tej ulgi można skorzystać jedynie w grudniu! Stąd warto pilnować terminu złożenia wniosku! Osoby, które nie chcą, aby wakacje składkowe przepadły, muszą złożyć wniosek w listopadzie – w tym wypadku właściciel firmy uzyska zwolnienie z opłacania składek ZUS za grudzień. Jeśli o tym zapomni i złoży wniosek np. w grudniu, to ulga będzie dotyczyć stycznia 2025 roku.

Wakacje składkowe – kto może skorzystać?

To zwolnienie z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne – raz w roku, w wybranym przez siebie miesiącu. Chodzi oczywiście o zwolnienie ze składek na własne ubezpieczenie przedsiębiorcy, nie składek pracowników czy zleceniobiorców.

Wakacje składkowe nie dotyczą składki na ubezpieczenie zdrowotne, ale obejmują ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe i jeżeli wcześniej zostało zadeklarowane jego opłacanie – chorobowe, a także Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za wybrany miesiąc. 

Przeczytaj także: Więcej pieniędzy w programie „Energia dla wsi”! Od kiedy nabór?

Kto może skorzystać z wakacji składkowych

Wakacje składkowe są dedykowane przedsiębiorcom, którzy prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą:

• jednoosobową,
• zatrudniają do 9 osób – w miesiącu przed złożeniem wniosku było zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego do 10 ubezpieczonych (w tym właściciel),
• w co najmniej jednym roku z 2 ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekroczył równowartości w złotych 2 milionów euro,
• w okresie od początku roku kalendarzowego do dnia złożenia tego wniosku i w poprzednim roku kalendarzowym przedsiębiorca nie wykonywał pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy – z wakacji składkowych nie będą mogły z nich skorzystać osoby, które wykonują działalność na rzecz swoich byłych pracodawców.

Gdzie złożyć wniosek na wakacje składkowe?

Dwie wypłaty emerytury – kto tak otrzyma świadczenie?

Listopadowe długie weekendy 2024

Wszystkich Świętych – data

1, 5, 6, 10, 15, 20 i 25 – to dni miesiąca, w których ZUS realizuje przelewy dla emerytów. Jeżeli dzień wypłaty wypada w sobotę, niedzielę, czy dzień wolny od pracy np. z powodu święta, pieniądze są wypłacane wcześniej – tak, aby seniorzy nie musieli czekać na wypłatę świadczenia dłużej niż standardowo. 

Dwie wypłaty emerytury – kto tak otrzyma świadczenie?

Emeryci, którzy zazwyczaj pobierają świadczenie z pierwszym dniem każdego miesiąca, w październiku mogą liczyć na drugi przelew – na poczet listopada. W związku z tym otrzymają emeryturę dwa razy. Dzieje się tak, ponieważ 1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy (Wszystkich Świętych – w tym roku przypada w piątek), dlatego pieniądze pojawią się na koncie już 31 października. Emeryci dostaną w październiku dwa razy świadczenia, dokładnie pierwszego i ostatniego dnia miesiąca.

Przeczytaj także: Wszystkich Świętych 2024: ile zapłacimy za znicze i chryzantemy na groby?

Listopadowe długie weekendy 2024

Wszystkich Świętych – 1 listopada wypada w piątek – stając się pretekstem do przedłużonego weekendu, podobnie z 11 listopada (poniedziałek) – Święto Niepodległości to kolejny powód do przedłużonego odpoczynku.

Wszystkich Świętych – data

Datę 1 listopada jako dnia, w którym czcimy zmarłych, wyznaczono prawdopodobnie w 741 roku za sprawą papieża Grzegorza III. Polecił on odprawiać modlitwy do wszystkich świętych w ufundowanym przez siebie oratorium w watykańskiej Bazylice Świętego Piotra. Przedtem uroczystość tę obchodzono 13 maja.

Fot. envato elements

Listy z ZUS – co się w nich znajdzie?

„Czternastka” w Polsce

Kto mógł dostać 14. emeryturę w 2024 roku? 

Kto jeszcze nie dostał 14.emerytury?

Jaka była wysokość 14. emerytury w 2024? 

ZUS wysyła listy, w których znalazło się podsumowanie tegorocznych wypłat „czternastek” – takiej korespondencji mogą spodziewać się seniorzy, którzy załapali się na to świadczenie. To aż blisko 6,8 mln osób, a łączna kwota wypłaconej czternastej emerytury w Polsce to ponad 9,8 mld zł.

Listy z ZUS – co się w nich znajdzie?

Przede wszystkim decyzja o przyznaniu świadczenia i obliczona kwota "czternastki". Prawo do tego świadczenia miały osoby, które na dzień 31 sierpnia 2024 roku pobierały jedno ze świadczeń długoterminowych, np. emeryturę, rentę albo świadczenie przedemerytalne. Od decyzji ZUS można się odwołać – na ten manewr zainteresowani mają miesiąc od doręczenia listu.

„Czternastka” w Polsce

Czternasta emerytura to świadczenie przyznawane z urzędu – bez konieczności składania wniosku. Przypominamy, że 14. emerytura nie wlicza się do dochodu, ze świadczenia pobierana jest składka zdrowotna i zaliczka na podatek dochodowy.

Przeczytaj także: Bon senioralny do 2150 zł. Jest projekt ustawy

Kto mógł dostać 14. emeryturę w 2024 roku? 

14. emerytura jest świadczeniem dodatkowym, które nie przysługuje wszystkim emerytom. Otrzymali ją seniorzy mający prawo do tradycyjnej emerytury, w przypadku gdy suma pobieranych świadczeń nie przekroczyła 4.630,96 zł. „Czternastka” jest wypłacana w naszym kraju z urzędu. Nie trzeba składać żadnych dodatkowych wniosków. Emeryci, którym to świadczenie zostało przyznane, otrzymają listownie odpowiednią informację. 14. emerytura nie była przyznana, jeżeli wyniosła mniej niż 50 zł. Nie trafi także do emerytów, którzy przekraczają próg dochodowy. 

Kto jeszcze nie dostał 14.emerytury?

Nie otrzymali jej seniorzy, którzy na dzień 31 sierpnia 2024 roku mieli zawieszone świadczenie główne z powodu przekroczenia limitów dorabiania. Kiedy zwrot 14. emerytury jest obowiązkowy? Zarobki do 5703,20 zł brutto miesięcznie w czerwcu, lipcu i sierpniu nie spowodowały zmniejszenia emerytury, ale w razie przychodu od 5703,20 zł do 10 591,60 zł świadczenie zostało uszczuplone. Gdy próg 10 591,60 zł został przekroczony, seniorzy muszą oddać pieniądze otrzymane w ramach 14. emerytury. Seniorzy powinni monitorować wysokość dodatkowych zarobków – chodzi o emerytów będących na wcześniejszej emeryturze, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. 

Jaka była wysokość 14. emerytury w 2024? 

Tegoroczna “czternastka” była wypłacana w wysokości: 

• 1.780,96 zł, jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych nie przekraczała kwoty 2.900 zł, 
• "czternastka" pomniejszona zgodnie z zasadą "złotówka za złotówkę" – jeżeli wysokość świadczeń emerytalno-rentowych przekraczała 2.900 zł. 

Wypłaty ruszyły z początkiem września.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć?

fot. envato elements

Źródło: ZUS

Renta wdowia

Kto może ubiegać się o rentę wdowią z ZUS lub z KRUS?

Renta wdowia – limity

Renta wdowia – ważne terminy

Według wstępnych wyliczeń, z nowego rozwiązania skorzysta około 2 milionów Polek i Polaków. Nie ma znaczenia, czy emerytura jest wypłacana przez ZUS czy KRUS. Prawo do wparcia nabywają także te osoby, które zmierzyły się ze stratą współmałżonka kilka lat temu.

Renta wdowia

Do tej pory, w razie śmierci jednego z małżonków emerytów, ten żyjący mógł wybrać pozostanie przy swojej emeryturze lub przejście na rentę rodzinną. Renta wdowia lansuje model, w którym wdowa lub wdowiec mogą zachować swoją emeryturę i do tego część renty rodzinnej po małżonku. W drugiej opcji, jeśli okaże się korzystniejsza finansowo, osoba po stracie może przejść na rentę rodzinną, do której dojdzie jeszcze część z jej własnej emerytury.

Kto może ubiegać się o rentę wdowią z ZUS lub z KRUS?

Oczywiście podstawowym warunkiem jest status wdowca czy wdowy, ale także:

• wiek – powszechny wiek emerytalny, 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn,
• wspólność małżeńska do dnia śmierci małżonka,
• nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego,
• brak zawarcia nowego związku małżeńskiego.

Renta wdowia – limity

Aby renta wdowia była wypłacana w całości, wysokość emerytury nie może być wyższa od trzykrotności kwoty najniższej emerytury w Polsce (pamiętajmy, że ta kwota może podlegać waloryzacji). Po przekroczeniu tego progu wypłacanie świadczenia skutkuje zmniejszeniem wsparcia. Istnieje możliwość łączenia renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym, np. emeryturą czy rentą z tytułu niezdolności do pracy.

Przeczytaj także: Bon senioralny do 2150 zł. Jest projekt ustawy

Renta wdowia

FOTO: Envato Elements

Renta wdowia – ważne terminy

Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2025 roku, natomiast pierwsze wypłaty nastąpią dopiero od 1 lipca 2025 roku.

Renta wdowia działa na zasadzie modelu kroczącego. Wypłaty wsparcia rozpoczną się od 1 lipca 2025 roku. Drugie świadczenie wypłacane ma być:

• od 1 lipca 2025 roku do 31 grudnia 2026 roku w wysokości 15%,
• od 1 stycznia 2027 roku w wysokości 25%.

fot. envato elements

Mój Prąd 6.0 – kto może skorzystać?

Mój Prąd 6.0 – daty naboru

Mój Prąd 6.0 – jakie to kwoty?

Mój Prąd 6.0 – nowa zasada

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) dołożył dodatkowe 850 mln zł, aby więcej Polaków mogło przejść na zieloną energię. Co roku program cieszy się ogromną popularnością, nic dziwnego, że i tym razem sporo osób złożyło stosowne wnioski. Finansowanie pochodzi z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021-2027.

Mój Prąd 6.0 – kto może skorzystać?

O dofinansowanie mogą wnioskować prosumenci, którzy wydali pieniądze na instalacje fotowoltaiczne po 1 stycznia 2021 roku. Warunkiem koniecznym jest rozliczanie się beneficjenta w systemie net-billing.

Mój Prąd 6.0 – daty naboru

Wnioski można składać od 2 września do 20 grudnia 2024 roku lub do wyczerpania środków – warto pospieszyć się, bo chętnych jest wielu, a budżet topnieje każdego dnia. W ciągu kilku dni pula pieniędzy została wykorzystana już do połowy. Do 9 października 2024 roku złożono 49 tys. wniosków, z czego 18,4 tys. wniosków na ponad 262 mln zł dotyczy dofinansowania magazynów energii elektrycznej. W szóstej edycji, jak widać, prym wiodą wnioski związane z zakładaniem magazynów energii elektrycznej. Mniejszą popularnością cieszą się natomiast magazyny ciepła.

Przeczytaj także: Ceny energii 2025: wróci zawieszona opłata! Jakie będą rachunki?

Mój Prąd 6.0 – jakie to kwoty?

Prosument może otrzymać maksymalnie 6 tys. zł dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznych dla instalacji zgłoszonych do przyłączenia do 31 lipca 2024 roku; 7 tys. zł w przypadku inwestycji do mikroinstalacji fotowoltaicznych zgłoszonych do przyłączenia do sieci od 1 sierpnia 2024 roku, ale w tym wypadku warunkiem jest inwestycja w magazyn energii; 5 tys. zł wsparcia do magazynu energii cieplnej o minimalnej pojemności 20 dm3 i do 16 tys. zł. dotacji do magazynu energii elektrycznej – pojemność urządzenia powinna wynosić minimum 2 kWh przy minimalnej zainstalowanej mocy instalacji PV określonej w programie (tj. 2 kW). Łączna moc wszystkich instalacji wraz z mikroinstalacją fotowoltaiczną i magazynem energii nie może przekroczyć łącznej mocy 50 kW.

Przeczytaj także: Dodatkowe 1000 zł do rachunków za prąd! Dla kogo?

Mój Prąd 6.0 – nowa zasada

W tym roku dodano nowy warunek – aby uzyskać dotację do instalacji PV zgłoszonych do przyłączenia do sieci elektroenergetycznej od 1 sierpnia 2024 roku konieczna jest inwestycja w magazyn energii elektrycznej lub/i magazyn ciepła, przy czym moc instalacji fotowoltaicznej może wynieść od 2 kW do 20 kW.

Źródło: Komunikat NFOŚiGW

Fot. envato elements

• Ministerstwo Klimatu chce zwiększyć możliwość inwestycji w OZE 
• Co nowego w projekcie ustawy wiatrakowej? 
• Jaka będzie odległość wiatraków od domów? 
• Kto będzie mógł montować instalacje OZE? 
• Co nowego w ustawie wiatrakowej? 

Ministerstwo Klimatu chce zwiększyć możliwość inwestycji w OZE 

Tak zwana ustawa wiatrakowa, czyli oficjalnie “Projekt ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw” ma na celu zwiększenie możliwości inwestycji w odnawialne źródła energii. Taki jest cel Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Projekt jest już po pierwszych konsultacjach podczas których okazało się, że trzeba wprowadzić w nim zmiany. 

Co nowego w projekcie ustawy wiatrakowej? 

Zaktualizowany projekt ustawy wiatrakowej został wzbogacony o następujące zapisy: 

• lokalizowanie elektrowni wiatrowych w odległości nie mniejszej niż 1500 m od parków narodowych i nie mniejszej niż 500 m od rezerwatów przyrody i obszarów Natura 2000, 
• uregulowanie możliwości zlokalizowania elektrowni wiatrowej na podstawie szczególnego rodzaju Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, jakim jest Zintegrowany Plan Inwestycyjny, 
• ujednolicenie procesu planistycznego zawartego obecnie w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z ogólnymi zasadami znajdującymi się w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 
• usprawnienie regulacyjne funkcjonowania mechanizmu udostępnienia co najmniej 10% mocy elektrowni wiatrowej zainteresowanym mieszkańcom korzystających z wytwarzanej energii w formule prosumenta wirtualnego lub kooperatyw energetycznych. 

Przeczytaj także: Już tyle wniosków w programie Mój Prąd 6.0! Trzeba się spieszyć!

Jaka będzie odległość wiatraków od domów? 

Dla większości Polaków najbardziej interesująca jest kwestia tego, w jakiej odległości od budynków mieszkalnych będą mogły powstawać wiatraki. Obecnie prawo przewiduje, że tego typu instalacja powinna być odsunięta od zabudowań o dziesięciokrotną wartość wysokości wiatraków (tzw. zasada 10H). Ten przepis ma być jednak zlikwidowany: w projekcie ustawy wiatrakowej przewiduje się, że wiatraki powstaną 500 m od zabudowy mieszkalnej. Tym samym nie będą zlokalizowane tuż obok domów, jednak będzie mogło powstać ich więcej. 

Kto będzie mógł montować instalacje OZE? 

Ustawa wiatrakowa przewiduje także nowości w zakresie tego, kto może instalować systemy OZE. Dotąd certyfikat przyznawany był na podstawie dyplomu ukończenia studiów, związanych z energią odnawialną. Tymczasem nowe przepisy pozwolą nabyć uprawienia każdej osobie, która zda praktyczno-teoretyczny egzamin bez potrzeby dodatkowego kończenia studiów inżynierskich.

Przeczytaj także: Masz panele fotowoltaiczne? Czekają Cię zmiany na lepsze

Co nowego w ustawie wiatrakowej? 

Ustawa wiatrakowa w obecnym kształcie wprowadza także zmiany w innych ustawach o OZE. Ministerstwo Klimatu chce między innymi silniej wesprzeć biogazownie. Planowane zmiany dotyczą: 

• rozszerzenia obowiązków weryfikacyjnych, 
• zmian doprecyzowujących w mechanizmach wsparcia OZE, 
• wprowadzenia wsparcia dla biometanu w instalacjach powyżej 1 MW, 
• zmiany w wymogach wydawania certyfikatu instalatorom instalacji odnawialnego źródła energii.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Czy w 2024 roku ceny prądu są zamrożone? 
• Ceny energii 2025: będzie podwyżka? 
• Jaka opłata będzie przywrócona od 2025 roku? 
• O ile wzrosną rachunki za prąd w 2025 roku? 
• Kiedy będą podwyżki cen prądu? 

Czy w 2024 roku ceny prądu są zamrożone? 

W tej chwili obowiązuje w Polsce częściowe zamrożenie cen prądu. Firmy energetyczne musiały bowiem do końca czerwca złożyć w Urzędzie Regulacji Energetyki taryfy, które będą obowiązywały przez kolejne 18 miesięcy. To na podstawie tych taryf wystawiane są rachunki za prąd. Choć nie obowiązuje zamrożenie cen prądu narzucone przez rząd, opłaty za energię są w tej chwili ustabilizowane. 

Przeczytaj także: Dodatkowe 1000 zł do rachunków za prąd! Dla kogo? 

Ceny energii 2025: będzie podwyżka? 

Ustawa o bonie energetycznym, która zobowiązywała dostawców energii do przedstawienia nowych taryf do końca czerwca 2024, zakłada, że cenniki te będą obowiązywać przez 18 miesięcy, czyli do końca 2025 roku. Oznacza to, że w przyszłym roku nie zanosi się na podwyżki cen prądu. Mimo to rachunki mogą nieco wzrosnąć. Dlaczego?

Jaka opłata będzie przywrócona od 2025 roku? 

W 2025 roku na swoich rachunkach za prąd ponownie zobaczymy opłatę, która obecnie jest zawieszona. Chodzi o opłatę mocową, wprowadzoną w 2021 roku. Z pieniędzy wpływających w ramach tej opłaty finansowana jest praca elektrowni w momencie, gdy zapotrzebowanie na energię jest wysokie a jej ceny – niskie. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie ciągłości dostaw prądu do gospodarstw domowych. 

O ile wzrosną rachunki za prąd w 2025 roku? 

Powrót opłaty mocowej nastąpi w 2025 roku. W związku z tym rachunki zostaną podniesione. Ta opłata wynosi 14 zł brutto miesięcznie (11,44 zł netto). Tę kwotę uiszczą odbiorcy energii. Inne stawki, w tym opłata dystrybucyjna i sprzedażowa, na razie nie ulegną zmianie. 

Przeczytaj także: Płaca minimalna będzie wyższa! O ile?

Kiedy będą podwyżki cen prądu? 

Prawdopodobnie w 2025 roku rząd będzie stopniowo odchodził od dopłat do energii, które wspierały Polaków w opłacaniu rachunków. W budżecie zabezpieczono na ten cel 2 mld zł, a to za mało. W przyszłym roku wciąż jednak będą obowiązywały aktualne taryfy, bowiem tak przewiduje ustawa o bonie energetycznym. Podwyżek cen prądu możemy za to spodziewać się w 2026 roku. Szacuje się, że wzrosną one o około 0,76 zł brutto. Do tego dojdzie prawdopodobnie wyższa opłata dystrybucyjna. Tym samym rachunki wzrosną o około 20-25 proc. w porównaniu z obecnymi.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Trwa usuwanie skutków powodzi w Polsce 
• Większy zasiłek powodziowy 
• MKiŚ daje powodzianom dodatkowe 1000 zł 
• Jak się ubiegać o dodatkowe 1000 zł zasiłku dla powodzian? 

Trwa usuwanie skutków powodzi w Polsce 

Zaledwie kilka tygodni temu przez południowo-zachodnią Polskę przeszły powodzie, pozostawiając za sobą ogromne zniszczenia. Gdy tylko fala opadła, mieszkańcy powrócili do swoich domów i zabrali się za usuwanie skutków wielkiej wody. W pierwszej kolejności wielu z nich musi zadbać o osuszenie swojej nieruchomości, a to wymaga dodatkowych nakładów finansowych. 

Większy zasiłek powodziowy 

W związku z wysokimi kosztami energii elektrycznej, Rada Ministrów zgodziła się na propozycję Ministerstwa Klimatu i Środowiska, by wprowadzić zmiany w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw. Na tej podstawie zasiłek powodziowy będzie powiększony o 1000 zł. Tym samym możliwe będzie zapewnienie dodatkowego wsparcia dla osób, które ucierpiały w wyniku powodzi i podtopień w województwie dolnośląskim i opolskim. 

Przeczytaj także: „Aktywny rodzic” – złóżcie wniosek od 1 października, aby otrzymać o 1100 zł więcej!

MKiŚ daje powodzianom dodatkowe 1000 zł 

Zwiększenie zasiłku powodziowego o 1000 zł, dedykowanych na pokrycie rachunków za energię, wykorzystaną do osuszenia domu, jest inicjatywą Ministerstwa Klimatu i Środowiska. 

“Zasiłek powodziowy zostanie zwiększony o 1000 zł na pokrycie zwiększonych kosztów energii elektrycznej rodzin, których mieszkania lub domy zostały zalane. W wielu miejscach trwa obecnie osuszanie pomieszczeń, chcemy wesprzeć ten proces. Dlatego wsłuchując się w głos poszkodowanych tworzymy narzędzia do pomocy. To ważne doraźne wsparcie. Nasza propozycja jest elementem ustawy powodziowej, która trafiła już do Sejmu” - pisała na portalu X szefowa resortu Paulina Hennig-Kloska. 

Jak się ubiegać o dodatkowe 1000 zł zasiłku dla powodzian? 

Dodatkowe 1000 zł dla powodzian wypłacane będzie w ramach zasiłku powodziowego, nie ma zatem potrzeby składania dodatkowych wniosków o przyznanie tych pieniędzy. Osoby poszkodowane przez powódź muszą jednak w ciągu 30 dni od przejścia wielkiej wody zgłosić się do lokalnego ośrodka pomocy społecznej bądź urzędu gminy/miasta, by uzyskać wsparcie doraźne. Miało ono wysokość 10 tys. zł: 8000 zł z pomocy społecznej oraz 2000 zł zasiłku powodziowego. Dodatkowo do tej kwoty należy doliczyć 1000 zł na energię elektryczną. Po zmianach powodzianie otrzymają zatem łącznie 11 tys. zł. 

Przypomnijmy, na jakie inne formy wsparcia mogą liczyć powodzianie: Jak uzyskać pomoc dla gospodarstw dotkniętych przez powódź? [PORADNIK] 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Specjalny dodatek do renty socjalnej

Specjalny dodatek do renty socjalnej – jaka kwota?

Specjalny dodatek do renty socjalnej 2025

Osoby uprawnione do renty socjalnej, całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji mogą liczyć na specjalny dodatek do renty socjalnej.

Specjalny dodatek do renty socjalnej

Chodzi o wypłatę dodatku dopełniającego osobom, które są uprawnione i pobierają rentę socjalną, są całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji. Wszystko po to, aby wesprzeć sytuację materialną najbardziej potrzebujących, całkowicie zależnych od innych. Dodatkowe świadczenia dla osób pobierających rentę socjalną ma ułatwić opiekę nad nimi.

Specjalny dodatek do renty socjalnej – jaka kwota?

Od przyszłego roku osoby całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji będą mogły otrzymać dodatek dopełniający w wysokości 2520 zł. Kwota ta wynika z różnicy między kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę a kwotą najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ta zmiana ma poprawić sytuację materialną osób najuboższych.

Przeczytaj także: Bon energetyczny – tylko do dziś szansa na złożenie wniosku!

Nowelizacja jest odpowiedzią na obywatelski projekt ustawy w sprawie podwyższenia renty socjalnej. Projekt zakładał zwiększenie renty z 1217,98 zł netto do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zmiany zaowocowały ustanowieniem dodatku do renty socjalnej, w przypadku osób, które są całkowicie niezdolne do pracy i do samodzielnej egzystencji.

Specjalny dodatek do renty socjalnej 2025

Dodatek wynosi 2520 zł i kwota ta będzie waloryzowana od 1 marca. Pierwsza wypłata dodatku dopełniającego będzie miała miejsce w maju 2025 r. w czasie płatności rent socjalnych, z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 roku. Wiceminister rodziny i pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasz Krasoń zapewniał, że z czasem więcej osób skorzysta na tych zmianach, ponieważ grupa uprawnionych do pobierania wsparcia będzie rozszerzana, także o osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji pobierające rentę z tytułu niezdolności do pracy. Nowelizacja ustawy trafi teraz do Senatu.

Powódź w Polsce 2024

25 mln zł na pomoc dla dzieci powodzian. Na co pójdą pieniądze?

Fot. envato elements

• Bon energetyczny 
• Dla kogo bon energetyczny? 
• Wysokość bonu energetycznego 
• Do kiedy można wnioskować o bon energetyczny? 

Bon energetyczny 

Urzędy od sierpnia prowadzą nabór wniosków o bon energetyczny. Chodzi o wprowadzone w tym roku świadczenie, które ma złagodzić podwyżki cen prądu i gazu. Nowe taryfy obowiązują od 1 lipca i są znacząco wyższe od tych, do których przyzwyczailiśmy się w poprzednim roku. 

Przeczytaj także: Rachunki za prąd i gaz od 1 lipca 2024: znamy nowe taryfy! 

Bon energetyczny dedykowany jest Polakom, którzy znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej, a wyższe rachunki za energię mocno nadszarpną ich domowy budżet. 

Dla kogo bon energetyczny? 

O bon energetyczny może ubiegać się każdy. Warunkiem jego otrzymania jest jednak spełnienie określonych kryteriów. Wśród nich najważniejszym jest zmieszczenie się w progu dochodowym, ustalonym na poziomie: 

• 2500 zł na osobę w gospodarstwie jednoosobowym,  
• 1700 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym. 

Osoby, które uzyskały w 2023 roku wyższe dochody, nadal mogą starać się o pomoc od państwa - bon energetyczny będzie im wypłacony w niższej kwocie, pomniejszonej według zasady “złotówka za złotówkę”. Świadczenie nie zostanie przyznane, jeśli wyniesie mniej niż 20 zł. 

Przeczytaj także: 25 mln zł na pomoc dla dzieci powodzian. Na co pójdą pieniądze?

Wysokość bonu energetycznego 

Wysokość bonu energetycznego zależy od tego, ile osób mieszka w danym gospodarstwie domowym. Podstawowe stawki są następujące: 

• 300 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego,      
• 400 zł dla gospodarstwa domowego 2-3-osobowego,      
• 500 zł dla gospodarstwa domowego 4-5-osobowego,      
• 600 zł dla gospodarstwa 6-osobowego lub większego. 

Bon energetyczny

FOTO: Envato Elements

Ubiegać się można również o bon energetyczny w zwiększonej wysokości. Przysługuje on osobom, które korzystają ze źródła ogrzewania zasilanego energią elektryczną (np. pompa ciepła czy piec akumulacyjny). Wówczas stawki wynoszą: 

• 600 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego,  
• 800 zł dla gospodarstwa domowego 2-3-osobowego,    
• 1000 zł dla gospodarstwa domowego 4-5-osobowego,      
• 1200 zł dla gospodarstwa 6-osobowego lub większego. 

Do kiedy wniosek o bon energetyczny? 

Bon energetyczny przysługuje na okres od 1 lipca do 31 grudnia, jednak nie jest to tożsame z czasem przyjmowania wniosków. Nabór dokumentów trwa bowiem zaledwie dwa miesiące. Rozpoczął się 1 sierpnia i potrwa jeszcze tylko kilka dni, do 30 września 2024. Warto się zatem pospieszyć i dostarczyć wniosek do urzędu miasta, wójta, burmistrza lub prezydenta.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Czym jest bon energetyczny? 
• Kto może się ubiegać o bon energetyczny? 
• Jaka jest wysokość bonu energetycznego? 
• Do kiedy można wnioskować o bon energetyczny? 

Czym jest bon energetyczny? 

Urzędy od sierpnia prowadzą nabór wniosków o bon energetyczny. Chodzi o wprowadzone w tym roku świadczenie, które ma złagodzić podwyżki cen prądu i gazu. Nowe taryfy obowiązują od 1 lipca i są znacząco wyższe od tych, do których przyzwyczailiśmy się w poprzednim roku. 

Przeczytaj także: Rachunki za prąd i gaz od 1 lipca 2024: znamy nowe taryfy! 

Bon energetyczny dedykowany jest Polakom, którzy znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej, a wyższe rachunki za energię mocno nadszarpną ich domowy budżet. 

Kto może się ubiegać o bon energetyczny? 

O bon energetyczny może ubiegać się każdy. Warunkiem jego otrzymania jest jednak spełnienie określonych kryteriów. Wśród nich najważniejszym jest zmieszczenie się w progu dochodowym, ustalonym na poziomie: 

• 2500 zł na osobę w gospodarstwie jednoosobowym,  
• 1700 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym. 

Osoby, które uzyskały w 2023 roku wyższe dochody, nadal mogą starać się o pomoc od państwa - bon energetyczny będzie im wypłacony w niższej kwocie, pomniejszonej według zasady “złotówka za złotówkę”. Świadczenie nie zostanie przyznane, jeśli wyniesie mniej niż 20 zł. 

Przeczytaj także: 25 mln zł na pomoc dla dzieci powodzian. Na co pójdą pieniądze?

Jaka jest wysokość bonu energetycznego? 

Wysokość bonu energetycznego zależy od tego, ile osób mieszka w danym gospodarstwie domowym. Podstawowe stawki są następujące: 

• 300 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego,      
• 400 zł dla gospodarstwa domowego 2-3-osobowego,      
• 500 zł dla gospodarstwa domowego 4-5-osobowego,      
• 600 zł dla gospodarstwa 6-osobowego lub większego. 

Ubiegać się można również o bon energetyczny w zwiększonej wysokości. Przysługuje on osobom, które korzystają ze źródła ogrzewania zasilanego energią elektryczną (np. pompa ciepła czy piec akumulacyjny). Wówczas stawki wynoszą: 

• 600 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego,  
• 800 zł dla gospodarstwa domowego 2-3-osobowego,    
• 1000 zł dla gospodarstwa domowego 4-5-osobowego,      
• 1200 zł dla gospodarstwa 6-osobowego lub większego. 

Do kiedy można wnioskować o bon energetyczny? 

Bon energetyczny przysługuje na okres od 1 lipca do 31 grudnia, jednak nie jest to tożsame z czasem przyjmowania wniosków. Nabór dokumentów trwa bowiem zaledwie dwa miesiące. Rozpoczął się 1 sierpnia i potrwa jeszcze tylko kilka dni, do 30 września 2024. Warto się zatem pospieszyć i dostarczyć wniosek do urzędu miasta, wójta, burmistrza lub prezydenta.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Jaką pomoc otrzymają powodzianie? 
• Rząd zwiększa budżet na pomoc dzieciom 
• Jakie wsparcie otrzymają dzieci powodzian? 

Jaką pomoc otrzymają powodzianie? 

Trwa usuwanie skutków powodzi w południowo-zachodniej Polsce. Woda zniszczyła tam miasta i wsie, zabierając dobytek wielu ludzi. Polacy nie pozostali obojętni: wolontariusze ruszyli na tereny dotknięte klęską żywiołową, wiele osób dokłada się do zbiórek finansowych i rzeczowych. Pomaga także rząd, który już zapowiedział, że powodzianie mogą liczyć na: 

• pomoc doraźną w wysokości do 10 tys. zł, 
• pomoc na odbudowę domów (do 200 tys. zł) oraz budynków gospodarczych (do 100 tys. zł), 
• zawieszenie rat kredytów hipotecznych na okres 12 miesięcy i spłatę ich przez państwo w tym okresie. 

Szczegóły znajdziesz w naszym artykule: Jak uzyskać pomoc dla gospodarstw dotkniętych przez powódź? [PORADNIK] 

Rząd zwiększa budżet na pomoc dzieciom 

Powódź nie oszczędzała nikogo. Ucierpiały całe rodziny, w tym takie z małymi dziećmi. Maluchy nierzadko straciły wszystko, zarówno przedmioty do zabawy, jak i książki do nauki czy całą wyprawkę szkolną. Dla wielu z nich konieczność opuszczenia domu i zniszczenie go przez wielką wodę stanowi traumatyczne przeżycie. W trosce o najmłodszych, rząd podjął decyzję o zmianie budżetu w programie pomocy dzieciom i uczniom w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne, pomocy uczniom w formie wyjazdów terapeutyczno-edukacyjnych oraz pomocy dzieciom i uczniom w formie zajęć opiekuńczych i zajęć terapeutyczno-edukacyjnych w latach 2022–2024. Zamiast planowanych 5 mln zł, na ten cel przeznaczonych będzie aż 25 mln zł. 

Przeczytaj także: Kto może dostać 1000 zł na dziecko bez względu na dochody?

Jakie wsparcie otrzymają dzieci powodzian? 

Dzieci z terenów objętych powodzią mogą otrzymać wsparcie w trzech postaciach: 

• zasiłku losowego, 
• dofinansowania do wyjazdu terapeutycznego,   
• wsparcia na organizację zajęć terapeutyczno-edukacyjnych. 

Ministerstwo edukacji poinformowało również o zwiększeniu kwoty zasiłku celowego z 6 000 zł do 8 000 zł. W przypadku, gdy zasiłek ten będzie przyznawany na cele edukacyjne, pomoc w formie wyjazdów terapeutyczno-edukacyjnych oraz pomoc w formie zajęć opiekuńczych i zajęć terapeutyczno-edukacyjnych, będą obowiązywały nowe regulacje. Odtąd podstawą do udzielenia wymienionych form pomocy w ramach programu rządowego będzie przyznanie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego bez względu na jego wysokość. Wcześniej uprawniało do tego przyznanie świadczenia w minimalnej wysokości 6000 zł.

źródło: gov.pl

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Jak się przygotować do budowy płotu? 
• Jaka jest przeciętna wysokość płotu? 
• Jak liczy się wysokość płotu? 
• Jak wysoki może być płot na działce? 
• Kiedy trzeba mieć pozwolenie na budowę płotu? 

Jak się przygotować do budowy płotu? 

Jeżeli chcesz postawić ogrodzenie lub wymienić płot na nowy, dobrze się do tego przygotuj. Chodzi nie tylko o zakupy w sklepie budowlanym! Zacznij od zastanowienia się, czego oczekujesz od swojego płotu. Czy ma wygłuszać hałas, zapewniać prywatność, izolować od sąsiadów? Ma być skromny czy reprezentacyjny, mieć ciekawą formę czy zapewniać funkcjonalność? Warto to wszystko przemyśleć, bowiem może się okazać, że wymarzone ogrodzenie z internetowych zdjęć zupełnie nie spełnia funkcji, na jakich nam zależy! Nie bez znaczenia jest też estetyka. Choć naprawdę ładne jest to, co się komu podoba, dobrze zadbać o to, by płot pasował do domu i jego otoczenia. 

Jaka jest przeciętna wysokość płotu? 

Nie ma określonej minimalnej wysokości płotu. Ogrodzenie może sięgać kolan i będzie zgodne z prawem – takie płotki spotykamy czasem np. na ogródkach działkowych. Standardowo jednak buduje się płoty o wysokości 150-180 cm. Pozwalają zachować prywatność, są przy tym wygodne. Należy bowiem pamiętać, że zbyt wysoki płot może zaciemnić działkę i sprawić, że np. na parterze domu będzie mniej światła. Dotyczy to zwłaszcza niewielkich nieruchomości. Na większych placach można pozwolić sobie na płot o wysokości 170-200 cm, szczególnie w sytuacji, gdy dom jest odsunięty od ogrodzenia. 

Przeczytaj także: Odległość od sąsiada po nowemu. Jaki dystans należy zachować?

Jak liczy się wysokość płotu? 

Przygotowując się do postawienia płotu należy pamiętać, że jego wysokość nie jest tożsama z wymiarem paneli ogrodzeniowych. Do wysokości płotu wlicza się bowiem podmurówkę, która jest jego nieodzownym elementem. Dopiero po zsumowaniu tych dwóch wartości otrzymamy realną wysokość - także w świetle prawa, co jest istotne, gdy zależy nam na wysokim ogrodzeniu. 

Jak wysoki może być płot na działce? 

Marzysz o wysokim płocie? Nic nie stoi na przeszkodzie, by zrealizować to marzenie. Jest jednak jeden warunek: ogrodzenie nie może być wyższe niż 220 cm. Tylko wtedy można postawić je bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. 

Kiedy trzeba mieć pozwolenie na budowę płotu? 

Płoty o maksymalnej wysokości 220 cm mogą być stawiane na działce bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Trudniej robi się, gdy chcemy wznieść wyższe ogrodzenie. Nie jest to jednak niemożliwe. W sytuacji, gdy chcemy postawić płot o wysokości powyżej 220 cm, należy złożyć wniosek o pozwolenie na budowę i odczekać 21 dni. Zwykle decyzja ma formę “milczącej zgody”: to znaczy, że jeżeli w ciągu 3 tygodni urzędnicy nie sprzeciwią się inwestycji, można przystąpić do budowania ogrodzenia.

Przeczytaj także: Domek letniskowy na wsi a prawo budowlane: co trzeba wiedzieć?

Jakie wytyczne musi spełnić płot? 

Jak już wiemy, nie ma wymagań co do minimalnej wysokości płotu, a jeśli niestraszne nam uzyskanie pozwolenia na budowę, również maksymalny wymiar nie stanowi problemu. Prócz tego są jeszcze dwa kryteria, które musi spełnić każde ogrodzenie: 

• nie może być niebezpieczne dla ludzi i zwierząt (poniżej 1,8 m wys. nie można montować ostro zakończonych elementów np. grotów), 
• bramy oraz furtki muszą się otwierać do wewnątrz działki, a ich minimalna dopuszczalna szerokość to 240 cm dla bramy i 90 cm dla furtki.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Cała Polska pomaga powodzianom 
• Pomoc doraźna po powodzi: gdzie się zgłosić? 
• Ile pieniędzy na odbudowę domu po powodzi? 
• Czy dzieci powodzian mogą otrzymać dodatkowe wsparcie? 
• Pomoc dla osób niepełnosprawnych po powodzi 
• Wsparcie dla powodzian z kredytami mieszkaniowymi 

Cała Polska pomaga powodzianom 

Polacy zjednoczyli się w obliczu nieszczęścia, jakim jest powódź w południowo-zachodniej części kraju. Wielka woda przeszła tam przez miasta i wsie, zabierając dobytek wielu ludzi i nie zostawiając po sobie nic prócz zniszczeń. Wobec tej tragedii wszyscy starają się pomóc: na miejscu działają wolontariusze, a z całej Polski przyjeżdżają samochody z pomocą dla powodzian. Również rząd nie pozostał obojętny: we Wrocławiu działa sztab kryzysowy z udziałem premiera Donalda Tuska, który zapowiedział już w jaki sposób państwo pomoże poszkodowanym przez powódź. 

Pomoc doraźna po powodzi: gdzie się zgłosić? 

Bezlitosny żywioł wody pozbawił wielu ludzi dachu nad głową, innym zaś zabrał dorobek życia. W tej sytuacji rząd oferuje finansową pomoc. W pierwszym etapie warto zgłosić się po pomoc doraźną. Można ją otrzymać w wysokości: 

• do 8 tys. zł z pomocy społecznej,   
• 2 tys. zł zasiłku powodziowego. 

Łącznie 10 tys. zł. Aplikować o te pieniądze można w miejscowym ośrodku pomocy społecznej lub urzędzie gmin bądź miasta. Na złożenie wniosków powodzianie mają 30 dni od przejścia wielkiej wody.

Przeczytaj także: 14. emerytura – kto będzie musiał ją zwrócić? 

Ile pieniędzy na odbudowę domu po powodzi? 

Powodzianie otrzymają także większą pomoc na odbudowę zniszczonych domów i gospodarstw: 

• do 200 tys. zł na remont/odbudowę budynku mieszkalnego,  
• do 100 tys. zł na remont/odbudowę budynków gospodarczych. 

Wnioski należy składać w ciągu 30 dni od powodzi w ośrodkach pomocy społecznej, urzędzie gminy lub miasta. Pieniądze zostaną wypłacone, gdy uda się zweryfikować, czy wnioskodawca spełnił określone kryteria. 

Czy dzieci powodzian mogą otrzymać dodatkowe wsparcie? 

W sytuacji powodzi mocno pokrzywdzone są również dzieci, które straciły nie tylko swoje przedmioty, w tym te służące do nauki, ale także poczucie bezpieczeństwa. W związku z tym dzieci powodzian mogą otrzymać dodatkowe wsparcie: 

• zasiłek losowy w wysokości 1000 zł,  
• dofinansowanie do wyjazdu terapeutycznego w wysokości 1540 zł,  
• wsparcie na organizację zajęć terapeutyczno-edukacyjnych w wysokości 500 zł. 

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Wnioski o wypłatę wsparcia będzie można składać w urzędach gmin. Terminy nie są jeszcze znane, każdy urząd gminy wyznaczy je samodzielnie. 

Przeczytaj także: Kto może dostać 1000 zł na dziecko bez względu na dochody?

Pomoc dla osób niepełnosprawnych po powodzi 

Wśród powodzian znalazły się także osoby z niepełnosprawnościami. W tej sytuacji mogą się one ubiegać o zasiłek w ramach dwóch modułów: 

• jednorazowe świadczenie do 2000 zł na rehabilitację społeczną,  
• jednorazowe świadczenie stanowiące rekompensatę poniesionych strat lub pokrycie kosztów przeprowadzenia naprawy sprzętu/urządzenia. 

Wnioski przyjmują lokalne Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie. 

Wsparcie dla powodzian z kredytami mieszkaniowymi 

Inwestycja we własne mieszkanie czy dom często wymaga pożyczki. W sytuacji, gdy woda zabiera wszystko, trudno myśleć o spłacie kredytu. W związku z tym Ministerstwo Finansów wyszło z inicjatywą bezzwrotnego wsparcia dla powodzian, którzy mają kredyty mieszkaniowe i utracili przynajmniej tymczasowo możliwość korzystania z domu lub mieszkania. Z odpowiedniego funduszu przez 12 miesięcy spłacane będą raty takich osób, niezależnie od wysokości. Trwają prace nad wprowadzeniem rozwiązań dla powodzian, którzy mają kredyty i pożyczki o charakterze innym niż hipoteczny. Będą oni mogli liczyć na odroczenie spłaty. 

Zuzanna Ćwiklińska

źródło: gov.pl

fot. Państwowa Straż Pożarna/facebook

• Kryteria dochodowe przy zasiłku rodzinnym i opiekuńczym 
• Czym jest świadczenie rodzicielskie? 
• Komu przysługuje 1000 zł na dziecko? 
• Jakie są stawki zasiłków na 2025 rok? 

Kryteria dochodowe przy zasiłku rodzinnym i opiekuńczym 

Osoby, które chcą uzyskać zasiłek rodzinny i opiekuńczy, w określonych przypadkach muszą spełnić odpowiednie warunki. Wśród nich jest również kryterium dochodowe. Od 1 listopada wyniesie ono: 

• 674 zł netto miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie,  
• 764 zł netto miesięcznie w przeliczeniu na osobę, jeżeli w rodzinie jest dziecko z niepełnosprawnością. 

Pod uwagę bierze się dochody członków rodziny, które zostały osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w tym przypadku rok 2023. 

Przeczytaj także: Płaca minimalna będzie wyższa! O ile?

Czym jest świadczenie rodzicielskie? 

Wśród świadczeń, które mogą uzyskać rodzice, znajduje się również świadczenie rodzicielskie, znane popularnie jako “kosiniakowe”. Przysługuje ono w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem nie może skorzystać z zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego z powodu swojej sytuacji zawodowej. Świadczenie to wypłacane jest w wysokości 1000 zł miesięcznie przez rok od urodzenia dziecka. Jeżeli ciąża była mnoga lub przysposobiono więcej niż jedno dziecko, okres pobierania “kosiniakowego” ulega wydłużeniu. 

Komu przysługuje 1000 zł na dziecko? 

Świadczenie rodzicielskie przyznawane jest rodzicom bez względu na dochody. Przysługuje osobom bezrobotnym, studentom oraz osobom pracującym na umowę o dzieło, które sprawują opiekę nad dzieckiem i nie pobierają zasiłku bądź uposażenia macierzyńskiego. Jeżeli co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba sprawująca opiekę otrzymują to świadczenie, nie mogą dostać “kosiniakowego”. 

Przeczytaj także: “Ustawa Kamilka” – czy nauczyciel nie może kontaktować się z uczniami przez media społecznościowe?

Jakie są stawki zasiłków na 2025 rok? 

Od 1 listopada 2024 obowiązywać będą następujące stawki zasiłków rodzinnych: 

• zasiłek na dziecko w wieku od urodzenia do ukończenia 5 lat: 95 zł miesięcznie,
• zasiłek na dziecko w wieku powyżej 5 lat do ukończenia 18 lat: 124 zł miesięcznie, 
• zasiłek na dziecko w wieku powyżej 18 lat do ukończenia 24 lat: 135 zł miesięcznie. 

Oraz następujące stawki dodatków do zasiłków: 

• dodatek z tytułu urodzenia się dziecka: 1000 zł jednorazowo,  
• dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego: 400 zł miesięcznie,  
• dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka: 193,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 386,00 zł na wszystkie dzieci,  
• dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej: 95,00 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego,  
• dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego: 90,00 zł miesięcznie na dziecko do ukończenia 5. roku życia, 110,00 zł miesięcznie na dziecko w wieku 5-24 lat, 
• dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania: 69-113 zł miesięcznie,  
• dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego: 100 zł jednorazowo.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Kogo dotyczą limity dorabiania?
• Czy można dorabiać do renty i wcześniejszej emerytury?
• Kto może dorabiać bez ograniczeń?
• Co z „czternastką” i „trzynastką”?

Kogo dotyczą limity dorabiania?

Chodzi o seniorów, którzy pobierają rentę lub wcześniejszą emeryturę, a jednocześnie wykonują pracę zarobkową. To oni powinni przypilnować wysokość zarobków, pamiętając o tym, że mogą one powodować zmniejszenie lub anulowanie pobieranego świadczenia. Limity zarobkowe zmieniają się co trzy miesiące. Od 1 września 2024 roku mamy nowe progi ustalone przez ZUS.

Czy można dorabiać do renty i wcześniejszej emerytury?

Tak, jednak warto mieć na uwadze limity. Szczególnie osoby, które zbliżają się do ustalonych progów. Limit wynosi bowiem 70% przeciętnego wynagrodzenia i 130% przeciętnego wynagrodzenia. Od 1 września 2024 roku jest to:

• 5 626,90 zł brutto,
• 10 450 zł brutto.

To niewielki spadek w porównaniu do limitów czerwcowych. Jeśli miesięczne zarobki mieszczą się w przedziale do pierwszej podanej kwoty, świadczenie nie podlega zmianom. Jeśli przychód jest wyższy, to zostanie pomniejszony. Przekroczenie drugiego progu skutkuje zawieszeniem wypłaty emerytury lub renty za dany miesiąc. Te nowe stawki będą obowiązywać przez trzy miesiące: we wrześniu, październiku i listopadzie.

Przeczytaj także: Płaca minimalna będzie wyższa! O ile?

Kto może dorabiać bez ograniczeń?

To duża grupa seniorów. Przede wszystkim emeryci, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn). Wyjątkiem są emeryci, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty świadczenia minimalnego. Jeżeli przychód z tytułu pracy przekroczy wysokość kwoty podwyższenia do minimalnej emerytury, to świadczenie za dany okres będzie wypłacane w niższej kwocie, bez dopłaty do minimum. Bez ograniczeń mogą dorabiać niektórzy renciści – pobierający renty dla inwalidów wojennych, czy inwalidów wojskowych, jeśli niezdolność do pracy jest powiązana ze służbą wojskową. Tyczy się to także rent rodzinnych po uprawnionych do tych świadczeń. Limity nie obowiązują osoby pobierające rentę rodzinną, która jest kwotowo korzystniejsza od ustalonej emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego.

Co z „czternastką” i „trzynastką”?

W sytuacji przekroczenia limitów dorabiania, seniorzy będą musieli oddać pieniądze otrzymane w ramach 14. emerytury. Podobnie jest z „trzynastką”.

Nowe limity dorabiania

FOTO: Envato Elements

Fot. envato elements

Kwoty przychodu – a zwrot „czternastki”

Kiedy zwrot 14. emerytury?

Nowe limity dorabiania

14. emerytura – komu się należy?

Już większość emerytów otrzymała dodatkowe wsparcie w postaci 14. emerytury. Ostatnie przelewy wpłyną 20. i 25. września. Niektórzy seniorzy, którzy otrzymali pieniądze, będą musieli je zwrócić. Chodzi o osoby, które pobierają wcześniejsze świadczenia emerytalne i jednocześnie pracują, a ich zarobki sprawiają, że przekraczają limity nałożone przez ZUS. W tym roku 14. emerytura wynosi 1780,96 zł brutto, czyli 1623,27 zł „na rękę”. Wsparcie wypłacane jest automatycznie – nie trzeba składać żadnych dodatkowych wniosków, aby ją otrzymać. W takiej wysokości trafi do zainteresowanych, których emerytura nie przekracza 2 900 zł brutto.

Kwoty przychodu – a zwrot „czternastki”

Od 1 czerwca 2024 roku kwoty przychodu powodujące zmniejszenie lub zawieszenie emerytury lub renty wynosiły 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia tj. 5.703 zł 20 gr i 130% tego wynagrodzenia, tj. 10.591 zł 60 gr. Progi te zwiększyły się wówczas odpowiednio o ok. 425 zł i 790 zł brutto. Limity zarobkowe zmieniają się cztery razy w roku. Oznacza to, że seniorzy powinni pilnować wysokości dodatkowych zarobków. Chodzi o emerytów będących wcześniejszej emeryturze czy rencie, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. 

Przeczytaj także: Płaca minimalna będzie wyższa! O ile?

Kiedy zwrot 14. emerytury?

Podsumowując, limity były wyższe – zarobki do 5703,20 zł brutto miesięcznie w czerwcu, lipcu i sierpniu nie spowodowały uszczuplenia emerytury czy renty. W razie przychodu od 5703,20 zł do 10 591,60 zł świadczenie zostanie zmniejszone. W sytuacji, gdy próg zostanie przekroczony, seniorzy będą musieli oddać pieniądze otrzymane w ramach 14. emerytury. Podobnie jest z „trzynastką”.

Czas ucieka...

Już tyle wniosków w programie Mój Prąd 6.0! Trzeba się spieszyć!

Nowe limity dorabiania

Od 1 września 2024 roku obowiązują nowe limity dorabiania. W związku z tym świadczenie emerytalne ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu, gdy przychód przekroczy:

• 5626,90 zł (70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia),
• 10 450 zł (130 proc. przeciętnego wynagrodzenia).

14. emerytura – komu się należy?

To świadczenie jest wypłacane osobom uprawnionym do: 

• emerytur i rent w systemie powszechnym, rolników, służb mundurowych, 
• emerytur pomostowych, 
• świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, 
• rent socjalnych, 
• nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, 
• rodzicielskich świadczeń uzupełniających, 
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, 
• rent inwalidów wojennych i wojskowych. 

fot. envato elements

Jakie są stawki najniższej krajowej w 2024 roku?

Jaka miała być pensja minimalna w 2025 roku? 

Jaka będzie pensja minimalna w 2025 roku? 

Płaca minimalna dotyczy wielu osób w Polsce. Otrzymują ją nie tylko pracownicy sezonowi, fizyczni, a także ci zajmujący niższe szczeble w administracji. To ponad 3 mln Polaków. 

Jakie są stawki najniższej krajowej w 2024 roku?

W 2024 roku najniższa krajowa pensja wzrosła od 1 stycznia do kwoty 4242 zł. Stawka godzinowa wynosiła natomiast 27,70 zł. Od 1 lipca pensja minimalna podskoczyła do stawki 4300 zł brutto, natomiast wynagrodzenie godzinowe do 28,10 zł. Jakie sumy będą obowiązywać w 2025 roku?

Przeczytaj także: Już tyle wniosków w programie Mój Prąd 6.0! Trzeba się spieszyć!

Jaka miała być pensja minimalna w 2025 roku? 

Jeszcze niedawno prognozy były jasne –  najniższa krajowa miała wynosić 4626 zł brutto od 1 stycznia nowego roku, czyli o 300 zł więcej w stosunku do obowiązującej stawki. W rozporządzeniu o minimalnej krajowej poinformowano, że stawka godzinowa ma wzrosnąć do 30,20 zł. 

Płaca minimalna

FOTO: Envato Elements

Jaka będzie pensja minimalna w 2025 roku? 

Zmieniły się jednak założenia co do inflacji w budżecie na 2025 rok. Prognozuje się, że wyniesie więcej niż 4,1 procent. W związku z czym rząd musiał zweryfikować kwotę płacy minimalnej w 2025 roku. Na czym stanęło? Kwota płacy minimalnej wzrosła do 4666 zł brutto miesięcznie i 30,50 zł brutto za godzinę.

fot. envato elements

Dwie waloryzacje w roku? 

Waloryzacje w 2024 roku

Dodatkowa waloryzacja

Waloryzacja w 2025 roku – wyliczenia

Waloryzacja emerytur ma wspomagać emerytów i rencistów, gdy w wyniku wysokiej inflacji, pieniądze ze świadczeń nie wystarczają na zaspokajanie podstawowych potrzeb. Projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych został opracowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zakłada wprowadzenie dodatkowej waloryzacji emerytur i rent, w sytuacji szalejącej inflacji, gdy ta w pierwszym półroczu przekroczy 5 procent.

Dwie waloryzacje w roku? 

Aby przeprowadzić podwójną waloryzację w ciągu roku, musi zostać spełniony podstawowy warunek. W pierwszym półroczu inflacja musi utrzymywać się na poziomie powyżej 5 procent. W bieżącym roku, w pierwszych 6 miesiącach inflacja była niższa, zatem nie przeprowadzono drugiej waloryzacji. Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2025 roku.

Rząd proponuje, aby waloryzacja odbywała się:

• raz w roku, gdy inflacja w pierwszym półroczu będzie niższa niż 5%,
• dwa razy w roku, gdy inflacja w pierwszym półroczu podskoczy powyżej 5%.

Waloryzacje 2024

Jak kwestia waloryzacji przedstawia się w najbliższym czasie? Serwis Business Insider podaje, że średnia inflacja CPI w Polsce w I półroczu 2024 roku wyniosła 2,7 procent rok do roku, wyraźnie poniżej 5 procent. Dlatego emeryci i renciści nie mogli liczyć na dodatkową waloryzację w 2024 roku. 

Przeczytaj także: Druga waloryzacja emerytur: czy w 2025 roku seniorzy się jej doczekają?

Dodatkowa waloryzacja

Będzie przeprowadzana od 1 września, gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu w stosunku do drugiego półrocza poprzedniego roku przekroczy 105 proc. (inflacja wyniesie 5 proc. wobec drugiego półrocza). Polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru, w wysokości przysługującej dnia 31 sierpnia roku, w którym przeprowadza się dodatkową waloryzację, przez wskaźnik dodatkowej waloryzacji. W tym wypadku kwota emerytur nie może zostać obniżona.

Waloryzacja w 2025 roku – wyliczenia

Na ten moment możemy opierać się na prognozach. Wiele wskazuje na to, że wyższa inflacja powróci. Jeśli tak się stanie, to 1 września 2025 roku powinna zostać przeprowadzona druga waloryzacja rent i emerytur. Według założeń budżetowych wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2025 roku wyniesie nie mniej niż 106,78 procent, czyli świadczenia mogą wzrosnąć o około 6,78 procent. Kwota najniższej emerytury wzrośnie zatem z 1780,96 zł do 1901,71  zł brutto.

fot. envato elements

Źródło: gov.pl, Business Insider

Wynagrodzenie policjanta – od czego zależy

Grupy zaszeregowania

Ile zarabiają policjanci?

Bycie policjantem oznacza ciągłe doskonalenie zawodowe i wspinanie się po kolejnych szczeblach kariery. Funkcjonariusze, nabywając doświadczenia, zmieniają grupy zaszeregowania i tym samym mają wyższą pensję. Choć nie mogą podjąć dodatkowej pracy bez zgody przełożonego, to i tak większość z nich nie miałaby ku temu przestrzeni. To praca pełna wyzwań.

Wynagrodzenie policjanta – od czego zależy?

Na końcową sumę wypłaty policjanta ma wpływ wiele czynników. Ważne jest, do jakiej grupy zaszeregowania należy, jak wysoki ma dodatek stażowy, służbowy czy funkcyjny, liczy się również stopień. Policjant może liczyć na dodatkowe wpływy w postaci tzw. mundurówki, nagrody rocznej – trzynastki oraz rozmaite świadczenia z systemu socjalnego.

Przeczytaj także: Startuje program Klub Pro – skorzystają młodzi sportowcy ze wsi!

Grupy zaszeregowania

W policji służbę pełni ponad 94,2 tys. funkcjonariuszy (to statystyka z czerwca 2023 roku). Na samych stanowiskach wykonawczych (grupy zaszeregowania od 1 do 6) to ponad 80,8 tys. osób. W skład tej grupy wchodzi 3,2 tys. kursantów, w 2. i 3. grupie zaszeregowania – 19,9 tys. osób, w tym na etacie policjanta – ponad 15,3 tys. 4. grupa zaszeregowania to przede wszystkim referenci – 15,5 tys. policjantów (16,5 proc. ogółu funkcjonariuszy). W 5. grupie zaszeregowania są detektywi i asystenci (20,1 tys. funkcjonariuszy), a w 6. grupie np. specjaliści i asystenci – to ponad 21,9 tys. policjantów. Około 13,3 tys. funkcjonariuszy pełni służbę na stanowiskach kierowniczych.

Ile zarabiają policjanci?

Oto średnie zarobki miesięczne „na rękę” – stan na czerwiec 2023 rok:

• kursant (1. grupa zaszeregowania) – 3.799 zł plus zakwaterowanie i wyżywienie, w przypadku osób poniżej 26 lat stawka wynosi 3.965 zł, kursant po ukończeniu 26. roku życia – 3.849 zł,

Zachowaj prędkość!

Jedziesz na majówkę? Sprawdź, jaki mandat grozi za przekroczenie prędkości?

• policjant w 2. grupie zaszeregowania zarabia około 4.782 zł,
• referent (3. grupa) – średnia miesięczna pensja wynosi 5.046 zł,
• dzielnicowy i kontroler ruchu drogowego (4. grupa) – średnio 5.275 zł,
• detektyw i asystent w 5. grupie – 5.674 zł,
• dyżurny i specjalista (6. grupa) – 6.334 zł,
• kierownicy referatów w 7. grupie zaszeregowania – 6.842 zł.
• policjanci w 8. grupie – 6.913 zł,
• ekspert (9. grupa) – 7.595 zł,
• komendant powiatowy zarabia średnio – 10.011 zł,
• komendant wojewódzki – 13.498 zł,
• zastępca komendanta głównego – 18.228 zł,
• Komendant Główny Policji – 19.800 zł.

fot. pixabay

Źródło: info.policja.pl

Ile waloryzacji w 2024 roku?

Kiedy rząd może przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 

Czy w przyszłości będzie druga waloryzacja? 

Dodatkowa waloryzacja

Nie od dziś rząd planuje wprowadzenie ustawy, która umożliwi waloryzować emerytury i renty dwa razy w ciągu roku, oczywiście przy spełnieniu określonych warunków. Jest szansa, że niebawem emeryci doczekają się efektów tych działań.

Ile waloryzacji w 2024 roku?

W październiku 2023 roku Donald Tusk obiecał, że wprowadzi dwie waloryzacje rent i emerytur w ciągu roku. Obecnie, zgodnie z obowiązującym prawem waloryzacja tych świadczeń może być przeprowadzana raz w roku, w marcu.

Kiedy rząd może przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 

Zapowiedzi rządu są jasne – aby przeprowadzić podwójną waloryzację w ciągu roku, musi zostać spełniony ważny warunek. W pierwszym półroczu inflacja musi utrzymywać się na poziomie powyżej 5 procent. W bieżącym roku, w pierwszych 6 miesiącach inflacja była niższa, zatem nie przeprowadzono drugiej waloryzacji. Poza tym polskie prawo w tej chwili nie przewiduje możliwości przeprowadzenia drugiej waloryzacji rent i emerytur! Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad ustawą, jej projekt zostanie przedstawiony na posiedzeniu rządu, we wtorek 10 września.

Przeczytaj także: Druga waloryzacja emerytur: czy w 2025 roku seniorzy się jej doczekają?

Czy w przyszłości będzie druga waloryzacja? 

Prognozy nie są najlepsze. Przewiduje się, że w 2025 roku inflacja będzie wysoka. Jeśli tak – to powinna zostać przeprowadzona druga waloryzacja rent i emerytur – i takie zasady zakłada projekt nowelizacji o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który zostanie niebawem przestawiony na posiedzeniu rządu. Nowela została przygotowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako spełnienie obietnicy premiera Donalda Tuska z grudnia 2023 roku. Ta dodatkowa waloryzacja miałaby być przeprowadzana od 1 września przez pomnożenie kwoty świadczenia przez wskaźnik waloryzacji, który obowiązuje na dzień 31 sierpnia.

Waloryzacja emerytur

FOTO: Envato Elements

Dodatkowa waloryzacja

Dzięki nowym przepisom seniorzy mają odczuć mniejsze skutki drożyzny, wzrostu cen towarów i usług. Chodzi także o zapobieganie sytuacji, gdy emerytury i renty tracą na realnej wartości, a seniorzy nie mają wystarczających środków, by żyć godnie. Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2025 r.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć? 

fot. envato elements

• Czy ceny prądu są zamrożone we wrześniu 2024? 
• Czy w 2025 roku będzie zamrożenie cen energii? 
• Ile kosztuje regulowanie cen prądu? 
• Ministerstwo Klimatu szuka pieniędzy na działania osłonowe 
• Nie zapomnij złożyć wniosku o bon energetyczny 

Czy ceny prądu są zamrożone we wrześniu 2024? 

Do połowy 2024 roku obowiązywało w Polsce zamrożenie cen energii. Dzięki temu mimo podwyżek na rynkach Polacy płacili rachunki według stawek z 2022 roku. Tarcza jednak wygasła, a w jej miejsce nie wprowadzono nowej. Zamiast tego pojawiła się ustawa o bonie energetycznym, która co prawda nie zamraża cen energii, lecz wprowadza maksymalne stawki, do których operatorzy zobowiązani są się dostosować. Mamy zatem do czynienia z działaniem osłonowym ze strony rządu i częciowym zamrożeniem cen. 

Przeczytaj więcej: Rachunki za prąd i gaz od 1 lipca 2024: znamy nowe taryfy! 

Czy w 2025 roku będzie zamrożenie cen energii? 

Pojawiają się różne informacje co do tego, jakie plany na 2025 rok ma Ministerstwo Klimatu w kwestii cen energii. Można z nich jednak wywnioskować, że na razie nie ma powrotu do rozwiązania, jakim jest całkowite zamrożenie stawek. Nie oznacza to jednak, że MKiŚ nie chce już regulować rynku energii. Szefowa resortu Paulina Hennig-Kloska zapowiada, że prawdopodobnie kontynuowane będą działania osłonowe. Nie ma jednak pewności co do tego, jaką formę przyjmą. 

Ile kosztuje regulowanie cen prądu? 

Dalsze regulowanie cen prądu przez Ministerstwo Klimatu uzależnione jest od zasobów finansowych. Jak przyznała Hennig-Kloska, potrzeba około 4,4 mld zł, by przedłużyć obecne działania osłonowe na cały 2025 rok. Tymczasem w budżecie udało się zgromadzić 2 mld zł na ten cel. 

Ministerstwo Klimatu szuka pieniędzy na działania osłonowe 

W trakcie konferencji prasowej, która odbyła się we wtorek 3 września Paulina Hennig-Kloska poinformowała, że resort klimatu i środowiska pracuje nad uzyskaniem finansowania, które pozwoliłoby pokryć koszty przedłużenia działań osłonowych w zakresie cen energii na 2025 rok. 

- Na ten moment mamy częściowo kwotę zabezpieczoną w budżecie, to jest 2 mld zł. (...) Musimy przygotować drugą, pozabudżetową część. Zawsze mrożenie cen energii ma kilka filarów finansowania, nigdy nie było finansowane w całości w budżecie. Budujemy teraz tę drugą nogę i potem będziemy mogli przedłożyć ostateczne rozwiązanie - mówiła szefowa MKiŚ. 

Nie zapomnij złożyć wniosku o bon energetyczny 

Dalsze losy cen prądu w Polsce wciąż się ważą. Tymczasem trwa jednak nabór wniosków o wypłatę bonu energetycznego, czyli jednorazowego wsparcia finansowego dla Polaków, którzy po odmrożeniu cen prądu znaleźli się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Warto się pospieszyć, bowiem dokumenty przyjmowane są tylko do końca miesiąca. 

Przeczytaj więcej: Trwa nabór wniosków na bon energetyczny. O czym trzeba pamiętać? 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Wcześniejsza emerytura nauczycieli – jakie warunki? 
• Emerytura stażowa dla nauczyciela od 1 września 2024 
• Kto skorzysta z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli? 
• Czy nauczyciel z wiejskiej szkoły może iść wcześniej na emeryturę? 
• Jaka będzie wysokość emerytury stażowej nauczyciela?

Wcześniejsza emerytura nauczycieli – jakie warunki? 

Zgodnie z obowiązującym do tej pory prawem, nauczyciele mieli możliwość przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Musieli jednak spełnić określone wymagania, między innymi rozwiązać stosunek pracy na swój wniosek. Od 1 września w życie wchodzą jednak nowe przepisy, które zmienią to prawo, dając większej grupie nauczycieli szansę na wcześniejszą emeryturę. 

Emerytura stażowa dla nauczyciela od 1 września 2024 

Nowe regulacje prawne dają nauczycielom możliwość przejścia na tak zwaną emeryturę stażową. Z tej opcji skorzystają pracownicy oświaty, którzy spełnią następujące warunki: 

• rozpoczęcie pracy jako nauczyciel, wychowawca, inny pracownik pedagogiczny w przedszkolu, szkole, placówce lub innej jednostce organizacyjnej wymienionej w art.1 Karty Nauczyciela przed 1 stycznia 1999 r., 
• rozwiązanie stosunku pracy na własny wniosek, 
• udokumentowanie 30 lat stażu składkowego, w tym 20 lat faktycznego wykonywania pracy nauczycielskiej w wymiarze przynajmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. 

Przeczytaj także: Druga waloryzacja emerytur: czy w 2025 roku seniorzy się jej doczekają?

Kto skorzysta z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli? 

Oprócz wymienionych powyżej warunków, nauczyciel, który chce skorzystać z prawa do emerytury stażowej, musi ukończyć odpowiedni wiek. 1 września 2024 ten przywilej nabyli pedagodzy urodzeni przed 1 września 1966 r., którzy ukończyli 58 lat i spełnili pozostałe wymagania. 1 września 2025 prawo do emerytury stażowej zacznie przysługiwać urodzonym pomiędzy 31 sierpnia 1966 r. a 1 września 1969 r., którzy ukończą co najmniej 56 lat. Z kolei rok później, 1 września 2026, do grupy dołączą nauczyciele urodzeni po 31 sierpnia 1969 r. 

Czy nauczyciel z wiejskiej szkoły może iść wcześniej na emeryturę? 

Nowe przepisy zostały wpisane do Karty Nauczyciela. Przysługują zatem wszystkim pedagogom, zarówno tym uczącym w szkołach na wsi jak i w mieście. Warto także wiedzieć, że warunki, które trzeba spełnić, by móc przejść na wcześniejszą emeryturę, są takie same dla kobiet jak i dla mężczyzn. 

Przeczytaj także: Kiedy będzie 14. emerytura? Pierwsze wypłaty jeszcze w tym tygodniu!

Jaka będzie wysokość emerytury stażowej nauczyciela? 

Emerytura stażowa nauczyciela będzie obliczana jako wynik podzielenia zwaloryzowanego kapitału początkowego, zwaloryzowanych składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego oraz zwaloryzowanych środków zgromadzonych na subkoncie przez średnie dalsze trwanie życia dla osoby w wieku, w którym przechodzi na tę emeryturę. Aby mieć prawo do tego świadczenia, kwota emerytury stażowej musi być równa bądź wyższa od emerytury minimalnej, która wynosi obecnie 1780,96 zł brutto.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Tylko jedna waloryzacja w 2024 roku 
• Jakie są warunki, aby przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 
• Dlaczego druga waloryzacja jest zagrożona? 
• Czy w 2025 roku będzie druga waloryzacja? 
• Druga waloryzacja 2025 – co stoi na przeszkodzie? 

Tylko jedna waloryzacja w 2024 roku 

Po wygranych wyborach w październiku 2023, Donald Tusk zapowiedział, że nowa koalicja rządząca zadba o politykę społeczną. Jedną z obietnic było wprowadzenie dwóch waloryzacji rent i emerytur w ciągu roku. Przypomnijmy, że zgodnie z obowiązującym prawem waloryzacja tych świadczeń przeprowadzana jest obecnie raz w roku, w marcu. W 2024 roku nie doszło jednak do spełnienia tej obietnicy, ponieważ nie zaszły konieczne do tego warunki. 

Jakie są warunki, aby przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 

Zgodnie z zapowiedziami rządu, aby przeprowadzić podwójną waloryzację w ciągu roku, musi być spełniony jeden podstawowy warunek. Chodzi o to, by w pierwszych 6 miesiącach roku inflacja utrzymywała się na poziomie powyżej 5 proc. W pierwszej połowie 2024 roku inflacja była niższa, zatem nie przeprowadzono drugiej waloryzacji. Byłoby to zresztą niemożliwe z jeszcze jednego powodu. 

Przeczytaj także: Waloryzacja emerytur 2025: ile pieniędzy dostaną seniorzy?

Dlaczego druga waloryzacja jest zagrożona? 

W tej chwili polskie prawodawstwo nie przewiduje możliwości przeprowadzenia drugiej waloryzacji rent i emerytur! Zapowiadana przez rząd Tuska ustawa nie została wprowadzona w życie - prace nad nią przeciągają się w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Nie wiadomo także, czy wszyscy koalicjanci wyrażą na nią zgodę. 

Czy w 2025 roku będzie druga waloryzacja? 

Opierając się na prognozach na 2025 rok, wszystko wskazuje na to, że inflacja znów nam dokuczy. W projekcie budżetu państwa przewidziano, iż za pierwsze półrocze wyniesie ona 5 proc. Jeśli faktycznie tak będzie, 1 września 2025 powinna zostać przeprowadzona druga waloryzacja rent i emerytur. Nie jest to jednak pewne - pierwszą przeszkodą jest oczywiście brak wymaganej ustawy, ale to nie wszystko.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć? 

Druga waloryzacja 2025 – co stoi na przeszkodzie? 

Oprócz powolnych prac nad ustawą o podwójnej waloryzacji, zagraża jej także brak funduszy. Wczytując się w plan budżetu państwa na przyszły rok, zauważyć można, iż brak tam wydzielonej sumy na drugą waloryzację świadczeń dla seniorów. Jak podaje dziennik “Fakt”, w dokumentach znajdziemy zapis o 24 mld zł na marcową waloryzację świadczeń oraz 31 mld zł na trzynastki i czternastki, czyli dodatkowe emerytury 2025. O drugiej podwyżce ani słowa. Wygląda więc na to, że na razie sytuacja emerytów w Polsce nie ulegnie zmianom.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Wyższe podatki 2025: jaki podatek pójdzie w górę? 
• O ile wzrosną podatki lokalne? 
• Czy w 2025 roku ceny prądu będą zamrożone? 
• Wakacje kredytowe 2025: czy rząd wprowadzi ulgę? 
• Czy w 2025 roku wzrośnie kwota wolna od podatku? 

Wyższe podatki 2025: jaki podatek pójdzie w górę? 

Rok 2025 przyniesie ze sobą podwyżki podatków dla Polaków. Podatek VAT co prawda nie wzrośnie, ale też nie zostanie obniżony do 22 proc., o czym mówiło się wcześniej. Będzie on wynosił nadal 23 proc. Z podwyżką muszą się za to pogodzić palacze, gdyż czeka ich wzrost akcyzy na papierosy, w tym też te elektroniczne. Akcyza ma się podnieść o 25 proc.! Tym samym zdrożeją też napoje alkoholowe. 

O ile wzrosną podatki lokalne? 

Podwyżki w 2025 roku będą dotyczyły również podatków lokalnych. Maksymalne stawki mogą wzrosnąć o 2,7 proc. Dotyczy to podatku od psa, od nieruchomości oraz opłaty uzdrowiskowej, którą uiszczają turyści w miejscach wypoczynkowych. 

Przeczytaj więcej: Podatek od nieruchomości 2025: jakie będą stawki? 

Czy w 2025 roku ceny prądu będą zamrożone? 

W połowie 2024 roku wygasła tarcza ochronna, zamrażająca ceny prądu na poziomie z 2022 roku. Rząd wciąż jednak do pewnego stopnia reguluje rynek, wprowadzono bowiem maksymalną cenę energii dla gospodarstw domowych. Kwoty uwzględnione w rachunkach przez dostawców prądu nie mogą być wyższe niż te, które przewidziano w ustawie. Od 2025 roku ma się to zmienić. Wówczas wygaśnie czas obowiązywania maksymalnej stawki i ceny prądu zostaną uwolnione, a to prawdopodobnie oznacza wzrost kosztów o około 25 proc. 

Przeczytaj także: Bon energetyczny w pigułce: progi dochodowe, stawki, terminy

Wakacje kredytowe 2025: czy rząd wprowadzi ulgę? 

Wielu kredytobiorców zastanawia się, jaka będzie ich sytuacja po nowym roku. Choć stopy oprocentowania Banku Polskiego są w tej chwili stabilne, część osób wciąż potrzebuje wsparcia, na przykład w formie wakacji kredytowych. Wiążąca decyzja w tej sprawie jeszcze nie zapadła, jednak portal money.pl podaje, że rząd Donalda Tuska nie jest skłonny do przedłużenia tej ulgi. Tym samym w 2025 roku wakacje kredytowe miałyby już nie obowiązywać. 

Czy w 2025 roku wzrośnie kwota wolna od podatku? 

Przed wyborami Donald Tusk obiecywał, że nowy rząd podwyższy kwotę wolną od podatku. Wśród “100 konkretów na 100 dni” znalazł się zapis o podniesieniu jej z 30 do 60 tys. zł. Okazuje się jednak, że deklaracja była pochopna. Prawdopodobnie w 2025 roku kwota wolna od podatku nie wzrośnie.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Program Mój Prąd 6.0

Program Mój Prąd 6.0 – ile wynosi dofinansowanie?

Program Mój Prąd 6.0 – warunki

Program Mój Prąd 6.0 – nie przegap terminu!

Wrzesień to dobry moment na to, aby skorzystać z dofinansowania na zieloną energię. Właśnie ruszył nabór wniosków o wsparcie finansowe w programie "Mój prąd 6.0". Kwoty są zachęcające – dzięki nim więcej osób będzie stać na fotowoltaikę z magazynami ciepła i energii. Rząd na ten cel przeznacza 400 mln zł.

Program Mój Prąd 6.0

To już szósta edycja tego programu. Celem projektu jest wsparcie działań proekologicznych Polaków i ich inwestowanie w zieloną energię. Pieniądze  pochodzą z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FenIKS). Mój Prąd to jedna z kilku opcji na zaniżenie wydatków związanych z instalowaniem odnawialnych źródeł energii. Ważne! Mikroinstalacje fotowoltaiczne zgłoszone do przyłączenia do sieci elektroenergetycznej od dnia 1 sierpnia 2024 roku będą wymagały montażu magazynu energii. Dodatkowo, warunkiem koniecznym przystąpienia do programu jest rozliczanie się w systemie net-billing lub przejście na nowy system rozliczeń, jeżeli PV funkcjonuje w systemie net-metering.

Program Mój Prąd 6.0

FOTO: Envato Elements

Program Mój Prąd 6.0 – ile wynosi dofinansowanie?

W tym programie wsparcie ma pokryć do 50 procent kosztów kwalifikowanych inwestycji:

• maksymalnie 6 tys. zł dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznych dla instalacji zgłoszonych do przyłączenia do 31 lipca 2024 roku,
• 7 tys. zł w przypadku inwestycji do mikroinstalacji fotowoltaicznych zgłoszonych do przyłączenia do sieci od 1 sierpnia 2024 roku, warunkiem jest inwestycja w magazyn energii,
• 5 tys. zł wsparcia do magazynu energii cieplnej o minimalnej pojemności 20 dm3,
• do 16 tys. zł. dotacji do magazynu energii elektrycznej – pojemność urządzenia powinna wynosić minimum 2 kWh przy minimalnej zainstalowanej mocy instalacji PV określonej w programie (tj. 2 kW).

Program Mój Prąd 6.0 – warunki

Aby otrzymać pieniądze do instalacji fotowoltaicznej o mocy od 2 kW do 20 kW zgłoszonej do przyłączenia do sieci od 1 sierpnia 2024 r., należy zakupić także magazyn energii elektrycznej lub/i magazyn ciepła. Moc wszystkich instalacji prosumenta nie może przekroczyć łącznie 50 kW.  

Zobacz także: Mój Prąd 6.0: wiemy, kiedy ruszy! Jakie będą zmiany?

Program Mój Prąd 6.0 – nie przegap terminu!

Nabór wniosków już trwa od 2 września. Formularze można składać do 20 grudnia 2024 roku lub do wyczerpania środków. Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się od 1 stycznia 2021 roku. Wnioski można składać pod tym adresem: nabór.

fot. envato elements

Źródło: gov.pl

Od kiedy wakacje składkowe w 2024 roku?

Wakacje składkowe – co to jest?

Wakacje składkowe – komu się należą?

Wakacje składkowe w Polsce

Od kiedy wakacje składkowe w 2024 roku?

W bieżącym roku przedsiębiorcy będą mogli korzystać z wakacji składkowych jedynie za grudzień, jednak wniosek powinni składać w listopadzie. Jak to zrobić? Za pomocą elektronicznego formularza dostępnego na profilu ZUS. Wniosek musi zostać złożony w miesiącu, który poprzedza miesiąc wybrany na wolny od składek. Jeśli ma być to grudzień, stosowny formularz trzeba wypełnić w listopadzie.

Wakacje składkowe – co to jest?

Wakacje składkowe to ulga zwalniająca przedsiębiorcę z opłacania składek na własne ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe i jeżeli wcześniej zostało zadeklarowane jego opłacanie – chorobowe, a także Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za wybrany miesiąc. Nowe przepisy mają choć trochę odciążyć właścicieli małych firm – będą mieli możliwość, aby za dany miesiąc nie płacić za siebie składek na ubezpieczenia społeczne. Nie ma znaczenia, jaka jest ich forma rozliczania podatku dochodowego – PIT, ryczałt, czy karta podatkowa. Uwaga! W czasie wakacji składkowych przedsiębiorca będzie musiał opłacić składkę zdrowotną.

Przeczytaj także: Tego nie trzymaj w piwnicy, by nie doszło do tragedii!

Wakacje składkowe – komu się należą?

Wakacje składkowe dotyczą przedsiębiorców, a dokładnie osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, ale także tych zatrudniających do 9 osób (pracownicy, zleceniobiorcy z wyłączeniem uczniów i studentów do 26. roku życia, a także osoby, które współpracują z przedsiębiorcą). – Z ulgi możesz skorzystać, jeśli prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą i w miesiącu przed złożeniem wniosku miałeś zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego do 10 ubezpieczonych (w tym siebie) – precyzuje ZUS. Jednak do tego limitu nie są zaliczani ci, którzy nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, np. pobierający zasiłek macierzyński,  będący na urlopie wychowawczym, czy na urlopie bezpłatnym. – Nie będą mogły z nich skorzystać osoby, które wykonują działalność na rzecz swoich byłych pracodawców. Zastrzeżenie takie ma zapobiegać tzw. „wypychaniu” pracowników na samozatrudnienie – czytamy na stronie rządowej.

Emerytura 2025

Waloryzacja emerytur 2025: ile pieniędzy dostaną seniorzy?

Wakacje składkowe w Polsce

Wakacje składkowe zostaną przyznane, jeśli w ostatnich dwóch latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku przedsiębiorcy nie osiągnęli przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku, osiągnęli roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nieprzekraczający równowartości w złotych 2 mln euro.

Wakacje składkowe w Polsce

FOTO: Envato Elements

Fot. envato elements

Źródło: gov.pl, ZUS

• Co najczęściej przechowujemy w piwnicy? 
• Jak przechowywać rzeczy w piwnicy? 
• Czego lepiej nie przechowywać w piwnicach? 
• Za te rzeczy w piwnicy dostaniesz mandat 

Co najczęściej przechowujemy w piwnicy? 

Domy na wsi często wyposażone są w piwnicę. W niektórych starszych gospodarstwach znajdziemy też piwnice wolnostojące. To dodatkowa przestrzeń, zwykle z chęcią zagospodarowywana na rzeczy, na które brakuje miejsca w domu. Najczęściej na wsi w piwnicy przechowuje się: 

• słoiki z przetworami, 
• warzywa na zimę, 
• stare meble i zabawki, 
• opał. 

Jak przechowywać rzeczy w piwnicy? 

Przechowywanie rzeczy w piwnicy ma tę wadę, że często jest to miejsce pełne wilgoci. Z tego powodu nie wszystko powinno być tam składowane. Lepiej znaleźć inne miejsce np. dla starych dokumentów czy ubrań. Jeżeli jednak chcesz zagospodarować piwnicę, pamiętaj o tym, by wyposażyć ją w meble odporne na wilgoć, np. metalowe regały. Sprawdzą się lepiej niż stare szafki ze sklejki czy drewna. W piwnicy nie warto przechowywać rzeczy w kartonach, gdyż papier szybko zamoknie. Zastąp je pojemnikami z plastiku. W miarę możliwości porozstawiaj je tak, by nie zaburzać cyrkulacji powietrza. Jeżeli możesz, usuwaj ślady pleśni, pojawiające się na ścianach piwnicy. 

Przeczytaj także: Jak przechowywać zimą seler, marchewkę i pietruszkę?

Czego lepiej nie przechowywać w piwnicach? 

Jeżeli masz piwnicę, która nie jest odpowiednio odizolowana i wyposażona w system odprowadzania wody, zrezygnuj z przechowywania w niej: 

• zapasów warzyw, 
• jedzenia, 
• gazet i książek, 
• ubrań i materiałów tekstylnych, 
• dokumentów i pamiątek, 
• przedmiotów skórzanych, 
• elektroniki, 
• mebli. 

Warto mieć na uwadze, że nawet zabezpieczone przed wilgocią piwnice mogą być narażone na inne kłopoty, np. na odwiedziny gryzoni. Z tego powodu warto kontrolować tę przestrzeń regularnie, upewniając się, że wszystko jest w porządku. 

Przeczytaj także: Jak przechowywać drewno do kominka i do pieca?

Za te rzeczy w piwnicy dostaniesz mandat 

Niektórych rzeczy pod żadnym pozorem nie wolno przechowywać w piwnicy. Kluczowa jest kwestia bezpieczeństwa. Na liście znajdują się: 

• butle z gazem, 
• kanistry z paliwem, 
• fajerwerki i petardy, 
• rozpuszczalniki, 
• farby i lakiery zawierające rozpuszczalniki, 
• akumulatory samochodowe, 
• inne przedmioty stanowiące zagrożenie pożarowe. 

Przechowywanie przedmiotów z listy w świetle prawa będzie postrzegane jako stworzenie zagrożenia pożarowego. Grozi za to nagana, kara grzywny lub aresztu. Niedostosowanie się do przepisów może zatem poskutkować mandatem w minimalnej wysokości 20 zł. Maksymalna kara to nawet 5 tys. zł! Nie warto jednak ryzykować, że grzywna będzie mała bądź służby pozostaną tylko przy naganie, bowiem nagromadzenie oparów w źle wentylowanym pomieszczeniu może poskutkować wybuchem lub pożarem!

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Kto może dostać 14. emeryturę? 
• Czy o 14. emeryturę trzeba złożyć wniosek? 
• Jaka jest wysokość 14. emerytury 2024? 
• Kiedy będzie wypłacona 14. emerytura 2024? 

Kto może dostać 14. emeryturę? 

Dodatkowe świadczenie, jakim jest 14. emerytura, nie przysługuje wszystkim. Mogą je dostać osoby, które mają prawo do regularnej emerytury, a łączna kwota pobieranych przez nie świadczeń wynosi nie więcej niż 4.630,96 zł. Powyżej tej sumy 14. emerytura nie jest wypłacana, zatem nie wszyscy seniorzy ją otrzymają. 

Czy o 14. emeryturę trzeba złożyć wniosek? 

14. emerytura wypłacana jest w Polsce z urzędu. Nie ma potrzeby wnioskowania o nią ani składania żadnych dodatkowych dokumentów. Emeryci, którym przysługuje to świadczenie, zostaną o tym poinformowani za pomocą odpowiedniej decyzji. 

Jaka jest wysokość 14. emerytury 2024? 

Tegoroczna “czternastka” wypłacana będzie w następującej wysokości: 

• 1.780,96 zł, jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych nie przekracza kwoty 2.900 zł, 
• 1.780,96 zł pomniejszonej o kwotę różnicy pomiędzy kwotą przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych, a kwotą 2.900 zł – jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych przekracza 2.900 zł (zmniejszenie zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”). 

Przeczytaj także: Trwa nabór wniosków na bon energetyczny. O czym trzeba pamiętać?

Świadczenie nie będzie przyznawane, jeżeli wyniesie mniej niż 50 zł. Nie trafi także do emerytów, którzy przekraczają próg dochodowy. 

Kiedy będzie wypłacona 14. emerytura 2024? 

Rokrocznie 14. emerytura wypłacana jest wczesną jesienią. Nie inaczej jest tym razem. Uprawnieni emeryci otrzymają pieniądze wraz ze swoim regularnym świadczeniem w terminie: 

• 1 września, 
• 5 września, 
• 6 września, 
• 10 września, 
• 15 września, 
• 20 września, 
• 25 września.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć?

Ponieważ 1 września przypada w niedzielę, zarówno ZUS jak i KRUS dostarczą pieniądze wcześniej. Pierwsze wypłaty trafią zatem do emerytów w piątek 30 sierpnia 2024. Na podobne przyspieszenie mogą liczyć seniorzy, którzy otrzymują emeryturę 15 dnia miesiąca: we wrześniu jest to niedziela, więc “czternastkę” dostaną w piątek 13 września.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Rynek kryptowalut to specyficzny świat. Początkowo miały one stanowić alternatywę dla tradycyjnych walut i być niezależne od tradycyjnego świata inwestycji. Handel kryptowalutami koncentrował się głównie na wyspecjalizowanych giełdach, niezależnych od tradycyjnych rynków. Jednak świat inwestycji, dostrzegając rosnące zainteresowanie tymi instrumentami, postanowił zaadaptować je na swoje potrzeby. Dziś, aby zarabiać na ruchach kryptowalut, nie trzeba ograniczać się do wyspecjalizowanych giełd. Ofertę związaną z tymi instrumentami można znaleźć także u brokerów inwestycyjnych, którzy specjalizują się w innych obszarach. Ostatnio dużo uwagi przyciągnęły fundusze ETF na bitcoina na rynku amerykańskim. Choć dla polskich inwestorów te produkty są jeszcze niedostępne, na pierwszy plan wysuwają się kontrakty na różnice kursowe (CFD).

Czym są CFD na kryptowaluty?

CFD to kontrakty na różnice kursowe, które mają na celu naśladowanie ruchów instrumentów bazowych. Jeszcze niedawno oferta brokerów skupiała się głównie na CFD na tradycyjne waluty, surowce, towary, indeksy giełdowe czy akcje. Jednak wraz z dynamicznym rozwojem kryptowalut i rosnącym zainteresowaniem inwestorów, brokerzy coraz odważniej wprowadzają CFD na kryptowaluty do swojej oferty.

CFD na kryptowaluty różnią się od tradycyjnego zakupu kryptowalut tym, że inwestor nie staje się właścicielem bitcoina, ethereum czy innych kryptoaktywów. Zamiast tego, próbuje zarobić na różnicy między ceną kupna a sprzedaży tych kontraktów. CFD mają tę zaletę, że pozwalają na zarabianie zarówno na wzrostach, jak i na spadkach cen kryptowalut. Jeśli przewidujemy wzrosty, kupujemy CFD (pozycja długa). Jeśli cena zakupu będzie niższa niż cena sprzedaży, możemy liczyć na zysk. Gdy spodziewamy się spadków, sprzedajemy CFD (pozycja krótka). Jeśli cena otwarcia pozycji będzie wyższa niż cena zamknięcia, również możemy osiągnąć dodatni wynik. Więcej o kontraktach CFD można przeczytać na: https://www.xtb.com/pl/edukacja/kontrakty-cfd.

Szanse i zagrożenia inwestowania w CFD na kryptowaluty

Rynek kryptowalut jest znany z dużej zmienności, co ma szczególne znaczenie w przypadku CFD na kryptowaluty. CFD to instrumenty z wbudowaną dźwignią finansową, która obniża próg wejścia na rynek, ponieważ inwestujemy tylko część wartości kontraktu. Jednak dźwignia finansowa sprawia, że nawet niewielkie ruchy rynkowe mogą generować wyższe stopy zwrotu. To, co jest szansą na zysk w krótkim czasie, wiąże się także z ryzykiem większych strat. Z tego powodu CFD na kryptowaluty są uważane za instrumenty o podwyższonym ryzyku.

Warto jednak zwrócić uwagę, że w przypadku CFD na kryptowaluty poziom dźwigni finansowej jest zazwyczaj niższy niż w przypadku CFD na tradycyjne waluty. Jest to efekt wprowadzonych regulacji, które mają na celu ograniczenie ryzyka dla inwestorów.

Czy CFD na kryptowaluty są dla Ciebie?

CFD na kryptowaluty stanowią interesującą opcję inwestycyjną, ale zdecydowanie nie są odpowiednie dla każdego, szczególnie dla osób szukających bezpieczniejszych rozwiązań. Wysoka zmienność kryptowalut, połączona z dźwignią finansową w CFD, oznacza większe ryzyko. Dlatego przed podjęciem decyzji o inwestowaniu w CFD na kryptowaluty warto dokładnie przemyśleć swoją strategię, zrozumieć ryzyko oraz określić możliwości finansowe. Kluczowe jest również, aby przed rozpoczęciem przygody z inwestowaniem w CFD na kryptowaluty znaleźć czas na zgłębienie niezbędnej wiedzy. 

Podatek od nieruchomości należy do kategorii podatków lokalnych. Ich wysokość i ewentualnie podwyżki uzależnione są od poziomu inflacji w Polsce. Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego, w I półroczu 2024 roku wyniosła ona 2,7 proc. Tym samym podatki lokalne wzrosną w 2025 roku o ten sam odsetek. 

Jak wzrastał podatek od nieruchomości w ostatnich latach? 

Podatek od nieruchomości nie stoi w miejscu. Choć podwyżki z roku na rok mogą się wydawać drobne, ich kumulacja daje sporą kwotę. Eksperci szacują, że w ciągu ostatnich dwóch lat podatki lokalne wzrosły o około 30 proc. Maksymalna stawka podatku za 1 m2 lokalu mieszkalnego w 2022 roku wynosiła 0,89 zł, dziś jest to już 1,15 zł.

Przeczytaj także: Zmiany w 800+ od września 2024: kto może stracić pieniądze na dziecko?

Jakie będą stawki podatku od nieruchomości w 2025 roku? 

Ministerstwo Finansów każdego roku ustala maksymalną wysokość podatku od nieruchomości. To od samorządów zależy jednak ostateczna stawka, jaką zapłacą podatnicy. Wiele gmin, zwłaszcza w miastach, decyduje się przyjąć maksymalne wartości. W takiej sytuacji mieszkańcy w 2025 roku muszą liczyć się z podwyżkami rzędu 0,03 zł za 1 m2 lokalu mieszkalnego i 0,89 zł za 1m2 lokalu przeznaczonego pod działalność gospodarczą. Tym samym stawki wyniosą 1,18 zł/m2 dla lokalu mieszkalnego i 33,99 zł/m2 dla przedsiębiorców. Należy jednak pamiętać, że samorząd może zadecydować o przyjęciu innych kwot. Nie mogą one być wyższe niż te przedstawione przez Ministerstwo Finansów.

Przeczytaj także: Będzie podatek od kapliczek i krasnali ogrodowych?!

Jakie inne podatki wzrosną w 2025 roku? 

Podatek od nieruchomości to nie jedyny podatek lokalny, który w 2025 roku będzie wyższy. Podwyżka obejmie także: 

• podatek od samochodów ciężarowych, 
• podatek od psa, 
• opłaty środowiskowe w kurortach.

Przeczytaj także: Podatek od psa wyższy w 2025 roku

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Bon energetyczny 2024: co to jest?
• Jakie są stawki bonu energetycznego?
• Kto nie dostanie bonu energetycznego?
• Do kiedy trwa nabór wniosków na bon energetyczny?
• Bon energetyczny: kiedy będzie wypłacony?
• Podwyżki cen prądu korzystne dla Polaków?

Bon energetyczny 2024: co to jest? 

Ustawa o bonie energetycznym wprowadziła nowe regulacje na rynku energii w Polsce. Chodzi między innymi o ceny gazu i prądu, ale równie istotne jest wprowadzenie samego bonu energetycznego. Jest to świadczenie dedykowane Polakom w trudnej sytuacji ekonomicznej, dla których podwyżki rachunków za prąd i gaz stanowią duże obciążenie finansowe. Będzie ono miało charakter pieniężny. 

Przeczytaj także: Wzrost zainteresowania kotłami na biomasę! Skąd ta moda?

Jakie są stawki bonu energetycznego? 

Bon energetyczny będzie wypłacany osobom, które zmieszczą się w kryterium dochodowym. Progi ustalono na poziomie 2500 zł na osobę w gospodarstwie jednoosobowym i 1700 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym. Również liczebność gospodarstwa domowego jest kluczem do wysokości świadczenia, które zostanie danej osobie wypłacone. Stawki są następujące: 

• 300 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego,      
• 400 zł dla gospodarstwa domowego 2-3-osobowego,      
• 500 zł dla gospodarstwa domowego 4-5-osobowego,      
• 600 zł dla gospodarstwa 6-osobowego lub większego. 

Jeżeli w danym gospodarstwie domowym główne źródło ciepła jest zasilane energią elektryczną, domownicy mogą się ubiegać o bon w podwójnej wysokości. 

Przeczytaj także: Co zrobić, gdy otrzymasz zawyżony rachunek za prąd?

Kto nie dostanie bonu energetycznego?

Ponieważ przy wypłacaniu bonu energetycznego obowiązuje kryterium dochodowe, świadczenia nie otrzymają osoby, które są w dobrej sytuacji finansowej. Jednak nieznaczne przekroczenie progu dochodowego nie oznacza, że dane gospodarstwo domowe straci prawo do bonu. Stosuje się do niego zasada złotówka za złotówkę: wypłacana kwota bonu energetycznego będzie pomniejszona o kwotę przekroczenia kryterium dochodowego. Bon nie będzie wypłacany, jeżeli po przeliczeniu wyniesie mniej niż 20 zł.

Do kiedy trwa nabór wniosków na bon energetyczny? 

Bon energetyczny obowiązuje za okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. Przyjmowanie wniosków już wystartowało: można je składać od 1 sierpnia 2024. Dokumenty należy dostarczyć do urzędu miasta, wójta, burmistrza lub prezydenta. Czasu będzie niewiele, bowiem nabór zostanie zamknięty 30 września 2024. Wzór wniosku jest już dostępny na stronie Biuletynu Informacji Publicznej pod tym adresem. 

Bon energetyczny: kiedy będzie wypłacony? 

Urzędy będą miały 60 dni na rozpatrzenie wniosku o bon energetyczny od dnia jego złożenia. Wypłaty ruszą prawdopodobnie pod koniec 2024 roku i niewykluczone, że będą realizowane jeszcze w 2025. 

Przeczytaj także: Program Mój Prąd 6.0 rusza niebawem! Kiedy dokładnie?

Podwyżki cen prądu korzystne dla Polaków? 

Choć wydaje się to niemożliwe, są w Polsce grupy osób, które zaoszczędziły na podwyżkach prądu. Wszystko przez to, że do tej pory obowiązywały limity zużycia energii, po których przekroczeniu stawka za 1 MWh znacznie wzrastała. Tymczasem od 1 lipca 2024 limity zniesiono i obowiązuje jednakowy cennik dla wszystkich, a zawarte w nim ceny są niższe od tych, które płacono w ubiegłym roku po przekroczeniu 2 MWh. Z tego powodu ci, którzy otrzymywali kolosalne rachunki, odetchnęli z ulgą po odmrożeniu cen energii, bowiem zapłacą mniej.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Dodatek dla sołtysa – co się zmieni?

Dodatek dla sołtysa po nowemu

Dodatek dla sołtysa po nowemu – wniosek

16 września 2024 roku zaczną obowiązywać nowe regulacje ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oraz ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Dzięki zmianom więcej osób skorzysta z tego dodatku.

Dodatek dla sołtysa – co się zmieni?

Zmiany opierają się przede wszystkim na skracaniu czasu pełnienia funkcji sołtysa uprawniającego do pobierania świadczenia z 8 do 7 lat. Zniesiony został także wymóg kadencyjności,  a także wymóg pełnienia tej funkcji na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Nowela ułatwi przeprowadzenie postępowania dowodowego w sytuacji, gdy zainteresowany nie może potwierdzić okresu pełnienia funkcji sołtysa. Konieczność uzyskania oświadczeń potwierdzających tą okoliczność od osób mieszkających w sołectwie wtedy, gdy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa, zmniejszono z 5 do 3 osób.

Dodatek dla sołtysa

FOTO: Envato Elements

Dodatek dla sołtysa po nowemu

Jest kilka warunków, które sołtys musi spełnić:

• wiek emerytalny: 60 lat kobieta, 65 lat mężczyzna,
• pełnić funkcję sołtysa przez okres co najmniej 7 lat, nie ma znaczenia, czy miało to miejsce przed czy po 1990 roku,
• brak karalności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w związku z pełnieniem tej funkcji.

Zobacz także: Dodatek dla sołtysów – na te zmiany czekali zainteresowani!

Dodatek dla sołtysa po nowemu – wniosek

Aby otrzymać dodatek, sołtys powinien złożyć wniosek do dowolnej jednostki KRUS. Dokumenty powinny złożyć także ci sołtysi, którzy wcześniej ubiegali się o wsparcie, ale spotkali się z odmową, ponieważ pełnili funkcję krócej niż przez 8 lat lub sprawowali ją przed wejściem w życie ustawy o samorządzie gminnym.

Druk wniosku dostępny jest na stronie: https://www.gov.pl/web/krus/formularze-i-wnioski---swiadczenia

Fot. envato elements

„Ustawa Kamilka”

Zakaz kontaktowania się z uczniami

Nowe standardy ochrony małoletnich

Standardy ochrony małoletnich – kogo dotyczą?

„Ustawa Kamilka”

15 lutego 2024 roku weszły w życie nowe standardy ochrony małoletnich. Dzięki zmianom w Kodeksie Rodzinnym i opiekuńczym, bliżej znanym jako “ustawa Kamilka”, dzieci mają poczuć się bardziej bezpieczne. Nowelizacja ma je uchronić przed przemocą, nie tylko na tle seksualnym. Modyfikacje te powstały jako wyraz sprzeciwu wobec tragedii ośmioletniego Kamila z Częstochowy, który został zakatowany przez ojczyma przy niemym przyzwoleniu rodzonej matki. Nowe przepisy mają chronić dzieci przed agresją ze strony dorosłych, aby w przyszłości nie dochodziło do takich bestialskich czynów.

Zakaz kontaktowania się z uczniami

Nowe regulacje powinny zostać wdrożone do szkół do 15 sierpnia 2024 roku. W przeciwnym wypadku na placówkę może zostać nałożona kara. Niektóre proponowanych zapisów spotkały się z ostrym sprzeciwem nauczycieli i rodziców. O jakich fragmentach mowa? Chodzi przede wszystkim o nowe standardy dotyczące formy komunikowania się nauczycieli ze swoimi uczniami. Wprowadzono bowiem zakaz kontaktowania się poprzez media społecznościowe po lekcjach, jeżeli dyrektor nie jest stroną dialogu i w nim nie uczestniczy. Dla wielu zainteresowanych to znaczne utrudnienie, ponieważ spora liczba pedagogów zakłada specjalne grupy na Facebooku, kontaktuje się za pomocą Messengera lub WhatsAppa. Przepisowi towarzyszy zakaz spoufalania się z podopiecznymi. Wielu nauczycieli obawia się, że nowe regulacje mogą przyczynić się do pogłębiania dystansu między nimi a uczniami.

Zobacz także: Stypendia dla zdolnej młodzieży ze wsi. Premier przyzna im aż 20 mln zł

Należy jednak dodać, że każda placówka ma wypracować własne standardy działania i reagowania na przemoc, a następnie zapoznać z nimi wszystkich zainteresowanych. Chodzi przecież o ochronę uczniów przed agresją i przemocą psychiczną, fizyczną, emocjonalną i tą wynikającą z cyberprzestrzeni. Zatem, jeśli dyrekcja postanowi, że w szkole kontakt może przebiegać przez popularne komunikatory, to tak będzie. 

Nowe standardy ochrony małoletnich

Kolejnym novum jest zapis mówiący o tym, że wszystkie osoby, które prowadzą zajęcia, czy mają styczność z dziećmi, muszą udokumentować swoją niekaralność z Krajowego Rejestru Karnego, będą także sprawdzane w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Jest też sporo zapisów dotyczących spraw sądowych. Sędziowie orzekający w sprawach związanych z prawem rodzinnym będą zobowiązani do wzięcia udziału w specjalistycznych szkoleniach, aby móc lepiej zrozumieć dzieci i móc rozpoznawać, czy dziecko jest ofiarą przemocy. Jeśli dojdzie do postępowania sądowego, dziecko będzie mogło być wysłuchane przez sąd tylko raz, chyba że dobro dziecka wymaga ponownego przeprowadzenia tej czynności lub taką potrzebę zgłasza samo dziecko. Będzie ono ponadto reprezentowane przez powołaną do tego osobę,

Pieniądze na dziecko

"Dobry start": komu przysługuje dodatkowe 100 zł na wyprawkę?

Standardy ochrony małoletnich – kogo dotyczą?

Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim szkół, przedszkoli, szkół, schronisk młodzieżowych, placówek opiekuńczych, wychowawczych, resocjalizacyjnych, religijnych, artystycznych, medycznych, rekreacyjnych, sportowych – tych miejsc, do których uczęszczają nieletni, ale nie tylko. Standardy te mają obowiązywać także w miejscach zakwaterowania zbiorowego i tych świadczących usługi hotelarskie.

fot. envato elements

Emerytura z ZUS i KRUS

Emerytura z ZUS

Czym jest zwiększenie rolne w ZUS?

Dodatek do emerytury – od 1 marca 2023 roku

Łączenie emerytur z ZUS i KRUS

Są osoby, które przez wiele lat pracowały na przykład w Gminnej Spółdzielni na wsi, odprowadzając składki do ZUS. Najczęściej kobiety jednocześnie wychowywały dzieci, wielokrotnie troje-czworo. W ciągu kolejnych lat obowiązki zawodowe realizowały w gospodarstwie, składki płacąc do KRUS. Niestety, obecnie nie mogą liczyć na połączenie dwóch emerytur, ponieważ urodziły się jeszcze w 1948 roku. Zdarza się, że ich sytuacja finansowa po śmierci współmałżonka znacznie się pogorszyła. Co na to polskie prawo?

Emerytura z ZUS i KRUS

Prawo do pobierania świadczenia emerytalnego z ZUS-u i KRUS-u jest możliwe, ale pod warunkiem spełnienia kilku zasadniczych warunków. Takie rozwiązanie jest skierowane do seniorów, którzy:

• urodzili się po 31 grudnia 1948 roku,
• w czasie pracy zawodowej podlegali zarówno ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak i powszechnemu systemowi emerytalnemu,
• spełniają warunki ustawowe do otrzymania emerytury związane z wiekiem (65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet) i odpowiednim okresem płacenia składek.

Przypominamy, że aby móc ubiegać się o emeryturę rolniczą, senior musi osiągnąć wiek emerytalny (kobieta – 60 lat, mężczyzna 65 lat) oraz podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat. 

Emerytura z ZUS

Warunkiem koniecznym do otrzymania minimalnej emerytury z ZUS jest udokumentowanie stażu pracy, który wynosi wynosi 20 lat dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn. Takie prawo dotyczy osób urodzonych do 31 grudnia 1948 roku. Pozostali mogą liczyć na emeryturę, nie wykazawszy się większą liczbą przepracowanych lat, jednak mogą spodziewać się emerytury tzw. groszowej, czyli bardzo niskiej. Staż pracy ma wpływ na wysokość emerytury – im dłuższy okres płacenia składek, tym wyższa wysokość świadczenia. 

Łączenie emerytur z ZUS i KRUS

Podsumowując, prawo do dwóch emerytur, z KRUS i ZUS, może uzyskać osoba urodzona po 31 grudnia 1948 roku, która osiągnęła wiek emerytalny, posiada udokumentowany co najmniej 25-letni okres podlegania wyłącznie rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz jednocześnie spełnia warunki do uzyskania emerytury z ZUS. W przeciwnym wypadku należy dokonać wyboru pomiędzy świadczeniem proponowanym przez ZUS i KRUS.

Łączenie emerytur z ZUS i KRUS

FOTO: Envato Elements

Czym jest zwiększenie rolne w ZUS?

Zwiększenie rolne mogą uzyskać osoby, które nabyły prawo do emerytury z ZUS, czyli osiągnęły wiek emerytalny, a w okresie ubezpieczenia odprowadzały składkę w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Otrzymają je również osoby, które ubiegają się o emeryturę choć liczba lat składkowych na ubezpieczenie w KRUS-ie była mniejsza niż 25 lat (czyli nie uzyskały prawa do emerytury rolniczej). – Powiększenie emerytury o część rolną ustalane jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i stanowi ona po 1% emerytury podstawowej za każdy rok opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników – czytamy na stronie krus.info.pl. 

Przeczytaj także: Waloryzacja emerytur 2025: ile pieniędzy dostaną seniorzy?

Dodatek do emerytury – od 1 marca 2023 roku

Do emerytury rolniczej wypłacanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przysługuje dodatek z tytułu opłacania podwójnej lub dodatkowej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w wysokości 0,5% emerytury podstawowej za każdy pełny rok opłacania takich składek.

Fot. envato elements

Źródło: zus.pl, krus.info.pl

• Jakie zasiłki rodzinne można pobierać w Polsce? 
• Co trzeba zrobić, żeby dostać zasiłek rodzinny? 
• Kryterium dochodowe na zasiłek rodzinny 2024/2025 
• Ile wyniosą stawki zasiłku rodzinnego w 2025 roku? 

Jakie zasiłki rodzinne można pobierać w Polsce? 

Obecnie w Polsce obowiązują trzy podstawowe zasiłki rodzinne: 

• zasiłek na dziecko w wieku od urodzenia do ukończenia 5 lat, 
• zasiłek na dziecko w wieku powyżej 5 lat do ukończenia 18 lat, 
• zasiłek na dziecko w wieku powyżej 18 lat do ukończenia 24 lat. 

Do tego dochodzą jeszcze tak zwane dodatki do zasiłków: 

• dodatek z tytułu urodzenia się dziecka: 1000 zł jednorazowo, 
• dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego: 400 zł miesięcznie, 
• dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka:  193,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 386,00 zł na wszystkie dzieci, 
• dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej: 95,00 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego, 
• dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego: 90,00 zł miesięcznie na dziecko do ukończenia 5. roku życia, 110,00 zł miesięcznie na dziecko w wieku 5-24 lat,
• dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania: 69-113 zł miesięcznie, 
• dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego: 100 zł jednorazowo. 

Wszystkie z wymienionych będzie można pobierać również w okresie zasiłkowania, obejmującym lata 2024/2025. 

Przeczytaj także: "Dobry start": komu przysługuje dodatkowe 100 zł na wyprawkę?

Co trzeba zrobić, żeby dostać zasiłek rodzinny? 

Aby dostać zasiłek rodzinny, należy spełnić kryterium dochodowe. Pieniądze przysługują następującym osobom: 

• rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 
• opiekunowi faktycznemu dziecka (osoba faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka); 
• osobie uczącej się (osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony). 

Rodzice lub opiekunowie mogą pobierać wsparcie do momentu ukończenia przez dziecko 18 lat, jeżeli uczy się ono w szkole okres ten może być przedłużony do 21 lat. W przypadku uczących się osób z niepełnosprawnościami, pieniądze przysługują do 24 roku życia. 

Kryterium dochodowe na zasiłek rodzinny 2024/2025 

Zgodnie z projektem ustawy, który nie wszedł jeszcze w życie, obowiązujące w roku zasiłkowania 2024/2025 kryterium dochodowe dla zasiłku rodzinnego będzie wynosić: 

• 674 zł netto miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie, 
• 764 zł netto miesięcznie w przeliczeniu na osobę, jeżeli w rodzinie jest dziecko z niepełnosprawnością. 

Oznacza to, że stawki nie uległy w zmianie w stosunku do bieżącego roku zasiłkowego. Pod uwagę bierze się dochody członków rodziny, które zostały osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (czyli w 2023).

Przeczytaj także: Czy można nie dostać renty wdowiej z powodu młodego wieku?

Ile wyniosą stawki zasiłku rodzinnego w 2025 roku? 

Od 1 listopada 2024 będą obowiązywać następujące stawki zasiłku rodzinnego: 

• zasiłek na dziecko w wieku od urodzenia do ukończenia 5 lat: 95 zł miesięcznie, 
• zasiłek na dziecko w wieku powyżej 5 lat do ukończenia 18 lat: 124 zł miesięcznie, 
• zasiłek na dziecko w wieku powyżej 18 lat do ukończenia 24 lat: 135 zł miesięcznie. 

Stawki zasiłku również nie zmienią się w stosunku do obecnie obowiązujących.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

źródło: rządowe centrum legislacji

fot. envato elements

• Jakie są stawki najniższej krajowej w 2024 roku? 
• Ile osób pobiera pensję minimalną w Polsce? 
• Ilu jest bezrobotnych w Polsce? 
• Jaka będzie pensja minimalna 2025? 
• Stawka godzinowa 2025 – ile wyniesie? 
• Kto się nie cieszy z podwyżek minimalnej krajowej? 

Jakie są stawki najniższej krajowej w 2024 roku? 

W 2024 roku najniższa krajowa pensja wzrosła dwa razy. Od 1 stycznia pracodawcy byli zobowiązani wypłacać minimalne wynagrodzenie w kwocie 4242 zł. Z kolei stawka godzinowa od tego dnia wynosiła 27,70 zł. Te kwoty są już jednak nieaktualne, gdyż od 1 lipca pensja minimalna wynosi 4300 zł brutto. Stawka godzinowa podniosła się zaś do 28,10 zł. Stawki te będą obowiązywać do końca roku kalendarzowego, a od 2025 czekają nas nowe. 

Ile osób pobiera pensję minimalną w Polsce? 

Płacę minimalną otrzymuje w Polsce bardzo dużo osób. Tyle zarabiają między innymi pracownicy administracji publicznej niskiego stopnia, pracownicy fizyczni, a także pracownicy sezonowi, wynagradzani zwykle zgodnie z obowiązującą stawką godzinową. Szacuje się, że podwyżka od 1 stycznia 2025 obejmie ponad 3 mln Polaków. 

Ilu jest bezrobotnych w Polsce? 

Obecnie bezrobocie w Polsce jest niewielkie. Pod koniec kwietnia 2024 roku w urzędach pracy zarejestrowanych było 791,1 tys. osób bezrobotnych. To o 3 proc. mniej niż rok wcześniej. Tym samym odsetek osób niezatrudnionych jest obecnie w kraju najniższy od ponad 30 lat! 

Jaka będzie pensja minimalna 2025? 

Jeszcze przed udaniem się na wakacyjną przerwę, posłowie złożyli projekt ustawy o pensji minimalnej w 2025 roku. Zgodnie z nim, najniższa krajowa ma wynosić 4626 zł brutto od 1 stycznia. To o ponad 300 zł więcej w stosunku do obowiązującej obecnie stawki. 

Stawka godzinowa 2025 – ile wyniesie? 

W rozporządzeniu o minimalnej krajowej 2025 uwzględniono także nową stawkę godzinową. Przypomnijmy, że obecnie wynosi ona 28,10 zł. Już za niecałe pół roku wzrośnie do 30,20 zł. 

Kto się nie cieszy z podwyżek minimalnej krajowej? 

Nie wszyscy Polacy podchodzą entuzjastycznie do podniesienia kwoty minimalnej krajowej pensji oraz stawki godzinowej. Kolejna podwyżka niepokoi pracodawców, bowiem oznacza to wyższe koszty zatrudnienia pracownika, a także podwyżkę składek preferencyjnych ZUS dla przedsiębiorców. Niepocieszeni są też rolnicy, którzy zatrudniają pracowników sezonowych i wypłacają im pensję, wyliczaną według stawki godzinowej, bowiem im również przyjdzie ponieść wyższe koszty.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements