Jaka będzie dopuszczalna prędkość jazdy ciągnikiem?

Prawo jazdy dla nieletnich?

Szykuje się mała rewolucja dla kierowców, a przyjęcie nowych przepisów zaplanowane zostało na I kwartał 2025 roku, czyli niebawem! Z jaką maksymalną prędkością ciągnik będzie mógł jechać po drodze? Czy 17-latek zrobi prawo jazdy?

Jaka będzie dopuszczalna prędkość jazdy ciągnikiem?

W tej chwili na drogach ciągniki rolnicze mogą poruszać się z maksymalną prędkością 30 km/h. Zmiana przepisów przyniesie nowe regulacje – rolnicy będą mogli jechać ciągnikiem do 40 km/h. Ministerstwo infrastruktury zwiększy zatem dopuszczalną prędkość poruszania się ciągników rolniczych – ta zapowiedź pojawiła się w rządowym wykazie prac legislacyjnych. Zmiany te są możliwe, ponieważ ciągniki rolnicze mają coraz wyższe parametry bezpieczeństwa czynnego i biernego. Nie wszyscy zainteresowani będą zadowoleni, ponieważ postulaty dotyczyły podniesienia limitu do 50 km/h.

Przeczytaj także: Nowe przepisy: L4 po nowemu – proponowane zasady są znaczące!

Prawo jazdy dla nieletnich?

W ustawie Prawo o ruchu drogowym będzie wrzało. Proponowane zmiany:

• zabranie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym,
• osoby mieszkające w Polsce co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym będą mogły ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy.
• osoby niepełnoletnie będą mogły zdawać prawo jazdy kategorii B (w wieku 17 lat za pisemną zgodą rodziców lub opiekunów) – w tym wypadku młody kierowca będzie zobowiązany jeździć w towarzystwie z dorosłym kierowcą – do momentu ukończenia 18. roku życia.
• koniec z możliwością obniżania punktów karnych za najpoważniejsze wykroczenia (najbardziej godzące w bezpieczeństwo ruchu drogowego) po odbyciu dedykowanego szkolenia.

Zmiany dotyczące obniżenia wieku uprawniającego do legitymowania się prawem jazdy są argumentowane zwiększeniem mobilności ludzi młodych, które ma zapobiec wykluczeniu komunikacyjnemu. 

W okresie próbnym młody kierowca nie będzie mógł:

• jechać szybciej niż z prędkością 50 km/h na obszarze zabudowanym, 80 km/h poza obszarem zabudowanym i 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej,
• przewozić osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.

Fot. envato elements

Kto powinien posprzątać liście z drzewa sąsiada?

Do kogo należą owoce pochodzące z drzewa sąsiada?

Co zrobić, jeśli gałęzie z drzew sąsiada nam przeszkadzają?

Jesień nie oznacza końca prac ogrodowych. To przede wszystkim czas porządkowania i przygotowywania terenu na zimę. Dzięki tym działaniom wiosną ogród ożyje i będzie jeszcze piękniejszy. W sezonie jesiennym w ogrodzie pojawia się niestety sporo liści, które należy zgarnąć, aby nie zgniły. A co, jeśli liście spadają z drzewa sąsiada?

Kto powinien posprzątać liście z drzewa sąsiada?

Niestety, żadne przepisy nie regulują tej kwestii. Chyba że zacytujemy zapis z Kodeksu cywilnego (art. 144) mówiący o tym, że: – Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Jednak w tej sytuacji raczej należy powołać się na dobro stosunków sąsiedzkich i w imię dobrych relacji popracować nad kompromisowym rozwiązaniem.

Przeczytaj również: Jakie prace ogrodowe należy wykonywać w listopadzie? Sprawdź poręczną listę!

Należy pamiętać, że na właścicielu nieruchomości spoczywa ważny obowiązek uprzątnięcia „błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia drogi dla pieszych, na której jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych” – to zapis w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Skąd ten wymóg? Mokre liście mogą być przyczyną choćby poślizgnięcia, a ofiara takiego wypadku teoretycznie może domagać się odszkodowania od właściciela domu. Za nieuprzątnięcie leżących na chodniku liści można dostać mandat do 500 zł.

Do kogo należą owoce pochodzące z drzewa sąsiada?

Także drzewa owocowe, których owoce spadają na teren sąsiedniej działki, mogą budzić kontrowersje. Do kogo należą te owoce? Czy sąsiad może je sobie wziąć? W tej kwestii mamy jasne stanowisko prawa polskiego. Według Kodeksu cywilnego (art. 148): – Owoce opadłe z drzewa lub krzewu na grunt sąsiedni stanowią jego pożytki. Przepisu tego nie stosuje się, gdy grunt sąsiedni jest przeznaczony na użytek publiczny. Warto wiedzieć jednak, że ta zasada dotyczy owoców, które same spadły z drzewa.

Co zrobić, jeśli gałęzie z drzew sąsiada nam przeszkadzają?

Drzewa umiejscowione na styku działek mogą być zarzewiem jeszcze innych konfliktów. Często ich gałęzie przedostają się na drugą stronę i po prostu przeszkadzają! Zwisają nad nie swoją przestrzenią, stając się uciążliwymi dla otoczenia. Roślina często zwielokrotnia swoje rozmiary i ingeruje w sferę sąsiada w zbyt wielkim stopniu. Czy można obciąć gałęzie z drzew sąsiada? Powołując się na Kodeks cywilny (art. 150), możemy to zrobić: – Właściciel gruntu może obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu. To samo dotyczy gałęzi i owoców zwieszających się z sąsiedniego gruntu; jednakże w wypadku takim właściciel powinien uprzednio wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin do ich usunięcia.

Ważne zatem jest samo określenie terminu ostatecznego na usunięcie przeszkadzających gałęzi, nawet na piśmie. Niezastosowanie się do tej daty będzie równoznaczne ze zgodą na pozbycie się części rośliny.

fot. envato elements

L4 – proponowane zmiany

Zwolnienie lekarskie a wyjazd

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazało do konsultacji projekt ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowela może być rewolucyjna dla wielu osób uprawnionych do zwolnienia L4. Wszystko po to, aby stworzyć katalog bardziej klarownych przepisów otwartych na rzeczywiste potrzeby pracownika. 

Do tej pory przepisy jasno określały zagrożenia związane z nieprzestrzeganiem zasad w zakresie niezdolności do pracy zarobkowej – np. poprzez wykonywanie pracy zarobkowej w czasie L4 lub wykorzystywanie zwolnienia do innych celów, np. do wyjazdu. W razie kontroli ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Na przykład w czasie zwolnienia lekarskiego nie należy odpowiadać na telefony służbowe czy odpisywać na maile – na wypadek kontroli ZUS – możemy bowiem utracić prawo do zasiłku.

L4 – proponowane zmiany

Praca zarobkowa podczas zwolnienia

Nowe przepisy pozwoliłyby na wykonywanie niektórych czynności, które obecnie są uważane za nadużycie w czasie przebywania na L4. Ustawodawca chce odróżnienia czynności stricte zarobkowych od tych, które są związane z incydentalną koniecznością. Chodzi m.in. o podpisanie faktur, czy innych ważnych dokumentów – jeśli zmuszają do tego okoliczności, a zaniechanie tych procedur byłoby niedogodne dla pracodawcy.

Praca w jednej pracy, a w drugiej L4

Ważnym novum byłoby wprowadzenie możliwości pobierania zasiłku chorobowego z jednej pracy i wykonywanie obowiązków służbowych w drugiej. Chodzi o to, aby wyłuskać te aktywności, które nie mogą być wykonywane np. z powodu fizycznych niedogodności, ale nie stanowią przeszkody, aby dopełnić obowiązków innego typu. Przywoływany jest w tym miejscu przykład chirurga ze złamanym palcem, który nie może operować, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby prowadził wykłady na uczelni, czy dziennikarza z chrypką, który nie wystąpi w audycji telewizyjnej, ale może pracować w redakcji. Obecnie scenariusz jest czarno-biały – albo pracujemy, albo jesteśmy na L4.

Przeczytaj także: Urlop dla rodziców wcześniaków na horyzoncie! Rząd przyjął projekt ustawy

Zwolnienie a wyjście na zakupy

Pod lupę wzięto także kwestie związane z podejmowaniem przez ubezpieczonego, który przebywa na zwolnieniu, aktywności utrudniających lub wydłużających proces leczenia. Działaniami takimi nie powinny być, według Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne podyktowane przez istotne okoliczności. Dopuszczalne są zatem takie działania jak wyjście na: zakupy żywności i leków, na zabieg medyczny czy kontrolę lekarską. Ma to ogromne znaczenie, aby podczas potencjalnej kontroli, gdy pracownik ZUS nie zastanie chorego w domu, nie wstrzymał zasiłku. W projekcie zaproponowano możliwość udokumentowania nieobecności względami zdrowotnymi lub podjęciem czynności incydentalnych: – Chodzi tu o przypadki, gdy ubezpieczony w szczególności odbywał wizytę u lekarza, rehabilitację, udał się na badania, do apteki lub na spacer w ramach rekonwalescencji – tłumaczy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. 

Zwolnienie lekarskie a wyjazd

Ministerstwo chce iść także na ustępstwo w kwestii pobytu poza granicami kraju na czas zwolnienia. Dopuszcza sposobność, aby chory przebywał w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli taka okoliczność jest uzasadniona zaleceniami lekarza lub innymi ważnymi okolicznościami. Chory zatem mógłby podać inny adres niż w Polsce, w którym na zlecenie ZUS istnieje możliwość przeprowadzenia potencjalnej kontroli.

Fot. envato elements

Źródło: legislacja.gov.pl, pit.pl

• Czy światło może być przyczyną sąsiedzkiego sporu? 
• Jakie oświetlenie posesji może przeszkadzać sąsiadom? 
• Czym są immisje sąsiedzkie? 
• Czy można pozwać sąsiada o zbyt jaskrawe oświetlenie? 
• Jaka kara grozi za immisję sąsiedzką? 

Czy światło może być przyczyną sąsiedzkiego sporu? 

Sąsiedzkie spory często są trudne i toczą się bez końca. Ich przyczyny mogą być różne, od naprawdę poważnych aż po błahe. Powodem takiej kłótni może być nawet... światło. Może się bowiem zdarzyć, że zamontowane na sąsiedniej działce oświetlenie przeszkadza nam w funkcjonowaniu. Jaskrawe reflektory, skierowane bądź odbijające się w kierunku naszej nieruchomości, mogą być irytujące, zwłaszcza w okresie zimowym, gdy szybciej robi się ciemno. Taka sytuacja może być podstawą do zgłoszenia sąsiada w oparciu o immisje sąsiedzkie. 

Jakie oświetlenie posesji może przeszkadzać sąsiadom? 

Od późnej jesieni do wczesnej wiosny dużo korzystamy ze sztucznego oświetlenia. Lampy i reflektory montowane na posesji mogą stać się zarzewiem problemu. W jakich okolicznościach? Zazwyczaj dzieje się tak, gdy źródło światła umieszczone jest w pobliżu nieruchomości sąsiada, dodatkowo na przykład na wprost okna. Jeśli taka latarnia działa całą noc, jej blask może utrudniać korzystanie z domu ponad przeciętną miarę. 

Przeczytaj także: Wyrzuć to opakowanie do właściwego kosza, bo dostaniesz mandat!

Czym są immisje sąsiedzkie? 

W sytuacji, gdy jedna nieruchomość oddziałuje na drugą w negatywny sposób, utrudniając korzystanie z niej, mamy do czynienia z immisją sąsiedzką. Chodzi o wszelki typ oddziaływania: na grunt, budynek, mieszkanie, istoty żywe, rośliny czy urządzenia na sąsiedniej działce. Immisje dzielą się na bezpośrednie - będące wynikiem celowego działania - oraz pośrednie, niekiedy niezamierzone. Immisja polegająca na oświetlaniu nieruchomości sąsiada należy do grupy pośredniej. 

Immisje dotyczą nie tylko bezpośredniego sąsiedztwa. Jeżeli na naszą działkę negatywnie oddziałuje nieruchomość położona nieco dalej, również podlega to pod sąsiedzkie immisje. 

Czy można pozwać sąsiada o zbyt jaskrawe oświetlenie? 

Immisje sąsiedzkie są regulowane przez prawo. Kodeks cywilny mówi bowiem, że właściciele nieruchomości powinni “powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych” (art. 144 KC). Jeżeli udowodnimy, że sąsiad utrudnia nam użytkowanie naszej działki, możemy nawet go pozwać. 

Przeczytaj także: Nie lubisz sąsiada? Dowiedz się, jak wysoki płot możesz postawić!

Pomocą w dowodzeniu swoich racji w zakresie tego, że na sąsiedniej działce zamontowano zbyt ostre lub przeszkadzające oświetlenie, mogą być następujące dokumenty: 

• plan zagospodarowania przestrzennego; 
• decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 
• uchwała spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej (w przypadku mieszkania); 
• uchwała rady gminy czy miasta; 
• przepisy dotyczące ochrony środowiska. 

Jaka kara grozi za immisję sąsiedzką? 

Jeżeli nie jesteśmy skonfliktowani z sąsiadami, a pojawi się problem, zaliczany do immisji sąsiedzkich - na przykład rażące światło lampy – warto zacząć od rozmowy lub mediacji. Gdy z obu stron nie ma złej woli, jest duża szansa, że problem uda się rozwiązać od ręki. Jednak jeżeli spór się zaostrza, a sąsiedzi nie chcą ustąpić, ostatecznym rozwiązaniem jest wkroczenie na drogę sądową. Wówczas możemy domagać się zaniechania naruszeń, czyli np. niekorzystania z lamp w godzinach wieczornych, montażu urządzeń, które ograniczyłyby przenikanie światła na nieruchomość sąsiednią, a nawet żądać usunięcia problematycznego oświetlenia. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Ministerstwo Klimatu chce zwiększyć możliwość inwestycji w OZE 
• Co nowego w projekcie ustawy wiatrakowej? 
• Jaka będzie odległość wiatraków od domów? 
• Kto będzie mógł montować instalacje OZE? 
• Co nowego w ustawie wiatrakowej? 

Ministerstwo Klimatu chce zwiększyć możliwość inwestycji w OZE 

Tak zwana ustawa wiatrakowa, czyli oficjalnie “Projekt ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw” ma na celu zwiększenie możliwości inwestycji w odnawialne źródła energii. Taki jest cel Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Projekt jest już po pierwszych konsultacjach podczas których okazało się, że trzeba wprowadzić w nim zmiany. 

Co nowego w projekcie ustawy wiatrakowej? 

Zaktualizowany projekt ustawy wiatrakowej został wzbogacony o następujące zapisy: 

• lokalizowanie elektrowni wiatrowych w odległości nie mniejszej niż 1500 m od parków narodowych i nie mniejszej niż 500 m od rezerwatów przyrody i obszarów Natura 2000, 
• uregulowanie możliwości zlokalizowania elektrowni wiatrowej na podstawie szczególnego rodzaju Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, jakim jest Zintegrowany Plan Inwestycyjny, 
• ujednolicenie procesu planistycznego zawartego obecnie w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z ogólnymi zasadami znajdującymi się w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 
• usprawnienie regulacyjne funkcjonowania mechanizmu udostępnienia co najmniej 10% mocy elektrowni wiatrowej zainteresowanym mieszkańcom korzystających z wytwarzanej energii w formule prosumenta wirtualnego lub kooperatyw energetycznych. 

Przeczytaj także: Już tyle wniosków w programie Mój Prąd 6.0! Trzeba się spieszyć!

Jaka będzie odległość wiatraków od domów? 

Dla większości Polaków najbardziej interesująca jest kwestia tego, w jakiej odległości od budynków mieszkalnych będą mogły powstawać wiatraki. Obecnie prawo przewiduje, że tego typu instalacja powinna być odsunięta od zabudowań o dziesięciokrotną wartość wysokości wiatraków (tzw. zasada 10H). Ten przepis ma być jednak zlikwidowany: w projekcie ustawy wiatrakowej przewiduje się, że wiatraki powstaną 500 m od zabudowy mieszkalnej. Tym samym nie będą zlokalizowane tuż obok domów, jednak będzie mogło powstać ich więcej. 

Kto będzie mógł montować instalacje OZE? 

Ustawa wiatrakowa przewiduje także nowości w zakresie tego, kto może instalować systemy OZE. Dotąd certyfikat przyznawany był na podstawie dyplomu ukończenia studiów, związanych z energią odnawialną. Tymczasem nowe przepisy pozwolą nabyć uprawienia każdej osobie, która zda praktyczno-teoretyczny egzamin bez potrzeby dodatkowego kończenia studiów inżynierskich.

Przeczytaj także: Masz panele fotowoltaiczne? Czekają Cię zmiany na lepsze

Co nowego w ustawie wiatrakowej? 

Ustawa wiatrakowa w obecnym kształcie wprowadza także zmiany w innych ustawach o OZE. Ministerstwo Klimatu chce między innymi silniej wesprzeć biogazownie. Planowane zmiany dotyczą: 

• rozszerzenia obowiązków weryfikacyjnych, 
• zmian doprecyzowujących w mechanizmach wsparcia OZE, 
• wprowadzenia wsparcia dla biometanu w instalacjach powyżej 1 MW, 
• zmiany w wymogach wydawania certyfikatu instalatorom instalacji odnawialnego źródła energii.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Jak się przygotować do budowy płotu? 
• Jaka jest przeciętna wysokość płotu? 
• Jak liczy się wysokość płotu? 
• Jak wysoki może być płot na działce? 
• Kiedy trzeba mieć pozwolenie na budowę płotu? 

Jak się przygotować do budowy płotu? 

Jeżeli chcesz postawić ogrodzenie lub wymienić płot na nowy, dobrze się do tego przygotuj. Chodzi nie tylko o zakupy w sklepie budowlanym! Zacznij od zastanowienia się, czego oczekujesz od swojego płotu. Czy ma wygłuszać hałas, zapewniać prywatność, izolować od sąsiadów? Ma być skromny czy reprezentacyjny, mieć ciekawą formę czy zapewniać funkcjonalność? Warto to wszystko przemyśleć, bowiem może się okazać, że wymarzone ogrodzenie z internetowych zdjęć zupełnie nie spełnia funkcji, na jakich nam zależy! Nie bez znaczenia jest też estetyka. Choć naprawdę ładne jest to, co się komu podoba, dobrze zadbać o to, by płot pasował do domu i jego otoczenia. 

Jaka jest przeciętna wysokość płotu? 

Nie ma określonej minimalnej wysokości płotu. Ogrodzenie może sięgać kolan i będzie zgodne z prawem – takie płotki spotykamy czasem np. na ogródkach działkowych. Standardowo jednak buduje się płoty o wysokości 150-180 cm. Pozwalają zachować prywatność, są przy tym wygodne. Należy bowiem pamiętać, że zbyt wysoki płot może zaciemnić działkę i sprawić, że np. na parterze domu będzie mniej światła. Dotyczy to zwłaszcza niewielkich nieruchomości. Na większych placach można pozwolić sobie na płot o wysokości 170-200 cm, szczególnie w sytuacji, gdy dom jest odsunięty od ogrodzenia. 

Przeczytaj także: Odległość od sąsiada po nowemu. Jaki dystans należy zachować?

Jak liczy się wysokość płotu? 

Przygotowując się do postawienia płotu należy pamiętać, że jego wysokość nie jest tożsama z wymiarem paneli ogrodzeniowych. Do wysokości płotu wlicza się bowiem podmurówkę, która jest jego nieodzownym elementem. Dopiero po zsumowaniu tych dwóch wartości otrzymamy realną wysokość - także w świetle prawa, co jest istotne, gdy zależy nam na wysokim ogrodzeniu. 

Jak wysoki może być płot na działce? 

Marzysz o wysokim płocie? Nic nie stoi na przeszkodzie, by zrealizować to marzenie. Jest jednak jeden warunek: ogrodzenie nie może być wyższe niż 220 cm. Tylko wtedy można postawić je bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. 

Kiedy trzeba mieć pozwolenie na budowę płotu? 

Płoty o maksymalnej wysokości 220 cm mogą być stawiane na działce bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Trudniej robi się, gdy chcemy wznieść wyższe ogrodzenie. Nie jest to jednak niemożliwe. W sytuacji, gdy chcemy postawić płot o wysokości powyżej 220 cm, należy złożyć wniosek o pozwolenie na budowę i odczekać 21 dni. Zwykle decyzja ma formę “milczącej zgody”: to znaczy, że jeżeli w ciągu 3 tygodni urzędnicy nie sprzeciwią się inwestycji, można przystąpić do budowania ogrodzenia.

Przeczytaj także: Domek letniskowy na wsi a prawo budowlane: co trzeba wiedzieć?

Jakie wytyczne musi spełnić płot? 

Jak już wiemy, nie ma wymagań co do minimalnej wysokości płotu, a jeśli niestraszne nam uzyskanie pozwolenia na budowę, również maksymalny wymiar nie stanowi problemu. Prócz tego są jeszcze dwa kryteria, które musi spełnić każde ogrodzenie: 

• nie może być niebezpieczne dla ludzi i zwierząt (poniżej 1,8 m wys. nie można montować ostro zakończonych elementów np. grotów), 
• bramy oraz furtki muszą się otwierać do wewnątrz działki, a ich minimalna dopuszczalna szerokość to 240 cm dla bramy i 90 cm dla furtki.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Co najczęściej przechowujemy w piwnicy? 
• Jak przechowywać rzeczy w piwnicy? 
• Czego lepiej nie przechowywać w piwnicach? 
• Za te rzeczy w piwnicy dostaniesz mandat 

Co najczęściej przechowujemy w piwnicy? 

Domy na wsi często wyposażone są w piwnicę. W niektórych starszych gospodarstwach znajdziemy też piwnice wolnostojące. To dodatkowa przestrzeń, zwykle z chęcią zagospodarowywana na rzeczy, na które brakuje miejsca w domu. Najczęściej na wsi w piwnicy przechowuje się: 

• słoiki z przetworami, 
• warzywa na zimę, 
• stare meble i zabawki, 
• opał. 

Jak przechowywać rzeczy w piwnicy? 

Przechowywanie rzeczy w piwnicy ma tę wadę, że często jest to miejsce pełne wilgoci. Z tego powodu nie wszystko powinno być tam składowane. Lepiej znaleźć inne miejsce np. dla starych dokumentów czy ubrań. Jeżeli jednak chcesz zagospodarować piwnicę, pamiętaj o tym, by wyposażyć ją w meble odporne na wilgoć, np. metalowe regały. Sprawdzą się lepiej niż stare szafki ze sklejki czy drewna. W piwnicy nie warto przechowywać rzeczy w kartonach, gdyż papier szybko zamoknie. Zastąp je pojemnikami z plastiku. W miarę możliwości porozstawiaj je tak, by nie zaburzać cyrkulacji powietrza. Jeżeli możesz, usuwaj ślady pleśni, pojawiające się na ścianach piwnicy. 

Przeczytaj także: Jak przechowywać zimą seler, marchewkę i pietruszkę?

Czego lepiej nie przechowywać w piwnicach? 

Jeżeli masz piwnicę, która nie jest odpowiednio odizolowana i wyposażona w system odprowadzania wody, zrezygnuj z przechowywania w niej: 

• zapasów warzyw, 
• jedzenia, 
• gazet i książek, 
• ubrań i materiałów tekstylnych, 
• dokumentów i pamiątek, 
• przedmiotów skórzanych, 
• elektroniki, 
• mebli. 

Warto mieć na uwadze, że nawet zabezpieczone przed wilgocią piwnice mogą być narażone na inne kłopoty, np. na odwiedziny gryzoni. Z tego powodu warto kontrolować tę przestrzeń regularnie, upewniając się, że wszystko jest w porządku. 

Przeczytaj także: Jak przechowywać drewno do kominka i do pieca?

Za te rzeczy w piwnicy dostaniesz mandat 

Niektórych rzeczy pod żadnym pozorem nie wolno przechowywać w piwnicy. Kluczowa jest kwestia bezpieczeństwa. Na liście znajdują się: 

• butle z gazem, 
• kanistry z paliwem, 
• fajerwerki i petardy, 
• rozpuszczalniki, 
• farby i lakiery zawierające rozpuszczalniki, 
• akumulatory samochodowe, 
• inne przedmioty stanowiące zagrożenie pożarowe. 

Przechowywanie przedmiotów z listy w świetle prawa będzie postrzegane jako stworzenie zagrożenia pożarowego. Grozi za to nagana, kara grzywny lub aresztu. Niedostosowanie się do przepisów może zatem poskutkować mandatem w minimalnej wysokości 20 zł. Maksymalna kara to nawet 5 tys. zł! Nie warto jednak ryzykować, że grzywna będzie mała bądź służby pozostaną tylko przy naganie, bowiem nagromadzenie oparów w źle wentylowanym pomieszczeniu może poskutkować wybuchem lub pożarem!

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

„Ustawa Kamilka”

Zakaz kontaktowania się z uczniami

Nowe standardy ochrony małoletnich

Standardy ochrony małoletnich – kogo dotyczą?

„Ustawa Kamilka”

15 lutego 2024 roku weszły w życie nowe standardy ochrony małoletnich. Dzięki zmianom w Kodeksie Rodzinnym i opiekuńczym, bliżej znanym jako “ustawa Kamilka”, dzieci mają poczuć się bardziej bezpieczne. Nowelizacja ma je uchronić przed przemocą, nie tylko na tle seksualnym. Modyfikacje te powstały jako wyraz sprzeciwu wobec tragedii ośmioletniego Kamila z Częstochowy, który został zakatowany przez ojczyma przy niemym przyzwoleniu rodzonej matki. Nowe przepisy mają chronić dzieci przed agresją ze strony dorosłych, aby w przyszłości nie dochodziło do takich bestialskich czynów.

Zakaz kontaktowania się z uczniami

Nowe regulacje powinny zostać wdrożone do szkół do 15 sierpnia 2024 roku. W przeciwnym wypadku na placówkę może zostać nałożona kara. Niektóre proponowanych zapisów spotkały się z ostrym sprzeciwem nauczycieli i rodziców. O jakich fragmentach mowa? Chodzi przede wszystkim o nowe standardy dotyczące formy komunikowania się nauczycieli ze swoimi uczniami. Wprowadzono bowiem zakaz kontaktowania się poprzez media społecznościowe po lekcjach, jeżeli dyrektor nie jest stroną dialogu i w nim nie uczestniczy. Dla wielu zainteresowanych to znaczne utrudnienie, ponieważ spora liczba pedagogów zakłada specjalne grupy na Facebooku, kontaktuje się za pomocą Messengera lub WhatsAppa. Przepisowi towarzyszy zakaz spoufalania się z podopiecznymi. Wielu nauczycieli obawia się, że nowe regulacje mogą przyczynić się do pogłębiania dystansu między nimi a uczniami.

Zobacz także: Stypendia dla zdolnej młodzieży ze wsi. Premier przyzna im aż 20 mln zł

Należy jednak dodać, że każda placówka ma wypracować własne standardy działania i reagowania na przemoc, a następnie zapoznać z nimi wszystkich zainteresowanych. Chodzi przecież o ochronę uczniów przed agresją i przemocą psychiczną, fizyczną, emocjonalną i tą wynikającą z cyberprzestrzeni. Zatem, jeśli dyrekcja postanowi, że w szkole kontakt może przebiegać przez popularne komunikatory, to tak będzie. 

Nowe standardy ochrony małoletnich

Kolejnym novum jest zapis mówiący o tym, że wszystkie osoby, które prowadzą zajęcia, czy mają styczność z dziećmi, muszą udokumentować swoją niekaralność z Krajowego Rejestru Karnego, będą także sprawdzane w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Jest też sporo zapisów dotyczących spraw sądowych. Sędziowie orzekający w sprawach związanych z prawem rodzinnym będą zobowiązani do wzięcia udziału w specjalistycznych szkoleniach, aby móc lepiej zrozumieć dzieci i móc rozpoznawać, czy dziecko jest ofiarą przemocy. Jeśli dojdzie do postępowania sądowego, dziecko będzie mogło być wysłuchane przez sąd tylko raz, chyba że dobro dziecka wymaga ponownego przeprowadzenia tej czynności lub taką potrzebę zgłasza samo dziecko. Będzie ono ponadto reprezentowane przez powołaną do tego osobę,

Pieniądze na dziecko

"Dobry start": komu przysługuje dodatkowe 100 zł na wyprawkę?

Standardy ochrony małoletnich – kogo dotyczą?

Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim szkół, przedszkoli, szkół, schronisk młodzieżowych, placówek opiekuńczych, wychowawczych, resocjalizacyjnych, religijnych, artystycznych, medycznych, rekreacyjnych, sportowych – tych miejsc, do których uczęszczają nieletni, ale nie tylko. Standardy te mają obowiązywać także w miejscach zakwaterowania zbiorowego i tych świadczących usługi hotelarskie.

fot. envato elements

Kobieta w ciąży może wykorzystać 270 dni zwolnienia lekarskiego. Daje to więc 9 miesięcy. W uzasadnionych przypadkach może przebywać na L4 przez cały okres trwania ciąży niezależnie od tego, czy choroba jest powiązana z ciążą, czy też nie. Zwolnienie lekarskie w trakcie trwania ciąży może być wystawione przez lekarza dowolnej specjalizacji.

Kobieta w ciąży, która przebywa na zwolnieniu lekarskim, jest uprawniona do pobierania 100 procent wynagrodzenia, także w sytuacji, kiedy choroba nie ma bezpośredniego związku z ciążą. Wynagrodzenie to jest średnim miesięcznym wynagrodzeniem, które jest wyliczanie na podstawie ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych.

Należy pamiętać, że zwolnienie lekarskie w czasie ciąży to nie jest urlop. Może więc zdarzyć się także kontrola ZUS w ciąży. Bardzo ważne jest to, aby na zwolnieniu lekarskim znalazł się adres zamieszkania ciężarnej, pod którym faktycznie będzie przebywać w trakcie trwania zwolnienia. W innym przypadku ZUS może żądać wyjaśnień, co doprowadzić może nawet do utraty zasiłku.

Zwolnienie lekarskie w ciąży, a badania lekarskie

Co do zasady nie istnieje konieczność przeprowadzania badań kontrolnych po urlopie macierzyńskim. Często jednak zdarzają się sytuacje, w których orzekana jest niezdolność do pracy spowodowana chorobą w trakcie trwania ciąży, jeśli choroba trwa nieprzerwanie 30 dni. Niezdolność do pracy dłuższa niż 30 dni zobowiązuje pracownika do wykonania badań kontrolnych.

Jeżeli pracownica urodzi dziecko w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego, a następnie rozpocznie urlop macierzyński, to po zakończeniu urlopu pracodawca powinien przekazać jej skierowanie na badania lekarskie 2024. Na podstawie tego skierowania pracownica powinna zgłosić się na badania kontrolne. Jeżeli w trakcie ciąży i urlopu macierzyńskiego upłynął także termin badań okresowych, to można je wykonać na podstawie tego samego skierowania.

Wyniki badań, a zdolność do pracy

Na podstawie wyników badań kontrolnych, lekarz wydaje orzeczenie o zdolności do pracy. Jest ono podstawą dopuszczenia pracownika do pracy. Lekarz orzecznik może wystawić orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracy lub orzeczenie o niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy ze względu na jej szkodliwy wpływ na zdrowie, podejrzenie powstania choroby zawodowej lub z powodu wypadku przy pracy.

Orzeczenie to zachowuje swoją ważność do terminu kolejnego badania lekarskiego. Posiadanie aktualnych badań lekarskich przez pracownika jest obowiązkiem pracodawcy, gdyż to na nim ciąży stan bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie.

Więcej interesujących artykułów dotyczących prawa pracy znajdziesz na przykład tutaj: https://aleo.com/pl/blog/

• Zmiany w prawie budowlanym w sierpniu 2024 
• Budowanie z drewna: co nowego w przepisach budowlanych? 
• Co się zmieni w sytuowaniu budynków wobec granicy działki? 
• Nowelizacja prawa budowlanego 2024: co się zmieni? 

Zmiany w prawie budowlanym w sierpniu 2024 

Zmiany w przepisach prawa budowlanego zostały już zaakceptowane. Wprowadziło je rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 maja 2024 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Opublikowano je w Dzienniku Ustaw 14 maja 2024, zaczną obowiązywać po 3 miesiącach od dnia ogłoszenia, czyli 15 sierpnia 2024. 

Budowanie z drewna: co nowego w przepisach budowlanych? 

Nowości w przepisach budowlanych ucieszą wszystkich zwolenników wykorzystywania drewna w konstrukcjach. Zmiany pozwolą bowiem na szersze zastosowanie drewna przy wznoszeniu budynków. Belki i słupy z drewna klejonego warstwowo o wymiarach minimalnych przekroju poprzecznego co najmniej 14 cm będą mogły być wykorzystane jako: 

• konstrukcyjne elementy liniowe (słupy, belki i in.) w budynkach niskich, 
• konstrukcyjne dachowe elementy liniowe w budynkach niskich, średniowysokich, hali sportowej, basenu. 

Klasa odporności ogniowej stosowanych komponentów drewnianych nie może być niższa niż R30. 

Zmiany pozwolą również na używanie belek czy słupów z drewna litego czterostronnie struganego z fazowaniem krawędzi do warstwowych elementów oddzielenia przeciwpożarowego oraz schodów i pochylni, jednak pod warunkiem zastosowania określonych materiałów ogniochronnych. Wszystko po to, by zwiększyć możliwości wykorzystywania drewna w budownictwie przy równoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pożarowego. 

Przeczytaj także: Planujesz remont domu w 2024 roku? Dowiedz się, ile to kosztuje!

Co się zmieni w sytuowaniu budynków wobec granicy działki? 

Każdy, kto ma doświadczenie z prawem budowlanym, wie, że określa ono odległości, jakie muszą zachowywać budynki w stosunku między innymi do granic działki. W tej kwestii nastąpi zmiana od 15 sierpnia 2024. Według nowych przepisów, każdą płaszczyznę powstałą w wyniku załamania lub uskoku ściany traktuje się jako oddzielną ścianę. Budynek, który jest zwrócony ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy działki, może znajdować się 3 metry od granicy (dotąd były to 4 metry), jeżeli spełni następujące kryteria: 

• ściana budynku jest usytuowana w sposób inny niż równoległy do granicy działki; 
• zewnętrzna krawędź okna lub drzwi powinna znajdować się nie mniej niż 4 m od granicy działki. 

Dzięki temu możliwe będzie lepsze wykorzystanie działek o nietypowych kształtach. 

Przeczytaj także: Jak zbudować wiatę bez pozwolenia?

Nowelizacja prawa budowlanego 2024: co się zmieni? 

Wprowadzenie większych możliwości wykorzystania drewna w elementach konstrukcyjnych budynków oraz zmiana odległości ścian od krawędzi działki to niejedyne nowości w prawie budowlanym. Inne zmiany, które wejdą w życie 15 sierpnia 2024, obejmują również: 

• zwiększenie minimalnej odległości budynków mieszkalnych od obiektów przemysłowych (powinna wynosić 30 m); 
• zwiększenie odległości między budynkami (wielorodzinne budynki posiadające 4 lub więcej nadziemnych kondygnacji powinny być zlokalizowane w odległości co najmniej 5 m od granicy działki); 
• wzrost powierzchni terenów zielonych; 
• minimalna powierzchnia lokalu użytkowego (wynosi 25 m2); 
• zmniejszenie hałasu w budynkach mieszkalnych poprzez zapewnienie odpowiedniej izolacji dźwiękowej; 
• zmiany w organizacji miejsc postojowych, z których korzystają osoby niepełnosprawne (stanowić będą maksymalnie 6 proc.); 
• zmiany wymagań dotyczących miejsc rekreacyjnych oraz placów zabaw; 
• pomieszczenia przeznaczone do przechowywania wózków dziecięcych i rowerów (minimalna powierzchnia 15 m2); 
• zwiększenie prywatności na balkonach (usytuowane na jednej płycie wymagają montażu przegród pomiędzy nimi); 
• zapewnienie pomieszczenia przeznaczonego do przewijania osoby dorosłej o szczególnych potrzebach. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Jakie warunki musi spełnić dom budowany bez pozwolenia? 
• Czy na budowie domu do 70 mkw musi być kierownik budowy? 
• Czy na budowę domu bez pozwolenia może wejść kontrola? 
• Jakie dokumenty należy złożyć po zakończeniu budowy domu bez pozwolenia? 
• Czy można wybudować domek letniskowy na wsi bez pozwolenia? 

Jakie warunki musi spełnić dom budowany bez pozwolenia? 

W Polsce na wybudowanie większości domów mieszkalnych potrzebny jest komplet zezwoleń. Wyjątkiem są jednak budynki, które spełniają szereg następujących wymagań: 

• jest to wolnostojący budynek mieszkalny, 
• budynek ma maksymalnie dwie kondygnacje, 
• powierzchnia zabudowy domu to maksymalnie 70 m², 
• projekt domu zgodny jest z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo wydanymi warunkami zabudowy, 
• obszar oddziaływania budynku w całości mieści się na działce lub działkach, na których został zaprojektowany, 
• dom jest budowany w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych (a nie np. pod wynajem). 

Jeżeli inwestor dysponuje prawem do działki budowlanej, a jego planowana inwestycja spełnia powyższe warunki, może przystąpić do budowy tylko na podstawie zgłoszenia. 

Czy na budowie domu do 70 mkw musi być kierownik budowy? 

Dopuszczenie do budowania domów bez potrzeby uzyskiwania pozwolenia to etap upraszczania formalności, związanych z powstawaniem nowych budynków. Tego typu inwestycje mają także szereg innych ułatwień. Nie ma na przykład konieczności zatrudniania kierownika budowy ani prowadzenia dziennika budowy. Jeżeli inwestor nie podejmie tych czynności, będzie to rozumiane jako wzięcie na siebie zobowiązania za dopełnienie wszystkich formalności, związanych z budową. 

Przeczytaj także: Coraz mniej osób chce wymieniać piece na nowe! Dlaczego?

Czy na budowę domu bez pozwolenia może wejść kontrola? 

Budowanie domów jednorodzinnych bez pozwolenia jest maksymalnie uproszczone, jednak wciąż podlega prawu budowlanemu. Oznacza to, że również na takiej budowie może pojawić się kontrola z nadzoru budowlanego. Jeżeli wykryte będą nieprawidłowości, urzędnicy wyciągną konsekwencje. 

Jakie dokumenty należy złożyć po zakończeniu budowy domu bez pozwolenia? 

Po zakończeniu budowy inwestor powinien sporządzić geodezyjną inwentaryzację powykonawczą i złożyć następujące dokumenty: 

• zawiadomienie o zakończeniu budowy, 
• jeśli nie zatrudniał kierownika budowy – oświadczenie o dokonaniu pomiarów powierzchni użytkowej budynku i poszczególnych lokali mieszkalnych, w sposób zgodny z przepisami, 
• jeśli nie zatrudniał kierownika budowy – oświadczenie o zgodności wykonania budynku z projektem budowlanym oraz przepisami techniczno-budowlanymi. 

Jeżeli w ciągu 14 dni od złożenia kompletu dokumentów inspektorat budowlany nie zgłosi sprzeciwu, właściciel może rozpocząć użytkowanie domu. 

Przeczytaj także: Kredyt na start 0%: czy można dostać preferencyjną pożyczkę na kupno domu na wsi?

Czy można wybudować domek letniskowy na wsi bez pozwolenia? 

Niektórzy nie chcą osiedlać się na wsi na stałe. Zamiast tego budują domki letniskowe, gdzie spędzają tylko część roku. Takie domki również mogą podlegać pod prawo o budowie domu bez zezwolenia, jeżeli spełniają następujące warunki: 

• jest to wolnostojący domek parterowy (bez poddasza użytkowego), 
• budynek służy rekreacji indywidualnej, 
• powierzchnia zabudowy domku letniskowego to od 35 do 70 m², 
• rozpiętość elementów konstrukcyjnych to maksymalnie 6 m, a wysięg wsporników – 2 m, 
• 1 budynek przypada na 500 m2 działki. 

Jeżeli inwestycja spełnia te wymagania, proces budowlany przebiega podobnie jak w przypadku domu jednorodzinnego. Zgodnie z prawem, w takim domku można mieszkać co najwyżej 180 dni w ciągu roku. Jeżeli zechcemy się tam zameldować, konieczne będzie przekształcenie domku letniskowego w budynek mieszkalny poprzez dostosowanie go do wymagań, stawianych zwykłym domom jednorodzinnym.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Czego dowiemy się z księgi wieczystej?

Ważne informacje o nieruchomości zawarte w księdze wieczystej

Dział III

Gdzie znaleźć księgę wieczystą?

Księga wieczysta to dokument, który ma zapewnić możliwość wglądu w sytuację prawną danej nieruchomości. Szczególnie powinna zainteresować osoby, które przymierzają się do kupna domu czy mieszkania. Istnienie KW daje poczucie bezpieczeństwa i chroni obywateli przed niepożądanymi decyzjami zakupowymi.

Pamiętajmy, zakup domu to jedna z poważniejszych decyzji. Wiele osób wydaje wtedy oszczędności gromadzone przez długie lata życia lub zapożycza się na długi czas. Księgę wieczystą należy przeanalizować tuż po znalezieniu wymarzonego lokum. Jej stan faktyczny ma przeważyć o tym, czy rzeczywiście dojdzie do transakcji.

Nie ma lepszego źródła informacji o stanie prawnym domu niż KW właśnie. Na co warto zwrócić uwagę w procesie analizy?

Czego dowiemy się z księgi wieczystej?

Znajdziemy w niej szereg rzetelnych informacji o tym:

• kto jest faktycznym właścicielem i jakie ma prawa do nieruchomości,
• jaka jest powierzchnia nieruchomości,
• stan hipoteki i ewentualne obciążenia,
• jakie jest przeznaczenie lokum.

Zanim dojdzie do umowy, dobrze jest więc sprawdzić, czy upatrzone mieszkanie jest wolne od jakichkolwiek zobowiązań.

Ważne informacje o nieruchomości zawarte w księdze wieczystej

W pierwszym dziale znajdują się ogólne informacje o lokalu, czyli adres, powierzchnia (warto porównań z tym, co jest na ogłoszeniu), liczba pomieszczeń, rodzaj nieruchomości.

Przeczytaj także: Jak przygotować klimatyzację i grzejniki na lato?

Kolejna część dotyczy właściciela lokalu i jego udziału. Jeśli dom posiada kilku właścicieli, to w tym dziale znajdą się odpowiednie adnotacje, oczywiście razem z informacją o wyodrębnionych lokalach mieszkalnych. Uwaga! Dom może być sprzedany za zgodą wszystkich właścicieli. Cenna może okazać się wzmianka o zmianie właściciela nieruchomości. Aktualizacja tych danych może trwać nawet kilka miesięcy, dlatego należy się przyjrzeć tej części z większą uważnością. Każda informacja o jakimkolwiek wniosku to sygnał, że nieruchomość może być obciążona.

Czego dowiemy się z księgi wieczystej?

FOTO: Envato Elements

Dział III

W dziale trzecim znajdziemy informacje o ewentualnych obciążeniach nieruchomości. Tutaj przeczytamy o służebności gruntowej. Chodzi o wspólne korzystanie np. z placu zabaw, a nawet o to, czy przez działkę przechodzi droga, z której mogą skorzystać inni. Istotna jest również służebność osobista – prawo do zamieszkania w lokalu przez konkretną osobę i służebność przesyłu, czyli prawo dostawców energii elektrycznej, gazu czy Internetu, np. do rozmieszczenia specjalistycznych urządzeń. W tej części mogą znaleźć się także wzmianki o roszczeniach, np. o tym, czy nieruchomość ma być zlicytowana.

Przeczytaj także: Wakacje kredytowe 2024 potwierdzone. Kto z nich skorzysta?

W dziale czwartym dowiemy się wszystkiego o obciążeniach związanych z hipoteką, najczęściej można spotkać tam wpis o kredycie zaciągniętym na zakup mieszkania. Podejrzanym faktem powinno być wystąpienie informacji o hipotekach przymusowych na zabezpieczenie, które mogą świadczyć o niewypłacalności dewelopera.

Gdzie znaleźć księgę wieczystą?

Księgi wieczyste są podane do wiadomości publicznej i można je sprawdzić bez wychodzenia z domu! Znajdziemy je na stronie: przegladarka-ekw.ms.gov.pl. Aby sprawdzić księgę wieczystą, konieczne jest podanie jej numeru. Numer księgi wieczystej najlepiej uzyskać od właściciela domu.

fot. envato elements

Źródło: Business Insider

• Czym jest mir domowy?
• Na czym polega naruszenie miru domowego?
• Czy służby mogą naruszyć mir domowy?
• Jaka jest kara za naruszenie miru domowego?

Czym jest mir domowy? 

Mir domowy nie ma jednej wyczerpującej definicji prawnej. Pojęcie to obejmuje jednak prawo każdego lokatora do niezakłóconego korzystania z lokalu, mieszkania lub domu. Dotyczy ono zarówno właściciela nieruchomości, jak i osób, które mają prawo dostępu do niej, czyli np. wynajmujących lokatorów, ale także tych, którzy mają czasowe upoważnienie do korzystania z lokalu, ponieważ np. sprawują nad nim pieczę pod nieobecność właściciela. 

Przeczytaj także: Nakaz posiadania świadectwa energetycznego od 1 kwietnia 2024. Co z tymi, którzy go nie mają?

Na czym polega naruszenie miru domowego? 

Naruszenie miru domowego jest uwzględnione w kodeksie karnym. Zostało tam zdefiniowane jako wdarcie się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu bądź pozostanie w takim miejscu wbrew żądaniu osoby uprawnionej. 

“Wdarcie się” rozumiane jest jako wejście na teren posesji siłą, ale także bez użycia przemocy, lecz wbrew woli właściciela. Oznacza to, że osoba, która otworzy furtkę i wejdzie na cudze podwórko w sytuacji, gdy posiadacz działki się na to nie zgodzi, dopuści się naruszenia miru domowego. Kluczowe w tej sytuacji jest ogrodzenie działki, bowiem symbolicznie pokazuje, że właściciel nie życzy sobie nieproszonych gości. 

Przeczytaj także: Kontrole szamb i oczyszczalni ścieków: jak się przygotować, by uniknąć mandatu?

Czy służby mogą naruszyć mir domowy? 

Może się zdarzyć, że nieproszonymi gośćmi na naszej działce okażą się przedstawiciele służb. Mogą to być np. policjanci czy strażacy, ale także pracownicy elektrowni, sanepidu czy nawet komornik. Czy dopuszczą się naruszenia miru domowego, jeżeli wejdą na teren posesji bez zgody właściciela? 

• Policja - jeżeli policjanci posiadają nakaz i zamierzają przeszukać dom w celu wykrycia, zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej bądź znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym, musimy ich wpuścić. W uzasadnionych przypadkach wpuścić trzeba także policjantów bez nakazu. Naruszenia miru domowego mogą dopuścić się policjanci, chcący upomnieć właściciela zakłócającego ciszę nocną oraz służby, które chcą wezwać do udzielenia wyjaśnień. 
• Straż graniczna, leśna, rybacka i łowiecka - należy wpuścić funkcjonariuszy, jeżeli służy to realizacji ich obowiązków, na przykład przeprowadzeniu kontroli czy poszukiwaniu dowodów na popełnienie przestępstwa. Nawet jeżeli wejdą na teren posesji bez nakazu, nie dopuszczą się naruszenia miru domowego. 
• Straż gminna, straż miejska – funkcjonariuszy trzeba wpuścić nawet bez nakazu, nie naruszą miru domowego. 
• Urzędnik z sanepidu, urzędu skarbowego, służb sanitarnych – nie naruszą miru domowego, jeżeli ich wizyta jest uzasadniona, wynika z podpisanych umów lub podejrzeń dotyczących zagrożenia. W innym przypadku nie trzeba ich wpuszczać, a niechciana i nieuzasadniona wizyta stanowi naruszenie miru domowego. 
• Straż pożarna - jeżeli zaistniała sytuacja zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, straż pożarna może wejść na działkę i nie naruszy miru domowego. 
• Komornik – może wejść na teren posesji nawet wbrew woli właściciela, jeżeli jego wizyta jest związana z egzekwowaniem długu. Jeżeli komornik zamierza wedrzeć się na działkę, powinna towarzyszyć mu policja. 
• Pracownik elektrowni, gazowni - kwestię kontrolowania liczników regulują umowy, zawarte z poszczególnymi firmami. Wizyta pracowników elektrowni lub gazowni może stanowić naruszenie miru domowego. Wyjątkiem jest podejrzenie o kradzież mediów, jednak szczegóły takich sytuacji dookreślają umowy. 
• Listonosz - może wkroczyć na działkę, jeżeli znajduje się tam skrzynka pocztowa, jednak nie ma prawa wchodzić do domu bądź przeprowadzać jakichkolwiek kontroli, związanych z abonamentem RTV. Takie działanie będzie naruszeniem miru domowego. 

Jaka jest kara za naruszenie miru domowego? 

Ponieważ naruszenie miru domowego stanowi przestępstwo, jest także odpowiednio karane. Na wniosek osoby pokrzywdzonej nastąpi ściganie sprawcy. Podlega on grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Naruszenie miru domowego nie pociąga za sobą mandatu ani kar finansowych.

Przeczytaj także: Liście sąsiada spadają na teren twojej posesji? Zobacz, co możesz z tym zrobić

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Czasem zdarza się, że chcemy połączyć dwie przyjemności i po spacerze w lesie zjeść smaczną przekąskę z grilla. Lepiej jednak uważać, ponieważ przepisy mówią, że na terenach leśnych, śródleśnych oraz w odległości 100 metrów od granicy lasu nie można rozniecać ognia i korzystać z otwartego płomienia, chyba, że w miejscu do tego przeznaczonym. Jeżeli zapragniemy upiec coś, samodzielnie wybierając miejsce na grill, możemy zostać ukarani. Za takie wykroczenie grozi mandat w wysokości od 20 do 5000 złotych. 

Czy sąsiad może zgłosić grillowanie na policję? 

Nie od dziś wiadomo, że z sąsiadami lepiej mieć dobre stosunki – robienie sobie na złość po sąsiedzku może skutecznie uprzykrzyć życie. Również w przypadku grillowania warto mieć na uwadze, że sąsiadom może się to nie spodobać - szczególnie dym i intensywne zapachy, które towarzyszą tej przyjemności. Wówczas mają oni prawo zgłosić się na policję i poskarżyć na nasze uciążliwe zachowanie, które zakłóca im korzystanie z własnej nieruchomości i negatywnie oddziałuje na ich mieszkanie, czyli oskarżyć nas o tzw. immisje. Policja lub straż miejska w najlepszym razie może wystawić pouczenie, jednak w najgorszym - ukarać grillujących mandatem w wysokości 500 zł. 

Przeczytaj także: Już czas! Jak przygotować grilla do letniego sezonu?

Grillowanie w ogrodzie: czy można dostać mandat? 

W odróżnieniu od grillowania w lasach czy parkach, gdzie z założenia nie wolno robić tego poza wyznaczonymi miejscami, rozstawiania grilla i smażenia kiełbasy we własnym ogrodzie nikt nie może nam zabronić. Warto jednak pamiętać, szczególnie jeżeli grill odbywa się w towarzystwie napojów alkoholowych, o przestrzeganiu porządku i ciszy nocnej. Obowiązuje ona od godziny 22:00 do 6:00. W kodeksie wykroczeń zapisano następujący przepis: 

“Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. (art. 51. § 1. Kodeksu wykroczeń)” 

Mandat, przewidziany za nadmierny hałas, może mieć wysokość od 20 do 5000 zł. W skrajnych przypadkach można dostać karę ograniczenia wolności na okres miesiąca i areszt przez okres od 5 do 30 dni. 

Czego nie robić podczas grillowania? 

Aby mieć pewność, że grillujemy bezpiecznie i legalnie w terenie, należy najpierw zorientować się, czy w danym miejscu są przestrzenie specjalnie wyznaczone do tej czynności. Jeżeli nie, z przyjemności grillowania lepiej zrezygnować lub znaleźć inne miejsce. 

Z kolei grillując we własnym ogrodzie, lepiej odsunąć się od granicy działki, by uciążliwy dym i zapachy nie przeszkadzały sąsiadom. Jeżeli szampański nastrój będzie się utrzymywał, lepiej z czasem przenieść imprezę do domu, by nie zakłócać ciszy nocnej. Przestrzeganie tych prostych reguł pozwoli nie narazić się na karę i zaoszczędzić nawet do kilku tysięcy złotych. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

W Polsce należy zgłaszać niemal każdą wycinkę drzewa. Należy to zrobić w urzędzie miasta lub gminy osobiście, pocztą lub drogą elektroniczną za pośrednictwem portalu ePUAP. Wniosek o wycinkę należy złożyć, jeżeli obwód drzewa liczony na wysokości 5 cm wynosi więcej niż: 

• 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego. 
• 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego. 
• 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. 

Czy wycinkę suchego drzewa należy zgłosić? 

Zdarza się, że drzewo dożywa swojego wieku i obumiera. Czasem system korzeniowy pozostaje żywy i wypuszcza odrosty. Jeżeli wokół drzewa nie ma młodych siewek, a ono samo jest suche i nie rodzi liści, wszystko wskazuje na to, że całkowicie uschło. W tej sytuacji warto odczekać trochę, by mieć pewność, że roślina nie odżyje. Jednak nawet wtedy nie możemy wyciąć suchego drzewa na swojej działce bez zgłoszenia tego w urzędzie. Wyjątkiem nie jest nawet sytuacja, gdy martwy pień stanowi zagrożenie. Wówczas można przygotować dokumentację fotograficzną i naciskać na przyspieszenie decyzji, ale podjęcie działań na własną rękę jest niezgodne z prawem.

Przeczytaj także: Para emerytów dostała 15 tys. zł mandatu za wycięcie drzew! Jak uniknąć takiej kary?

Jaka kara grozi za wycięcie suchego drzewa bez zezwolenia?

Wycinka suchego drzewa bez zezwolenia jest karana. Przepisy są jednak w tym przypadku nieco łaskawsze. Osoby, które wytną zdrowy okaz, będą musiały zapłacić mandat w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Tymczasem ci, którzy pozbędą się ze swojej działki drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, zapłacą karę niższą o 50 proc. niż gdyby wycięli żywe drzewo. 

Czy suche drzewo można przyciąć? 

Jeżeli masz na swojej działce obumarłe lub chore drzewo, możesz nieco je przyciąć. Na taki zabieg nie potrzeba zezwolenia, jeżeli gałęzie nie ingerują w przewody energetyczne, linie telekomunikacyjne ani inne instalacje publiczne, gdy przycinanie nie zagraża życiu, zdrowiu i mieniu sąsiadów, a także gdy drzewo nie znajduje się na terenach chronionych lub w strefach ochrony przyrody. Przycięcie może pomóc poprawić kondycję chorego drzewa lub zminimalizować zagrożenie ze strony suchego okazu. 

Jakie drzewa i krzewy można wycinać bez pozwolenia? 

Nie potrzebujemy zgody z urzędu gminy w przypadku wycinania następujących roślin na własnej działce: 

• krzewu lub krzewów, 
• drzew lub krzewów złamanych lub wywróconych w wyniku wypadku, katastrofy lub działania czynników naturalnych — na przykład podczas wichury lub ściętych przez bobra. Jeśli na terenie twojej posesji doszło do takiej sytuacji, musisz powiadomić gminę o planowanej wycince i poczekać na przyjazd urzędnika, który przeprowadzi oględziny i zdecyduje, czy możesz to zrobić. 
• drzew: bożodrzewu gruczołkowatego, innych gatunków — w przypadku, gdy obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza odpowiedniej wartości, 
• drzewa i krzewy owocowe — jednak, jeśli rosną one na terenach zielonych, np. bulwarach lub w pobliżu dworków udostępnionych do zwiedzania oraz nieruchomości bądź jej części wpisanej do rejestru zabytków, należy zgłosić ten fakt w urzędzie.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Śmigus-dyngus wywodzi się z tradycji pogańskiej. Początkowo były to dwa różne obrzędy: śmigus polegał na symbolicznym biciu się wierzbowymi gałązkami i oblewaniu wodą, a dyngus odpowiadał bożonarodzeniowemu kolędowaniu - wówczas odwiedzano znajomych i rodzinę, nierzadko nawet wszystkie domy w danej wsi. Obecnie jest zwyczaj ten sprowadza się do symbolicznego oblewania nawzajem wodą. Chrześcijaństwo wiąże to z oczyszczającą mocą wody. 

Dlaczego za śmigus-dyngus są kary? 

Tradycja oblewania się wodą w wielkanocny poniedziałek jest żywa od wieków i nigdy nie wywoływała sprzeciwów ze strony władz. Tymczasem obecnie za kultywowanie tego zwyczaju w pewnych okolicznościach można zostać ukaranym! Dzieje się tak dlatego, że dla niektórych lany poniedziałek to okazja do spektakularnego świętowania, polegającego nie tylko na psikaniu rodziny wodą z plastikowego jajka, ale także na oblewaniu nią nieznajomych. Zbytni rozmach w obchodzeniu śmigusa-dyngusa traktowany jest jako zakłócenie porządku publicznego. 

Kiedy można dostać karę za oblanie wodą? 

Osoby, które już powoli napełniają dyngusówki, szykując się na członków rodziny i gości, nie muszą się obawiać - symboliczna ilość wody nie powinna sprowadzić na nikogo kary. Inaczej jednak jest w sytuacji, gdy przymierzamy się do oblania kogoś, kto wyraźnie tego nie chce i głośno protestuje. Wówczas możemy otrzymać mandat lub karę grzywny. 

Żartownisie, którzy planują uczcić lany poniedziałek z rozmachem, również powinni dobrze to przemyśleć. Oblanie wodą jadącego pojazdu – tramwaju, autobusu, auta - będzie traktowane jako tworzenie zagrożenia w ruchu drogowym! 

W skrajnym przypadku oblanie kogoś lub czegoś wodą może być nawet potraktowane jako przestępstwo! Taka kwalifikacja nastąpi, gdy dojdzie do zniszczenia lub uszkodzenia mienia, jeżeli wartość uszkodzenia przekracza 500 zł. 

Jakie są kary za lanie wodą w lany poniedziałek? 

Jeżeli policja przyłapie na gorącym uczynku żartownisia, który oblewa wodą niechętnych przechodniów, może ukarać go mandatem za chuligaństwo w wysokości od 100 do 500 zł. Z kolei jeżeli sprawa trafi do wymiaru sprawiedliwości, amator lanego poniedziałku może dostać karę grzywny od 20 zł do nawet 5000 zł, podlegać aresztowi od 5 do 30 dni lub nawet otrzymać wyrok ograniczenia wolności na miesiąc! 

Za oblewanie wodą pojazdów i powodowanie zagrożenia na drodze można dostać grzywnę w maksymalnej wysokości 5000 zł. Jeżeli oblewający jest pod wpływem alkoholu lub narkotyków, podlega także karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny. 

Najcięższe kary grożą za zniszczenie mienia o wartości powyżej 500 zł. Przepisy przewidują, że sprawca może być pozbawiony wolności na okres od 3 miesięcy do 5 lat. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Świadectwo energetyczne, zwane także certyfikatem lub paszportem energetycznym, to dokument, w którym znajdują się informacje dotyczące zapotrzebowania na energię niezbędną do zaspokojenia potrzeb energetycznych związanych z użytkowaniem budynku lub jego części. Obejmują one między innymi wyliczenia pod kątem tego, ile prądu zużywają instalacje takie jak: 

• ogrzewanie, 
• wentylacja, 
• przygotowanie ciepłej wody użytkowej, 
• chłodzenie, 
• oświetlenie (w przypadku budynków niemieszkalnych). 

Na tej podstawie można ocenić, jak bardzo energochłonny jest budynek. Świadectwo energetyczne pozwala także zakwalifikować nieruchomość do odpowiedniej klasy od A do G. 

Więcej o klasyfikacji energetycznej przeczytasz tutaj: Domy w Polsce jak AGD! Na czym polega klasyfikacja energetyczna domów i mieszkań? 

Dlaczego paszport energetyczny jest obowiązkowy? 

Posiadanie paszportu energetycznego dla każdej nieruchomości będzie obowiązkiem właścicieli od 1 kwietnia 2024. Wszystko za sprawą prawa unijnego, które nakłada na posiadaczy domów konieczność wyrobienia takiego dokumentu. Jeszcze do niedawna obowiązek ten spoczywał tylko na tych, którzy mieli nieruchomość wybudowaną po 2009 roku. Od 1 kwietnia 2024 dotyczy wszystkich. 

Czego nie można zrobić bez charakterystyki energetycznej domu? 

Brak charakterystyki energetycznej domu czy mieszkania ściągnie na właściciela nieprzyjemności. Bez tego dokumentu nie będzie mógł sprzedać nieruchomości ani jej wynająć. Będzie to weryfikowane i posiadacze domów, którzy zechcą ominąć ten przepis, mogą spodziewać się kary. Co ważne, paszport energetyczny ma datę ważności - wygasa po 10 latach. Trzeba zatem pamiętać o jego odnawianiu.

Skąd wziąć certyfikat energetyczny nieruchomości? 

Certyfikaty energetyczne dla nieruchomości są wystawiane przez specjalistów w tym zakresie. Aby uzyskać taki dokument, należy znaleźć firmę, która przeprowadzi audyt. Ważne, by przedsiębiorstwo znajdowało się w wykazie, prowadzonym przez Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Audytor przybędzie na miejsce i przeprowadzi kontrolę energochłonności. Sprawdzi między innymi piec, instalacje grzewcze i wentylacyjne, a nawet ocieplenie domu czy stolarkę okienną, bowiem jej wady mogą powodować “uciekanie” ciepła. W wyniku audytu właściciel nieruchomości otrzyma dokument, w którym znajdzie między innymi wyliczone roczne zapotrzebowanie budynku na energię elektryczną, wyrażone w kilowatogodzinach na metr kwadratowy powierzchni użytkowej. 

Ile kosztuje świadectwo energetyczne budynku? 

Ceny świadectwa energetycznego różnią się między sobą. Zależą od oferty danej firmy i regionu, ale ważnymi czynnikami są także wielkość nieruchomości, lokalizacja, rodzaj zastosowanych instalacji, konstrukcja przegród wewnętrznych i zewnętrznych itd. Nawet detale architektoniczne, takie jak skomplikowanie bryły domu, mogą mieć znaczenie. Koszt uzyskania certyfikatu energetycznego waha się od kilkuset do około 1500 zł. 

Jaka kara grozi za brak świadectwa energetycznego? 

Jeżeli właściciel, który nie wyrobił dla swojej nieruchomości świadectwa energetycznego zechce ją sprzedać lub wynająć, może się nieprzyjemnie zdziwić. Brak tego dokumentu poskutkuje bowiem karą, której ostateczną wysokość ustali notariusz podczas sporządzania aktu notarialnego. Grzywna może wynieść nawet kilka tysięcy złotych. 

źródło: deccoria

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Gołębie stanowią atrakcję tylko wtedy, gdy drepczą po krakowskim rynku. Jeżeli zaczynają podejrzanie często dreptać na naszym balkonie, chcemy się ich pozbyć! Te ptaki lubią zakładać swoje gniazda właśnie na balkonach – niekoniecznie tych miejskich. Mogą zechcieć zamieszkać także na gzymsie, w zakamarkach murów czy na strychu. Jeżeli na terenie twojej działki jest np. stara stodoła bądź budynki gospodarcze, z dużym prawdopodobieństwem spotkasz tam gruchających lokatorów. Ich gniazda są zwykle zbudowane z patyków i źdźbeł trawy, mają uproszczoną konstrukcję, jednak ich niedbały wygląd to zmyłka - pozbycie się gołębi z wybranego przez nie miejsca może być trudne! 

Dlaczego warto usuwać gniazda gołębi? 

Niektórym gołębie gniazda w ogóle nie przeszkadzają, zwłaszcza jeżeli ptaki ulokowały się w budynku gospodarczym i nie brudzą balkonu czy okien. Warto jednak wiedzieć, że czarna legenda wokół gołębi ma w sobie ziarno prawdy. Przenoszą one liczne choroby, w tym także takie, które są groźne dla człowieka. W ich odchodach znajdują się mikroorganizmy, mogące wywołać między innymi boreliozę czy kryptokokozę. Z tego powodu lepiej zadbać o to, by ptaki jednak nie zakładały gniazda na balkonie czy strychu – nawet najwięksi ich miłośnicy powinni troszczyć się o swoje zdrowie. 

Czy gniazda gołębi wolno niszczyć? 

Okres lęgowy gołębi trwa od kwietnia do sierpnia. W tym czasie możesz zauważyć, że na twoim balkonie czy parapecie pojawiają się patyki. To nie przypadek – w ten sposób gołębie szykują się do wicia gniazda. Nawet dwa czy trzy patyczki i strzęp trawy to zły znak! Te pierwotne gołębie konstrukcje można niszczyć i wyrzucać. Nic za to nie grozi. Należy jednak pamiętać, że ptaki są uparte i mogą wciąż na nowo przynosić patyki i próbować wić gniazdo w tym samym miejscu. Z tego powodu warto je odstraszać, najlepiej czymś brzęczącym i błyszczącym - mogą się przydać opróżnione puszki po napojach czy stare płyty CD. Wytrwałość to klucz, bowiem jeżeli gołębicy uda się złożyć jajka, gniazda nie wolno będzie ruszyć, a ptak z dużym prawdopodobieństwem wróci w to samo miejsce za rok. 

Kiedy nie wolno niszczyć gniazd gołębi? 

Stało się: w kącie twojego strychu pojawiło się gołębie gniazdo, a w środku są już jajka. Co dalej? Przepisy są niejasne. Warto obserwować gniazdo: jeżeli gołębica nie będzie wysiadywała jaj, jest bardzo prawdopodobne, że je porzuciła. Wówczas można się ich pozbyć bez żadnych konsekwencji. Jednak w sytuacji, gdy troskliwa gołębia mama opiekuje się niewyklutym potomstwem, lepiej nie ruszać gniazda. Wówczas trzeba poczekać, aż ptaszki wyklują się i dorosną na tyle, by samodzielnie odlecieć. Dopiero wtedy można usunąć opuszczone gniazdo, a najlepiej także wyczyścić i zdezynfekować jego okolice. 

Jaka kara grozi za usunięcie gniazda gołębi? 

Dzikie gołębie są pod ochroną. Z tego powodu nie wolno niszczyć ich gniazd, gdy są tam pisklaki. Taki czyn może zostać ukarany i to surowo – grozi za to kara grzywny, a nawet pozbawienie wolności do 3 lat! W skrajnym przypadku, jeżeli do pozbycia się piskląt zastosowano wyjątkowo okrutne metody, kara może wzrosnąć do 5 lat pozbawienia wolności.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Najbliższe zmiany w prawie budowlanym zaplanowano na kwiecień 2024. Wówczas w życie wejdą dwie istotne nowelizacje. Będą one dotyczyły usytuowania budynków, warunków technicznych, które powinny spełniać oraz szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Nowe reguły mają między innymi wpłynąć na walkę z tak zwaną “patodeweloperką”, zalewającą polskie miasta. 

Przeczytaj także: Marzysz o dużym domu? Pobierz darmowe projekty już teraz!

Prawo budowlane 2024: co nowego od kwietnia? 

Zapisy nowelizujące Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obejmują 10 zmian: 

1. Zwiększenie odległości między budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, które są budowane na sąsiednich działkach - do tej pory były to 4 m, odtąd co najmniej 5 m. 
2. Zwiększenie odległości budynków produkcyjnych i magazynowych od budynków mieszkalnych – do 30 m. 
3. Zmiana zasad planowania stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, z których korzystają osoby niepełnosprawne - tylko 6 proc. takich stanowisk (w stosunku do ogólnej liczby miejsc postojowych) będzie mogło być zbliżonych do okien. 
4. Zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej na publicznie dostępnych placach – co najmniej 20 proc. działek o powierzchni ponad 1000 m2. 
5. Zwiększenie wymagań w zakresie organizacji przy budynkach wielorodzinnych przyjaznych placów zabaw dla dzieci i miejsc do rekreacji dla osób ze szczególnymi potrzebami. 
6. Minimalna powierzchnia lokalu użytkowego będzie musiała wynosić nie mniej niż 25 m2. 
7. Prywatność na balkonach w budynkach wielorodzinnych - w przypadku balkonów usytuowanych na jednej płycie, trzeba będzie stosować pomiędzy nimi przegrodę o odpowiedniej wysokości, szerokości oraz przepuszczalności światła. 
8. Większy nacisk na komfort akustyczny w mieszkaniach w budynku wielorodzinnym - trzeba będzie stosować przegrody spełniające odpowiednie wymagania akustyczne oraz drzwi o podwyższonej izolacji akustycznej. 
9. Wymóg pomieszczenia umożliwiającego odpowiednie warunki do przewinięcia dorosłej osoby ze szczególnymi potrzebami – w budynkach opieki zdrowotnej, administracji publicznej, w których prowadzona jest działalność w obszarze kultury, sportu, handlu, usług lub obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym lub lotniczym oraz na stacjach paliw. 
10. Obowiązek realizacji pomieszczeń przeznaczonych do przechowywania rowerów lub wózków dziecięcych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych o minimalnej powierzchni 15 m2. 

Czego będą dotyczyły zmiany w prawie budowlanym? 

Nowości w prawie budowlanym skupią się zwłaszcza wokół kwestii związanych z akustyką budynków. Od 1 kwietnia 2024 składane projekty będą musiały zawierać analizę rozwiązań technicznych i materiałowych, mających na celu spełnienie wymagań akustycznych, zapisanych w znowelizowanej ustawie. Ten obowiązek będzie dotyczył: 

• budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami, 
• budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej bądź bliźniaczej, 
• budynku mieszkalnego wielorodzinnego. 

Nowe przepisy rozstrzygną kwestię logii: doprecyzowano, że przy obliczaniu powierzchni całkowitej budynku loggia nie jest uwzględniana. 

Nowelizacja prawa budowlanego ma wymusić na inwestorach spełnianie wymagań akustycznych oraz innych warunków technicznych dla budynków, uwzględnionych w przepisach. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wśród zimowych zadań do wykonania w ogrodzie figuruje przycinanie drzew i krzewów. Zwykle ten zabieg przeprowadza się w lutym lub w marcu, czyli w okresie, gdy rośliny wciąż są uśpione. Zimowe przycinanie drzew i krzewów dotyczy głównie gatunków owocowych oraz tych, które kwitną latem i wczesną jesienią. Warto wykonać przycinanie śliwy, jabłoni i gruszy, a także porzeczki, agrestu, maliny, rokitnika, leszczyny. 

Przeczytaj także: Jakie krzewy ozdobne trzeba przycinać i kiedy? 

Co zrobić z obciętymi gałęziami? 

Jeżeli zimowe przycinanie drzew i krzewów już za tobą, zapewne dysponujesz teraz stertą gałęzi. Co z nimi zrobić? Sposobów na pozbycie się obciętych gałęzi jest kilka, jednak nie wszystkie są legalne. Warto dopilnować, by zostały one zutylizowane zgodnie z prawem. Jeżeli nie masz pomysłu, jak wykorzystać resztki po przycinaniu drzew, zapakuj je w worki i odwieź do gminnego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), wcześniej upewniając się, w którym miejscu przyjmowane są bioodpady. 

Przeczytaj także: Jakie prace wykonać w ogrodzie w lutym?

Czy obcięte gałęzie można wyrzucić do śmietnika? 

Innym sposobem na pozbycie się obciętych gałęzi zgodnie z prawem jest wyrzucenie ich. Nie chodzi jednak o przypadkowe miejsce. Takie gałęzie uchodzą za bioodpady, zatem jeżeli zgodnie z kalendarzem wywozu śmieci pod twoje drzwi niebawem zawita śmieciarka, z czystym sumieniem możesz zapakować je w odpowiednie worki lub do pojemnika i potraktować jak wszystkie inne odpady tego typu. 

Kompostowanie obciętych gałęzi 

Jeżeli masz na działce kompostownik, nie wahaj się dorzucić do niego również pozostałości po przycinaniu drzew i krzewów! Upewnij się jednak, że obcięte gałęzie pochodzą ze zdrowych roślin. Dzięki temu uzyskasz organiczny nawóz, który potem możesz wykorzystać w ogrodzie. 

Przeczytaj także: Dofinansowanie do kompostownika: kto i w jaki sposób może je uzyskać? Ile można dostać? 

Palenie gałęzi na własnej działce: co trzeba wiedzieć? 

Wiele osób po przycinaniu drzew rozważa spalenie gałęzi w ognisku. Niestety, choć to rozwiązanie może wydawać się atrakcyjne, jest niezgodne z prawem. Gałęzi ani liści nie wolno palić na działce, nawet jeżeli jest to nasze własne podwórko czy ustronny zakątek ogrodu. Powodem tego zakazu jest szkodliwy dym o nieprzyjemnym zapachu, który będzie się wydzielał podczas spalania zielonych odpadów. 

Jaki jest mandat za palenie liści i gałęzi na posesji? 

Uciążliwy dym może ściągnąć na nas kłopoty. Jeżeli bowiem ktoś wbrew prawu zdecyduje się spalić gałęzie czy liście na swojej działce, sąsiedzi, którym będzie przeszkadzał dym, mogą wezwać policję. Skargę mogą złożyć także przejeżdżający kierowcy, którym dym zmniejszy widoczność na drodze. Służby po przybyciu na miejsce mogą wystawić mandat. Jego wysokość wynosi do 500 zł.

Przeczytaj także: Szambo, kompostownik, śmietnik, studnia: jak ulokować je na działce zgodnie z przepisami?

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Odprowadzanie wody z opadów deszczu to nie tylko kolejny przepis, który muszą wypełnić właściciele nieruchomości. System gospodarowania deszczówką spełnia wiele ważnych funkcji. Dzięki niemu nie musimy martwić się o to, że cała działka będzie zalana i powstanie na niej błoto. Chodzi nie tylko o estetykę: zawilgocenie murów może wpłynąć na kondycję fundamentów, które mogą ulec odkształceniu i innym uszkodzeniom! Niewłaściwe odprowadzanie deszczówki może przyczynić się także do nierównego osiadania budynku. 

Jak prawidłowo odprowadzać wodę deszczową? 

Do prawidłowego odprowadzania deszczówki potrzebny jest system urządzeń. Jego podstawowym elementem są oczywiście rynny, które zbiorą wodę. Potrzebne będą także skrzynki rozsączające - tak nazywają się zbiorniki do odprowadzania deszczówki. Dzięki takiej instalacji możemy odprowadzać wodę do gruntu, pamiętając, by trafiała na teren nieutwardzony i była rozprowadzana po jak największej powierzchni. 

Deszczówkę można także odprowadzać do zbiornika i magazynować na własne potrzeby. Przyda się np. do podlewania, mycia samochodu czy napełniania oczka wodnego. Wówczas potrzebny jest specjalny zbiornik retencyjny, ustawiony w dowolnym miejscu na powierzchni działki lub wkopany w ziemię. 

Trzecim dopuszczalnym sposobem na radzenie sobie z deszczówką jest odprowadzanie jej prosto do stawu lub oczka wodnego, znajdującego się na działce. W tej sytuacji należy pamiętać o tym, by monitorować poziom wody w zbiorniku. 

Przeczytaj także: Szambo, kompostownik, śmietnik, studnia: jak ulokować je na działce zgodnie z przepisami?

Gdzie nie wolno odprowadzać deszczówki? 

Kwestię odprowadzania wody deszczowej regulują również odpowiednie zakazy. Planując system zarządzania deszczówką, należy pamiętać, że nie wolno odprowadzać jej na: 

• ulice, 
• drogi publiczne, 
• chodniki, 
• sąsiednie działki, 
• do sieci kanalizacyjnej. 

Będą kontrole odprowadzania deszczówki! Co sprawdzą urzędnicy? 

Upoważnieni urzędnicy mają prawo sprawdzić, czy system odprowadzania wody deszczowej został podłączony jak należy. W tym roku ruszyły już kontrole w kilku dużych polskich miastach, które mają na celu wykrycie ewentualnych podłączeń systemów odprowadzania deszczówki do sieci kanalizacyjnej bądź innych nieprawidłowości. 

Jaka kara grozi za nieprawidłowe odprowadzanie wody deszczowej? 

Jeżeli kontrolerzy wykażą, że woda z opadów odprowadzana jest niezgodnie z prawem, wezwą pisemnie właściciela posesji do naprawienia tego błędu. Posiadaczowi nieruchomości w takiej sytuacji grozi również grzywna, i to niemała. Mandat może wynieść do 10 tys. zł, a wykrycie nielegalnego podłączenia do sieci kanalizacyjnej dodatkowo może poskutkować odcięciem od niej całego budynku.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Gdy z nieba sypią się śnieżynki, trudno uwierzyć w to, że śnieg może być niezwykle ciężki. Jednak w rzeczywistości właśnie tak jest! 1 m3 śniegu może ważyć 200 kg. Im bardziej mokry jest opad, tym więcej waży - jego waga może dojść nawet do 700-800 kg! Lód także jest bardzo ciężki. 1 m3 lodu może ważyć 900 kg. Nic więc dziwnego, że zaniedbanie odśnieżania może doprowadzić do katastrofy! 

Kto musi usuwać śnieg i sople z dachu? 

Obowiązek usuwania śniegu oraz wiszących sopli z dachu spoczywa na właścicielach nieruchomości bądź osobach, które zarządzają budynkiem. Nakłada go na nich prawo budowlane, w którym znajdziemy następujący zapis: 

"Zarządca nieruchomości jest zobowiązany zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury.” 

Przeczytaj także: Rozgrzewanie auta, nieodśnieżony samochód, kulig: za co kierowca może dostać mandat zimą?

Czy zimą odbywają się kontrole nieodśnieżonych dachów? 

Aby zapobiegać katastrofom budowlanym, zimą przeprowadzane mogą być kontrole dachów pod kątem ich odśnieżenia. Uprawnione do przeprowadzenia takich kontroli są Straż Miejska, Ochotnicza Straż Pożarna oraz Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. GUNB najczęściej sprawdza dachy wielkopowierzchniowe, w tym dachy hal fabrycznych czy magazynowych, jednak strażnicy miejscy lub strażacy mogą skontrolować domy jednorodzinne. Ich wizyty można się spodziewać po obfitych opadach śniegu lub w sytuacji, gdy otrzymają zgłoszenie o ewentualnym niebezpieczeństwie. Właściciel lub zarządca musi wpuścić kontrolerów - inaczej naraża się na karę w postaci grzywny. 

Kto może usuwać zwisające z dachu sople? 

Gdy śnieg zacznie się topić, ale wciąż chwytają mrozy, na skraju dachu mogą pojawić się sople. Ich długość może być różna. Długie sople mogą stanowić zagrożenie dla mieszkańców, przechodniów, ale także ich własności - np. samochodów zaparkowanych w pobliżu. Z tego powodu na właścicielu budynku spoczywa obowiązek ich usunięcia. Nie jest to zadanie, które można zlecić straży pożarnej - strażacy usuną tylko takie sople, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi – jednak można wynająć firmę, która profesjonalnie się tym zajmuje. Właściciel nieruchomości może także ostrożnie zrobić to sam, wchodząc na dach lub strącając sople z ziemi. Zaniedbanie wiszących sopli może poskutkować mandatem w wysokości od 20 do 500 zł. 

Przeczytaj także: Czy za śliski i nieodśnieżony chodnik właściciel nieruchomości może dostać karę?

FOTO: Envato Elements

Mandat za nieodśnieżony dach 

W przypadku nieodśnieżonego dachu kary są bardziej surowe. Mandaty zaczynają się od 500 i sięgają do 1000 zł. Jeżeli jednak właściciel nadal nie usunie śniegu z dachu, sprawa może trafić do sądu. W takiej sytuacji grzywna może wzrosnąć do 5000 zł, a w skrajnych przypadkach zamienić się w karę pozbawienia wolności od 3 do 5 lat. 

Kto płaci odszkodowanie za zimowe wypadki? 

Jeżeli dojdzie do wypadku w wyniku osunięcia się zwałów śniegu z dachu bądź spowodowanych spadającymi soplami, poszkodowany może wstąpić na drogę sądową i starać się o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu lub mieniu. Wówczas do jego zapłacenia zobligowany może być właściciel lub zarządca nieruchomości, który nie zadbał na czas o zabezpieczenie dachu w odpowiedni sposób.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Zmiany w przepisach, dotyczące między innymi ogrzewania domów drewnem, które weszły w życie 1 stycznia 2024, są związane ze stopniowym wdrażaniem w Polsce ustaw antysmogowych. Od początku tego roku nowe regulacje prawne obowiązują w kilku województwach: 

• zachodniopomorskim, 
• kujawsko-pomorskim, 
• wielkopolskim, 
• dolnośląskim, 
• śląskim, 
• lubelskim, 
• świętokrzyskim, 
• podkarpackim. 

Nie wolno tam między innymi używać pieców pozaklasowych. Część województw wprowadziło także dalsze kroki, zmierzając ku eliminowaniu smogu w okresie zimowym. Wśród nich jest zakaz spalania konkretnych substancji. 

Jakim drewnem nie wolno palić w piecu od 2024 roku? 

Zakaz palenia w piecu konkretnymi substancjami ma na celu wyeliminowanie stosowania paliw stałych najgorszej jakości, które znacznie przyczyniają się do powstawania smogu i zatruwania środowiska. Takie regulacje prawne wprowadzono od 2024 między innymi na terenie województwa wielkopolskiego. Na liście zakazanych opałów znalazły się: 

• bardzo drobny miał lub węgiel brunatny, 
• flotokoncentrat, 
• drewno o wilgotności większej niż 20 proc. 

Dlaczego nie wolno spalać wilgotnego drewna? 

Zalecenia, by nie spalać drewna o wilgotności przekraczającej 20 proc., nie są niczym nowym. Wiele samorządów już w poprzednich latach sugerowało, by szczególnie zatroszczyć się o jakość opału. Okazuje się bowiem, że wilgoć zmniejsza wartość opałową drewna - część energii przekierowuje się na odparowanie wody. Palenie wilgotnego drewna może poskutkować także emitowaniem trujących substancji do atmosfery, bowiem taki opał pali się w niższej temperaturze i reakcja spalania nie przebiega dokładnie tak, jak powinna. 

Czy za palenie mokrym drewnem można dostać mandat? 

Osoby, które liczą na to, że podczas ewentualnej kontroli pieców zapewnią kontrolera, iż używają wyłącznie suchego drewna, mogą się rozczarować: to nie wystarczy. W gminach, w których wprowadzono przepisy antysmogowe, które wyraźnie zakazują palenia w piecu drewnem o wilgotności powyżej 20 proc., za łamanie tego zakazu można dostać pouczenie lub mandat. Służby rzadko decydują się na tę pierwszą możliwość, zatem osoby, które ogrzewają dom wilgotnym drewnem, powinny liczyć się z możliwą karą pieniężną w wysokości do 500 zł. 

Po jakim czasie drewno nadaje się do palenia? 

Aby pozbyć się wody z drewna, należy je sezonować, czyli po prostu dać mu dobrze wyschnąć po ścięciu. Ten proces jest czasochłonny. Suszenie powinno trwać co najmniej 6 miesięcy, jednak najlepiej odczekać około 2 lata. Kupując drewno, warto poprosić sprzedawcę o certyfikat jego jakości - dzięki temu możemy dowiedzieć się wszystkiego o parametrach spalanego surowca, a w razie kontroli z łatwością udowodnimy, że nie łamiemy prawa.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wokół fajerwerków w noc sylwestrową od lat toczy się burzliwa dyskusja. Zgodnie z prawem, tej nocy można bowiem strzelać sztucznymi ogniami. Warto jednak pamiętać, że choć jest to legalne, w ten sposób krzywdzimy zwierzęta, nie tylko domowe. Zwolnienie z zakazu strzelania fajerwerkami obejmuje sylwestra i nowy rok. Jeżeli zechcemy przetestować sztuczne ognie wcześniej lub pozbyć się zapasu w pierwszych dniach stycznia, musimy liczyć się z karą w maksymalnej wysokości 5000 zł. 

Kiedy można dostać mandat za fajerwerki w sylwestra? 

Osoby, które obiecują sobie, że w ostatni wieczór roku wystrzelą rekordową ilość fajerwerków, powinny uważać. Jeżeli sztuczne ognie będą zbyt hałaśliwe, policja może zainterweniować i wręczyć strzelającemu mandat – nie za samo używanie fajerwerków, ale za generowanie hałasu. Taka kara wynosi 500 zł. Jeżeli sprawa trafi do sądu, miłośnik sztucznych ogni może otrzymać grzywnę w maksymalnej wysokości 5000 zł. 

Jaki mandat grozi za strzelanie petardami? 

Tradycyjnie witaniu nowego roku towarzyszy sporo hałasu. Tej nocy wolno używać nie tylko fajerwerków, ale również petard. Podobnie jak w przypadku sztucznych ogni, nie warto przesadzać. Za huk petard także możemy być ukarani mandatem w wysokości 500 zł. 

Huczna impreza w sylwestra: za co można dostać mandat? 

Sylwester kojarzy się z wyjątkową kreacją, smacznym jedzeniem oraz fajerwerkami i głośną muzyką. Jednak ci, którzy tej nocy chcą zaszaleć, muszą pamiętać o tym, że mogą narazić się na mandat. W sylwestrowy wieczór, tak jak w każdy inny, obowiązuje art. 51 Kodeksu wykroczeń: "Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". 

Policja lub straż miejska mogą wkroczyć na imprezę, która wymknęła się spod kontroli, i ukarać hałasujących mandatem w wysokości 500 zł. Jeżeli hałasy po interwencji służb nie ustaną, ich sprawcy muszą liczyć się z ograniczeniem wolności lub aresztem! 

Czy w sylwestra obowiązuje cisza nocna? 

Noc to czas odpoczynku, jednak noc sylwestrowa stanowi wyjątek - wówczas większość z nas czuwa co najmniej do północy, a niektórzy nawet do rana. Wobec tego co z ciszą nocną? Również i tutaj nie ma wyjątków. Cisza nocna nie jest formułą umocowaną prawnie – to umowne i zwyczajowo przyjęte zjawisko poszanowania czasu odpoczynku. W związku z tym w sylwestra ani w inny dzień nie można dostać kary za zakłócanie ciszy nocnej. Jednak jeżeli chcemy odpocząć, a przeszkadza nam w tym hałaśliwa impreza w sąsiedztwie, mamy prawo wezwać służby, powołując się na cytowany powyżej art. 51 Kodeksu wykroczeń, dotyczący zakłócania spokoju.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

W legalny sposób można pozyskać choinkę na Boże Narodzenie, wycinając ją na terenie własnej działki. Należy jednak pamiętać, że ścięcie bożonarodzeniowego drzewka podlega dokładnie takim samym przepisom, jak usuwanie wszystkich innych drzew z posesji. Oznacza to, że aby proceder ten był w pełni zgodny z prawem, w konkretnych przypadkach trzeba go zgłosić. Od tej reguły istnieją wyjątki. Warto się z nimi zapoznać, by nie narazić się na złamanie przepisów i konieczność zapłacenia kary. 

Więcej przeczytasz w naszym artykule: Wycinka choinki z własnej działki – czy jest legalna? Kiedy grozi kara? 

Czy można wyciąć choinkę z własnego lasu? 

Wielu Polaków, zwłaszcza tych mieszkających na wsi, posiada własny las, często obsadzony również drzewami iglastymi. Wydawać by się mogło, że można tam wycinać choinki do woli, jednak w rzeczywistości tak nie jest. Nawet lasy prywatne podlegają kontroli, zatem trzeba uzyskać zgodę odpowiednich organów na wycinkę. Zwykle udzielają jej Lasy Państwowe, które poinstruują także o tym, ile drewna można wyciąć w ciągu 10 lat, jakimi cięciami to zrobić oraz kiedy i w jaki sposób uzupełnić drzewostan. Z leśnictwa uzyskamy także świadectwo legalności pozyskania drewna. Bez niego można wpaść w tarapaty, bowiem jeżeli podczas przewożenia choinki z lasu do domu złapie nas policja, wyjaśnienie, że wycięliśmy choinkę na własnym terenie może być trudne do udowodnienia. 

Wycinka choinek w lesie: czy to legalne? 

Osoby, które nie przedstawią służbom świadectwa legalności pozyskania drewna bądź spróbują wyciąć choinkę w lesie będącym cudzą własnością albo należącym do Lasów Państwowych, muszą liczyć się z konsekwencjami prawnymi. Ścinanie choinek w lesie bez zezwolenia jest nielegalne i surowo karane. Sprawca może otrzymać grzywnę w maksymalnej wysokości 5000 zł. 

Jak legalnie pozyskać choinkę z lasu? 

Ci, którzy marzą o żywej, pachnącej lasem choince, mają wiele możliwości, by zdobyć ją do swojego domu w legalny sposób. Lasy Państwowe oferują bowiem sprzedaż drzewek. Taka opcja jest całkowicie zgodna z prawem, a przy tym dosyć atrakcyjna dla portfela: ceny choinek zaczynają się już od około 36 zł. 

Przeczytaj więcej: Chcesz już ubrać świąteczne drzewko? Zobacz, ile kosztują choinki w grudniu 2023 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. pixabay

Odpowiedni wniosek należy złożyć w urzędzie miasta lub gminy. Jeśli drzewa lub krzewy z nieruchomości są wpisane do rejestru zabytków, to należy złożyć wniosek do wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków. Wzór wniosku znajduje się na stronach internetowych urzędów miast lub gmin. Uwaga! Drzewo lub krzewy można usunąć dopiero po uzyskaniu zezwolenia. Dlatego też należy odpowiednio wcześniej złożyć wniosek. Najpewniej urzędnik wcześniej uzgodni termin oględzin działki, aby sprawdzić, czy usunięcie drzewa lub krzewów narusza zakazy obowiązujące w naszym kraju, np. w stosunku do chronionych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów. To sytuacje, gdy m.in. usuwane drzewa są jednocześnie siedliskiem chronionych owadów. Urząd w zezwoleniu może nakazać wykonanie nasadzenia zastępczego, określając miejsce nasadzeń, liczbę drzew, gatunek i termin. Urząd może także wskazać przesadzenie drzewa lub krzewu.

Kiedy można wyciąć choinkę z własnej działki bez zezwolenia?

Wycinka choinki bez dodatkowych formalności i zgłaszania, oczywiście jeśli rośnie na naszej działce, jest możliwa, gdy obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nad ziemią nie przekracza 50 cm. Ponadto cel wycinki nie może być handlowy, drzewko powinno stanąć w mieszkaniu właściciela posesji. To sytuacja, kiedy nie musimy składać żadnych dokumentów.

Kiedy nie potrzeba zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu?

Wniosku nie trzeba składać w m.in. przypadku:

• drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm od ziemi nie przekracza:

- 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego,

- 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,

- 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew,

• krzewu albo krzewów rosnących w skupisku, jeśli zajmują powierzchnię mniejszą niż 25 m2,
• drzew lub krzewów rosnących na działce osoby fizycznej, usuwanych na cele niezwiązanie z prowadzeniem działalności gospodarczej,
• drzew lub krzewów owocowych – chyba, że znajdują się one terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni,
• drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego,
• drzew lub krzewów należących do inwazyjnych gatunków obcych (IGO) stwarzających zagrożenie dla Unii lub IGO stwarzających zagrożenie dla Polski,
• drzew lub krzewów złamanych lub przewróconych.

Wycięcie choinki na święta z działki – czy wniosek jest niezbędny?

W przypadku choinek zezwolenie jest potrzebne, gdy jej obwód przekracza 50 cm.

Ceny choinek

Chcesz już ubrać świąteczne drzewko? Zobacz, ile kosztują choinki w grudniu 2023

Jakie są kary za wycinkę choinki bez zezwolenia?

Kary za wycięcie drzewa niezgodnie z prawem nakłada prezydent miasta, burmistrz lub wójt, np. za usunięcie drzewa wymagającego pozwolenia, mimo sprzeciwu samorządu, czy w przypadku zniszczenie krzewu lub drzewa. – Kara za usunięcie drzewa lub krzewu wynosi dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Jeśli usunięcie drzewa lub krzewów jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, to urząd ustali karę pieniężną w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było – czytamy na biznes.gov.pl

oprac. Angelika Drygas

Fot. Envato elements

Źródło: biznes.gov.pl

Przepisy nie pozostawiają w tej sprawie wątpliwości. O dobry stan chodnika oraz podjazdu wzdłuż działki musi troszczyć się posiadacz nieruchomości. Decyduje o tym Kodeks wykroczeń, w którym czytamy: 

"kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości, nie wykonuje swoich obowiązków lub nie stosuje się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego i zwalczania chorób zakaźnych, podlega karze grzywny do 1500 złotych albo karze nagany". 

Kto powinien posprzątać po odśnieżaniu dróg? 

Po solidnych opadach śniegu na drogach szybko powinny pojawić się odśnieżarki. Zapewnienie przejezdnych dróg to zadanie samorządów. A co w sytuacji, gdy śnieg z ulicy zostanie zepchnięty na chodnik? Wówczas to także samorząd powinien go usunąć, podobnie jak błoto czy lód. Jednak gdy chodnik będzie zaśnieżony i zaniedbany, to właśnie gmina ma prawo nałożyć karę. 

Przeczytaj także: Do 3 tys. zł mandatu za nieodśnieżony samochód. Za co jeszcze można dostać karę?

Odpowiedzialność za płynność ruchu w zimowych miesiącach dzieli się więc między samorząd i właścicieli nieruchomości. Warto zapoznać się z lokalnymi przepisami, bowiem zdarza się, że w wyjątkowych miejscach władze biorą na siebie odśnieżanie włącznie z chodnikami. To jednak rzadkie przypadki, zwłaszcza na wsi. 

Jaki mandat grozi za nieodśnieżenie chodnika? 

Zgodnie z cytowanym powyżej zapisem z Kodeksu wykroczeń, właściciel nieruchomości, który unika odśnieżania chodnika, może otrzymać grzywnę w maksymalnej wysokości 1500 zł. Najczęściej służby zaczynają od niższych mandatów - zazwyczaj jest to 500 zł. Jeżeli jednak chodnik pozostanie nieodśnieżony, kolejne sankcje mogą być surowsze. 

Przeczytaj także: Śnieg pokrył fotowoltaikę – czy należy odśnieżać panele?

Wypadek na nieodśnieżonym chodniku? Właściciel zapłaci odszkodowanie 

Niestety, nieodśnieżony czy oblodzony chodnik może przyczynić się do poważnego wypadku. Wystarczy chwila nieuwagi, by się przewrócić, a w najgorszym razie nawet złamać rękę lub nogę. W takiej sytuacji również główna odpowiedzialność spoczywa na właścicielu nieruchomości, który nie zadbał o właściwy stan chodnika. Poszkodowany ma prawo domagać się sprawiedliwości. Jak pokazują przypadki z polskich sądów, zwykle wina zostaje udowodniona i oskarżony właściciel działki musi zapłacić odszkodowanie. Jest ono o wiele większe niż mandat za nieodśnieżenie chodnika. Odszkodowania cywilne za złamanie kości na oblodzonym chodniku wahają się od 20 do 80 tys. zł! 

Kary za nieodśnieżenie dachu 

Równie niebezpieczne, co oblodzony chodnik, mogą być góry śniegu, które zalegają na dachu. Tę część domu także należy odśnieżać i to również leży w zakresie obowiązków właściciela posesji. Osoby, które nie wywiążą się z tego zadania, mogą otrzymać mandat w wysokości 500 zł, a w skrajnej sytuacji mogą być ukarane rokiem pozbawienia wolności. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. pixabay

Kontrole szamb i przydomowych oczyszczalni ścieków przeprowadzane są po to, by sprawdzić, czy ich właściciele spełniają wyznaczone normy i nie łamią przepisów. Chodzi także o zachowanie czystości środowiska. Przeprowadzone przez NIK kontrole wykazały, że 80 proc. nieczystości komunalnych trafia do środowiska bez wcześniejszego oczyszczenia. Stanowi to zagrożenie dla ekosystemu. Kontrole mają zatem również charakter edukacyjny – ich dodatkowym celem jest informowanie o tym, że niechcący możemy przyczyniać się do degradacji środowiska oraz zachęcanie do podłączania się do kanalizacji. 

Kiedy będą przeprowadzane kontrole szamb i oczyszczalni? 

Nowelizacja ustawy Wody Polskie z lipca 2022 roku nałożyła na samorządy obowiązek wzmożonej kontroli szamb i oczyszczalni ścieków przy domach jednorodzinnych. Wizyty uprawnionych kontrolerów mogą spodziewać się mieszkańcy domów jednorodzinnych, które nie są podłączone do sieci kanalizacyjnej. Część z tych kontroli już się odbyła. Ich pierwszy etap ma potrwać do sierpnia 2024. Kolejny planowany jest na rok 2026. 

Co jest sprawdzane podczas kontroli szamba i domowej oczyszczalni? 

Wyznaczeni przez samorząd lokalny kontrolerzy podczas wizyty w danym domu będą skupiali się na następujących aspektach: 

• stan techniczny szamba – czy zbiorniki są szczelne i w pełni funkcjonalne; 
• regularność opróżniania szamb i osadników w przydomowej oczyszczalni ścieków; 
• umowy na wywóz nieczystości - na prośbę kontrolerów właściciel nieruchomości musi okazać aktualną umowę na wywóz nieczystości; 
• rachunki za wywóz ścieków. 

Czy kontrolerów szamba i oczyszczalni trzeba wpuścić? 

Kontrole szamb i przydomowych oczyszczalni ścieków przeprowadzane są przez urzędników z samorządu, wspieranych przez dysponującym specjalnym sprzętem rzeczoznawców. Właściciel nieruchomości jest zobowiązany do tego, by umożliwić im przeprowadzenie kontroli. Jeżeli odmówi wyznaczonym osobom wstępu na teren swojej działki, mogą oni wezwać policję, która ukarze niechętnego kontrolom właściciela nieruchomości mandatem w wysokości do 5000 zł. 

Jaka kara grozi za nieprawidłowości podczas kontroli? 

Wpuszczenie urzędników i rzeczoznawców na teren nieruchomości i umożliwienie im przeprowadzenia kontroli nie jest jednoznaczne z uniknięciem mandatu. Celem kontroli jest wykazanie nieprawidłowości. Jeżeli okaże się, że w danym gospodarstwie domowym brakuje wymaganych dokumentów lub ścieki odprowadzane są nielegalnie – na przykład wylewane na pole, łąkę czy do zbiornika wodnego – kontrolerzy nałożą karę. Mandat może mieć maksymalną wysokość 500 zł. Jeżeli jednak sprawa trafi do sądu, ostateczna wysokość nałożonej grzywny to może być nawet 5000 zł. 

Co więcej, jeżeli w danej wsi działa system kanalizacyjny, mieszkańcy są zobowiązani do tego, by się do niego podłączyć. Jeżeli odmówią, mogą zostać ukarani dużo wyższą karą - jej maksymalna wysokość to 50 tys. zł! 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Dlaczego Polacy nie spisują ostatniej woli?

Wiele osób swoją decyzję argumentuje tym, że ma jeszcze czas na wykonanie takiego zapisu. Warto wiedzieć jednak, że pisanie testamentu na szybko, np. przed operacją czy zabiegiem można z łatwością podważyć i obalić. Tymczasem planowanie przyszłości jest rozsądnym zachowaniem pozwalającym zabezpieczyć interesy najbliższej rodziny. Takie postepowanie to nie tylko przezorność, ale przeciwdziałanie konfliktom. Najlepiej sporządzić testament w sytuacji najlepszego zdrowia i dobrego samopoczucia.

Dziedziczenie ustawowe

Kto ma prawo do spadku i jaka jest kolejność dziedziczenia?

Z badania Research Collective za pośrednictwem agencji Newseria Biznes, dowiadujemy się, że osoby, które sporządziły testament i skorzystały z usług notariusza stanowią 70 proc., testament własnoręczny sporządziłoby 41 proc., natomiast aż 30 proc. ankietowanych uważa, że testament w formie notarialnej jest za drogi.

Testament spisany własnoręcznie

Testament spisany bez udziału notariusza jest zgodny z prawem i ma moc prawną, jednak musi być napisany odręcznie. Dawid Rejmer rekomenduje sporządzenie testamentu w formie notarialnej i wpisanie go do rejestru notarialnego. Koszt to ok. 100–300 zł. Korzyści niewspółmierne! Bywa tak, że testament własnoręczny może zostać zniszczony lub nikt nie wie o jego istnieniu.

Ważne: raz sporządzony testament można poddawać zmianom, należy jednak zaznaczyć, że poprzednie dokumenty przestają obowiązywać. Sporządzenie testamentu pozwala na zabezpieczenie rodziny. Dobrze spisany testament pomaga ulokować fundusze w taki sposób, aby móc uniknąć  problemów spadkowych:  – Powszechnie wydaje się, że jeżeli dziedziczy żona i dwójka dzieci, to znaczy, że żona spokojnie z tym majątkiem może wszystko dalej robić, sprzedać mieszkanie albo kupić, czyli może decydować w imieniu swoich dzieci. Tak nie jest, bo może decydować jedynie w zakresie tak zwanego zwykłego zarządu. To znaczy, że może wysłać dziecko na kolonie albo może mu kupić buty, ale nie może w imieniu tego dziecka sprzedać nieruchomości. Na to potrzebuje zgody sądu – podkreśla ekspert Kancelarii Finansowej LEX.

Testament i dziedziczenie

Nowości w prawie spadkowym. Co się zmieni w płaceniu zachowku?

Zalety spisania testamentu

Testament pomoże ulokować majątek w przypadku par żyjących w nieformalnym związku czy osób bezdzietnych. Pamiętajmy, że w tym drugim przypadku spadkobiercą jest i małżonek, i rodzice zmarłego. Nad wszystkim czuwają przepisy Kodeksu cywilnego określające kolejność dziedziczenia ustawowego: – W Polsce jest takie przekonanie, że jeżeli przykładowo mam trójkę dzieci, trzy mieszkania, to każde dostanie jedno mieszkanie. To nieprawda, bo każde z nich dostanie po jednej trzeciej każdego z tych mieszkań, co oznacza, że będą się musieli wszyscy razem porozumieć co do ich zarządzania, sprzedaży, nakładów na te mieszkania – tłumaczy dr Dawid Rejmer.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: biznes.newseria.pl

Myśliwi mogą udać się na polowanie w terenie, gdzie znajduje się obwód łowiecki. W Polsce takie obwody wyznaczone są w bardzo wielu miejscach – wykluczono z nich tereny zamieszkane, czyli miasta, wsie, osady, a także parki narodowe i częściowo rezerwaty przyrody. W innych przestrzeniach, w tym na polach i w lasach, myśliwi mogą organizować łowy bez przeszkód. 

Kto jest ważniejszy w lesie: grzybiarz czy myśliwy? 

W lesie jesienią można spotkać naprawdę wiele osób: spacerowiczów, biegaczy, grzybiarzy, myśliwych. Co istotne, przedstawiciele żadnej z tych grup nie są w lesie ważniejsi od pozostałych! Choć myśliwi mogą wydawać się grupą dominującą, ponieważ najczęściej mają ze sobą broń, nie daje im to prawa do wyrzucania z lasu kogokolwiek, nawet jeśli trwa polowanie. 

Czy grzybiarze muszą unikać terenu, gdzie odbywa się polowanie? 

Myśliwi podczas polowania mają ze sobą nabitą broń, są czujni i reagują na każdy ruch. Niestety, podczas tej aktywności dochodzi do wielu wypadków i przypadkowych postrzeleń. Ich ofiarą często są grzybiarze – pochyleni nisko przy ziemi, szeleszczący w krzakach, bywają omyłkowo wzięci za zwierzynę, zwłaszcza jeżeli spłoszona ofiara polowania uciekła w danym kierunku. Czy wobec tego grzybiarzom nie wolno wchodzić na teren, gdzie pracują myśliwi? Nie obowiązuje prawny zakaz, jednak miłośnicy grzybobrania powinni wykazać się zdrowym rozsądkiem i unikać spotkania z łowczymi. 

Czy polowanie musi być oznakowane? 

Jeżeli w lesie organizowane jest polowanie zbiorowe, organizator w ciągu 24 godzin przed jego rozpoczęciem powinien oznakować za pomocą specjalnych tablic wszystkie drogi dojazdowe, parkingi i inne miejsca, prowadzące do obszaru, gdzie będą aktywni myśliwi. Dzięki temu grzybiarze, ale także spacerowicze będą mieli świadomość, że tego terenu w określonym czasie lepiej unikać, by nie narazić się na niebezpieczeństwo. Warto zachować zdrowy rozsądek i świadomie nie wybierać okolicy, w której trwa polowanie. 

Czy można dostać mandat za zakłócanie polowania? 

W lesie wszyscy są równi, zatem grzybiarze powinni mieć prawo do zbierania grzybów w spokoju, a myśliwi do uczestniczenia w polowaniu, nie będąc niepokojonymi. Z pewnością spokojni miłośnicy grzybów czy leśnych spacerów nie muszą obawiać się, że łowczy wyrzucą ich, gdy przypadkowo zabłądzą na teren, gdzie odbywa się polowanie. Jednak jeżeli grzybiarz bądź jakakolwiek inna osoba będzie celowo zakłócała aktywność myśliwych, mają oni prawo wezwać policję, która może ukarać złośliwego miłośnika samotności w lesie.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Niestety, bardzo wielu mieszkańców wsi zna sytuację, gdy jesienią i wczesną zimą niemal nie da się pracować wokół domu czy w gospodarstwie ze względu na ciężki dym o brzydkim zapachu, wydobywający się z niejednego komina. Wystarczy dłuższa chwila na zewnątrz i kończymy z bólem głowy. Takie mogą być skutki spalania śmieci w piecu. 

Kwestia tego, co można spalać we własnym piecu, jest regulowana prawnie. Zgodnie z przepisami, bezpiecznie i bez szkody dla zdrowia można wykorzystać do ogrzewania poprzez spalanie: 

• węgiel kamienny, 
• drewno, 
• pellet, 
• ekogroszek, 
• papier i tekturę 
• brykiet drzewny, 
• odpady z gospodarki leśnej, 
• szeroko rozumianą biomasę, 
• trociny, ścinki i wióry. 

Dlaczego nie warto palić śmieciami? 

Spalanie odpadów może się wydawać tanią i wygodną alternatywą, jednak wcale takie nie jest. I nie chodzi tu tylko o ewentualny mandat, ale o koszty, jakie ponosi zdrowie nasze oraz naszych sąsiadów. Podczas spalania niektórych substancji, zwłaszcza tworzyw sztucznych, wytwarzają się związki chemiczne, które mogą wpływać na rozwój nowotworów, wywoływać kaszel, zaburzenia układu pokarmowego, podrażnienia czy alergie. 

Czy można anonimowo zgłosić palenie śmieci na wsi? 

Palenie śmieciami stanowi zagrożenie dla środowiska oraz ludzkiego zdrowia. Należy temu zapobiegać, dlatego przypadki łamania prawa można zgłaszać anonimowo do straży miejskiej, gminnej lub urzędu, zajmującego się środowiskiem. Co ciekawe, można to zrobić także drogą internetową w aplikacji mObywatel. Również wtedy zgłoszenie może być niepodpisane. 

Jaka jest kara za palenie śmieciami? 

Obok konsekwencji zdrowotnych, palący śmieciami muszą ponosić także konsekwencje prawne. W związku z tym po otrzymaniu zgłoszenia służby lub urzędnicy mają prawo je zweryfikować, wchodząc w godzinach 6-22 na teren działki, co do której zaistniało podejrzenie, że spala się tam odpady. Powinny tam zostać przeprowadzone badania, które udowodnią, czy faktycznie do tego doszło. Właściciel posesji jest zobowiązany poddać się im i okazać wszystkie wymagane przez organ kontrolujący dokumenty. 

Jeżeli kontrolerzy uznają, że na terenie danej działki są spalane odpady, nałożą na właściciela karę. W ubiegłym roku stawka mandatu wzrosła i dziś osoba, która pali śmieciami, musi zapłacić 500 zł. Jeśli sprawa trafi do sądu, osoba popełniająca wykroczenie może być ukarana grzywną w maksymalnej wysokości 5000 zł. Grozi jej także areszt do 30 dni.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements 

Liście opadłe z drzewa sąsiada, które zdobią twój trawnik, ale zarazem powodują, że ich sprzątanie się nie kończy, mogą być irytujące. 

Co z tym zrobić? Mamy złą wiadomość… Nie ma podstawy prawnej, która mogłaby nakłonić sąsiada do uprzątnięcia bałaganu stworzonego przez jego liście. Można jedynie porozmawiać z sąsiadem i uzgodnić, co w takiej sytuacji zrobicie. Jak wiadomo, rozmowy z sąsiadami kończą się jednak różnie, a to, czy sąsiad zgodzi się na sprzątanie wspomnianych liści, pozostaje wyłącznie do jego decyzji.

Kto ostatecznie musi sprzątnąć liście z naszej posesji? Sąsiedzi nie mają obowiązku sprzątania liści ze swoich drzew, które znalazły się na cudzej działce. To zadanie przypada wyłącznie właścicielowi posesji, na której znajdują się liście. Przepisy mówią o tym, że to właśnie jego obowiązkiem jest utrzymanie czystości i porządku w obrębie własnej nieruchomości.

Opadłe liście – co znajdziemy w przepisach?

W kodeksie cywilnym znajduje się zapis prawny, który dotyczy tzw. prawa sąsiedzkiego (art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121)). Artykuł prawny sugeruje, że właściciel nieruchomości musi powstrzymać się od działań, które mogą zakłócać korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. W przepisie nie ma zatem mowy o liściach sąsiada, które opadają na nasz trawnik.

Jedyny zapis, który jest korzystny dla właściciela nieruchomości, dotyczy drzew rosnących na działce sąsiada, a dokładniej – jego owoców. Jeśli owoce przechodzą z sąsiedniego gruntu na naszą posesję, mamy prawo do zebrania ich oraz do obcinania gałęzi i korzeni drzewa (art. 150 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121))

Istnieje jednak zapis, który jasno mówi o tym, kto powinien utrzymywać porządek na posesji z przylegającym chodnikiem. Obowiązek ten spoczywa na właścicielu nieruchomości. Co dokładnie rozumie się przez utrzymanie czystości i porządku? Nie tylko musisz sprzątnąć opadłe liście, ale też usunąć śnieg, błoto oraz lód (Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r.). Warto pamiętać, że niestosowanie się do przepisów wiąże się z karą pieniężną.

Kary za niestosowanie się do przepisów o porządku na posesji

Kary to nie jedyne konsekwencje wynikające z nieutrzymywania czystości i porządku na posesji, lecz warto mieć je na uwadze. Jeśli nie sprzątniesz mokrych liści sprzed swojej posesji i przechodzień poślizgnie się – może domagać się odszkodowania od właściciela nieruchomości. Co więcej, za niesprzątnięcie zalegających na chodniku liści, można dostać mandat. Ważne jest, by liście zutylizować w legalny sposób! Spalanie liści na działce może cię kosztować nawet do 500 zł. Kiedy utylizacja liści nie należy do twoich obowiązków? Jeżeli za postój samochodów na przylegającym do twojej posesji chodniku pobiera się pieniądze, sprzątaniem i utylizacją liści powinna się zajmować gmina.

Oprac. Patrycja Lisowska

fot. envato elements

Gdzie nie można zaparkować podczas grzybobrania?

Bez względu na cel podróży, jeśli zaparkujesz w lesie samochodem, musisz się liczyć z tym, że straż miejska lub policja może wystawić ci mandat. Okazuje się, że w lesie nie wolno parkować. Zakaz dotyczy także samego wjazdu do lasu. Mówi o tym artykuł 29. ustawy o lasach.

"Ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie dozwolony jest jedynie drogami publicznymi, natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach."

Oznacza to, że samochód można zaparkować wyłącznie przy oznakowanych drogach. Jeśli dane miejsce – wjazd do lasu lub droga leśna – nie jest oznakowane w odpowiedni sposób, nie możesz tam parkować. Niestosowanie się do przepisów może grozić mandatem.

Ile wynosi mandat za parkowanie w lesie?

Leśne tereny przyciągają spacerowiczów i grzybiarzy. Żaden kierowca nie jest bezkarny. Nieważne czy zdecydujesz się na podróż motocyklem, czy samochodem – za parking na nieoznakowanym terenie dostaniesz mandat. Wysokość kary jest zależna od stopnia dewastacji zieleni. Parkowanie na nieoznakowanym terenie może cię kosztować od 20 do 500 złotych. Jeśli podczas wjazdu do lasu uszkodzisz chroniony okaz – możesz zapłacić nawet do 1000 złotych.

Mandat za podróż po lesie: czy można go nie przyjmować

Nie jesteś zobowiązany do przyjęcia mandatu za tego typu wykroczenie popełnione w lesie. Warto jednak pamiętać, że odmowa przyjęcia mandatu oznacza wizytę w sądzie. Jeśli nie masz żadnych podstaw do obrony tego zachowania, lepiej pogódź się z mandatem i przyjmij go. W innym wypadku, taka decyzja może cię wiele kosztować. Sąd może nałożyć na ciebie karę w wysokości nawet 5000 zł grzywny.

Jak często Polacy łamią prawo w lesie?

Według leśnictw w różnych regionach Polski – aż 4 na 5 wykroczeń dotyczy nieuprawnionego wjazdu do lasu. 

Przeczytaj także: W tych miejscach możesz być ukarany za grzybobranie. Sprawdź, czy zbierasz tam grzyby!

Oprac. Patrycja Lisowska

fot. envato elements

Kary za użytkowanie kominka brzmią bardzo groźnie. Nie ma jednak potrzeby martwienia się na zapas. Kominki nie zostały zdelegalizowane, a jedynie określono zakres ich użytkowania w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE, zwanej “Ekoprojektem”, którą wprowadzono w ramach walki z zanieczyszczeniem powietrza i smogiem. W związku z tym kominki mogą być użytkowane i montowane w nowych domach, jednak warto pamiętać, że powinny one spełniać określone kryteria. 

Jakie kryteria powinien spełniać kominek? 

Unijna dyrektywa, określana jako “Ekoprojekt”, reguluje normy, które powinien spełnić kominek, by mógł być użytkowany. Są to głównie normy emisji substancji wydzielających się podczas spalania. 

Aby można było regularnie używać kominka, powinien on emitować nie więcej niż: 

• 40 mg/m3 pyłów zawieszonych PM;  
• 120 mgC/m3 zanieczyszczeń organicznych w formie gazowej;  
• 1500 mg/m3 tlenku węgla;  
• 200 mg/m3 tlenku azotu. 

Co więcej, kominek powinien także spełniać określone wymogi dotyczące efektywności energetycznej. W przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania mowa o 79 proc. w przypadku ogrzewania pelletem oraz 65 proc. w przypadku innych paliw. Z kolei dla kominków z otwartą komorą spalania minimalna efektywność energetyczna wynosi 30 proc. 

Czym wolno palić w kominku? 

Ze względu na szkodliwe substancje, które wydzielają się podczas spalania i zatruwają powietrze oraz środowisko, nie każdy materiał nadaje się do spalenia w kominku. Do tego celu można wykorzystać: 

• nieimpregnowane i sezonowe drewno, 
• pellet, 
• brykiet drzewny, 
• wysokiej jakości węgiel kamienny. 

Zakazane są z kolei: 

• kolorowe papiery, 
• materiały sztuczne, 
• węgiel brunatny, 
• miał i muł węglowy, 
• śmieci. 

Gdzie obowiązuje zakaz palenia w kominku? 

Zgodnie z unijnym “Ekoprojektem”, jeżeli w sezonie grzewczym przydarzą się tak zwane dni smogowe, czyli dni kiedy zanieczyszczenie pyłem przekracza 50 μg/m3, zakazuje się palenia w kominkach. Jedyny wyjątek stanowią gospodarstwa domowe, w których kominek jest jedynym źródłem ogrzewania. 

W niektórych regionach Polski obowiązują dodatkowe zakazy palenia w kominku. Wprowadzono je między innymi na terenie Krakowa, gdzie jest to całkowicie zabronione. Z kolei w części woj. mazowieckiego obowiązuje zakaz palenia w kominku od kwietnia do końca grudnia, czyli przez 250 dni w roku. 

Jaka kara grozi za złamanie zakazu palenia w kominku? 

Troska o czyste powietrze dotyczy wszystkich, więc za złamanie zakazu palenia w kominku grożą kary. W tej sytuacji osoba, która łamie przepisy opisane w “Ekoprojekcie”, musi liczyć się z koniecznością zapłacenia mandatu w wysokości od 500 do nawet 5000 zł. W skrajnych przypadkach, gdy posiadacz kominka będzie utrudniał przeprowadzenie kontroli bądź próbował udaremnić karę, może nawet trafić do aresztu.

źródło: deccoria

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Nie tylko zapaleni grzybiarze muszą zdawać sobie sprawę z tego, że w lasach nie można robić wszystkiego. Zabronione jest między innymi wchodzenie na określone tereny, w których obowiązuje stały lub okresowy zakaz wstępu, oznaczone tablicą z napisem „zakaz wstępu”, naruszanie ostoi zwierzyny czy zapuszczanie się na tereny wojskowe. Z kolei chcąc skorzystać z darów lasu, musimy pamiętać o tym, że część z nich jest pod ochroną. Nawet te, które mogłyby wydawać się powszechne i mało znaczące, jak niewielkie gałęzie czy mech, pozostają pod nadzorem leśniczego i nie można ich samowolnie zbierać w lesie. 

Przeczytaj także: W tych miejscach możesz być ukarany za grzybobranie. Sprawdź, czy zbierasz tam grzyby! 

Czy w lesie można zbierać gałęzie na opał? 

Jeżeli nie dysponujemy lasem, który znajduje się w obrębie naszej działki lub jest naszą prawną własnością, musimy zachować ostrożność, chcąc zbierać tam gałęzie, chrust czy mech. Nawet jeżeli te leśne dary są nam potrzebne, nie wolno ich gromadzić bez wiedzy i zgody leśniczego. 

“Leżące w lesie drewno nie może zostać zabrane bez zgody i wiedzy leśniczego. Podobnie nie można samodzielnie wycinać gałązek na stroik, zbierać mchu czy porostów na wianki lub stroiki, czy pozyskiwać chrustu brzozowego na miotły” - informują Lasy Państwowe. 

Oznacza to, że nawet jeżeli planowaliśmy zebrać zapas gałęzi na opał spośród tych leżących na ziemi, nie możemy zrobić tego samowolnie pod groźbą kary. 

Jaka jest kara za zbieranie gałęzi w lesie? 

Spryciarze, którzy chcieliby zaoszczędzić na opale, ogrzewając dom zebranymi w lesie gałęziami, powinni dwa razy się zastanowić. Wysokość mandatu, który grozi za samowolne zbieranie gałęzi czy chrustu w lesie, może okazać się wyższa niż koszty zakupu opału u leśniczego! Zabieranie drewna z lasu jest traktowane jako kradzież, a wysokość kary jest uzależniona od wartości skradzionego materiału. Jeżeli nie przekracza ona 500 zł, złodziej może trafić do aresztu, więzienia lub zapłacić grzywnę w wysokości do 5 tys. zł. Dodajmy, że cena za metr sześcienny chrustu waha się w polskich leśniczówkach między 30-50 zł, zatem nie warto narażać się na surową karę. 

Nieco łagodniej traktowani są ci, którzy zbierają w lesie mech czy szyszki lub niszczą drzewa. 

"Kto w nie należącym do niego lesie zbiera gałęzie, korę, mech, ściółkę, szyszki, obdziera korę, łamie gałęzie itd. podlega karze grzywny do 250 zł" — podaje art. 153 § 1 kodeksu wykroczeń. 

Chcesz zebrać drewno w lesie? Zacznij od wizyty u leśniczego 

Samowolne zbieranie drewna w lesie jest karane, jednak nie oznacza to, że nie mamy szansy uzyskać opału z tego miejsca. Jak informują Lasy Państwowe, lokalny leśniczy może wystawić pisemne pozwolenie na pozyskanie drewna. Przy okazji udzieli także informacji o tym, w jaki sposób postępować podczas zbierania opału oraz czego w danej części lasu robić nie wolno. Wyznaczy również termin, w którym należy zebrać drewno. Dzięki takiemu dokumentowi nie zostaniemy posądzeni o kradzież.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Gdzie nie wolno zbierać grzybów?

Na terenie Polski grzybobranie jest w dużej mierze nieograniczone. Można uzbierać cały koszyk zupełnie za darmo. Istnieje jednak spis miejsc, w których zbieranie grzybów jest zakazane. Stanowi o tym ustawa o lasach.

Grzybów nie wolno zbierać:

• na obszarach chronionych – w rezerwatach i parkach narodowych,
• na uprawach do 4 m wysokości,
• w drzewostanach nasiennych i powierzchniach doświadczalnych,
• w ostojach zwierzyny,
• w źródliskach rzek i potoków,
• na terenach wojskowych.

Warto także unikać grzybobrania na prywatnych działkach. Takie działanie może zostać uznane za wtargnięcie na prywatną posesję i kradzież.

Jakie są kary za zbieranie grzybów w niedozwolonych miejscach?

Miejsca, w których obowiązuje stały lub okresowy zakaz wstępu, zgodnie z ustawą o lasach, oznaczone są tablicą z napisem „zakaz wstępu” oraz informacją o przyczynie i terminie obowiązywania zakazu.

Według ustawy o lasach, zakazy tego typu strażnik leśny może wprowadzać gdy:

• wystąpiło zniszczenie albo znaczne uszkodzenie drzewostanów lub degradacja runa leśnego;
• występuje duże zagrożenie pożarowe;
• wykonywane są zabiegi gospodarcze związane z hodowlą, ochroną lasu czy pozyskaniem drewna.

Złamanie przepisu może skutkować mandatem w wysokości do 500 złotych. Mandat wystawia strażnik leśny. Sprawa złamania zakazu może zostać skierowana do sądu.

Kara za niszczenie runa leśnego: czy grozi przy grzybobraniu?

Warto także pamiętać o art. 163 k.w.:

"Kto w lesie rozgarnia ściółkę i niszczy grzyby lub grzybnię, podlega karze grzywny albo karze nagany."

W tym wypadku sprawca wykroczenia może zostać ukarany grzywną w wysokości nawet do 5 tys. złotych.

Grzyby pod ochroną: jakie gatunki lepiej zostawić w spokoju?

Jak pisze „Rzeczpospolita”, do grzybów objętych ochroną całkowitą zalicza się 232 gatunki. Gatunki te zostały wymienione w rozporządzeniu ministra środowiska w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. Zaliczają się do nich m.in. opieńka torfowiskowa, boczniak mikołajkowy, borowik szatański i maślak trydencki. Gatunków objętych ochroną częściową jest mniej – 90. Są to, np. borowikowiec tęgoskórowy, gąska pomarańczowa czy maślak błotny. Warto zapoznać się z listą i unikać zbierania grzybów, które są objęte ochroną, ponieważ może grozić za to mandat, a w skrajnej sytuacji nałożenie przez sąd kary w wysokości nawet kilku tysięcy złotych.

Źródła: deccoria.pl; gazetaprawna.pl; rp.pl

Patrycja Lisowska

fot. envato elements

Osoby uprawnione do renty rodzinnej

Prawo do renty rodzinnej mają dzieci, które nie ukończyły 16 lat lub 25 lat w przypadku gdy się uczą:

• własne,
• drugiego małżonka,
• przysposobione.

Pieniądze przysługują także dzieciom, które stały się niezdolne do pracy przed ukończeniem 16. roku życia lub w trakcie nauki w szkole do ukończenia 25. roku życia. W przypadku, gdy potomek ukończy 25 lat na ostatnim roku studiów, prawo do renty przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

Renta rodzinna przysługuje także wnukom, rodzeństwu i dzieciom, które są przed osiągnięciem pełnoletności i zostały przyjęte na wychowanie przez zmarłego co najmniej na rok przed śmiercią (chyba że śmierć była następstwem wypadku) i nie mają prawa do renty po zmarłych rodzicach. Kiedy jeszcze? Jeśli ich rodzice żyją, ale nie mogą zapewnić im utrzymania lub gdy zmarły był ich opiekunem prawnym.

Czy renta rodzinna przysługę małżonkowi?

Wdowa, jak i wdowiec mogą ubiegać się o te pieniądze, jeśli:

• w chwili śmierci małżonka mają skończone 50 lat lub byli niezdolni do pracy;
• wychowują co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa (które nie ukończyło 16 lat, a jeśli uczy się w szkole – 18 lat) uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku;
• sprawują pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i uprawnionym do renty rodzinnej;
• ukończyli 50 lat lub stali się niezdolni do pracy nie później niż 5 lat po śmierci małżonka albo od zaprzestania wychowywania dzieci.

Pieniądze w rodzinie

Co to jest zachowek, ile wynosi i kto może go otrzymać?

Czy rozwodnicy mogą dziedziczyć rentę rodzinną?

Okazuje się, że tak. Na przykład – małżonka rozwiedziona oraz wdowa, która w chwili śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków wymaganych od wdowy, w chwili śmierci męża miała prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem sądowym lub ugodą sądową – czytamy w serwisie gov.pl. Jeśli wdowa nie spełnia żadnych tych warunków, a nie ma z czego czerpać źródeł dochodu, może ubiegać się o rentę okresową przez rok od śmierci męża. Jeśli weźmie udział w szkoleniach zawodowych, również może pobierać rentę, ale nie dłużej niż przez okres 2 lat.

Renta rodzinna – ile wynosi?

Zasada jest prosta – renta rodzinna wynosi 85% świadczenia zmarłego. Zdarza się jednak, że do puli uprawnionych jest więcej osób, w tej sytuacji procenty rosną:

• 90% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby,
• do 95% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są trzy osoby lub więcej.

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna, która może być dzielona w równych częściach pomiędzy te osoby.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: gov.pl

Rośliny, za których zasadzenie można dostać karę, należą do gatunków inwazyjnych. Są to takie rośliny oraz zwierzęta, które naturalnie nie występują w polskim ekosystemie, jednak przywędrowały tu lub zostały sprowadzone. Charakteryzują się dużą ekspansywnością i szybko rozprzestrzeniają się na nowym terenie. Ich ekspansja zagraża lokalnym gatunkom roślin i zwierząt, przyczynia się do ich wymierania oraz zmniejsza bioróżnorodność. Z tego powodu gatunki inwazyjne są niepożądanymi gośćmi w naszych ogrodach. 

Jakie zagrożenie stanową gatunki inwazyjne? 

Zmiany, jakie wyrządzą gatunki inwazyjne w ekosystemie, mogą być drastyczne i nieodwracalne. Inwazyjne zwierzęta i rośliny mogą stanowić konkurencję pokarmową, roznosić patogeny na które lokalne gatunki nie mają odporności, a nawet zmniejszać populację innych gatunków przez drapieżnictwo. W skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do szkód gospodarczych, a nawet do zagrożenia zdrowia człowieka! 

Jakie rośliny inwazyjne występują w Polsce? 

Gatunki inwazyjne podlegają klasyfikacji ze względu na swoją szkodliwość. Na liście znajdziemy wiele nazw, które doskonale znamy - niektóre z tych roślin jeszcze nie tak dawno cieszyły się ogromną popularnością, można było je spotkać w wielu ogrodach. Do roślin inwazyjnych należą na przykład: 

• kolczurka klapowana, 
• niecierpek pomarańczowy, 
• niecierpek drobnokwiatkowy, 
• rdestowiec czeski, 
• rdestowiec japoński, 
• rdestowiec sachaliński, 
• róża pomarszczona, 
• barszcz Sosnowskiego, 
• nawłoć kanadyjska, 
• klon jesionolistny, 
• robinia akacjowa, 
• sumak octowiec. 

Jakie kary grożą za sadzenie roślin z gatunków inwazyjnych? 

Uprawa roślin inwazyjnych, rozmnażanie, sprzedaż, import oraz wprowadzanie ich do środowiska naturalnego wymaga pozwolenia. Jego brak może poskutkować przykrymi konsekwencjami - nieostrożny ogrodnik może otrzymać grzywnę lub karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Jeżeli jego działanie zostanie uznane za nieumyślne, kara pozbawienia wolności może wynieść maksymalnie 2 lata. Brzmi łagodnie? Nie warto ryzykować: jeżeli zasadzimy na działce roślinę, która znalazła się na liście roślin stanowiących zagrożenie dla Unii Europejskiej i Polski, możemy zostać ukarani administracyjną karą pieniężną w maksymalnej wysokości 1 mln zł. 

Gatunki zagrażające Polsce – co jest na liście? 

Lista gatunków, które stanowią zagrożenie dla Polski, obejmuje 18 pozycji. Za złamanie zakazów, związanych z ich hodowlą lub uprawą, można zostać ukaranym wysoką grzywną. Na liście znajdują się zarówno rośliny jak i zwierzęta: 

• corbicula fluminea,
• azolla drobna (karolińska),
• bernikla kanadyjska, 
• bizon, 
• bóbr kanadyjski, 
• jeleń sika (wschodni), 
• jeleń wirginijski,
• kolcolist zachodni,  
• kolczurka klapowana,  
• niecierpek pomarańczowy, 
• rdestowiec czeski (pośredni),  
• rdestowiec japoński (ostrokończysty),  
• rdestowiec sachaliński,
• sumik karłowaty,
• wapiti,
• żółw jaszczurowaty, 
• żółw malowany,
• żółw ostrogrzbiety. 

Marzysz o sumaku w ogrodzie? Zachowaj bezpieczeństwo 

Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska, którym przysługuje prawo nałożenia kary w przypadku złamania przepisów o gatunkach inwazyjnych, zachęcają do tego, by zrezygnować z uprawy roślin, które uznane są za inwazyjne, nawet jeżeli nie znalazły się na liście odmian szczególnie zagrażających Polsce. Jeżeli jednak marzy nam się np. sumak octowiec w ogrodzie – a ta roślina jeszcze do niedawna była niezwykle popularna - można go zasadzić, ale pod warunkiem zachowania zasad bezpieczeństwa, dotyczących danej rośliny. W przypadku sumaka może wystarczyć zasadzenie go na regularnie koszonym trawniku, co pozwoli usuwać na bieżąco odrosty korzeniowe i uniemożliwi roślinie ekspansję.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Głównym zadaniem strażaków jest gaszenie pożarów. Gdy zobaczymy ogień i dym, bez żadnych wątpliwości możemy dzwonić pod 112 i domagać się interwencji, bez znaczenia, czy płonie budynek, pojazd czy obiekt na otwartym terenie (np. łąka). Straż pożarna przyjedzie również wtedy, gdy zgłosimy wypadek drogowy lub kolejowy, katastrofę techniczną, chemiczną, budowlaną i naturalną (powódź, huragan). Do obowiązków jednostek PSP należy także interweniowanie przy otwieraniu pomieszczeń, udzielanie pomocy w zakresie ratownictwa wodnego, w sytuacjach zaklinowania się ludzi lub zwierząt w miejscach trudno dostępnych oraz zagrożeń powodowanych przez niebezpieczne owady i zwierzęta w miejscach bytności ludzi. Przepisy brzmią jednoznacznie, jednak sytuacje życiowe są bardzo różne. 

Jak ocenić, czy wezwanie służb jest uzasadnione? 

Wszyscy znamy z dzieciństwa obrazek, na którym dzielny strażak zdejmuje z drzewa kota. Jednak w rzeczywistości nie zawsze zwierzak na drzewie to powód do interwencji służb. Pierwszym pytaniem, które musimy sobie zadać, gdy chcemy wybrać numer alarmowy i wezwać straż pożarną, jest: czy czyjeś zdrowie lub życie jest zagrożone? Jeżeli tak, bez wątpliwości możemy zadzwonić pod 112. Nawet jeżeli okaże się, że sytuacja wyglądała na gorszą, niż była w rzeczywistości, lub też że błędnie oceniliśmy ją pod wpływem emocji lub szoku, służby nie nałożą na nas kary - potraktują to jako nieuzasadnione wezwanie w dobrej wierze. 

Czy straż przyjedzie zlikwidować gniazdo owadów w ogrodzie? 

Straż pożarna interweniuje również wtedy, gdy w domu lub ogrodzie pojawi się gniazdo pszczół, os lub szerszeni, co na wsiach przydarza się dość często. Nie trzeba udowadniać strażakom, że jest się uczulonym na jad owadów błonkoskrzydłych i w związku z tym gniazdo stanowi zagrożenie zdrowia. Na terenach wiejskich może się zdarzyć, że wezwana jednostka Państwowej Straży Pożarnej deleguje zadanie usunięcia roju przeszkolonym druhom z OSP, jednak zgłaszający może być pewny, że dojdzie do interwencji. 

Przeczytaj także: Alergia na jad pszczoły: jak ją wykryć i wyleczyć? Jak postępować po użądleniu? 

Jaka jest kara za nieuzasadnione wezwanie straży pożarnej? 

Interwencja służb jest kosztowna i nawet przy sprawnym działaniu może pochłonąć sporo czasu. Z tego powodu całkowicie nieuzasadnione wezwanie straży pożarnej jest traktowane jako wykroczenie i grożą za nie kary. 

W kodeksie wykroczeń znajdziemy następujący zapis: 

Art. 66 § 1. Kto: 

1) chcąc wywołać niepotrzebną czynność, fałszywą informacją lub w inny sposób wprowadza w błąd instytucję użyteczności publicznej albo organ ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub zdrowia, 

2) umyślnie, bez uzasadnionej przyczyny, blokuje telefoniczny numer alarmowy, utrudniając prawidłowe funkcjonowanie centrum powiadamiania ratunkowego podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 1500 zł. 

§ 2. Jeżeli wykroczenie spowodowało niepotrzebną czynność, można orzec nawiązkę do wysokości 1000 złotych. 

Kara aresztu w tej sytuacji może wynieść 5-30 dni, z kolei ograniczenie wolności to maksymalnie miesiąc. 

W skrajnych przypadkach nieuzasadnione wezwanie służb może zostać potraktowane jako przestępstwo. W kodeksie karnym znajdziemy następujący paragraf: 

Art. 224a. § 1. Kto wiedząc, że zagrożenie nie istnieje, zawiadamia o zdarzeniu, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób lub mieniu w znacznych rozmiarach lub stwarza sytuację, mającą wywołać przekonanie o istnieniu takiego zagrożenia, czym wywołuje czynność instytucji użyteczności publicznej lub organu ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub zdrowia mającą na celu uchylenie zagrożenia, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. 

Czy za nieuzasadniony wyjazd straży pożarnej trzeba zapłacić? 

Dodatkową karą, jaką może ponieść osoba, która w nieuzasadnionej sytuacji wezwała straż pożarną, jest pokrycie kosztów wyjazdu. Należy liczyć się z tym, że rachunek wystawiony przez strażaków będzie wysoki – obejmie między innymi amortyzację kosztownego sprzętu, koszty przejazdu potężnych wozów oraz samej pracy służb.

FOTO: Envato Elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

– Jazda wierzchem i pędzenie zwierząt powinny się odbywać po drodze przeznaczonej do pędzenia zwierząt. W razie braku takiej drogi jazda wierzchem i pędzenie zwierząt mogą odbywać się po poboczu, a jeżeli brak jest pobocza – po jezdni. Zatem jadący konno, jak i prowadzący zwierzę – jest kierującym, dlatego obowiązują go wszystkie zasady ruchu drogowego, dokładnie takie, jak w przypadku kierujących np. samochodem.  

Kto może jeździć konno po drodze?

Jeśli chodzi o drogi publiczne zastosowane jest kryterium wieku – w przypadku jazdy wierzchem – 17 lat, w przypadku pędzenia zwierząt – 13 lat. Ta zasada nie obowiązuje w kontekście jazdy po drogach polnych czy wewnętrznych.

Osoby, które nie ukończyły 18. roku życia, ale mają 15 lat lub więcej, a chcą kierować pojazdem zaprzęgowym muszą posiadać kartę rowerową lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T.

Podczas jazdy konnej po drogach należy:

• stosować się do zasady ruchu prawostronnego, jak najbliżej prawej krawędzi jezdni i zachować szczególną ostrożność,
• zachować ostrożność podczas zmiany pasa ruchu i kierunku jazdy, wymijania i omijania,
• pamiętać o obowiązku sprzątania po swoich zwierzętach – w przeciwnym razie grozi mandat karny w wysokości od 50 zł do 200 zł.

Jakie zwierzę może jechać po ulicy?

Zwierzęta muszą być spokojne, niepłochliwe, zdrowe i sprawne fizycznie, poddające się jeździe. Muszą być odpowiednio przygotowane – ważna jest uprząż i uzda.

Prawo o ruchu drogowym

Jadący wierzchem powinien zadbać także o elementy odblaskowe, a zmianę kierunku ruchu ma sygnalizować ręką wyciągniętą w bok, natomiast zatrzymanie poprzez gest ręki uniesionej w górę. Ponadto, bezpośrednio jeden za drugim może jechać nie więcej niż 5 pojazdów zaprzęgowych. Odległość między piątym pojazdem a następnym nie może być mniejsza niż 200 m. Kierujący pojazdem zaprzęgowym przy wjeżdżaniu na drogę o nawierzchni twardej w miejscu, gdzie nie ma dostatecznej widoczności drogi, jest obowiązany prowadzić zwierzę za uzdę.

Czego nie może robić kierujący pojazdem zaprzęgowym?

Nie powinien przeciążać konia, jechać obok innego uczestnika ruchu na jezdni, ani pozostawiać pojazdu niezabezpieczonego przed ruszeniem. Zabrania się także jazdy pojazdem na płozach bez dzwonków lub grzechotek.

Jeździec nie może jechać:

• konno bez uzdy,
• obok innego uczestnika ruchu na jezdni
• po drodze oznaczonej znakami z numerem drogi międzynarodowej oraz po drodze, na której obowiązuje zakaz ruchu pojazdów zaprzęgowych,
• po drodze o nawierzchni twardej w okresie niedostatecznej widoczności,
• po drodze o nawierzchni twardej w wieku poniżej 17 lat.

Jeździec może prowadzić luzem tylko jedno zwierzę po swojej prawej stronie.

Nocowanie w lesie

Biwak w lesie – czy to legalne w Polsce? Jakie grożą mandaty?

Oprac. Angelika Drygas

Źródło: sip.lex.pl, lexlege.pl

fot. envato elements

Pies, zwłaszcza chodzący luzem po posesji, może wyrządzić szkody na sąsiednich działkach, np. zniszczyć ogród lub mienie czy zaatakować inne zwierzę. W takiej sytuacji, zgodnie z kodeksem cywilnym, pokrzywdzony ma prawo domagać się rekompensaty za poniesione straty. 

Jakie zwierzęta podlegają temu prawu? 

Rekompensaty za zniszczenia, do których doprowadziło zwierzę, można się domagać nie tylko w przypadku, gdy jest to pies. Pod to prawo podlegają także inne zwierzęta domowe (koty, a nawet chomiki), zwierzęta hodowlane (konie, krowy, świnie, kozy, owce itd.) oraz dzikie zwierzęta, które przebywają pod pieczą człowieka (np. w mini zoo czy hodowli). Człowiek nie ponosi jednak odpowiedzialności za dzikie zwierzęta, które nie podlegają jego pieczy. Tę kwestię reguluje prawo łowieckie. 

Kto odpowiada za zniszczenia, dokonane przez psa? 

Polskie prawo reguluje kwestię dotyczącą tego, kto odpowiada za zniszczenia, których dokonał pies. Według art. 431 § 1 Kodeksu cywilnego, kto chowa zwierzę albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody – niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. Definicja ta jest jednak dość niejasna. W praktyce sądowniczej uznaje się, że “osoba, która chowa zwierzę albo się nim posługuje” to ta sama osoba, która udziela zwierzęciu schronienia i karmi je – zatem w większości przypadków to właściciel będzie musiał pokryć szkody, wyrządzone przez pupila, nawet jeżeli czworonóg dopuścił się ich podczas spaceru z kimś innym. 

Czy można uniknąć kary za zniszczenia, których dokonało zwierzę? 

Prawo daje właścicielowi zwierzęcia możliwość uwolnienia się od konieczności zapłacenia zadośćuczynienia za szkody wyrządzone przez psa. Musi on udowodnić, że dochował należytej staranności, opiekując się zwierzęciem. Oznacza to, że właściciel musiał dopełnić wszystkich obowiązków, jakie w danych okolicznościach na nim spoczywały. Czasem jednak i to nie wystarczy, by uniknąć kary. Przepisy bowiem obejmują również sytuacje, w których czworonożny podopieczny uciekł lub się zagubił i wówczas dopuścił się szkody - wtedy także za ewentualne zniszczenia płaci jego opiekun.

źródło: Tygodnik Poradnik Rolniczy

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Telefon służbowy a urlop wypoczynkowy

Nie istnieje zapis w Kodeksie pracy nakazujący odbieranie telefonów służbowych w czasie urlopu wypoczynkowego. Takie zdarzenie poważnie zakłóciłoby odpoczynek, który ma przecież oddalić wszelkie myśli od spraw zawodowych. Zatem – pracownik nie ma obowiązku odbierania telefonu służbowego od pracodawcy podczas urlopu. Jeśli natomiast w umowie o pracę czy podpisanym przez nas regulaminie pojawia się wzmianka o obowiązku zabierania ze sobą telefonu służbowego na urlop, to niestety musimy to uczynić.

Odwołanie urlopu

Pracownik nie może być także zobligowany do pełnienia dyżuru w czasie urlopu, ani do przeglądania służbowej poczty elektronicznej. To zaprzeczałoby idei odpoczynku. Pracodawca ma jednak prawo do odwołania z urlopu pracownika (Art. 167 Kodeksu pracy) tylko wtedy, gdy jego obecność w zakładzie pracy jest niezbędna i podyktowana przez okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu.

Art.  167.  [Możliwość odwołania z urlopu]

§  1. 

 Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

§  2. 

 Pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.

Zerwane zaręczyny

Czy po zerwaniu trzeba oddać pierścionek zaręczynowy?

Jakie koszty ponosi pracodawca przez odwołanie urlopu?

Gdy dojdzie do takiej sytuacji, pracodawca musi opłacić wszystkie koszty, jakie pracownik poniósł w związku z odwołaniem z urlopu, np.

• bilety lotnicze, kolejowe,
• opłaty za benzynę,
• opłacony pobyt w hotelu,
• wykupione wycieczki,
• koszty wypoczynku rodziny, jeżeli nie mogła kontynuować urlopu.

Inny termin urlopu a prawo

Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika tylko wtedy, gdy zaistnieją bardzo ważne powody (art. 164 Kodeksu pracy) lub na wniosek pracodawcy: – Przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: sip.lex.pl

Jest „tak” dla przydomowych schronów

Bez pozwolenia na budowę będzie można stawiać nie tylko przydomowe schrony, ale także ukrycia doraźne o powierzchni użytkowej do 35 mkw. Tego samego dnia Sejm przyjął poprawki, które dotyczą m.in. zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę domów powyżej 70 m kw.

Jaka jest różnica między schronem a ukryciem?

Schrony buduje się, gdy nie ma wojny. To działanie prewencyjne, na wypadek, gdyby coś złego wydarzyło się w przyszłości. Natomiast ukrycie tworzy się i adaptuje zarówno w czasie pokoju, jak i w momencie realnego zagrożenia, np. wojny. Są to przeważnie piwnice, ziemianki, piwniczki na wino, garaże podziemne, tunele.

Piwniczka na wino jako schron

FOTO: Envato Elements

Schron – przed czym chroni?

Schron to budowla zamknięta, hermetyczna, zapewniająca ochronę przed niebezpiecznymi czynnikami rażenia. Dla przykładu schrony kategorii P, o podstawowej odporności, mają dawać bezpieczeństwo przed, m.in. falą uderzeniową, trzęsieniem ziemi, odłamkami bomb i pocisków, opadem radioaktywnym, pożarem, bronią biologiczną. Ukrycie chroni, ale nie tak skutecznie jak schron, ponieważ stanowi budowlę niehermetyczną.

Schron – z czego jest budowany?

Koszty postawienia schronu zależą od jego wielkości, wyposażenia i materiałów wykorzystanych do budowy. Ma on być także samowystarczalny, powinien więc posiadać własne źródło zasilania, wentylację, zbiornik na wodę i ścieki. Najczęściej wznosi się konstrukcje żelbetowe, wzmocnione betonem i stalą. Istotną sprawą jest dobra izolacja termiczna, która zapobiegnie tworzeniu się wilgoci, pleśni i grzybów. Zamknięcie schronu powinno być i ognioodporne, i wodoszczelne.

Koszt budowy schronu

Na stronach internetowych rozmaitych firm zajmujących się budową schronów padają różne kwoty. Koszt budowy tradycyjnego schronu, który spełnia wszystkie normy, może sięgnąć nawet 200 tysięcy złotych. Schrony atomowe są odpowiednio droższe. Jednak można wybudować tzw. ziemiankę lub piwniczkę, która będzie pełniła rolę schronu – w tym wypadku cena jest odpowiednio niższa, oscyluje w granicach 10 tys. zł. To stawki orientacyjne, każdy projekt jest indywidualny.

Schron – wyposażenie

Aby schron mógł spełniać swoje zadanie, musi być dobrze wyposażony. W poradniku Rządowego Centrum Bezpieczeństwa pt. „Bądź gotowy – poradnik na czas kryzysu i wojny”, czytamy:

– Musisz przygotować się na to, że dostęp do wody podczas kryzysu i wojny może być utrudniony. Zabezpiecz 14 litrów wody na każdego mieszkańca domu – pozwoli wam to na przetrwanie tygodnia bez bieżącego źródła. Awaryjne zapasy żywności należy przechowywać w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu. Unikaj gromadzenia produktów wymagających chłodzenia i obróbki cieplnej przy przygotowaniu. Przygotuj produkty z długą datą ważności, które można zjeść na zimno – batony, konserwy, dania gotowe (bigos, klopsy, fasolka), suche pieczywo – podają specjaliści. Należy przygotować również świece, zapałki i zapalniczki, latarki, zapas baterii, naładowane powerbanki, ładowarki. Przyda się także agregat prądotwórczy.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: Schrony.edu.pl, gov.pl

Decyzja sejmu w sprawie ustawy o zakazie sprzedaży energetyków

Jak się okazuje Sejm sprzeciwił się propozycjom Senatu, który chciał złagodzenia omawianej ustawy. Co nie spodobało się Sejmowi?

• Pomysł, aby napoje energetyczne mogły być sprzedawane w automatach w określonych miejscach, które są niedostępne dla osób poniżej 18. roku życia, np. w szkołach dla dorosłych, szkołach policealnych, jednostkach systemu szkolnictwa wyższego i przedsiębiorstwach;
• Pomysł, aby dla oznaczenia opakowań napoju energetycznego można użyć określenia "napój energetyzujący";
• Pomysł, aby produkcja lub importowanie napojów energetycznych niespełniających wymogów ustawowych w zakresie obowiązku oznaczenia opakowania jednostkowego była zagrożona jedynie grzywną do 200 tys. złotych (utrzymano także karę ograniczenia wolności, albo obie te kary łącznie).
• Pomysł, aby zakaz sprzedaży napojów energetycznych nie dotyczył napojów wyprodukowanych lub importowanych przed dniem wejścia w życie ustawy – o ile ich sprzedaż nastąpi w ciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizowanych przepisów (po upływie tego terminu napoje energetyczne, które nie będą spełniały wymogów ustawowych w zakresie ich oznaczenia będą musiałby być wycofane ze sprzedaży);
• Pomysł, aby wydłużyć vacatio legis z 1 stycznia 2024 r. do 1 lipca 2024 r. przepisów dotyczących zakazu sprzedaży i oznaczania produktów;

Sejm zgodził się natomiast z poprawką eliminującą obowiązek umieszczania na jednostkowym opakowaniu napoju energetycznego informacji w ramce zajmującej co najmniej 1/10 powierzchni opakowania.

Drogi nałóg

Papierosy tylko dla bogaczy! O ile zdrożeje paczka?

Sedno ustawy o zakazie sprzedaży energetyków niepełnoletnim

Chodzi przede wszystkim o zakaz sprzedaży napojów z dodatkiem tauryny i kofeiny osobom poniżej 18. roku życia, jak również całkowity zakaz ich sprzedaży w placówkach oświatowych i w automatach. Energetyki to środki spożywcze, w których składzie znajduje się kofeina w proporcji przewyższającej 150 mkg/l lub tauryna, z wyłączeniem substancji występujących w nich naturalnie.

Dlaczego energetyki szkodzą nieletnim?

Nikt nie ma wątpliwości, że energetyki negatywnie wpływają na zdrowie dzieci i młodzieży. Zawierają spore ilości cukru, a do tego taurynę i kofeinę, które pobudzają i są szkodliwe dla młodego organizmu. Kofeina może uzależniać. Jakie mogą być skutki picia energetyków w młodym wieku? Na przykład zaburzenia w procesie tworzenia kości, w kształtowaniu układu nerwowego, niepokojące zmiany nastroju, rozdrażnienie, zaburzenia jakość snu dzieci.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: medonet.pl

Pomiędzy lutym 2022 a lutym 2023 moc instalacji fotowoltaicznych w Polsce wzrosła o 49,6 proc. Ze względu na to, że powstaje coraz więcej tak zwanych farm fotowoltaicznych, na energię słoneczną zagospodarowywane są grunty oznaczone jako grunty rolne w rozumieniu rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków – najczęściej farmy powstają na użytkach rolnych (symbol ewidencyjny R) lub łąkach trwałych (symbol ewidencyjny Ł). 

Posłowie interweniują w sprawie przepisów dotyczących fotowoltaiki 

Grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości zainteresowała się kwestią opodatkowania gruntów, na których zlokalizowane są farmy fotowoltaiczne. 

- W ostatnich latach doszło do korzystnych dla fotowoltaiki zmian legislacyjnych, m.in. do umożliwienia lokalizacji wolnostojących elektrowni PV o mocy do 1000 kW na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytkach, lecz wprowadzone zmiany w dalszym ciągu nie nadążają za realnymi potrzebami i nie regulują wszystkich kluczowych problemów - piszą posłowie w swojej interpelacji. 

Jak opodatkowane są grunty z fotowoltaiką? 

Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Jeżeli jest na nich prowadzona działalność gospodarcza, podlegają pod podatki od nieruchomości. “Prowadzenie działalności gospodarczej” rozumiane jest z kolei jako “wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą”. 

Jaki podatek trzeba płacić od gruntów rolnych z fotowoltaiką? 

Na gruntach, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, równolegle prowadzić można także inny typ działalności, o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Jeżeli na działce znajduje się farma fotowoltaiczna, a mimo to rolnik może w ograniczonym zakresie wykorzystywać ją na potrzeby działalności rolniczej, pozostaje to bez wpływu na uznanie, że nastąpiło zajęcie jej na prowadzenie działalności gospodarczej, skoro zajęty teren jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania farmy fotowoltaicznej. Jeżeli głównym celem zagospodarowania działki jest działalność gospodarcza, w tym przypadku – farma słoneczna, podlega ona pod podatek od nieruchomości. 

Ministerstwo Finansów wyjaśnia: podatek od nieruchomości czy rolny? 

Ministerstwo Finansów następująco skomentowało obowiązujące przepisy: 

- W związku z powyższym uzasadniona jest interpretacja, zgodnie z którą cały ogrodzony teren zajęty na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej w postaci farmy fotowoltaicznej, obejmujący powierzchnię gruntu, na której znajdują się panele fotowoltaiczne, jak również infrastruktura towarzysząca oraz pasy zieleni pomiędzy jej elementami konstrukcyjnymi podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawek właściwych dla gruntów związanych z prowadzeniem tej działalności w granicach objętych ogrodzeniem, w szczególności, gdy wolne przestrzenie ogrodzonej farmy fotowoltaicznej wynikają z konieczności zachowania norm technicznych lokalizacji jej poszczególnych elementów lub są niezbędne dla zapewnienia ich obsługi. 

Resort finansów podkreślił także, że jeżeli tylko część działki jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, podatek od nieruchomości należy zapłacić tylko od tej części.

​oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Reporterzy z programu “Interwencja” przygotowali materiał, w którym przedstawiono historię państwa Haliny i Józefa Staroniów z gminy Trzeszczany pod Hrubieszowem. W ubiegłym roku małżonkowie usunęli z własnego podwórka cztery tuje, które były już spróchniałe i zagrażały ich bezpieczeństwu. Nie zgłosili tego jednak do urzędu, a to poskutkowało nałożeniem kary w wysokości 15 tys. zł! 

Sąsiedzki spór o wycinkę drzew zaowocował wysoką karą 

Tło historii spod Hrubieszowa stanowi sąsiedzki konflikt. Zdaniem pani Haliny, to mściwy sąsiad złożył zawiadomienie o niezgłoszonej wycince drzew w ramach odwetu za to, że wcześniej Staroniowie z pomocą radcy prawnego zmusili go do skrócenia świerków na działce. Sąsiad jednak argumentuje, że konflikt ciągle się od wielu lat i sprawa wycinki to zaledwie czubek góry lodowej. Niezależnie od przyczyn, skutek sąsiedzkiej niechęci jest taki, że emerytowani małżonkowie z gminy Trzeszczany muszą zapłacić kilkanaście tysięcy złotych za usunięcie spróchniałych tui. 

Sąsiedzkie spory o drzewa przy granicy działki nie są rzadkością. Jak je rozwiązać? Przeczytaj o tym w naszym artykule: Gałęzie z drzewa sąsiada wiszą nad moją działką. Co z tym zrobić? 

Ile będą musieli zapłacić emerytowani małżonkowie za wycinkę drzew? 

Pierwotnie nałożona kara w wysokości 15 tys. zł znacznie przekraczała możliwości finansowe dwojga emerytów. Odwołali się od niej do wójta, dzięki czemu udało się obniżyć mandat o połowę. Dalsza interwencja w Samorządowym Kolegium Odwoławczym przyniosła kolejną obniżkę, ponieważ urzędnicy uznali, że nie chodziło o nielegalną wycinkę, ale o niezgłoszone wycięcie drzewa z posesji, za co kara jest niższa. Urzędujący nowy wójt gminy Trzeszczany zapowiedział, że umorzy połowę kwoty, a resztę rozłoży na raty, by małżonkowie mogli spłacić mandat. Łącznie do zapłaty będą zatem mieli około 2000 zł. 

Czy każdą wycinkę drzewa na działce trzeba zgłaszać? 

Przepisy polskiego prawa nie pozostawiają wątpliwości: zgłoszenie wycinki drzewa do urzędu jest obowiązkowe, nawet jeśli jest to drzewo na prywatnej działce. Tej regule podlegają drzewa, których obwód liczony na wysokości 5 cm wynosi więcej niż: 

• 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego. 
• 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego. 
• 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. 

Wnioski o zezwolenie na wycinkę rozpatrywane są zwykle w ciągu 30 dni. W rzadkich, skomplikowanych przypadkach termin wydłuża się do 60 dni. W ciągu 3 tygodni przedstawiciele urzędu, w którym zgłasza się chęć wycięcia drzewa, powinni dokonać jego oględzin, jednak jeżeli nie pojawią się w tym czasie, nie jest to jednoznaczne z uzyskaniem zgody. 

Jak uniknąć kary za wycięcie drzewa na własnej działce? 

By uniknąć kary za wycięcie drzewa, należy zawsze z odpowiednim wyprzedzeniem zgłaszać wniosek o pozwolenie na wycinkę i oczekiwać na akceptację ze strony urzędu. W innym razie grozi nam kara, wyliczana jako dwukrotna wartość opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek obowiązujących na dany rok, podanych w obwieszczeniu Ministra Środowiska w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej.

Nie ma potrzeby uzyskania zezwolenia na wycinkę w przypadku:

• krzewu lub krzewów,
• drzew lub krzewów złamanych lub wywróconych w wyniku wypadku, katastrofy lub działania czynników naturalnych - na przykład podczas wichury lub ściętych przez bobra. Jeśli na terenie twojej posesji doszło do takiej sytuacji, musisz powiadomić gminę o planowanej wycince i poczekać na przyjazd urzędnika, który przeprowadzi oględziny i zdecyduje, czy możesz to zrobić.
• drzew: bożodrzewu gruczołkowatego (Ailanthus altissima), innych gatunków - w przypadku, gdy obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza odpowiedniej wartości,
• drzew i krzewów owocowych - jednak, jeśli rosną one na terenach zielonych, np. Bulwarach lub w pobliżu dworków udostępnionych do zwiedzania oraz nieruchomości bądź jej części wpisanej do rejestru zabytków, należy zgłosić ten fakt w urzędzie.

Przeczytaj także: Kiedy można wyciąć drzewo na własnej działce bez zezwolenia? Co się zmieniło w 2023 roku?

Zuzanna Ćwiklińska

źródło: Polsat News/Interwencja

fot. envato elements

Liczy się cel działania. W całej Polsce panuje zakaz samodzielnego palenia odpadów zielonych na działkach (w tym na ROD – Rodzinny Ogródek Działkowy), ze względu na segregację śmieci. Dlatego jeśli chcemy się ich pozbyć, jesteśmy zmuszeni wrzucić je do pojemnika BIO, dostarczyć do punktu PSZOK lub znaleźć inne zgodne z prawem rozwiązanie. Możemy wykorzystać odpady roślin w naszym ogrodzie, jeżeli nie są porażone żadnymi chorobami czy grzybami. Zróbmy z nich kompost lub w przypadku liści jesienią – okrywy na zimę czy ściółkowanie pod krzewy.

Ognisko w ogrodzie – kiedy jest to możliwe

Możemy jednak rozpalać ogniska tzw. rekreacyjne, które posłużą do pieczenia kiełbasek, ziemniaków, opiekania chleba czy pianek. Ważne jest, aby zachować przy tym ostrożność oraz postarać się o odpowiednie materiały. Nie możemy wrzucić do ognia żadnych odpadków zielonych – najlepiej zaopatrzyć się w drewno opałowe. Zapobiegnie to tworzeniu się nadmiernego dymu oraz emisji zanieczyszczeń.

Ognisko w ogrodzie 

FOTO: Envato Elements

Ognisko w ogrodzie bezpieczne i zgodne z prawem – czyli jakie?

W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów znajdują się odpowiednie regulacje, które wskazują dokładnie, w jaki sposób rozpalane ogniska są legalne i bezpieczne:

• rozpalane w odległości większej niż 100 m od granicy lasu,
• w miejscu uniemożliwiającym zapalenie się materiałów palnych,
• w odległości większej niż 10 m od miejsca omłotów i miejsc występowania palnych płodów rolnych,
• gdy nie przedostaje się na drogę, na której może ograniczać widoczność i stwarzać zagrożenie w ruchu samochodowym,
• w odległości większej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej.

Ognisko w ogrodzie a sąsiedzi

Przed rozpaleniem ogniska dobrze jest zadbać o to, żeby nie przeszkadzało sąsiadom, gdyż mają wtedy prawo do wezwania policji. Warto więc wcześniej poinformować ich o swoich zamierzeniach. Mandat, zarówno za palenie odpadów zielonych, jak i za przeszkadzanie sąsiadom wynosi 500 zł.

Ognisko w ogrodzie

Magiczne lato w ogrodzie – jak zrobić miejsce na ognisko?

​Teresa Karwacka

fot. envato elements

Źródło: sejm.gov.pl

Prace sezonowe nie są określone w kodeksie pracy. Ich charakter przyjmujemy za wyrokiem Sądu Najwyższego, w którym uznano, że jest to praca, którą wykonuje się przez określoną część roku, ponieważ ściśle wiąże się z danym sezonem, porą roku czy warunkami atmosferycznymi. Jest jedną z form pracy tymczasowej. To świetny sposób na dodatkowy zarobek, szczególnie dla młodych osób, które chcą sobie zarobić w czasie wolnym od nauki.

Praca sezonowa – umowa

Należy zwrócić uwagę: na jaki czas jest zawierana, w jaki sposób obliczane jest wynagrodzenie i jaki jest zakres obowiązków. Choć w Polsce umowy ustne są prawnie wiążące, najlepiej zadbać o wersję pisemną.

Praca sezonowa – rodzaje umów

Tak naprawdę funkcjonuje kilka rodzajów umów.

Umowa na czas określony – od jakiego wieku?

Dla umowy na czas określony charakterystyczne jest ustalenie terminu, w którym trwa praca – kiedy zaczyna się i kiedy kończy. Mogą zawierać ją także osoby młodociane, czyli takie, które nie są pełnoletnie, ale ukończyły 15 lat. Prawnie zabronione jest zatrudnianie na ten rodzaj umowy osoby poniżej 15. roku życia. Gdy jednak zostanie zatrudniona, wina nigdy nie będzie po jej stronie i może domagać się wynagrodzenia za wykonaną pracę. Pracodawcy natomiast grozi kara grzywny.

Prace w gospodarstwie – zagrożenia

Prace polowe mogą być niebezpieczne dla młodych osób, w szczególności takie, które wymagają korzystania ze sprzętu rolniczego, stosowania środków ochrony roślin lub wiążą się z kontaktem ze zwierzętami. Dzieciom i nastolatkom często brakuje wyobraźni, więc to po stronie dorosłych leży zadbanie o nie oraz o ich bezpieczeństwo.

Pracownik młodociany

Młodociani pracownicy mogą być przypisani tylko do wykonywania prac lekkich, które nie zagrażają ich życiu, zdrowiu ani rozwojowi. Ich wykaz tworzą sami pracodawcy – musi być on zatwierdzony przez inspektora pracy. W Polsce wszyscy mają obowiązek edukacji do 18. roku życia, więc praca nie może im w tym przeszkadzać. Z tego powodu takie osoby podejmują się pracy sezonowej w okresie wakacji.

Praca sezonowa – ilość godzin

Pracownicy, którzy nie ukończyli 16 lat, mogą pracować maksymalnie 6 godzin na dobę, a ci, którzy mają więcej niż 16 lat – 8 godzin. Nie można wydłużać tego czasu, młodociani pracownicy nie mogą również wyrabiać nadgodzin. Jeśli dobowy wymiar godzin pracy jest dłuższy niż 4,5 godziny, przysługuje im prawo do 30-minutowej przerwy. W ciągu tygodnia mają prawo do nieprzerwanego odpoczynku przez 48 godzin. Młodociany pracownik nie może pracować w porze nocnej, czyli między 22 a 6 rano.

Praca na wsi

FOTO: Envato Elements

Praca sezonowa – wymogi

Zanim młodociany pracownik podpisze umowę, musi przynieść zaświadczenie lekarskie, które określa, że praca na danym stanowisku nie zagraża jej zdrowiu. Ponadto taka osoba powinna ukończyć co najmniej szkołę podstawową. Zobowiązują ich takie same ubezpieczenia jak dorosłych pracowników.

Umowa cywilnoprawna – czym jest?

W skład umów cywilnoprawnych wchodzą: umowa zlecenie i umowa o dzieło. Ten rodzaj umowy jest korzystny dla pracodawców, ponieważ są zwolnieni z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Inne są jednak warunki pracy. Taką umowę mogą zawierać także osoby, które ukończyły 13 lat, ale konieczne jest wyrażenie zgody przez przedstawiciela ustawowego.

Umowa o pomocy przy zbiorach (cywilnoprawna)–

Jest ona zawierana między rolnikiem, który posiada gospodarstwo a osobą, która świadczy pomoc przy zbiorach. W uzasadnieniu do projektu ustawy opisano, jakie dokładnie czynności obejmuje. Muszą być one bezpośrednio związane ze zbiorem owoców i warzyw lub przy późniejszym ich sortowaniu oraz przygotowaniu do sprzedaży. Dotyczy więc zrywania owoców i warzyw, wycinania (np. pieczarek), zbierania warzyw bezpośrednio z ziemi lub owoców (jabłek i śliwek) przeznaczonych na przemysł, usuwania zbędnych części roślin, korzeni i warstwy zewnętrznych liści np. kalafiorów.

Umowa o pomocy przy zbiorach – co jeszcze obejmuje?

W ramach tej umowy pracownik może umieszczać zbiory w pojemnikach i skrzyniach, ładować na transportery, myć i czyścić owoce, pakować je w opakowania, układać palety oraz foliować. Może również przygotowywać pomieszczenia do przechowywania owoców i warzyw (mycie i odkażanie ścian oraz podłóg).

Sentymentalna podróż

Tak wyglądały wakacje na wsi w czasach PRL-u! Wczesne wstawanie i dużo frajdy!

Umowa o pomocy przy zbiorach – czy podlega składkom?

Taka umowa nie może być zawarta na okres dłuższy niż 90 dni w ciągu roku kalendarzowego. Umowa ta podlega składkom na ubezpieczenia wypadkowe oraz zdrowotne. W Polsce za pracę przy zbiorach możemy spodziewać się wynagrodzenia w wysokości mniej więcej 19 zł/h.

Teresa Karwacka

Fot. envato elements

Polska wieś raczej nie kojarzy się z korkami i zapchanymi parkingami. Wręcz przeciwnie - w większości przypadków posiadacze aut są w stanie zaparkować je na własnej posesji i rzadko zdarzają się sąsiedzkie nieporozumienia na tym tle. Sytuacja jednak zmienia się, gdy na wsi lub w jej pobliżu powstaje deweloperskie osiedle domków jednorodzinnych, które często budowane są na ciasnych działkach i nie zawsze mają w pakiecie garaż. Wówczas auta muszą parkować poza posesją, a to bywa uciążliwe nie tylko dla mieszkańców osiedla, ale całej wsi. 

Czy kartka z prośbą o nieparkowanie ma moc prawną? 

Jeżeli sąsiad uporczywie parkuje auto na chodniku obok naszej posesji, możemy się poirytować. Niestety, zgodnie z prawem, na irytacji musi się skończyć, ponieważ w większości przypadków nie możemy nic zrobić w tej sytuacji. Wyjątek jest wtedy, gdy chodnik jest naszą własnością. To nie jest oczywiste – w większości przypadków chodnik należy do gminy, a właściciel działki ma za zadanie utrzymywać go w odpowiednim stanie, odśnieżać czy odchwaszczać. Wówczas zarówno sąsiad, jak i każda inna osoba ma prawo parkować na jego terenie. Oczywiście, możemy zwrócić się z prośbą o nieparkowanie, wieszając na płocie kartkę lub tabliczkę, jednak jej przestrzeganie będzie ze strony posiadacza auta czysto grzecznościowe. Takie ogłoszenie nie ma żadnej mocy prawnej i za jego złamanie nic nie grozi. 

Parkowanie na chodniku – regulacje prawne 

Kwestię parkowania na chodniku reguluje ustawa o prawie i ruchu drogowym. Oddział 2, dotyczący zatrzymania i postoju, przewiduje, że parkowanie auta na chodniku jest możliwe, jednak tylko w przypadku, jeśli spełnimy odpowiednie wymagania. Pojazd, który ma masę nieprzekraczającą 2,5 tony, może zatrzymać się na chodniku, jeśli nie obowiązuje tam zakaz postoju, zaparkowane auto nie powoduje utrudnień ani zagrożeń w ruchu, a dla pieszych pozostaje co najmniej 1,5 metra wolnej przestrzeni. Co ważne, zaparkowane auto nie może również w żaden sposób ograniczać wjazdu i wyjazdu na posesję, nie powinno zatem blokować bramy. W większych, ruchliwych wsiach warto pamiętać, że nie wolno parkować mniej niż 10 metrów od skrzyżowania lub przejścia dla pieszych. 

Parkowanie auta przy drodze na wsi – o czym trzeba pamiętać? 

Do specyfiki wsi należy to, że po drodze poruszają się nie tylko samochody, ale także maszyny rolnicze. Niektóre z nich są bardzo duże i masywne – na przykład już niebawem na drogi wyjadą kombajny do koszenia zbóż. Mają one pełne prawo poruszać się drogami publicznymi, jeśli spełniają określone warunki. Jeżeli wiemy o tym, że nasza działka leży przy drodze dojazdowej do pola, bądź sąsiad-rolnik poinformuje nas, że będzie przejeżdżał tamtędy dużą maszyną, lepiej nie ryzykować i odsunąć auto maksymalnie od ulicy. Chodzi nie tylko o zachowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które mogłoby zostać naruszone, ale także o dobro naszego pojazdu – kombajn może przypadkiem go zarysować lub w inny sposób uszkodzić. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

1 lipca przyniesie ze sobą kolejny wzrost kwoty wolnej od podatku. Poprzedni wprowadzono zaledwie kilka miesięcy temu – 10 października 2022. Wówczas wzrosła kwota wolna od podatku dla wszystkich trzech grup podatkowych, zaszły także zmiany w skali podatkowej. Tym razem zmienią się między innymi limity dotyczące darowizn i spadków, jednak w ich przypadku skala podatkowa pozostanie taka sama. 

Jakie grupy podatkowe i limity obowiązują do końca czerwca 2023? 

Obecnie w polskim prawie obowiązują trzy grupy podatkowe, które znajdują zastosowanie przy spadkach i darowiznach. W każdej z nich kwota wolna od podatku jest inna. Obowiązujące do końca czerwca 2023 grupy i kwoty przedstawiają się następująco: 

• I. Najbliższa rodzina: rodzice i dzieci – darowizny są zwolnione z opodatkowania pod warunkiem zgłoszenia w urzędzie skarbowym otrzymania darowizny o wartości powyżej 10 434 zł; 
• II. Dalsza rodzina (wujkowie, ciocie itp.) - kwota wolna: 7 276 zł; 
• III. Wszyscy pozostali darczyńcy i spadkodawcy - kwota wolna: 4 902 zł.  

Jakie będą nowe kwoty wolne od podatku przy spadkach i darowiznach? 

Od 1 lipca 2023 będą obowiązywały nowe kwoty wolne od podatku we wszystkich trzech grupach. Ustalono je na poziomie: 

• I. Najbliższa rodzina: rodzice i dzieci – darowizny są zwolnione z opodatkowania pod warunkiem zgłoszenia w urzędzie skarbowym otrzymania darowizny o wartości powyżej 36 120 zł;  
• II. Dalsza rodzina (wujkowie, ciocie itp.) - kwota wolna: 27 090 zł;  
• III. Wszyscy pozostali darczyńcy i spadkodawcy - kwota wolna: 18 060 zł. 

Jakie będą limity kwot przy darowiznach od wielu osób? 

Od 1 lipca będą obowiązywać również limity, obowiązujące w przypadku darowizn od wielu osób. Do tej pory polskie prawo nie przewidywało takich ograniczeń. 

Nowe limity kwot przy darowiznach od kilku osób otrzymanych w ciągu 5 lat mają być następujące: 

• I grupa – 108 360 zł; 
• II grupa – 81 270 zł; 
• III grupa – 54 180 zł. 

Co istotne, jeśli wartość darowizny od pojedynczej osoby nie przekracza określonego progu w grupie, to nie trzeba odprowadzać od niej podatku. 

Co się nie zmieni w spadkach i darowiznach? 

Lipcowa nowelizacja prawa, w odróżnieniu od tej z października 2022, nie wprowadza zmian w skali podatkowej. Oznacza to, że spadki i darowizny, które nie zmieszczą się w nowej kwocie wolnej, będą rozliczane według obowiązujących do tej pory stawek podatkowych. Nie zmieniło się również to, że najbliższa rodzina, zwana niekiedy “grupą zerową” – czyli małżonkowie, zstępni (córka, syn, wnuki, prawnuki), wstępni (matka, ojciec, dziadkowie), pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha – są zwolnieni z konieczności opłacenia podatku od spadku lub darowizny, jednak tylko pod warunkiem, że w ciągu 6 miesięcy poinformują urząd skarbowy o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. Jeżeli ten termin zostanie przekroczony, spadkobierca będzie musiał zapłacić podatek, jednak tylko od nadwyżki ponad kwotę wolną. 

Bez zmiany pozostaje także reguła, według której obdarowany będzie zwolniony od podatku, jeżeli otrzymał darowiznę od krewnego zaliczonego do grupy I, a uzyskane środki przeznaczył w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania na mieszkanie, dom lub spłatę kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami. Na tym samym poziomie pozostaną limity, obowiązujące w tej sytuacji: 10 434 zł przy darowiźnie od jednej osoby oraz 20 868 zł przy darowiźnie od wielu osób łącznie. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements