• Jakie emerytury będą przeliczane? 
• Dlaczego ministerstwo chce przeliczenia emerytur? 
• Komu będzie się należeć wyższa emerytura? 
• Czy o przeliczenie emerytury trzeba będzie wnioskować? 
• Kiedy emeryci otrzymają świadczenia w nowej wysokości? 

Jakie emerytury będą przeliczane? 

W wykazie prac legislacyjnych rządu można znaleźć informację o planowanym pochyleniu się nad problemem ponownego przeliczenia emerytur. Nie będzie ono jednak dotyczyło wszystkich świadczeń. Nowa ustawa ma podjąć poruszany już wcześniej, ale nieuregulowany prawnie problem seniorów, którzy zakończyli działalność zawodową w czerwcu i otrzymali niższą emeryturę, niż gdyby zrobili to np. w maju. 

Dlaczego ministerstwo chce przeliczenia emerytur? 

Powodem, dla którego Ministerstwo Rodziny chce ponownego naliczenia emerytur dla określonej grupy seniorów jest to, że obowiązujące do 2019 roku przepisy uwzględniały tylko waloryzację roczną, a pomijały waloryzacje kwartalne. Waloryzacja roczna ma miejsce w czerwcu, stąd niższe stawki dla seniorów, którzy właśnie w tym miesiącu przechodzili na emeryturę. Obecnie kwestia ta jest już uregulowana i czerwcowi emeryci nie są pokrzywdzeni, jednak prawo nie działa wstecz. Stąd pomysł rekompensaty. 

Przeczytaj także: Świadczenia z funduszu alimentacyjnego pójdą w górę! Rząd przyjął nowy projekt ustawy

Komu będzie się należeć wyższa emerytura? 

Nie wszyscy emeryci mogą liczyć na ponowne ustalenie kwoty swojego świadczenia. Takie prawo, w myśl projektowanej ustawy, przysługiwać będzie tylko tym, którzy na emeryturę przeszli w czerwcu danego roku w latach 2009-2019. Szacuje się, że to grono liczy około 100 tys. osób. 

Czy o przeliczenie emerytury trzeba będzie wnioskować? 

Osoby, które zostały pokrzywdzone, przechodząc na emeryturę w czerwcu pomiędzy 2009 a 2019 rokiem, będą musiały złożyć wniosek o przeliczenie emerytury, gdy ustawa wejdzie w życie. Jeśli uda się dotrzymać terminów, wnioskowanie rozpocznie się około połowy 2025 roku. 

Przeczytaj także: Emerytury w październiku 2024 – kto dostanie dwa świadczenia w jednym miesiącu?

Kiedy emeryci otrzymają świadczenia w nowej wysokości? 

Wniosek o przeliczenie emerytury będzie można złożyć w ciągu pół roku od wejścia w życie ustawy. Ministerstwo Rodziny planuje, że emerytura lub renta rodzinna w nowej wysokości będzie przysługiwała uprawnionym osobom od miesiąca, w którym zgłoszono dokumenty.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Dwie wypłaty emerytury – kto tak otrzyma świadczenie?

Listopadowe długie weekendy 2024

Wszystkich Świętych – data

1, 5, 6, 10, 15, 20 i 25 – to dni miesiąca, w których ZUS realizuje przelewy dla emerytów. Jeżeli dzień wypłaty wypada w sobotę, niedzielę, czy dzień wolny od pracy np. z powodu święta, pieniądze są wypłacane wcześniej – tak, aby seniorzy nie musieli czekać na wypłatę świadczenia dłużej niż standardowo. 

Dwie wypłaty emerytury – kto tak otrzyma świadczenie?

Emeryci, którzy zazwyczaj pobierają świadczenie z pierwszym dniem każdego miesiąca, w październiku mogą liczyć na drugi przelew – na poczet listopada. W związku z tym otrzymają emeryturę dwa razy. Dzieje się tak, ponieważ 1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy (Wszystkich Świętych – w tym roku przypada w piątek), dlatego pieniądze pojawią się na koncie już 31 października. Emeryci dostaną w październiku dwa razy świadczenia, dokładnie pierwszego i ostatniego dnia miesiąca.

Przeczytaj także: Wszystkich Świętych 2024: ile zapłacimy za znicze i chryzantemy na groby?

Listopadowe długie weekendy 2024

Wszystkich Świętych – 1 listopada wypada w piątek – stając się pretekstem do przedłużonego weekendu, podobnie z 11 listopada (poniedziałek) – Święto Niepodległości to kolejny powód do przedłużonego odpoczynku.

Wszystkich Świętych – data

Datę 1 listopada jako dnia, w którym czcimy zmarłych, wyznaczono prawdopodobnie w 741 roku za sprawą papieża Grzegorza III. Polecił on odprawiać modlitwy do wszystkich świętych w ufundowanym przez siebie oratorium w watykańskiej Bazylice Świętego Piotra. Przedtem uroczystość tę obchodzono 13 maja.

Fot. envato elements

Listy z ZUS – co się w nich znajdzie?

„Czternastka” w Polsce

Kto mógł dostać 14. emeryturę w 2024 roku? 

Kto jeszcze nie dostał 14.emerytury?

Jaka była wysokość 14. emerytury w 2024? 

ZUS wysyła listy, w których znalazło się podsumowanie tegorocznych wypłat „czternastek” – takiej korespondencji mogą spodziewać się seniorzy, którzy załapali się na to świadczenie. To aż blisko 6,8 mln osób, a łączna kwota wypłaconej czternastej emerytury w Polsce to ponad 9,8 mld zł.

Listy z ZUS – co się w nich znajdzie?

Przede wszystkim decyzja o przyznaniu świadczenia i obliczona kwota "czternastki". Prawo do tego świadczenia miały osoby, które na dzień 31 sierpnia 2024 roku pobierały jedno ze świadczeń długoterminowych, np. emeryturę, rentę albo świadczenie przedemerytalne. Od decyzji ZUS można się odwołać – na ten manewr zainteresowani mają miesiąc od doręczenia listu.

„Czternastka” w Polsce

Czternasta emerytura to świadczenie przyznawane z urzędu – bez konieczności składania wniosku. Przypominamy, że 14. emerytura nie wlicza się do dochodu, ze świadczenia pobierana jest składka zdrowotna i zaliczka na podatek dochodowy.

Przeczytaj także: Bon senioralny do 2150 zł. Jest projekt ustawy

Kto mógł dostać 14. emeryturę w 2024 roku? 

14. emerytura jest świadczeniem dodatkowym, które nie przysługuje wszystkim emerytom. Otrzymali ją seniorzy mający prawo do tradycyjnej emerytury, w przypadku gdy suma pobieranych świadczeń nie przekroczyła 4.630,96 zł. „Czternastka” jest wypłacana w naszym kraju z urzędu. Nie trzeba składać żadnych dodatkowych wniosków. Emeryci, którym to świadczenie zostało przyznane, otrzymają listownie odpowiednią informację. 14. emerytura nie była przyznana, jeżeli wyniosła mniej niż 50 zł. Nie trafi także do emerytów, którzy przekraczają próg dochodowy. 

Kto jeszcze nie dostał 14.emerytury?

Nie otrzymali jej seniorzy, którzy na dzień 31 sierpnia 2024 roku mieli zawieszone świadczenie główne z powodu przekroczenia limitów dorabiania. Kiedy zwrot 14. emerytury jest obowiązkowy? Zarobki do 5703,20 zł brutto miesięcznie w czerwcu, lipcu i sierpniu nie spowodowały zmniejszenia emerytury, ale w razie przychodu od 5703,20 zł do 10 591,60 zł świadczenie zostało uszczuplone. Gdy próg 10 591,60 zł został przekroczony, seniorzy muszą oddać pieniądze otrzymane w ramach 14. emerytury. Seniorzy powinni monitorować wysokość dodatkowych zarobków – chodzi o emerytów będących na wcześniejszej emeryturze, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. 

Jaka była wysokość 14. emerytury w 2024? 

Tegoroczna “czternastka” była wypłacana w wysokości: 

• 1.780,96 zł, jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych nie przekraczała kwoty 2.900 zł, 
• "czternastka" pomniejszona zgodnie z zasadą "złotówka za złotówkę" – jeżeli wysokość świadczeń emerytalno-rentowych przekraczała 2.900 zł. 

Wypłaty ruszyły z początkiem września.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć?

fot. envato elements

Źródło: ZUS

• Kogo dotyczą limity dorabiania?
• Czy można dorabiać do renty i wcześniejszej emerytury?
• Kto może dorabiać bez ograniczeń?
• Co z „czternastką” i „trzynastką”?

Kogo dotyczą limity dorabiania?

Chodzi o seniorów, którzy pobierają rentę lub wcześniejszą emeryturę, a jednocześnie wykonują pracę zarobkową. To oni powinni przypilnować wysokość zarobków, pamiętając o tym, że mogą one powodować zmniejszenie lub anulowanie pobieranego świadczenia. Limity zarobkowe zmieniają się co trzy miesiące. Od 1 września 2024 roku mamy nowe progi ustalone przez ZUS.

Czy można dorabiać do renty i wcześniejszej emerytury?

Tak, jednak warto mieć na uwadze limity. Szczególnie osoby, które zbliżają się do ustalonych progów. Limit wynosi bowiem 70% przeciętnego wynagrodzenia i 130% przeciętnego wynagrodzenia. Od 1 września 2024 roku jest to:

• 5 626,90 zł brutto,
• 10 450 zł brutto.

To niewielki spadek w porównaniu do limitów czerwcowych. Jeśli miesięczne zarobki mieszczą się w przedziale do pierwszej podanej kwoty, świadczenie nie podlega zmianom. Jeśli przychód jest wyższy, to zostanie pomniejszony. Przekroczenie drugiego progu skutkuje zawieszeniem wypłaty emerytury lub renty za dany miesiąc. Te nowe stawki będą obowiązywać przez trzy miesiące: we wrześniu, październiku i listopadzie.

Przeczytaj także: Płaca minimalna będzie wyższa! O ile?

Kto może dorabiać bez ograniczeń?

To duża grupa seniorów. Przede wszystkim emeryci, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn). Wyjątkiem są emeryci, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty świadczenia minimalnego. Jeżeli przychód z tytułu pracy przekroczy wysokość kwoty podwyższenia do minimalnej emerytury, to świadczenie za dany okres będzie wypłacane w niższej kwocie, bez dopłaty do minimum. Bez ograniczeń mogą dorabiać niektórzy renciści – pobierający renty dla inwalidów wojennych, czy inwalidów wojskowych, jeśli niezdolność do pracy jest powiązana ze służbą wojskową. Tyczy się to także rent rodzinnych po uprawnionych do tych świadczeń. Limity nie obowiązują osoby pobierające rentę rodzinną, która jest kwotowo korzystniejsza od ustalonej emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego.

Co z „czternastką” i „trzynastką”?

W sytuacji przekroczenia limitów dorabiania, seniorzy będą musieli oddać pieniądze otrzymane w ramach 14. emerytury. Podobnie jest z „trzynastką”.

Nowe limity dorabiania

FOTO: Envato Elements

Fot. envato elements

Kwoty przychodu – a zwrot „czternastki”

Kiedy zwrot 14. emerytury?

Nowe limity dorabiania

14. emerytura – komu się należy?

Już większość emerytów otrzymała dodatkowe wsparcie w postaci 14. emerytury. Ostatnie przelewy wpłyną 20. i 25. września. Niektórzy seniorzy, którzy otrzymali pieniądze, będą musieli je zwrócić. Chodzi o osoby, które pobierają wcześniejsze świadczenia emerytalne i jednocześnie pracują, a ich zarobki sprawiają, że przekraczają limity nałożone przez ZUS. W tym roku 14. emerytura wynosi 1780,96 zł brutto, czyli 1623,27 zł „na rękę”. Wsparcie wypłacane jest automatycznie – nie trzeba składać żadnych dodatkowych wniosków, aby ją otrzymać. W takiej wysokości trafi do zainteresowanych, których emerytura nie przekracza 2 900 zł brutto.

Kwoty przychodu – a zwrot „czternastki”

Od 1 czerwca 2024 roku kwoty przychodu powodujące zmniejszenie lub zawieszenie emerytury lub renty wynosiły 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia tj. 5.703 zł 20 gr i 130% tego wynagrodzenia, tj. 10.591 zł 60 gr. Progi te zwiększyły się wówczas odpowiednio o ok. 425 zł i 790 zł brutto. Limity zarobkowe zmieniają się cztery razy w roku. Oznacza to, że seniorzy powinni pilnować wysokości dodatkowych zarobków. Chodzi o emerytów będących wcześniejszej emeryturze czy rencie, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. 

Przeczytaj także: Płaca minimalna będzie wyższa! O ile?

Kiedy zwrot 14. emerytury?

Podsumowując, limity były wyższe – zarobki do 5703,20 zł brutto miesięcznie w czerwcu, lipcu i sierpniu nie spowodowały uszczuplenia emerytury czy renty. W razie przychodu od 5703,20 zł do 10 591,60 zł świadczenie zostanie zmniejszone. W sytuacji, gdy próg zostanie przekroczony, seniorzy będą musieli oddać pieniądze otrzymane w ramach 14. emerytury. Podobnie jest z „trzynastką”.

Czas ucieka...

Już tyle wniosków w programie Mój Prąd 6.0! Trzeba się spieszyć!

Nowe limity dorabiania

Od 1 września 2024 roku obowiązują nowe limity dorabiania. W związku z tym świadczenie emerytalne ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu, gdy przychód przekroczy:

• 5626,90 zł (70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia),
• 10 450 zł (130 proc. przeciętnego wynagrodzenia).

14. emerytura – komu się należy?

To świadczenie jest wypłacane osobom uprawnionym do: 

• emerytur i rent w systemie powszechnym, rolników, służb mundurowych, 
• emerytur pomostowych, 
• świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, 
• rent socjalnych, 
• nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, 
• rodzicielskich świadczeń uzupełniających, 
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, 
• rent inwalidów wojennych i wojskowych. 

fot. envato elements

Dwie waloryzacje w roku? 

Waloryzacje w 2024 roku

Dodatkowa waloryzacja

Waloryzacja w 2025 roku – wyliczenia

Waloryzacja emerytur ma wspomagać emerytów i rencistów, gdy w wyniku wysokiej inflacji, pieniądze ze świadczeń nie wystarczają na zaspokajanie podstawowych potrzeb. Projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych został opracowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zakłada wprowadzenie dodatkowej waloryzacji emerytur i rent, w sytuacji szalejącej inflacji, gdy ta w pierwszym półroczu przekroczy 5 procent.

Dwie waloryzacje w roku? 

Aby przeprowadzić podwójną waloryzację w ciągu roku, musi zostać spełniony podstawowy warunek. W pierwszym półroczu inflacja musi utrzymywać się na poziomie powyżej 5 procent. W bieżącym roku, w pierwszych 6 miesiącach inflacja była niższa, zatem nie przeprowadzono drugiej waloryzacji. Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2025 roku.

Rząd proponuje, aby waloryzacja odbywała się:

• raz w roku, gdy inflacja w pierwszym półroczu będzie niższa niż 5%,
• dwa razy w roku, gdy inflacja w pierwszym półroczu podskoczy powyżej 5%.

Waloryzacje 2024

Jak kwestia waloryzacji przedstawia się w najbliższym czasie? Serwis Business Insider podaje, że średnia inflacja CPI w Polsce w I półroczu 2024 roku wyniosła 2,7 procent rok do roku, wyraźnie poniżej 5 procent. Dlatego emeryci i renciści nie mogli liczyć na dodatkową waloryzację w 2024 roku. 

Przeczytaj także: Druga waloryzacja emerytur: czy w 2025 roku seniorzy się jej doczekają?

Dodatkowa waloryzacja

Będzie przeprowadzana od 1 września, gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu w stosunku do drugiego półrocza poprzedniego roku przekroczy 105 proc. (inflacja wyniesie 5 proc. wobec drugiego półrocza). Polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru, w wysokości przysługującej dnia 31 sierpnia roku, w którym przeprowadza się dodatkową waloryzację, przez wskaźnik dodatkowej waloryzacji. W tym wypadku kwota emerytur nie może zostać obniżona.

Waloryzacja w 2025 roku – wyliczenia

Na ten moment możemy opierać się na prognozach. Wiele wskazuje na to, że wyższa inflacja powróci. Jeśli tak się stanie, to 1 września 2025 roku powinna zostać przeprowadzona druga waloryzacja rent i emerytur. Według założeń budżetowych wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2025 roku wyniesie nie mniej niż 106,78 procent, czyli świadczenia mogą wzrosnąć o około 6,78 procent. Kwota najniższej emerytury wzrośnie zatem z 1780,96 zł do 1901,71  zł brutto.

fot. envato elements

Źródło: gov.pl, Business Insider

Ile waloryzacji w 2024 roku?

Kiedy rząd może przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 

Czy w przyszłości będzie druga waloryzacja? 

Dodatkowa waloryzacja

Nie od dziś rząd planuje wprowadzenie ustawy, która umożliwi waloryzować emerytury i renty dwa razy w ciągu roku, oczywiście przy spełnieniu określonych warunków. Jest szansa, że niebawem emeryci doczekają się efektów tych działań.

Ile waloryzacji w 2024 roku?

W październiku 2023 roku Donald Tusk obiecał, że wprowadzi dwie waloryzacje rent i emerytur w ciągu roku. Obecnie, zgodnie z obowiązującym prawem waloryzacja tych świadczeń może być przeprowadzana raz w roku, w marcu.

Kiedy rząd może przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 

Zapowiedzi rządu są jasne – aby przeprowadzić podwójną waloryzację w ciągu roku, musi zostać spełniony ważny warunek. W pierwszym półroczu inflacja musi utrzymywać się na poziomie powyżej 5 procent. W bieżącym roku, w pierwszych 6 miesiącach inflacja była niższa, zatem nie przeprowadzono drugiej waloryzacji. Poza tym polskie prawo w tej chwili nie przewiduje możliwości przeprowadzenia drugiej waloryzacji rent i emerytur! Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad ustawą, jej projekt zostanie przedstawiony na posiedzeniu rządu, we wtorek 10 września.

Przeczytaj także: Druga waloryzacja emerytur: czy w 2025 roku seniorzy się jej doczekają?

Czy w przyszłości będzie druga waloryzacja? 

Prognozy nie są najlepsze. Przewiduje się, że w 2025 roku inflacja będzie wysoka. Jeśli tak – to powinna zostać przeprowadzona druga waloryzacja rent i emerytur – i takie zasady zakłada projekt nowelizacji o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który zostanie niebawem przestawiony na posiedzeniu rządu. Nowela została przygotowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako spełnienie obietnicy premiera Donalda Tuska z grudnia 2023 roku. Ta dodatkowa waloryzacja miałaby być przeprowadzana od 1 września przez pomnożenie kwoty świadczenia przez wskaźnik waloryzacji, który obowiązuje na dzień 31 sierpnia.

Waloryzacja emerytur

FOTO: Envato Elements

Dodatkowa waloryzacja

Dzięki nowym przepisom seniorzy mają odczuć mniejsze skutki drożyzny, wzrostu cen towarów i usług. Chodzi także o zapobieganie sytuacji, gdy emerytury i renty tracą na realnej wartości, a seniorzy nie mają wystarczających środków, by żyć godnie. Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2025 r.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć? 

fot. envato elements

• Wcześniejsza emerytura nauczycieli – jakie warunki? 
• Emerytura stażowa dla nauczyciela od 1 września 2024 
• Kto skorzysta z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli? 
• Czy nauczyciel z wiejskiej szkoły może iść wcześniej na emeryturę? 
• Jaka będzie wysokość emerytury stażowej nauczyciela?

Wcześniejsza emerytura nauczycieli – jakie warunki? 

Zgodnie z obowiązującym do tej pory prawem, nauczyciele mieli możliwość przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Musieli jednak spełnić określone wymagania, między innymi rozwiązać stosunek pracy na swój wniosek. Od 1 września w życie wchodzą jednak nowe przepisy, które zmienią to prawo, dając większej grupie nauczycieli szansę na wcześniejszą emeryturę. 

Emerytura stażowa dla nauczyciela od 1 września 2024 

Nowe regulacje prawne dają nauczycielom możliwość przejścia na tak zwaną emeryturę stażową. Z tej opcji skorzystają pracownicy oświaty, którzy spełnią następujące warunki: 

• rozpoczęcie pracy jako nauczyciel, wychowawca, inny pracownik pedagogiczny w przedszkolu, szkole, placówce lub innej jednostce organizacyjnej wymienionej w art.1 Karty Nauczyciela przed 1 stycznia 1999 r., 
• rozwiązanie stosunku pracy na własny wniosek, 
• udokumentowanie 30 lat stażu składkowego, w tym 20 lat faktycznego wykonywania pracy nauczycielskiej w wymiarze przynajmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. 

Przeczytaj także: Druga waloryzacja emerytur: czy w 2025 roku seniorzy się jej doczekają?

Kto skorzysta z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli? 

Oprócz wymienionych powyżej warunków, nauczyciel, który chce skorzystać z prawa do emerytury stażowej, musi ukończyć odpowiedni wiek. 1 września 2024 ten przywilej nabyli pedagodzy urodzeni przed 1 września 1966 r., którzy ukończyli 58 lat i spełnili pozostałe wymagania. 1 września 2025 prawo do emerytury stażowej zacznie przysługiwać urodzonym pomiędzy 31 sierpnia 1966 r. a 1 września 1969 r., którzy ukończą co najmniej 56 lat. Z kolei rok później, 1 września 2026, do grupy dołączą nauczyciele urodzeni po 31 sierpnia 1969 r. 

Czy nauczyciel z wiejskiej szkoły może iść wcześniej na emeryturę? 

Nowe przepisy zostały wpisane do Karty Nauczyciela. Przysługują zatem wszystkim pedagogom, zarówno tym uczącym w szkołach na wsi jak i w mieście. Warto także wiedzieć, że warunki, które trzeba spełnić, by móc przejść na wcześniejszą emeryturę, są takie same dla kobiet jak i dla mężczyzn. 

Przeczytaj także: Kiedy będzie 14. emerytura? Pierwsze wypłaty jeszcze w tym tygodniu!

Jaka będzie wysokość emerytury stażowej nauczyciela? 

Emerytura stażowa nauczyciela będzie obliczana jako wynik podzielenia zwaloryzowanego kapitału początkowego, zwaloryzowanych składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego oraz zwaloryzowanych środków zgromadzonych na subkoncie przez średnie dalsze trwanie życia dla osoby w wieku, w którym przechodzi na tę emeryturę. Aby mieć prawo do tego świadczenia, kwota emerytury stażowej musi być równa bądź wyższa od emerytury minimalnej, która wynosi obecnie 1780,96 zł brutto.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Tylko jedna waloryzacja w 2024 roku 
• Jakie są warunki, aby przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 
• Dlaczego druga waloryzacja jest zagrożona? 
• Czy w 2025 roku będzie druga waloryzacja? 
• Druga waloryzacja 2025 – co stoi na przeszkodzie? 

Tylko jedna waloryzacja w 2024 roku 

Po wygranych wyborach w październiku 2023, Donald Tusk zapowiedział, że nowa koalicja rządząca zadba o politykę społeczną. Jedną z obietnic było wprowadzenie dwóch waloryzacji rent i emerytur w ciągu roku. Przypomnijmy, że zgodnie z obowiązującym prawem waloryzacja tych świadczeń przeprowadzana jest obecnie raz w roku, w marcu. W 2024 roku nie doszło jednak do spełnienia tej obietnicy, ponieważ nie zaszły konieczne do tego warunki. 

Jakie są warunki, aby przeprowadzić dwie waloryzacje w roku? 

Zgodnie z zapowiedziami rządu, aby przeprowadzić podwójną waloryzację w ciągu roku, musi być spełniony jeden podstawowy warunek. Chodzi o to, by w pierwszych 6 miesiącach roku inflacja utrzymywała się na poziomie powyżej 5 proc. W pierwszej połowie 2024 roku inflacja była niższa, zatem nie przeprowadzono drugiej waloryzacji. Byłoby to zresztą niemożliwe z jeszcze jednego powodu. 

Przeczytaj także: Waloryzacja emerytur 2025: ile pieniędzy dostaną seniorzy?

Dlaczego druga waloryzacja jest zagrożona? 

W tej chwili polskie prawodawstwo nie przewiduje możliwości przeprowadzenia drugiej waloryzacji rent i emerytur! Zapowiadana przez rząd Tuska ustawa nie została wprowadzona w życie - prace nad nią przeciągają się w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Nie wiadomo także, czy wszyscy koalicjanci wyrażą na nią zgodę. 

Czy w 2025 roku będzie druga waloryzacja? 

Opierając się na prognozach na 2025 rok, wszystko wskazuje na to, że inflacja znów nam dokuczy. W projekcie budżetu państwa przewidziano, iż za pierwsze półrocze wyniesie ona 5 proc. Jeśli faktycznie tak będzie, 1 września 2025 powinna zostać przeprowadzona druga waloryzacja rent i emerytur. Nie jest to jednak pewne - pierwszą przeszkodą jest oczywiście brak wymaganej ustawy, ale to nie wszystko.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć? 

Druga waloryzacja 2025 – co stoi na przeszkodzie? 

Oprócz powolnych prac nad ustawą o podwójnej waloryzacji, zagraża jej także brak funduszy. Wczytując się w plan budżetu państwa na przyszły rok, zauważyć można, iż brak tam wydzielonej sumy na drugą waloryzację świadczeń dla seniorów. Jak podaje dziennik “Fakt”, w dokumentach znajdziemy zapis o 24 mld zł na marcową waloryzację świadczeń oraz 31 mld zł na trzynastki i czternastki, czyli dodatkowe emerytury 2025. O drugiej podwyżce ani słowa. Wygląda więc na to, że na razie sytuacja emerytów w Polsce nie ulegnie zmianom.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Kto może dostać 14. emeryturę? 
• Czy o 14. emeryturę trzeba złożyć wniosek? 
• Jaka jest wysokość 14. emerytury 2024? 
• Kiedy będzie wypłacona 14. emerytura 2024? 

Kto może dostać 14. emeryturę? 

Dodatkowe świadczenie, jakim jest 14. emerytura, nie przysługuje wszystkim. Mogą je dostać osoby, które mają prawo do regularnej emerytury, a łączna kwota pobieranych przez nie świadczeń wynosi nie więcej niż 4.630,96 zł. Powyżej tej sumy 14. emerytura nie jest wypłacana, zatem nie wszyscy seniorzy ją otrzymają. 

Czy o 14. emeryturę trzeba złożyć wniosek? 

14. emerytura wypłacana jest w Polsce z urzędu. Nie ma potrzeby wnioskowania o nią ani składania żadnych dodatkowych dokumentów. Emeryci, którym przysługuje to świadczenie, zostaną o tym poinformowani za pomocą odpowiedniej decyzji. 

Jaka jest wysokość 14. emerytury 2024? 

Tegoroczna “czternastka” wypłacana będzie w następującej wysokości: 

• 1.780,96 zł, jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych nie przekracza kwoty 2.900 zł, 
• 1.780,96 zł pomniejszonej o kwotę różnicy pomiędzy kwotą przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych, a kwotą 2.900 zł – jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych przekracza 2.900 zł (zmniejszenie zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”). 

Przeczytaj także: Trwa nabór wniosków na bon energetyczny. O czym trzeba pamiętać?

Świadczenie nie będzie przyznawane, jeżeli wyniesie mniej niż 50 zł. Nie trafi także do emerytów, którzy przekraczają próg dochodowy. 

Kiedy będzie wypłacona 14. emerytura 2024? 

Rokrocznie 14. emerytura wypłacana jest wczesną jesienią. Nie inaczej jest tym razem. Uprawnieni emeryci otrzymają pieniądze wraz ze swoim regularnym świadczeniem w terminie: 

• 1 września, 
• 5 września, 
• 6 września, 
• 10 września, 
• 15 września, 
• 20 września, 
• 25 września.

Przeczytaj także: Emerytura z ZUS i KRUS – kiedy można je łączyć?

Ponieważ 1 września przypada w niedzielę, zarówno ZUS jak i KRUS dostarczą pieniądze wcześniej. Pierwsze wypłaty trafią zatem do emerytów w piątek 30 sierpnia 2024. Na podobne przyspieszenie mogą liczyć seniorzy, którzy otrzymują emeryturę 15 dnia miesiąca: we wrześniu jest to niedziela, więc “czternastkę” dostaną w piątek 13 września.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Emerytura z ZUS i KRUS

Emerytura z ZUS

Czym jest zwiększenie rolne w ZUS?

Dodatek do emerytury – od 1 marca 2023 roku

Łączenie emerytur z ZUS i KRUS

Są osoby, które przez wiele lat pracowały na przykład w Gminnej Spółdzielni na wsi, odprowadzając składki do ZUS. Najczęściej kobiety jednocześnie wychowywały dzieci, wielokrotnie troje-czworo. W ciągu kolejnych lat obowiązki zawodowe realizowały w gospodarstwie, składki płacąc do KRUS. Niestety, obecnie nie mogą liczyć na połączenie dwóch emerytur, ponieważ urodziły się jeszcze w 1948 roku. Zdarza się, że ich sytuacja finansowa po śmierci współmałżonka znacznie się pogorszyła. Co na to polskie prawo?

Emerytura z ZUS i KRUS

Prawo do pobierania świadczenia emerytalnego z ZUS-u i KRUS-u jest możliwe, ale pod warunkiem spełnienia kilku zasadniczych warunków. Takie rozwiązanie jest skierowane do seniorów, którzy:

• urodzili się po 31 grudnia 1948 roku,
• w czasie pracy zawodowej podlegali zarówno ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak i powszechnemu systemowi emerytalnemu,
• spełniają warunki ustawowe do otrzymania emerytury związane z wiekiem (65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet) i odpowiednim okresem płacenia składek.

Przypominamy, że aby móc ubiegać się o emeryturę rolniczą, senior musi osiągnąć wiek emerytalny (kobieta – 60 lat, mężczyzna 65 lat) oraz podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat. 

Emerytura z ZUS

Warunkiem koniecznym do otrzymania minimalnej emerytury z ZUS jest udokumentowanie stażu pracy, który wynosi wynosi 20 lat dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn. Takie prawo dotyczy osób urodzonych do 31 grudnia 1948 roku. Pozostali mogą liczyć na emeryturę, nie wykazawszy się większą liczbą przepracowanych lat, jednak mogą spodziewać się emerytury tzw. groszowej, czyli bardzo niskiej. Staż pracy ma wpływ na wysokość emerytury – im dłuższy okres płacenia składek, tym wyższa wysokość świadczenia. 

Łączenie emerytur z ZUS i KRUS

Podsumowując, prawo do dwóch emerytur, z KRUS i ZUS, może uzyskać osoba urodzona po 31 grudnia 1948 roku, która osiągnęła wiek emerytalny, posiada udokumentowany co najmniej 25-letni okres podlegania wyłącznie rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz jednocześnie spełnia warunki do uzyskania emerytury z ZUS. W przeciwnym wypadku należy dokonać wyboru pomiędzy świadczeniem proponowanym przez ZUS i KRUS.

Łączenie emerytur z ZUS i KRUS

FOTO: Envato Elements

Czym jest zwiększenie rolne w ZUS?

Zwiększenie rolne mogą uzyskać osoby, które nabyły prawo do emerytury z ZUS, czyli osiągnęły wiek emerytalny, a w okresie ubezpieczenia odprowadzały składkę w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Otrzymają je również osoby, które ubiegają się o emeryturę choć liczba lat składkowych na ubezpieczenie w KRUS-ie była mniejsza niż 25 lat (czyli nie uzyskały prawa do emerytury rolniczej). – Powiększenie emerytury o część rolną ustalane jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i stanowi ona po 1% emerytury podstawowej za każdy rok opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników – czytamy na stronie krus.info.pl. 

Przeczytaj także: Waloryzacja emerytur 2025: ile pieniędzy dostaną seniorzy?

Dodatek do emerytury – od 1 marca 2023 roku

Do emerytury rolniczej wypłacanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przysługuje dodatek z tytułu opłacania podwójnej lub dodatkowej składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w wysokości 0,5% emerytury podstawowej za każdy pełny rok opłacania takich składek.

Fot. envato elements

Źródło: zus.pl, krus.info.pl

• Renta wdowia czeka na podpis prezydenta
• Kiedy ruszą wypłaty renty wdowiej?
• Renta wdowia 2025: jakie stawki?
• Kto nie dostanie renty po zmarłym małżonku?

Renta wdowia czeka na podpis prezydenta

Renta wdowia to świadczenie, które ma zostać wprowadzone w celu wsparcia seniorów, którzy stracili swoich małżonków i muszą utrzymywać się z własnej emerytury bądź renty rodzinnej. Taka sytuacja często wiąże się ze znacznym obniżeniem poziomu życia. W trosce o osoby starsze, rząd chce poprawić ich byt materialny. Posłowie przyjęli nowelizację ustawy w sprawie renty wdowiej 26 lipca, a kilka dni później bez poprawek zaaprobowali ją również senatorowie. Oznacza to, że tylko podpis prezydenta Andrzeja Dudy dzieli nowe prawo od wejścia w życie. 

Przeczytaj także: Wyższe pensje i nowy podatek: co się zmieniło w finansach od 1 lipca 2024?

Kiedy ruszą wypłaty renty wdowiej? 

Choć prezydent Andrzej Duda prawdopodobnie podpisze ustawę o rencie wdowiej w najbliższym czasie, przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać na wypłatę świadczeń. Nie będą one realizowane w 2024 roku. Pierwsze pieniądze trafią do uprawnionych seniorów i seniorek po 1 lipca 2025. 

Renta wdowia 2025: jakie stawki? 

W przypadku renty wdowiej trudno mówić o konkretnych stawkach. Będzie ona bowiem wypłacana w wysokości obowiązującego odsetka emerytury zmarłego współmałżonka bądź przysługującej po nim renty rodzinnej. Odsetek ów ustalono na poziomie: 

• 15 proc. od 1 lipca 2025 roku do 31 grudnia 2026, 
• 25 proc. od 1 stycznia 2027 roku. 

W 2028 roku odbędzie się weryfikacja wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, aby rząd mógł ocenić możliwość i zasadność jego podwyższenia. 

Przeczytaj także: Czy babciowe należy się rolnikom i rolniczkom?

Przypomnijmy, że osoby uprawnione do renty wdowiej mogą wybrać jeden z dwóch wariantów: 

• przejście na rentę rodzinną po zmarłym współmałżonku z zachowaniem części przysługującej wdowcowi emerytury, emerytury rolniczej, wojskowej, policyjnej, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej; 
• pozostanie przy przysługującej wdowcowi emeryturze, powiększonej o określony odsetek renty rodzinnej po zmarłym małżonku. 

Kto nie dostanie renty po zmarłym małżonku? 

W toku prac legislacyjnych do ustawy o rencie wdowiej wprowadzono pewne poprawki. Zgodnie z nimi, świadczenie nie będzie przysługiwało niektórym osobom. Nie otrzymają go wdowcy, których małżonek zmarł nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Warto wiedzieć, że zasada ta będzie stosowana zarówno dla osób, którym emeryturę wypłaca ZUS, jak i dla ubezpieczonych w KRUS.

Przeczytaj więcej: Renta wdowia ma haczyk – komu się należy?

Zuzanna Ćwiklińska

fot. pixabay

• Kiedy będzie waloryzacja emerytur w 2025 roku? 
• Czy w 2025 roku będą dwie waloryzacje emerytury? 
• RDS kłóci się o wysokość waloryzacji 
• Waloryzacja emerytur 2025: jakie są prognozy? 
• Jaka będzie minimalna emerytura 2025? 

Kiedy będzie waloryzacja emerytur w 2025 roku? 

Waloryzacja emerytur przeprowadzana jest każdego roku. Wskaźnik waloryzacji ustala się w oparciu o średnioroczny wskaźnik inflacji i realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w poprzednich 12 miesiącach. Świadczenia ulegają zwiększeniu w marcu. W 2025 roku również w tym miesiącu przypadnie waloryzacja. 

Czy w 2025 roku będą dwie waloryzacje emerytury? 

Rząd Donalda Tuska obiecał wprowadzenie dwóch waloryzacji w roku. Emeryci spodziewali się, że już we wrześniu 2024 ich świadczenia zostaną zwaloryzowane po raz kolejny, jednak zawiedli się. Ponieważ inflacja w Polsce spadła poniżej 5 proc., w tym roku drugiej waloryzacji nie będzie. 

Przeczytaj więcej: Czy w 2024 roku będzie druga waloryzacja rent i emerytur? 

Inflacja na poziomie co najmniej 5 proc. w pierwszym półroczu to warunek konieczny, by przeprowadzono drugą waloryzację. Z tego powodu trudno dziś powiedzieć, czy w 2025 roku emerytury wzrosną dwukrotnie. Na razie jednak inflacja w Polsce spadła do 2,6 proc., zatem jeśli utrzyma się na porównywalnym poziomie, również za rok drugiej waloryzacji nie będzie. 

RDS kłóci się o wysokość waloryzacji 

Wysokość waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych podlega negocjacjom w ramach Rady Dialogu Społecznego. Okazuje się, że lipcowe konsultacje były bezowocne: RDS nie doszła do porozumienia w sprawie wysokości waloryzacji. W tej sytuacji określi ją rada ministrów w ciągu 21 dni od zakończenia posiedzenia RDS. 

Waloryzacja emerytur 2025: jakie są prognozy? 

Posiedzenie Rady Dialogu Społecznego, na którym podjęto temat waloryzacji emerytur, odbyło się 3 lipca. Oznacza to, że prawdopodobnie w przyszłym tygodniu (około 24 lipca) rada ministrów poda tegoroczny wskaźnik waloryzacji. Do tej pory mowa była o podwyżce na poziomie 6,78 proc., jednak niewykluczone, że wskaźnik ten ulegnie zmianie. 

Przeczytaj także: Wypłata 14. emerytury już niedługo! Kto dostanie swoją wcześniej?

Jaka będzie minimalna emerytura 2025? 

Zakładając, że rada ministrów zgodzi się na waloryzację emerytur według wskaźnika w wysokości 6,78 proc., minimalna emerytura wzrośnie o około 120 zł. W tej chwili emeryci, którym przysługuje to świadczenie, otrzymują 1780,96 zł brutto. Po waloryzacji miałoby to być 1901,71 zł brutto. Im wyższa emerytura, tym więcej otrzyma senior: przy świadczeniu w wysokości 6000 zł, kwota wzrośnie o 406 zł. Stawki te nie są jednak ostateczne, emeryci i renciści zyskają pewność dopiero wtedy, gdy rząd opublikuje rozporządzenie o poziomie waloryzacji.

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Renta wdowia – na czym ma polegać?

Renta wdowia – proces legislacyjny

Kogo obejmie renta wdowia?

Wdowieństwo to stan bardzo trudny. Nie sposób określić trudności emocjonalnych, natomiast te finansowe łatwo policzyć. Koszty prowadzenia gospodarstwa domowego wciąż rosną, także ze względu na podwyżki cen żywności, prądu i gazu. Pamiętajmy, że prowadzenie domu, gdy są do dyspozycji dwa świadczenia emerytalne, jest o wiele bardziej komfortowe.

Renta wdowia – na czym ma polegać?

Do tej pory wdowa czy wdowiec mieli wybór – albo zachowanie swojej emerytury, albo przejście na rentę rodzinną po zmarłym małżonku czy żonie. W nowym kształcie ma być zgoła inaczej. Będą dostępne dwie opcje renty wdowiej. Skorzystanie z renty rodzinnej po zmarłym małżonku wyższej o 50 procent emerytury wdowca lub zachowanie swojego świadczenia i powiększenie go o 50 procent renty rodzinnej po zmarłym. Wszystko po to, aby polepszyć warunku bytowe osobie, która została sama i musi mierzyć się z wieloma wyzwaniami, także tymi finansowymi, samodzielnie. Wysokość tego wsparcia nie będzie mogła jednak przekroczyć trzykrotności średniej emerytury w Polsce. Maksymalna kwota świadczenia emerytalnego może wynieść 9 815,52 zł brutto.

14 emerytura z KRUS

Wypłata 14. emerytury już niedługo! Kto dostanie swoją wcześniej?

Renta wdowia – proces legislacyjny

Aby renta wdowia mogła wejść w życie, musi przejść cały cykl związany z czytaniami. Ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w rozmowie z „Super Expressem” podkreśliła, że lipiec to miesiąc, w którym ma się to zadziać, a dokładnie ustawa ma trafić do drugiego czytania w Sejmie (miał o tym zapewnić marszałek Szymon Hołownia). W związku z tym ustawa prawdopodobnie wejdzie w życie od 2025 roku. W następnej kolejności renta wdowia "przejdzie" przez Senat, by swoją drogę zakończyć na biurku prezydenta Andrzeja Dudy. Ten zaś, według prognoz ministry, nie ma powodu, aby rentę wdowią zawetować, ponieważ jest to projekt obywatelski, mający wesprzeć osoby w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Po krótkich obliczeniach wynika więc, że pieniądze mogłyby być wypłacane nie wcześniej niż w 2025 roku, choć wcześniejsze informacje lansowały termin tegoroczny. Dlaczego to takie ważne? Pamiętajmy, że osoby po starcie współmałżonka muszą mierzyć się z takimi samymi kosztami stałymi, jakie obciążały budżet domowy, gdy jeszcze mogli je dzielić z drugą osobą. Ministra Dziemianowicz-Bąk zapewnia, że kasa państwa jest gotowa na to rozwiązane, a pieniądze na ten cel są zapewnione. Wprowadzenie renty wdowiej może kosztować około 8-10 mld zł rocznie. 

Zobacz także: Kiedy przejść na emeryturę? W lipcu! Ile można zyskać?

Kogo obejmie renta wdowia?

Nowymi regulacjami zostaną objęte osoby, które zostaną wdowcami lub wdowami po wejściu ustawy w życie, ale nie tylko. Renta wdowia będzie dotyczyć także tych, którzy owdowiali wcześniej. Uprawnione osoby będą mogły wystąpić o nowe świadczenie – w tym wypadku wsparcie zostanie przeliczone na nowych warunkach. Szacuje się, że z programu skorzysta nawet 1,5 miliona osób. 

Renta wdowia

FOTO: Envato Elements

fot. envato elements

• Czternasta emerytura - co to jest?
• Wypłata 14 emerytury 2024 - terminy
• Dla kogo wcześniejsza czternasta emerytura?
• 14. emerytura 2024 - jakie stawki?
• Kto nie dostanie czternastej emerytury?

Czternasta emerytura - co to jest?

Czternasta emerytura, zwana popularnie po prostu “czternastką”, to dodatkowe świadczenie, przysługujące wielu emerytom w Polsce. Zostało wprowadzone przez rząd Prawa i Sprawiedliwości w 2021 roku. Od tamtej pory rokrocznie wypłacane są w drugiej połowie roku, zwykle we wrześniu. Celem tego świadczenia jest podniesienie poziomu życia emerytów, z których wielu żyje w trudnych warunkach ekonomicznych. 

Przeczytaj także: Kiedy przejść na emeryturę? W lipcu! Ile można zyskać?

Wypłata 14 emerytury 2024 - terminy

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że “czternastki” otrzyma w tym roku 8,9 mln osób. Wypłaty czternastej emerytury ruszą już niebawem. Po raz kolejny rząd zadecydował, że dodatkowe pieniądze trafią do emerytów we wrześniu. Jest jednak grupa osób, która otrzyma świadczenie jeszcze w sierpniu. 

Dla kogo wcześniejsza czternasta emerytura?

Osoby, które regularnie otrzymują wypłatę emerytury 1 dnia miesiąca, mogą liczyć na “czternastkę” jeszcze w sierpniu. Wszystko przez to, że 1 września wypada w niedzielę. Tego dnia świadczenia nie są doręczane, zatem muszą trafić na konta i do portfeli emerytów z wyprzedzeniem. ZUS zapewnił, że przelewy zostaną zlecone w czwartek 29 sierpnia, tak by w piątek 30 sierpnia pieniądze były już u świadczeniobiorców. Osoby, które otrzymują wypłatę emerytury 5, 6, 10, 15, 20 i 25 dnia każdego miesiąca, będą musiały poczekać do września. 

Przeczytaj także: 800+ może zniknąć?! Co je zastąpi?

14. emerytura 2024 - jakie stawki? 

W tym roku czternasta emerytura wypłacana będzie w wysokości emerytury minimalnej. Oznacza to, że wyniesie ona 1780,96 zł brutto (1492,67 zł netto). Nie wszyscy emeryci zobaczą jednak na swoich kontach dokładnie tę kwotę. To dlatego, że “czternastka” w pełnej wysokości trafi tylko do osób, których regularne świadczenie emerytalne lub rentowe jest nie wyższe niż 2900 zł brutto. W sytuacji przekroczenia tej kwoty, dodatkowa emerytura jest pomniejszana według zasady “złotówka za złotówkę”.  

Przeczytaj także: Czy w 2024 roku będzie druga waloryzacja rent i emerytur?

Kto nie dostanie czternastej emerytury? 

W przypadku trzynastej emerytury nie obowiązują żadne dodatkowe kryteria i jest ona wypłacana wszystkim w jednakowej wysokości. Z czternastą jest jednak inaczej. W związku z tym, że obowiązuje w niej próg dochodowy, nie wszyscy seniorzy dostaną to świadczenie. Jeżeli emeryt pobiera emeryturę wyższą niż 2900 zł, a po pomniejszeniu “czternastka” wyniesie mniej niż 50 zł, świadczenie nie zostanie wypłacone. Oznacza to, że rolnicy, którzy otrzymują emeryturę z KRUS w minimalnej wysokości, otrzymają “czternastkę” bez wyjątków. Jeżeli jednak ich świadczenie jest wyższe, dodatkowa wypłata może ich ominąć. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Dlaczego warto przejść na emeryturę w lipcu? 
• Jaka była waloryzacja kont emerytalnych w 2024 roku? 
• Ile można zyskać, przechodząc na emeryturę w lipcu? 
• Emerytura w lipcu a wypłata “czternastki” 
• Kiedy nie warto przechodzić na emeryturę? 

Dlaczego warto przejść na emeryturę w lipcu? 

Emerytury i renty są waloryzowane każdego roku w marcu. Jednak to nie ten miesiąc jest najlepszym czasem na przejście na emeryturę. Warto zrobić to w lipcu! Dlaczego? Także chodzi o waloryzację, jednak nie emerytur, ale środków odłożonych na kontach i subkontach emerytalnych ZUS. To właśnie one stanowią podstawę do wyliczenia kwoty przyznawanej emerytury. Są one waloryzowane co roku, by nie traciły na wartości w związku z inflacją. Procedura jest przeprowadzana w czerwcu. Tym samym zgromadzony kapitał zwiększa się i kwota emerytury automatycznie będzie wyższa. 

Jaka była waloryzacja kont emerytalnych w 2024 roku? 

W 2023 roku w Polsce inflacja była wysoka. Obecnie sytuacja jest stabilna, jednak waloryzacja uwzględniła ubiegłoroczne wartości. W związku z tym Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało w maju, że środki zgromadzone na kontach emerytalnych zostaną zwaloryzowane według wskaźnika w wysokości 14,87 procent, a fundusze na subkontach - według osobnego wskaźnika w wysokości 9,91 procent. 

Przeczytaj także: Czy w 2024 roku będzie druga waloryzacja rent i emerytur?

Ile można zyskać, przechodząc na emeryturę w lipcu? 

Im wyższy jest zgromadzony kapitał emerytalny, tym większa będzie kwota przyznanej emerytury. Z tego powodu warto poczekać do lipca ze złożeniem wniosku o zakończenie aktywności zawodowej. Różnica może być bowiem całkiem znacząca! Dziennik “Fakt” podaje, że osoby, które przeszły na emeryturę w lipcu, mogą mieć o nawet 400 do 600 zł wyższe świadczenie! Dla przykładu, mężczyzna w wieku 70 lat, który zgromadził na koncie emerytalnym 600 tys. zł, przechodząc na emeryturę w maju czy czerwcu dostawałby 3389 zł brutto. Jednak po czerwcowej waloryzacji jego oszczędności wzrosną do 686 tys. zł, a emerytura będzie wypłacona w kwocie 3875 zł brutto! 

Przeczytaj także: Emerytury w 2025 roku będą wyższe! O ile?

Emerytura w lipcu a wypłata “czternastki” 

Już niebawem ruszy wypłata czternastych emerytur. Osoby, które zakończą aktywność zawodową w lipcu lub sierpniu, otrzymają ją po raz pierwszy, podobnie jak ci, którzy nie pracują od początku roku. Przysługuje ona bowiem każdemu, kto w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego ma prawo do świadczeń określonych w ustawie, m.in. emerytury i renty. Warto jednak pamiętać, że jeżeli emerytura po czerwcowej waloryzacji będzie wyższa niż 2900 zł, kwota “czternastki” zostanie pomniejszona według zasady “złotówka za złotówkę”. 

Przeczytaj więcej: Będzie 14. emerytura! Czy senior może dostać podwójną wypłatę? 

Kiedy nie warto przechodzić na emeryturę? 

Osoby, które nabywają prawo do emerytury w pierwszej połowie roku kalendarzowego, nie muszą czekać do lipca, by z niego skorzystać. Niekiedy jednak warto tak postąpić. Odłożyć w czasie przejście na emeryturę powinny zwłaszcza te osoby, które mogą to zrobić w maju i czerwcu. Bardziej opłaca się bowiem poczekać miesiąc lub dwa i zyskać nawet kilkaset złotych więcej do comiesięcznego świadczenia! 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

• Rząd Donalda Tuska zapowiadał dwie waloryzacje rocznie 
• Jaki jest warunek dwóch waloryzacji emerytur w roku? 
• Co dalej z projektem drugiej waloryzacji? 
• Czy w 2024 roku będzie druga waloryzacja emerytur? 
• Czy rząd wycofa się z dwóch waloryzacji rocznie? 
• 14. emerytura 2024 zostanie wypłacona? 

Rząd Donalda Tuska zapowiadał dwie waloryzacje rocznie 

Po wygranych wyborach w październiku 2023 roku Donald Tusk zapowiadał, że nic, co zostało dane Polakom, nie będzie im odebrane. Chodziło między innymi o trzynastą i czternastą emeryturę. Premier obiecał także, że jego rząd wprowadzi ustawę, dzięki której możliwe będzie przeprowadzanie waloryzacji emerytur i rent dwa razy w roku, nie raz, jak miało to miejsce do tej pory. 

Jaki jest warunek dwóch waloryzacji emerytur w roku? 

Projekt ustawy o dwóch waloryzacjach w ciągu roku był odpowiedzią na bardzo wysoką inflację w Polsce. By poprawić byt seniorów, rządzący chcieli wprowadzić drugą waloryzację rent i emerytur, pod warunkiem, że w pierwszych 6 miesiącach roku inflacja będzie się utrzymywała na poziomie powyżej 5 proc. Wskaźnik waloryzacji wyliczany miałby być tak samo jak do tej pory: na podstawie wzrostu inflacji oraz realnego wzrostu wynagrodzenia. 

Przeczytaj także: Emerytury w 2025 roku będą wyższe! O ile?

Co dalej z projektem drugiej waloryzacji? 

Tym, co zaniepokoiło świadczeniobiorców uprawnionych do rent i emerytur, jest fakt, że mimo obietnic projekt ustawy, która miałaby wprowadzać drugą waloryzację w ciągu roku, nie wszedł jeszcze w życie. Wciąż jest on procedowany w sejmie. W rozmowie z portalem money.pl wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski zapewnił, że ustawa stanie się faktem w ciągu najbliższych kilku miesięcy. 

Czy w 2024 roku będzie druga waloryzacja emerytur? 

W 2024 roku przeprowadzono już waloryzację rent i emerytur. Jak co roku, przypadła ona na marzec. Emeryci i renciści, którzy z nadzieją czekali na drugą waloryzację we wrześniu, będą rozczarowani. Rząd zadeklarował, że w tym roku nie będzie ona przeprowadzona! Dlaczego? Chodzi nie tylko o przepisy, które jeszcze nie weszły w życie. Ważniejszy jest fakt, że dziś można już z pewnością stwierdzić, iż inflacja w Polsce w pierwszym półroczu 2024 roku spadła poniżej 5 proc. To oznacza, że niespełniony jest podstawowy warunek do przeprowadzenia drugiej waloryzacji w ciągu 12 miesięcy.

Przeczytaj także: Renta wdowia 2024 – od kiedy zacznie obowiązywać? 

Czy rząd wycofa się z dwóch waloryzacji rocznie? 

W rozmowie z portalem money.pl Sebastian Gajewski powiedział, że rząd nie ma zamiaru wycofywać się z projektu ustawy o dwóch waloryzacjach emerytur i rent w ciągu roku. Wręcz przeciwnie: przepisy mają wejść w życie jeszcze w tym roku i stać się stałym elementem systemu emerytalnego w Polsce. Świadczeniobiorcy muszą jednak mieć świadomość, że druga waloryzacja jest warunkowa i będzie przeprowadzana tylko w określonych sytuacjach. 

Czy 14. emerytura zostanie wypłacona? 

Część emerytów niepokoi się tym, że rząd Donalda Tuska nie spełnił obietnicy o drugiej waloryzacji emerytur w 2024 roku. Obawiają się, że wpłynie to także na wypłaty 13. i 14. emerytur w kolejnych latach. Na razie jednak obawy te są bezpodstawne: czternasta emerytura będzie wypłacana od września 2024 zgodnie z planem. 

Więcej na ten temat przeczytasz tutaj: Będzie 14. emerytura! Czy senior może dostać podwójną wypłatę? 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Kiedy jest waloryzacja emerytur? 

Emerytura w 2025 roku

Emerytura w 2025 roku

Emerytura w 2025 roku – przykłady

Emerytury w następnym roku mają być zwaloryzowane o co najmniej 6,78 procent. Ta propozycja trafi do Rady Dialogu Społecznego. Od czego zależy ta wartość? Oczywiście od inflacji, która ma być coraz mniejsza – stąd te przewidywania. W bieżącym roku te wzrosty były większe z powodu szalejącej inflacji właśnie.

Kiedy jest waloryzacja emerytur? 

Waloryzację emerytur i rent przeprowadza się w naszym kraju co roku 1 marca. Jej wysokość wyliczana jest na podstawie średniego wskaźnika inflacji oraz odsetka od średniego realnego wzrostu pensji za rok ubiegły.

Kuracja w sanatorium

Sanatoria nie tylko dla seniorów. Kto i dokąd może pojechać na turnus w sanatorium?

Emerytura 2024

W marcu 2023 w Polsce przeprowadzono waloryzację emerytur na bardzo wysokim poziomie, co było związane z wysoką inflacją. Średnia inflacja w 2023 roku wynosiła 11,9 procent, a wzrost pensji 1,1 proc. Wskaźnik waloryzacji ustalono więc na poziomie 12,12 procent, dlatego najniższa emerytura od marca 2024 roku wzrosła o blisko 200 zł. Od 1 marca 2023 wynosiła 1588,44 zł brutto, a po podwyżce – 1780,96 zł brutto. W 2025 roku ten wzrost będzie mniejszy.

Przeczytaj także: Renta socjalna 2024 – są podwyżki!

Emerytura w 2025 roku

Podwyżki dla emerytów i rencistów kształtują się następująco: im wyższe świadczenie, tym większa waloryzacja. Minimalna emerytura wynosi 1780,96 zł brutto. To stawka dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny. W 2025 roku wzrost wyniesie 6,78%, czyli minimalna emerytura wzrośnie od marca 2025 roku do 1901,71 zł – to dodatkowe 120,75 zł.

Seniorzy w Polsce 

FOTO: Envato Elements

Emerytura w 2025 roku – przykłady

W 2025 roku emerytura na poziomie 1,5 tys. zł wzrośnie o 101,70 zł i będzie wynosiła 1601,70 zł. Jeśli senior otrzymuje 2000 zł, to w 2025 roku na jego konto wpłynie kwota o 135,60 zł wyższa – czyli 2135,6 zł. Emerytura równa 4500 zł to wzrost do 4805,10 zł, o ponad 300 zł Na podwyżkę przekraczającą 400 zł mogą liczyć seniorzy otrzymujący 6000 zł. To przykładowe wyliczenia. 

Fot. envato elements

Renta wdowia – zasady

Kiedy wejdzie w życie renta wdowia?

Czy renta wdowia zadziała wstecz?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przewiduje jak najszybsze wprowadzenie przepisów dotyczących renty wdowiej, jeszcze w 2024 roku. W budżecie zostały zarezerwowane środki na ten cel. Wprowadzenie renty wdowiej może kosztować około 8-10 mld zł rocznie. Do tej pory wdowa czy wdowiec pobierający emeryturę po śmierci żony czy męża może przejść na jego świadczenie i otrzymywać 85 procent stawki, jaka przysługiwała zmarłej osobie.

Renta wdowia – zasady

Na nowych zasadach wdowa będzie miała dwie opcje – zachowanie swojej emerytury lub rezygnacja z niej i wybór renty rodzinnej. Projekt ustawy przewiduje, aby po śmierci współmałżonka można było zachować swoje świadczenie i powiększyć je o 50 procent renty rodzinnej po zmarłym małżonku lub pobierać rentę rodzinną po zmarłym małżonku i 50 procent swojego świadczenia. Dzięki temu osoba owdowiała może liczyć na poprawę warunków bytowych. Wysokość tego wsparcia ma jednak limity – nie będzie mogła przekroczyć trzykrotności średniej emerytury w Polsce.

Dla pracownika

Kto może skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego?

Kiedy wejdzie w życie renta wdowia?

Renta wdowia prawdopodobnie wejdzie w życie jeszcze w 2024 roku, w ciągu najbliższych miesięcy. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, która kieruje pracami nad wsparciem dla wdów podkreśla, że celem tego świadczenia jest pomoc seniorom, którzy zostali w pojedynkę i muszą mierzyć się z takimi samymi kosztami stałymi, jak w czasie, gdy jeszcze mogli je dzielić z drugą osobą. Chodzi o stworzenie godnych warunków do życia dla seniora po śmierci żony czy męża.

Czy renta wdowia zadziała wstecz?

Po tym jak ustawa zacznie obowiązywać, nowymi przepisami zostaną objęte osoby, które zostaną wdowcami w tym czasie, ale nie tylko. Renta wdowia będzie dotyczyć także tych, którzy owdowiali wcześniej. Uprawnione osoby będą mogły o nią wystąpić i liczyć na przeliczenie wsparcia na nowo.

Zobacz także: Odrolnienie działki – na czym polega?

Wprowadzenie renty wdowiej przebiegnie prawdopodobnie etapami: najpierw uprawnieni będą mogli liczyć na 15% emerytury lub renty zmarłego współmałżonka, następnie na 20%, po roku na 50%.

fot. envato elements

Kwoty przychodu – nowe limity

Kto może dorabiać bez ograniczeń?

Nowe limity

Szczęśliwie dla świadczeniobiorców te limity będą wyższe niż w poprzednim kwartale. Dzięki temu zarobki do 5703,20 zł brutto miesięcznie w czerwcu, lipcu i sierpniu nie spowodują zmniejszenia emerytury czy renty. W razie przychodu od 5703,20 zł do 10 591,60 zł świadczenie zostanie zmniejszone.  

Kwoty przychodu – nowe limity

Od 1 czerwca 2024 roku kwoty przychodu powodujące zmniejszenie lub zawieszenie emerytury lub renty wynoszą:

• 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia tj. 5.703 zł 20 gr,
• 130% tego wynagrodzenia, tj. 10.591 zł 60 gr.

Co to oznacza? Zainteresowani muszą po prostu pilnować wysokości swoich dodatkowych dochodów. Chodzi o osoby, które są na wcześniejszej emeryturze czy rencie, czyli nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. Progi zwiększą się zatem odpowiednio o ok. 425 zł i 790 zł brutto. Te limity zarobkowe zmieniają się cztery razy w roku.

Kwoty przychodu – nowe limity

FOTO: Envato Elements

Kto może dorabiać bez ograniczeń?

Emeryci, którzy już osiągnęli powszechny wiek emerytalny, czyli 60 lat – kobieta i 65 lat – mężczyzna. To oni mogą może dorabiać bez żadnych limitów, nie przejmując się tym, czy na konto wpłynie ich świadczenie emerytalne. Wyjątkiem są emeryci, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty świadczenia minimalnego. Jeżeli przychód z tytułu pracy przekroczy wysokość kwoty podwyższenia do minimalnej emerytury, to świadczenie za dany okres będzie wypłacane w niższej kwocie, bez dopłaty do minimum. Bez ograniczeń mogą dorabiać niektórzy renciści – pobierający renty dla inwalidów wojennych, czy inwalidów wojskowych, jeśli niezdolność do pracy jest powiązana ze służbą wojskową. Tyczy się to także rent rodzinnych po uprawnionych do tych świadczeń. Limity nie obowiązują osoby pobierające rentę rodzinną, która jest kwotowo korzystniejsza od ustalonej emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego.

Przeczytaj także: Kto może skorzystać ze świadczenia kompensacyjnego?

Nowe limity

Nowe kwoty miesięcznego przychodu powodujące zmniejszenie lub zawieszenie emerytury czy renty ogłosił komunikatem z dnia 15 maja 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z ogłoszeniem przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za I kwartał 2024 r. (8.147 zł 38 gr).

Fot. envato elements

• Czym się różni 13. i 14. emerytura? 
• Ile wyniesie 14. emerytura 2024? 
• Kto nie dostanie czternastej emerytury w 2024 roku? 
• Kiedy będzie wypłacana “czternastka” w 2024 roku? 
• Czy można otrzymać podwójną czternastą emeryturę? 

Czym się różni 13. i 14. emerytura? 

Dodatkowe emerytury, zwane w Polsce popularnie “trzynastką” i “czternastką”, wypłacane są już od kilku lat i pomagają uprawnionym seniorom podreperować domowy budżet. Wprowadzone zostały przez rząd PiS, jednak Donald Tusk zapowiedział, że to, co zostało już dane, nie będzie Polakom odebrane. Trzynastka i czternastka zostaną więc z nami na dłużej. Świadczenia te wypłacane są uprawnionym osobom bez potrzeby składania dodatkowych wniosków. Różnią się między sobą tym, że 14. emerytura ma kryterium dochodowe. Po jego przekroczeniu wypłacana jest w zmniejszonej wysokości. 

Ile wyniesie 14. emerytura 2024? 

14. emeryturę wypłaca się w wysokości emerytury minimalnej. Kwota ta ulega zmianom co roku, gdyż świadczenie przechodzi waloryzację. W 2024 roku będzie to 1780,96 zł brutto (1620,67 zł netto). Taką kwotę zobaczą na swoich kontach emeryci, których regularne świadczenie jest nie wyższe niż 2900 zł brutto. Osoby uprawnione do wyższej emerytury otrzymają “czternastkę” pomniejszoną o kwotę przekroczenia w myśl zasady “złotówka za złotówkę”. 

Przeczytaj także: Podwyżka płacy minimalnej 2025: w grę wchodzą dwie stawki!

Kto nie dostanie czternastej emerytury w 2024 roku? 

Do pobierania dodatkowych emerytur od państwa uprawniona jest większość seniorów w Polsce, ale ze względu na to, że “czternastka” ma kryterium dochodowe, nie każdy ją otrzyma. Jeżeli po przeliczeniu według zasady “złotówka za złotówkę” kwota czternastej emerytury okaże się mniejsza niż 50 zł, nie zostanie ona wypłacona świadczeniobiorcy. 

Kiedy będzie wypłacana “czternastka” w 2024 roku? 

16 maja zapadła decyzja o tym, kiedy będą wypłacane czternaste emerytury w 2024 roku. Obyło się bez niespodzianek. W poprzednich latach pieniądze trafiały do seniorów w sierpniu lub we wrześniu (w zależności od tego, kiedy otrzymują swoje regularne świadczenie). W tym roku będzie podobnie. Wypłatę "czternastek" zaplanowano na wrzesień.

Czy można otrzymać podwójną czternastą emeryturę? 

Choć rząd Donalda Tuska, zgodnie z obietnicą, nie wycofuje się z istniejących programów socjalnych, niektóre z nich są zmieniane i udoskonalane. Tak się stało między innymi ze wsparciem dla rodzin z dziećmi. 

Przeczytaj więcej: “Aktywny rodzic”: o jakie świadczenia na dziecko można się starać i ile wyniosą? 

Emeryci, którzy często zmagają się z trudnościami finansowymi, liczą na to, że rządzący zaoferują im możliwość pobierania dodatkowych emerytur w podwójnej wysokości. Takie prawo mogłoby przysługiwać osobom, które są uprawnione do świadczeń z ZUS i KRUS, gdyż pracowały zawodowo, równocześnie prowadząc gospodarstwo rolne. Okazuje się jednak, że na razie tego typu zmiany nie są planowane. Oznacza to, że w 2024 roku nie będzie możliwości pobrania 14. emerytury w podwójnej wysokości.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Waloryzacja renty

Renta socjalna 2024 – są podwyżki!

Niezdolność do pracy orzekana jest na okres nie dłuższy niż 5 lat. Wyjątkiem mogą być sytuacje, kiedy według wiedzy medycznej nie będzie rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu. W takim wypadku możliwe jest orzekanie na okres dłuższy niż 5 lat.

Renta szkoleniowa

Prawo do renty szkoleniowej uzyskuje osoba spełniająca warunki wymagane do przyznania renty, która otrzyma orzeczenie o celowości przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w swoim zawodzie. Powiatowy urząd pracy przygotowuje stosowne szkolenia, dzięki którym zainteresowany przygotowuje się do nowego zawodu. Rentę szkoleniową można uzyskać na 6 miesięcy i wynosi 75% podstawy wymiaru renty, nie mniej jednak niż w wysokości najniższej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Komu przysługuje prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy?

Otrzymać ją może ubezpieczony, który został uznany za niezdolnego do pracy, ma wymagany – stosowny do wieku, w którym powstała niezdolność do pracy, okres składkowy i nieskładkowy; niezdolność do pracy powstała w okresach ściśle określonych w ustawie, np. w okresie ubezpieczenia, zatrudnienia, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego (chorobowego lub opiekuńczego) albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Ostatni wymóg nie jest wymagany w stosunku do osoby, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy, spełnia warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego i legitymuje się co najmniej 20-letnim (w przypadku kobiety) i 25-letnim (w przypadku mężczyzny) okresem składkowym i nieskładkowym.

Przeczytaj także: 1000 zł dla pracowników socjalnych. 

Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy. 

Staż uprawniający do renty

Wymagany staż ubezpieczeniowy jest uzależniony od wieku ubezpieczonego w momencie powstania niezdolności do pracy:

• 1 rok – jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,
• 2 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,
• 3 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,
• 4 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,
• 5 lat – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Okres składkowy i nieskładkowy nie jest wymagany od ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy z powodu wypadku w pracy lub w drodze do pracy.

Renta z tytułu niezdolności do pracy

FOTO: Envato Elements

Czym jest "renta alkoholowa"?

Przede wszystkim to nazwa potoczna, dla wielu osób kontrowersyjna. Powodem jej przyznania jest alkoholizm niosący ze sobą naruszenie sprawności organizmu, czyli na przykład choroby towarzyszące. 

Kwoty renty w 2024 roku

Od marca renta z tytułu niezdolności do pracy, w tym tzw. "renta alkoholowa" jest wyższa. Nastąpiła zmiana z kwoty 1588 zł brutto przy całkowitej niezdolności do pracy na 1780,96 zł i przy częściowej niezdolności do pracy – 1335,72 zł brutto, zamiast 1191 zł brutto.

Choroby, które uprawniają do renty z tytułu niezdolności do pracy

Lista jest długa, są to m.in. choroby układu krążenia, układu nerwowego i oddechowego; zaburzenia psychiczne; nowotwory złośliwe; choroby układu kostno-stawowego oraz mięśniowego i tkanki łącznej; choroby oczu. Nie mogło zabraknąć chorób typowo zawodowych, jak: ubytek słuchu, przewlekłe choroby układu ruchu, czy choroby skóry.

Fot. envato elements

Źródło: gov.pl

1 marca każdego roku przeprowadzana jest w Polsce waloryzacja emerytur i rent. Marcowe świadczenie jako pierwsze trafia więc do emerytów w zwiększonej wysokości. Miesiąc dopiero się zaczął, zatem część świadczeniobiorców wciąż czeka na swoje wypłaty. Osoby, które otrzymują emeryturę w minimalnej wysokości, od marca 2024 będą dostawać 1780,96 zł brutto. 

Stawki emerytur po waloryzacji 2024 znajdziesz w naszym artykule: Waloryzacja emerytur 2024 coraz bliżej! O ile wzrośnie emerytura? 

Ile wyniesie trzynasta, a ile czternasta emerytura? 

Wysokość emerytury minimalnej jest ważna dla wszystkich emerytów, nawet tych, którzy pobierają wyższe świadczenie. W tej samej wysokości wypłacana jest bowiem “trzynastka”. To oznacza, że w tym roku wyniesie ona 1780,96 zł brutto. 

Nieco inaczej wyliczana jest tak zwana “czternastka”. Jej wysokość wyniesie w tym roku 2650 zł brutto, jednak tylko dla osób, które pobierają emeryturę nie większą niż 2900 zł. Powyżej tej kwoty stosuje się zasadę “złotówka za złotówkę”: czternasta emerytura zostaje zmniejszona o wielkość przekroczenia ponad 2900 zł. Emeryci, których stałe świadczenie wynosi 5500 zł brutto i więcej, nie otrzymają “czternastki”. 

Komu przysługuje 13. i 14. emerytura? 

Do 13. i 14. emerytury uprawnione są osoby, które mają prawo do: 

• emerytury w tym pomostowej, okresowej, kapitałowej, częściowej; 
• świadczenia i zasiłku przedemerytalnego; 
• renty z tytułu niezdolności do pracy i renty dla inwalidów wojennych, wojskowych oraz wypadkowych; 
• rent szkoleniowych, socjalnych i rodzinnych; 
• rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego; 
• świadczeń pieniężnym dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych; 
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. 

Kiedy będzie wypłacana trzynasta emerytura 2024? 

Zazwyczaj trzynasta emerytura wypłacana jest wiosną, niedługo po waloryzacji. Nie inaczej będzie w tym roku. Wypłaty “trzynastki” w 2024 zaczną się w kwietniu: świadczeniobiorcy otrzymają pieniądze wraz z regularną emeryturą bądź rentą. Będą jednak wyjątki. Ze względu na to, że 1 kwietnia to poniedziałek wielkanocny, osoby, które zwykle odbierają świadczenie w tym dniu, dostaną je wcześniej - już 29 marca. Z kolei ci, którzy pobierają świadczenia przedemerytalne, otrzymają swoją “trzynastkę” w maju. 

Wypłata 14. emerytury 2024 

Po otrzymaniu “trzynastki” seniorzy będą musieli trochę poczekać na kolejne dodatkowe świadczenie. Przyjęło się bowiem, że czternasta emerytura wypłacana jest w drugiej połowie roku. Prawdopodobnie będzie to wrzesień lub październik 2024.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Waloryzację emerytur i rent przeprowadza się w Polsce co roku 1 marca. Jej wysokość wyliczana jest na podstawie średniego wskaźnika inflacji oraz odsetka od średniego realnego wzrostu pensji za rok ubiegły. Potrzebne dane publikowane są przez GUS. 

Jaka będzie waloryzacja emerytur w marcu 2024? 

W marcu 2023 w Polsce przeprowadzono waloryzację emerytur na rekordowo wysokim poziomie. Było to związane między innymi z wysoką inflacją. Rok 2024 nie przyniesie kolejnego rekordu. Z danych GUS wynika bowiem, że średnia inflacja w 2023 roku wynosiła 11,9 proc. Z kolei wzrost pensji wyniósł tylko 1,1 proc. Na tej podstawie wyliczono tegoroczny wskaźnik waloryzacji i ustalono go na poziomie 12,12 proc. Taką wysokość wskaźnika potwierdziło Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej. 

Emerytury po waloryzacji 2024: o ile wzrosną? 

Wszystkie osoby, którym przysługuje prawo do emerytury, otrzymają świadczenie w zwiększonej wysokości. Im wyższa jest emerytura podstawowa, tym większa będzie kwota podwyżki. Przykładowe emerytury zmienią się następująco (kwoty brutto): 

• 1600 zł – po podwyżce: 1793,92 zł, 
• 1700 zł – po podwyżce: 1906,04 zł, 
• 1800 zł – po podwyżce: 2018,16 zł, 
• 2000 zł – po podwyżce: 2242,40 zł, 
• 2500 zł – po podwyżce: 2803 zł, 
• 3000 zł – po podwyżce: 3363,60 zł, 
• 4000 zł – po podwyżce: 4484,80 zł, 
• 5000 zł – po podwyżce: 5606 zł, 
• 6000 zł – po podwyżce: 6727,20 zł. 

Ile wyniesie najniższa emerytura od marca 2024? 

Najniższa emerytura przysługująca Polakom również ulegnie waloryzacji. Wzrośnie o blisko 200 zł. Od 1 marca 2023 wynosi ona 1588,44 zł brutto, po tegorocznej podwyżce świadczeń emeryci oraz renciści będą otrzymywać to świadczenie w minimalnej wysokości 1780,96 zł brutto. 

Przeczytaj także: Zasiłek stały w 2024 roku jest wyższy! Ile wynosi?

Czy w 2024 roku będą dwie waloryzacje emerytur? 

Rząd Donalda Tuska zapowiedział wprowadzenie drugiej waloryzacji w ciągu roku, jeżeli w pierwszym półroczu inflacja będzie się utrzymywała na poziomie powyżej 5 proc. Drugą waloryzację rent i emerytur zaplanowano na wrzesień. Zatem jeśli spełnione zostaną określone warunki, jest bardzo prawdopodobne, że rok 2024 będzie pierwszym, w którym przeprowadzone będą dwie waloryzacje świadczeń. Wskaźnik waloryzacji wyliczany będzie tak samo jak do tej pory: na podstawie wzrostu inflacji oraz realnego wzrostu wynagrodzenia.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad projektem ustawy, który miałby wprowadzić dwie waloryzacje emerytur i rent w ciągu roku. Szefowa resortu Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zapowiedziała, że w grę wchodzi mechanizm, który przy określonym wskaźniku inflacji wprowadzałby dwukrotne podniesienie kwot świadczeń emerytalno-rentowych. Wstępnie mowa o progu na poziomie 5 proc. Na razie szczegóły projektu nie są jeszcze znane, jednak Dziemianowicz-Bąk wspomniała o waloryzacji w marcu i we wrześniu. Nie wiadomo jednak, czy we wrześniu 2024 przeprowadzona zostanie druga waloryzacja, bowiem prace nad ustawą toczą się w MRPiPS. 

Jaka będzie waloryzacja emerytur 2024? 

Bez względu na to, czy ustawa o podwójnej waloryzacji wejdzie w życie, z całą pewnością 1 marca przeprowadzona zostanie coroczna rewizja stawek emerytur i rent. Wskaźnik waloryzacji wyliczany jest w oparciu o poziom inflacji oraz średniej krajowej pensji w Polsce w roku poprzedzającym. W budżecie na 2024 rok przewidziano, że inflacja utrzyma się na poziomie 12,3 proc. Ostatecznie jednak będzie ona niższa: 11,9 proc. i prawdopodobnie to właśnie ten poziom będzie podstawą wyliczenia wskaźnika waloryzacji. Pod uwagę wzięty będzie również wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2023 roku, oparty na danych, które Główny Urząd Statystyczny przedstawi w lutym. 

Jaka jest minimalna emerytura w Polsce w styczniu 2024? 

W marcu 2023 przeprowadzono w Polsce rekordowo wysoką waloryzację emerytur, związaną z wysokim poziomem inflacji. W tej chwili emerytura minimalna w ZUS wynosi 1445,48 zł netto. Na jej podstawie wyliczana jest emerytura podstawowa, wypłacana przez KRUS. Wynosi ona 90 proc. emerytury minimalnej. Od 1 marca 2023 emerytowani rolnicy otrzymują co najmniej 1429,60 zł brutto, czyli 1215,30 zł netto. 

Jaka będzie emerytura rolnicza po waloryzacji w 2024 roku? 

Już 1 marca emerytury będą zwaloryzowane. Jeżeli przewidywania okażą się słuszne, emerytura podstawowa w KRUS wzrośnie do 1599,71 zł brutto, z kolei emerytura minimalna w ZUS będzie wynosiła 1 769,52 zł brutto. Rolnicy otrzymają zatem co najmniej 178 zł więcej na rękę. Ostateczna kwota, która trafi na konto rolnika, będzie jednak wyliczana indywidualnie na podstawie stażu ubezpieczeniowego. 

Czy w 2024 będzie 13. i 14. emerytura? 

Rząd Donalda Tuska zapowiedział, że nic, co zostało dane przez poprzedników, nie zostanie odebrane. W związku z tym na konta emerytów w 2024 trafi również 13. i 14. emerytura. “Trzynastka” i “czternastka” będą wypłacane w kwocie emerytury minimalnej. Uprawnieni seniorzy otrzymają zatem 1777,46 zł brutto.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Tegoroczna waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych była rekordowo wysoka, wzrosły one o 14,8 procent. Waloryzacja miała charakter kwotowo-procentowy, zastosowano więc gwarantowaną kwotę podwyżki w wysokości 250 zł brutto. 

Od czego zależy wysokość waloryzacji? 

Do jej pory emerytury i renty były waloryzowane raz do roku, a stawki nie były stałe. To, o ile zmienią się emerytury i renty, zależy od sytuacji gospodarczej kraju. Wskaźnik waloryzacji ustala się w odniesieniu do inflacji oraz średniej krajowej pensji w roku poprzedzającym waloryzację. Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20 procent realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. 

Waloryzacja emerytur i rent w 2024 roku

Waloryzacja emerytur w 2024 roku prawdopodobnie będzie wysoka, powodem jest wysoki wskaźnik inflacji. Z zapowiedzi rządu wynika, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2024 roku wyniesie 12,3 procent. To prognoza, która znalazła się w projekcie budżetu na 2024.

Znamy datę!

Kiedy ruszą wypłaty świadczenia 800+?

Dwie waloryzacje – jaki jest warunek konieczny?

Druga waloryzacja będzie miała miejsce wtedy, gdy inflacja przekroczy 5% – w tym wypadku druga waloryzacja będzie we wrześniu lub październiku. Premier Donald Tusk zapewnił także, że 13. i 14. emerytury będą wypłacane.

Nowy projekt budżetu na 2024 rok

We wtorek Rada Ministrów przyjęła nowy projekt budżetu na 2024 rok. Oto niektóre najważniejsze rozwiązania:

• wzrost średnich wynagrodzeń nauczycieli o 30 proc., a w przypadku nauczycieli początkujących – o 33 proc.;
• zwiększenie o ponad 2,3 mld zł dotacji przedszkolnej dla samorządów na sfinansowanie podwyżek dla nauczycieli w przedszkolach;
• wzrost wynagrodzeń nauczycieli akademickich o 30 proc.;
• wzrost wynagrodzeń i uposażeń, w tym kwot bazowych, o 20 proc. dla wszystkich pracowników państwowej sfery budżetowej oraz żołnierzy i funkcjonariuszy;
• realizacja programu „Aktywny rodzic”;
• finansowanie procedury in vitro z budżetu państwa – 500 mln zł;
• realizacja programu „Rodzina 800+”;
• podwójna waloryzacja rent i emerytur w przypadku, gdy inflacja przekroczy 5 proc.;
• wypłata tzw. 13. i 14. emerytury w 2024 r.;
• zabezpieczenie środków na działalność kół gospodyń wiejskich, orkiestr dętych oraz klubów sportowych;
• czasowe stosowanie stawek obniżonych: do 31 marca 2024 r. – obniżenie stawki VAT z 5 proc. do 0 proc. dla żywności oraz 0 proc. dla określonych produktów leczniczych i 8 proc. – dla określonych towarów wykorzystywanych w produkcji rolnej w 2024 r.

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: gov.pl

Renta wdowia – ważne zmiany

Wyborcza.biz informuje, że plany przyszłego rządu są już poważnie skrystalizowane. Zwłaszcza w temacie renty rodzinnej, czyli wdowiej. Obecnie wdowa pobierająca emeryturę po śmierci współmałżonka może przejść na jego świadczenie, by otrzymywać 85 proc. stawki, jaka przysługiwała zmarłemu mężowi (oczywiście zasada ta dotyczy analogicznie wdowca). Kolacja ma nowe plany. Owdowiała osoba będzie mogła zachować swoją emeryturę i powiększyć ją o 50 proc. renty rodzinnej po zmarłym małżonku lub pobierać rentę rodzinną po zmarłym małżonku (w wysokości 85 proc.) i 50 proc. swojego świadczenia. Ważne, aby łączna suma pobieranych świadczeń nie przekroczyła trzykrotności przeciętnej emerytury, która wynosi 3482 zł. 

Emerytury 2024

Waloryzacja emerytur i rent 2024: jakie będą stawki świadczeń dla seniorów?

Dwie waloryzacje?

Do tej pory emeryci i renciści mogli liczyć na wyższe przelewy, czyli podwyżkę pobieranych świadczeń raz w roku w marcu. W tym przypadku ważny jest wskaźnik inflacji. W tym roku waloryzacja emerytur i rent była rekordowa i wyniosła 14,8 proc. Nowy rząd ma śmiały pomysł na wprowadzenie dodatkowej waloryzacji. W jakich okolicznościach miałaby funkcjonować? Gdy od stycznia do końca czerwca danego roku inflacja przekroczy 5 proc., to w takim wypadku świadczeniobiorcy mogą liczyć na drugą podwyżkę, najpewniej we wrześniu lub październiku. Według ekonomistów takie działanie jest dobre dla finansów państwa.

Od czego zależy wysokość waloryzacji? 

Emerytury i renty do tej pory były waloryzowane są raz do roku, jednak kwoty te nie są stałe. Wszystko zależy od sytuacji gospodarczej kraju. Wskaźnik waloryzacji ustala się bowiem w odniesieniu do inflacji oraz średniej krajowej pensji w Polsce w roku poprzedzającym waloryzację. 

Oprac. Angelika Drygas

Źródło: next.gazeta.pl

fot. envato elements

Dla wielu seniorów w Polsce strata małżonka oznacza nie tylko ogromne, trudne przeżycie o charakterze emocjonalnym, ale także pogorszenie statusu majątkowego, a niekiedy nawet całego poziomu życia. Koszty prowadzenia gospodarstwa domowego są bowiem wysokie i wciąż rosną, między innymi ze względu na podwyżki cen prądu i gazu. Utrzymywanie domu z dwóch świadczeń emerytalnych jest o wiele łatwiejsze. Właśnie dlatego rząd chce zadbać o seniorów, których dotknęło wdowieństwo. Szacuje się, że z programu skorzysta od razu nawet 1,5 miliona osób. 

Czy nowy rząd podejmie pracę nad wdowią rentą? 

Zgodnie z prawem, jeżeli rządowy projekt ustawy nie zostanie uchwalony przed końcem kadencji sejmu, proces legislacyjny musi rozpocząć się od nowa, jeśli nowy skład posłów zechce podjąć tę samą kwestię. Jednak zainteresowani nie muszą się obawiać, że proces ustalenia w Polsce świadczenia dla wdów i wdowców niepotrzebnie się wydłuży, bowiem ten projekt nie pochodził od rządu, ale był projektem obywatelskim, co oznacza, że nowy sejm będzie mógł kontynuować pracę nad nim bez konieczności procedowania od początku. Może się zdarzyć, że politycy zechcą przygotować projekt od zera, jednak niezależnie od tego, ile to potrwa, renta wdowia ma stać się w Polsce faktem. 

Ile wyniesie wdowia renta w Polsce? 

W tej chwili osoba, która owdowieje, musi radzić sobie z tym co ma, czyli albo własną emeryturą, albo rentą rodzinną po zmarłym małżonku, która przysługuje osobom nie mającym prawa do świadczeń emerytalnych. Renta rodzinna wynosi maksymalnie 85 proc. emerytury, jaką przed śmiercią otrzymywał współmałżonek. Aby wesprzeć wdowców, zaproponowano projekt obywatelski, zgodnie z którym otrzymywaliby oni nowe świadczenie. Jego wysokość byłaby równa wysokości emerytury otrzymywanej przez wdowca oraz 50 proc. emerytury zmarłego, bądź odwrotnie – emerytury zmarłego oraz 50 proc. emerytury wdowca. Podstawą byłoby to świadczenie, które było wyższe. 

Warto jednak zaznaczyć, że zgodnie z projektem renta wdowia nie może być wyższa od trzykrotności przeciętnej emerytury. Obecnie przeciętna emerytura wynosi 2 545 złotych. Wdowia renta mogłaby zatem wynosić maksymalnie 7 635 złotych. Po waloryzacji w 2024 roku te kwoty ulegną zmianie i wówczas świadczenie to będzie mogło mieć maksymalną wysokość około 8-8 500 zł.

Czy od renty rodzinnej można uzyskać rentę wdowią? 

Wdowcy lub wdowy, którzy nie mają własnych dochodów, lecz utrzymywali się z emerytury współmałżonka, po jego śmierci również mogą liczyć na wdowią rentę. Będzie ona stanowiła sumę renty rodzinnej (nie więcej niż 85 proc. emerytury zmarłego) oraz połowy emerytury zmarłego małżonka. 

Czy rozwiedziony małżonek może otrzymać wdowie świadczenie? 

Zgodnie z obowiązującym prawem, osoba, której małżonek zmarł po rozwodzie, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli spełni wszystkie wymagania a do tego udowodni, że w dniu śmierci współmałżonka miała prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową. W przypadku kobiet rentę można uzyskać także na podstawie alimentów, wypłacanych przez małżonka w wyniku porozumienia między rozwiedzionymi lub separowanymi. Prawdopodobnie w tej sytuacji renta wdowia będzie przysługiwała osobom, które uzyskały prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Emerytury i renty waloryzowane są raz do roku, jednak kwoty waloryzacji nie są stałe. Podczas niedawnej debaty przedwyborczej odniósł się do tego problemu premier Mateusz Morawiecki, przypominając, że kilkanaście lat temu po waloryzacji część emerytów dostała świadczenie zwiększone zaledwie o 2 zł. To o ile zwiększone zostaną emerytury i renty nie zależy jednak od polityków, ale od sytuacji gospodarczej kraju. Wskaźnik waloryzacji ustala się bowiem w odniesieniu do inflacji oraz średniej krajowej pensji w Polsce w roku poprzedzającym waloryzację. 

Jaka będzie waloryzacja emerytur i rent w 2024 roku? 

Główny Urząd Statystyczny opublikował dane dotyczące inflacji w Polsce we wrześniu 2023. Wyniosła ona 8,2 proc. rok do roku. Z kolei średnia krajowa pensja w kraju wzrosła o 11,9 proc. również w zestawieniu rok do roku. Na podstawie tych danych dziennikarze Super Expressu wyliczyli, że waloryzacja w 2024 roku będzie prawdopodobnie na poziomie 10,58 proc. Przypomnijmy, że waloryzacja emerytur i rent w 2023 roku, którą uznano za rekordowo wysoką, wynosiła 14,8 proc. 

Czy emerytura w 2024 będzie rekordowo wysoka? 

Różnica między 10,58 proc. a 14,8 proc. na poziomie liczb wydaje się niewielka. Jednak emeryci nie mają co liczyć na to, że ich emerytura gwałtownie wzrośnie. Wypłacane w 2024 roku kwoty będą wyższe niż te obecne, jednak nic nie wskazuje na to, by przyszłoroczna waloryzacja pobiła rekord z 2023 roku. 

Ile wyniesie najniższa emerytura w 2024 roku? 

Po tegorocznej waloryzacji kwota minimalnej emerytury w Polsce wynosi 1588,44 zł. Jeżeli waloryzacja w 2024 roku zostanie ustalona na poziomie 10,58 proc., najbiedniejsi emeryci otrzymają o 168 zł więcej. Oznacza to zatem, że kwota minimalnej emerytury wzrośnie do ok. 1756 zł. 

O ile wzrosną emerytury w 2024 roku? 

W zależności od pobieranej obecnie emerytury, po waloryzacji wypłacona kwota wzrośnie o kilkaset złotych. Tabela zestawiająca różnice, opracowana na podstawie danych Super Expressu, przedstawia się następująco: 

FOTO: Redakcja/dane: Se

FOTO: Redakcja/dane: Se

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

źródło: Super Express

fot. envato elements

Ile wyniesie 14. emerytura w przyszłym roku?

„Fakt” poinformował, że w najnowszym projekcie budżetu państwa na przyszły rok nie zaplanowano na wypłatę 14. emerytury wystarczająco dużo pieniędzy i być może seniorzy otrzymają niższe wypłaty niż w tym roku. – Projekt budżetu państwa na 2024 r. zakłada 30 mld zł na wypłatę trzynastek i czternastek. Tymczasem w tym roku wydatki na te świadczenia pochłonęły ok. 35 mld zł – mówi dr Antoni Kolek z Instytutu Emerytalnego, czytamy we „Fakcie”.

14. emerytura w 2023 roku

„Czternastka” została podwyższona przez rząd i wynosiła 2650 zł brutto. W tej kwocie „należy się” seniorom, którzy pobierają emeryturę do 2900 zł. Powyżej tej sumy obowiązuje reguła złotówka za złotówkę, wtedy 14. emerytura jest proporcjonalnie pomniejszana. Aby ją otrzymać, nie trzeba składać żadnego wniosku. Czternastka przysługuje, gdy emerytura lub renta nie przekracza kwoty 5500 zł brutto.

Świadczenia emerytalne

14. emerytura jednak wyższa. Znamy kwotę!

“Czternastka” – komu się należy?

Jest wypłacana osobom uprawnionym do: 

• emerytur i rent w systemie powszechnym, rolników, służb mundurowych, 
• emerytur pomostowych, 
• świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, 
• rent socjalnych, 
• nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, 
• rodzicielskich świadczeń uzupełniających, 
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, 
• rent inwalidów wojennych i wojskowych. 

Oprac. Angelika Drygas

Źródło: Fakt.pl

fot. envato elements

Emerytury stażowe – dwa projekty

W Sejmie funkcjonują dwa projekty, które dotykają tej kwestii. Czekają na realizację od 2021 roku. Projekt prezydencki, który ustanawia dobrowolne przejście na emeryturę stażową po 39 latach pracy dla kobiet i po 44 latach pracy, jeśli chodzi o mężczyzn. Drugi – obywatelski wnosi, by takie świadczenie mogło przysługiwać kobietom po 35, a mężczyznom po 40 latach pracy. Jeśli znajdzie się zgoda na propozycję prezesa PiS, na emeryturę stażową przejść będą mogły kobiety, które przepracowały 38 i mężczyźni 43 lat. Do stażu będzie liczyć się odbycie służby wojskowej. Na razie nie ma żadnych innych konkretnych informacji, np. kiedy te potencjalne zmiany miałyby wejść w życie.

Emerytury stażowe – wyliczenia

Eksperci prognozują, że niestety stawki tych emerytur będą niskie: – Emerytury stażowe będą głodowe. Wiele osób, które z nich skorzysta, i tak zostanie na rynku pracy – analizuje w RMF FM ekonomistka dr Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek z Uniwersytetu Warszawskiego (cyt. za www.rmf24.pl). Portal przytacza także wyliczenia przygotowane dla RMF FM przez Instytut Emerytalny: – W przypadku kobiety, która skończyła 60 lat, zgodnie z obowiązującymi przepisami otrzyma emeryturę w wysokości 2 641,12 zł. Gdyby ta sama kobieta przeszła na emeryturę stażową w wieku 56 lat (38 lat stażu pracy) to otrzymałaby jedynie 1765,50 zł. O 875 zł mniej, czyli 49,6 proc – czytamy w serwisie. Natomiast mężczyzna w wieku 65 lat dostałby świadczenie w wysokości 3198,27 zł, a stażówka, gdyby przeszedł na nią w wieku 61 lat, wyniosłaby tylko 2106,79 zł, czyli 1091 zł mniej.

Emerytury stażowe – prognozy

Są i przeciwnicy wprowadzenia emerytur stażowych. Wiek życia wciąż wydłuża się, dlatego skrócenie czasu aktywności zawodowej zaburzyłoby cały rynek pracy i obniżyło stawki. Według ekonomistki, dr Małgorzaty Starczewskiej-Krzysztoszek stażówki oznaczałyby także odpływ pracowników i kłopoty z personelem w małych firmach. – Natomiast jeśli zostanie wprowadzona emerytura stażowa, to prawie 100 proc. dzisiejszych 30-latków będzie miało emeryturę na poziomie emerytury minimalnej – podkreśla ekonomistka (cyt. za www.rmf24.pl).

Emerytura pomostowa

Emerytura pomostowa na nowych zasadach. Jest podpis prezydenta!

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

14. emerytura – nie każdy otrzyma świadczenie w tej samej kwocie

"Czternastka” dla seniorów, którzy pobierają najniższą emeryturę, będzie wynosić 2650 zł brutto, czyli 2202,50 zł netto – o ok. 838 zł netto więcej niż wynika to z ustawy. Czternastki nie otrzymają w 2023 roku osoby, których emerytura przekracza 5500 zł brutto. 

Kiedy wypłata „czternastki”?

W 2023 roku 14. emerytura wypłacana będzie we wrześniu, przez ZUS z urzędu. Na szczęście nie trzeba będzie składać wniosków o przyznanie tego dodatkowego świadczenia.

14. emerytura – ile wynosi? 

Oto przykładowe wyliczenia czternastki:

14. emerytura – komu się należy?

To świadczenie jest wypłcane osobom uprawnionym do: 

• emerytur i rent w systemie powszechnym, rolników, służb mundurowych, 
• emerytur pomostowych, 
• świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, 
• rent socjalnych, 
• nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, 
• rodzicielskich świadczeń uzupełniających, 
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, 
• rent inwalidów wojennych i wojskowych. 

Świadczenia emerytalne

14. emerytura jednak wyższa. Znamy kwotę!

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: money.pl

Ustawa przewiduje, że zarówno “trzynastka”, jak i “czternastka” są wypłacane w kwocie równej wysokości minimalnej emerytury w Polsce. Po waloryzacji z marca 2023, wynosi ona 1588,44 zł brutto. To stawka przysługująca seniorom, których emerytura jest niższa niż 2900 zł. Pozostali, dostaną “czternastkę” przeliczoną według zasady "złotówka za złotówkę", czyli pomniejszoną o kwotę przekroczenia. 

Wysokość 14. emerytury w 2023 roku – najnowsze dane

20 sierpnia (w niedzielę) prezes PiS Jarosław Kaczyński ogłosił na dożynkach w Paradyżu, że 14. emerytura, która będzie wypłacana w 2023 roku, wyniesie 2200 zł netto. Dodał także, że na „czternastkę” w tej kwocie mogą liczyć emeryci, których świadczenie wynosi do 2900 zł. Powyżej tej kwoty obowiązuje zasada – złotówka za złotówkę. Koszt wypłat szacuje się na blisko 12 mld zł.

Kiedy będzie 14. emerytura?

Termin wypłaty 14. emerytury w 2023 roku został zaplanowany na wrzesień. W lipcu bieżącego roku padła inna data – świadczenie miało pojawić się na kontach seniorów między sierpniem a wrześniem, od 25 sierpnia, a następnie 1, 5, 6, 10, 15, 20 i 25 września tego roku. W sierpniu natomiast premier Mateusz Morawiecki poinformował, że wypłaty zostaną uruchomione we wrześniu. Tę prognozę potwierdziła minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

Co zrobić, by otrzymać 14. emeryturę?

Seniorzy nie muszą zgłaszać faktu, że chcą pobierać 14. emeryturę. Nie ma konieczności składania żadnych wniosków i deklaracji.

Inne świadczenia dla seniorów

Seniorzy mogą skorzystać także z innych programów mających poprawić ich komfort życia. Są to: bezpłatne leki dla seniorów 75+; Senior+ – dla samorządów (dotyczy prowadzenia Dziennych Domów i Klubów) oraz program Aktywni + mający na celu zwiększenie uczestnictwa osób starszych w rozmaitych dziedzinach życia.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Wraz z podpisem prezydenta nastąpiło tzw. uchylenie wygasającego charakteru emerytur pomostowych. – Prawo to bowiem będzie przysługiwać wszystkim pracownikom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a nie tylko tym, którzy wykonywali ją przed 1 stycznia 1999 r. – tłumaczy minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. Być może nowelizacja przyczyni się do wzrostu popularności prac wykonywanych w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze? 

Pomostówka w Polsce

Z tego świadczenia korzystają najczęściej górnicy, hutnicy, czy chemicy. W efekcie starsi pracownicy, którym przysługuje prawo do emerytur pomostowych, zostaną zastąpieni przez młodsze osoby, które dopiero zaczynają swoją drogę zawodową. Do tej pory pomostówka należy się osobom, które przed 1 stycznia 1999 r. wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Nowe przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2024 r.

Prace w szczególnych warunkach

Aby zrozumieć istotę sprawy, należy zapoznać się z definicją pracy w szczególnych warunkach. Wiążą się one przede wszystkim z ryzykiem, które może spowodować uszczerbek na zdrowiu, zwłaszcza w starszym wieku. Te niesprzyjające okoliczności mogą być spowodowane siłami natury lub procesami technologicznymi. Ryzyko istnieje mimo zastosowania środków profilaktyki. Pracownik ma stawiane większe wymagania, które mogą przekraczać jego możliwości. Trudności piętrzą się wraz z wiekiem, jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, co znacznie utrudnia wypełnianie obowiązków.

To następujące prace:

• bezpośrednio przy obsłudze wielkich pieców oraz pieców stalowniczych lub odlewniczych,
• przy obsłudze dźwignic bezpośrednio przy wytapianiu surówki, stopów żelaza lub metali nieżelaznych,
• na morskich platformach wiertniczych,
• w powietrzu wykonywane na statkach powietrznych przez personel pokładowy,
• wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiorników o bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych.

Prace o szczególnym charakterze 

Wymagają od pracownika szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej. Niestety, w trakcie procesu starzenia organizmu (przed osiągnięciem wieku emerytalnego) trudniej jest wykonywać tego typu zawody bez narażania siebie i innych na utratę zdrowia lub życia.

Emerytury i renty w Polsce

Znamy kwoty rent i emerytur po waloryzacji w 2024 roku. Ile wyniosą?

To następujące prace:

• pilot statków powietrznych (pilot, instruktor),
• kontroler ruchu lotniczego,
• kierowca autobusów, trolejbusów oraz motorniczy tramwajów w transporcie publicznym,
• operator reaktorów jądrowych,
• członek zespołów ratownictwa medycznego.

Pomostówka – warunki przyznania 

Prawo do emerytury pomostowej mają pracownicy, którzy wykonują pracę w szczególnych warunkach, ale także istnieje o wiele więcej obwarowań, np.

• urodzili się po 31 grudnia 1948 roku,
• pracowali co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
• osiągnęli odpowiedni wiek – 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn (są oczywiście wyjątki),
• udokumentują okres składkowy i nieskładkowy – co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
• przed 1 stycznia 1999 r. wykonywały prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze.

Czym są emerytury pomostowe?

To rodzaj świadczenia, które przysługuje na dany okres, aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, osobom, które wykonują prace w  szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Te świadczenia mają przejściowy charakter.

Źródło: gov.pl, zus.pl

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

13. i 14. emerytura pojawiły się jako świadczenia dodatkowe. Z czasem “trzynastkę” uznano za stałą, a w lipcu 2023 politycy ogłosili, że corocznie będzie wypłacana również “czternastka”. Do tej pory trafiała ona do seniorów na przełomie sierpnia i września - część emerytów, którzy otrzymują świadczenia pod koniec miesiąca, cieszyło się z wypłat wcześniej. Niestety, w tym roku ma być inaczej. 

Przeczytaj także: 14. emerytura na stałe. Od kiedy emeryci mogą spodziewać się wpłat na konta?

Jaka będzie wysokość 14. emerytury w 2023 roku? 

Zgodnie z ustaleniami rządu, zarówno “trzynastka” jak i “czternastka” są wypłacane w kwocie równej wysokości minimalnej emerytury w Polsce. Po rekordowo wysokiej waloryzacji z marca 2023, minimalne świadczenie emerytalne wynosi 1588,44 zł brutto i tyle też dostaną wszyscy seniorzy, których emerytura jest niższa niż 2900 zł. Ci, którym przysługuje wyższe świadczenie, dostaną “czternastkę” przeliczoną według zasady "złotówka za złotówkę", czyli pomniejszoną o kwotę przekroczenia. Oznacza to więc, że dodatkowa emerytura nie trafi do wszystkich. Nie otrzymają jej ci seniorzy, którzy mają emerytury w wysokości 4438,44 zł brutto i więcej. 

Czy trzeba złożyć wniosek o 14. emeryturę? 

Choć status 14. emerytury zmienił się w ostatnich miesiącach - jest ona teraz świadczeniem stałym, nie dodatkowym – nie zmieniły się zasady jej wypłacania. Tak jak wcześniej, po “czternastkę” nie trzeba się zgłaszać. Będzie ona wypłacana przez ZUS i KRUS z urzędu wszystkim seniorom, którym przysługuje. 

Kiedy będzie 14. emerytura? Rząd przesunął termin 

W ubiegłych latach wypłata 14. emerytury ruszała pod koniec sierpnia. W tym roku będzie jednak inaczej, ponieważ Rada Ministrów nie zatwierdziła jeszcze rozporządzenia o datach i wysokości świadczenia. Marlena Maląg, szefowa Ministerstwa Rodziny, odpowiedzialnego za “czternastkę”, zapowiedziała, że wypłaty mogą ruszyć na początku września. 

- W momencie wypłaty emerytury, renty, czyli tego terminu, co każdego miesiąca świadczenie otrzymują, wpłynie też 14. emerytura. Planujemy, że od miesiąca września, tak się przygotowujemy - mówiła minister Maląg w rozmowie z Polskim Radiem. 

Kto będzie pokrzywdzony późną wypłatą “czternastki”? 

14. emerytura ma trafić do seniorów wraz z ich stałym świadczeniem za wrzesień. Jeżeli wypłaty ruszą wraz z początkiem września, emeryci otrzymają “czternastkę” w jednym z następujących terminów: 

• 1 września - piątek, 
• 5 września - wtorek, 
• 6 września - środa, 
• 10 września - niedziela, 
• 15 września - piątek, 
• 20 września - środa, 
• 25 września - poniedziałek. 

10 września wypada w niedzielę i wówczas wypłat nie będzie. ZUS przekaże pieniądze emerytom przed tą datą, zatem powinny trafić do nich wraz z “czternastką” w piątek 8 września. 

Na opóźnionych wypłatach 14. emerytury ucierpią ci seniorzy, którzy dostają swoje świadczenie w ostatnim miesięcznym terminie. W ubiegłych latach pieniądze z “czternastki” trafiały do nich zwykle już 25 sierpnia. Tym razem będą musieli poczekać miesiąc dłużej i otrzymają je nie jako pierwsi, lecz jako ostatni. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

14. emerytur na swoich kontach mogą spodziewać się emeryci, którzy pobierają świadczenie w maksymalnej wysokości 2,9 tys. zł. Dla tych emerytów, którzy dostają wyższe kwoty również przewidziano wypłatę 14. emerytury, lecz w zmniejszonej wysokości na zasadzie "złotówka za złotówkę".

Co zrobić, by otrzymać 14. emeryturę?

Osoby starsze nie będą musiały nigdzie zgłaszać, że chcą pobierać 14. emeryturę. Nie ma również konieczności składania wniosków i deklaracji. Z informacji opublikowanych przez stronę rządową wynika, że w roku 2023 14. wpłynie na konta seniorów na przełomie sierpnia i września.

– Mamy przed sobą tutaj pokolenie Solidarności – ludzi, którym zawdzięczamy naszą wolność i dlatego rząd prowadził po 2015 roku taką rewolucję godnościową, rewolucję oddania szacunku tym, którym ten szacunek był zabrany w latach III Rzeczpospolitej – mówił premier Mateusz Morawiecki podczas wizyty w Domu Seniora w Woli Karczewskiej.

Co polski rząd zrobił dla seniorów?

Polski rząd prowadzi rozbudowaną politykę senioralną, w ramach której stworzył następujące programy mające ułatwić im życie:

• Bezpłatne leki dla seniorów 75+ – program dedykowany osobom po 75 roku życia, które mogą kupować leki za darmo,
• Program Senior + – program dedykowany samorządom, dzięki któremu prowadzenie Dziennych Domów i Klubów seniora jest sprawniejsze,
• Program Aktywni + – celem programu jest wsparcie dla seniorów w realizacji dedykowanych im projektów.

oprac. Justyna Czupryniak 

Emerytury w 2024 roku – jakie kwoty wpłyną na konta? 

Kwestia rent, emerytur i wynagrodzeń minimalnych są nierozerwalnie związane z pracami nad budżetem. Ostatnio pisalismy o tym, że wzrośnie płaca minimalna – dwukrotnie. Rząd zapowiada także waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych. Nie będzie tak spektakularna jak w roku 2023, jednak wciąż zostanie na wysokim poziomie. Wskaźnik waloryzacji obliczany jako średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku, wyniesie w 2024 roku prawdopodobnie 12,3 proc. – te liczby mogą się jeszcze zmienić.

Emerytury ZUS

O ile wzrosną emerytury po waloryzacji?

Minimalna emerytura i renta w 2024 roku – jakie kwoty?

Po waloryzacji rent i emerytur w 2023 roku, kwota emerytury minimalnej w Polsce wynosi 1588 zł 44 gr brutto. Waloryzacja przyszłoroczna, która obejmie wszystkie świadczenia, w tym również te najniższe, przyniesie minimalną emeryturę na poziomie 1783 zł 82 gr brutto, wypłacana będzie od 1 marca 2024. Jaka to suma na tzw. „rękę”? To 1623 zł, czyli o ok. 178 zł więcej niż obecnie. Do tej wysokości podniesione zostaną także najniższe świadczenia rentowe. 

Czy waloryzacja obejmie trzynastą i czternastą emeryturę? 

Kolejną kwestią są dodatkowe świadczenia, zwane “trzynastką” i “czternastką”. Od 2024 roku oba mają być już świadczeniami stałymi. Są one wypłącane dodatkowo, musi je obejmować coroczna waloryzacja, dlatego przyszłoroczne świadczenia wpłyną w zwiększonej wysokości. “Trzynastka” trafia na konta w marcu i kwietniu, a “czternastka” w sierpniu i wrześniu. Zgodnie z prawem, ich wysokość będzie równa wysokości minimalnej emerytury, wyniesie prawdopodobnie 1783 zł 82 gr brutto.

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Nowe zasady w rozliczeniu emerytur rolników – powody

Autorzy projektu swój pomysł uzasadniają tym, że wysokość emerytury rolniczej uzależniona jest od długości okresów pracy w gospodarstwie rolnym i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz wysokości składek opłaconych w latach 1983-1990, a w przypadku osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 roku także liczy się długość okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu w systemie powszechnym, np. z tytułu zatrudnienia, czy prowadzenia pozarolniczej działalności. Według teraźniejszych zasad, to ile wyniesie emerytura podstawowa w systemie ubezpieczenia społecznego rolników, wiąże się z wysokością najniższej emerytury w systemie powszechnym. Emerytura rolnicza to suma odpowiadająca iloczynowi aktualnej emerytury podstawowej oraz wskaźnika wymiaru ustalanego indywidualnie dla każdego świadczeniobiorcy. Emerytura podstawowa będąca bazą do określenia emerytury rolniczej (KRUS), jest równa kwocie 90% najniższej emerytury określonej w przepisach emerytalnych (ZUS).

– Zdaniem projektodawcy dotychczasowy system pogłębia nierówności wśród seniorów i w kontekście nierównego traktowania wzbudza uzasadnione wątpliwości konstytucyjne – czytamy w uzasadnieniu projektu nowelizacji.  

Dodatkowe świadczenia

14. emerytura zostaje na stałe! Rząd przyjął projekt ustawy

Nowe zasady w rozliczeniu emerytur rolników – potrzebne zmiany

Autorzy projektu proponują zmianę definicji legalnej emerytury podstawowej. Jaka byłaby jej nowa formuła? Miałaby ona stanowić kwotę równą kwocie najniższej emeryturze określonej w przepisach emerytalnych.

– Proponowana ustawa zmniejszy nierówności pomiędzy emerytami ze względu na różne systemy. Ujednolicenie kwot emerytury podstawowej i najniższej emerytury pozytywnie wpłynie na sytuację finansową gospodarstw domowych prowadzonych przez seniorów na obszarach wiejskich. Z tego względu proponowana ustawa wywoła pozytywne skutki gospodarcze - poprawi się poziom konsumpcji oraz jakość życia tej kategorii gospodarstw domowych – podkreślają projektodawcy.

Nowe zasady w rozliczeniu emerytur rolników – jaki jest koszt zmian?

Liczby są szacunkowe, oparte na ilości emerytów i rencistów rolniczych ze stycznia 2023 roku. To 981 944 osób. Założenia są proste, autorzy projektu biorą pod uwagę średnią emeryturę rolniczą, która wynosi 1416 zł oraz zwiększenie świadczenia podstawowego o 10% – z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na ten cel zostanie przeznaczone około 1 673 232 000 zł rocznie. Te kwoty będą pochodzić ze środków KRUS i z dotacji budżetu państwa. Propozycja Lewicy zakłada wejście nowej ustawy w życie z dniem 1 stycznia w 2024 roku.

WK

fot. envato elements

Czym jest “czternastka”? 

To dodatkowa emerytura, czyli kolejne roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów. Po raz pierwszy zostało ono wypłacone w 2021 roku. Dla osób pobierających świadczenia w wysokości do 2900 zł brutto, czternastka wyniosła 1250,88 zł brutto. W 2022 r. 14. emerytura dla osób, które pobierają świadczenie do 2900 zł brutto, wyniosła 1338,44 zł. Koszt wypłaty 14. emerytury w 2021 r. to ok. 11 mld zł, a w 2022 r. – 11,4 mld zł. "Czternastka" funkcjonuje w polskim systemie obok “trzynastki”, która zasila portfele emerytów od 2019 roku. W marcu 2023 r. przeprowadzona została waloryzacja procentowo-kwotowa. Wszystkie emerytury i renty zostały zwaloryzowane na poziomie 14,8 proc. (nie mniej niż o 250 zł).

14. emerytura na stałe

Zgodnie z projektem będzie przysługiwać osobom uprawnionym w wysokości:

• kwoty najniższej emerytury, obowiązującej od dnia 1 marca 2022 r. – dla osób, których wysokość świadczenia, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń nie przekracza kwoty 2900 zł;
• kwoty najniższej emerytury, obowiązującej od dnia 1 marca 2022 r., pomniejszonej o kwotę różnicy pomiędzy kwotą wysokości świadczenia, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń a kwotą 2900 zł – dla osób, których wysokość świadczenia, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń przekracza kwotę 2900 zł.

Projekt nie wyklucza możliwości określenia wyższej kwoty 14. emerytury. W przyszłości dodatkowe świadczenie może być zatem zwiększone. 

Dieta seniora

Te produkty są wskazane dla osób starszych! Poznaj dietę dla seniora!

W 2023 r. czternastkę otrzyma ok. 8,3 mln osób.

Najważniejsze rozwiązania ustawy

• 14. emerytura na stałe.
• Czternastka przeznaczona będzie dla osób, które pobierają świadczenia do 2900 zł brutto. Powyżej tej kwoty działać będzie zasada „złotówka za złotówkę”, czyli 14. emerytura zostanie zmniejszana o kwotę przekroczenia ponad 2900 zł brutto, przy czym kwota czternastki wyniesie co najmniej 50 zł.
• Czternastkę otrzyma ok. 8,3 mln emerytów i rencistów.

Kto nie dostanie 14. emerytury?

Nie będzie ona przysługiwać osobom, którym prawo do świadczeń zostało zawieszone na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego. W razie zbiegu prawa do więcej niż jednego świadczenia, przy ustalaniu prawa i wysokości dodatkowego świadczenia przyjmuje się sumę wypłacanych świadczeń. Osobie uprawnionej przysługuje jedno dodatkowe świadczenie.

Emerytury 2023

Waloryzacja rent i emerytur 2023. Kiedy i o ile wzrosną świadczenia?

Do renty rodzinnej, do której uprawniona jest więcej niż jedna osoba, przysługuje jedno dodatkowe świadczenie, które podlega proporcjonalnemu podziałowi na osoby uprawnione do renty rodzinnej. Jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest więcej niż jedna osoba i przynajmniej jedna z nich uprawniona jest do renty socjalnej, dodatkowe świadczenie z tytułu renty rodzinnej podlega podziałowi stosownie do liczby osób uprawnionych do renty rodzinnej, z wyłączeniem osoby lub osób uprawnionych do renty socjalnej. Osobie lub osobom wyłączonym z liczby osób uprawnionych do renty rodzinnej, przysługuje dodatkowe świadczenie z tytułu przysługującego prawa do renty socjalnej.

Emerytura będzie wypłacana osobom uprawnionym do: 

• emerytur i rent w systemie powszechnym, rolników, służb mundurowych, 
• emerytur pomostowych, 
• świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, 
• rent socjalnych, 
• nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, 
• rodzicielskich świadczeń uzupełniających, 
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, 
• rent inwalidów wojennych i wojskowych. 

Źródło: legislacja.rcl.gov.pl; gov.pl

Angelika Drygas

fot. envato elements

Dodatkowe emerytury nazywa się potocznie “trzynastką” i “czternastką”. “Trzynastkę” wypłacono polskim emerytom po raz pierwszy w 2019 roku a już rok później rząd poinformował, że świadczenie będzie miało charakter stały. Od tego czasu co roku w kwietniu otrzymują je wszyscy uprawnieni emeryci i renciści. 

W 2021 roku pojawiła się kolejna dodatkowa emerytura, zwana “czternastą”. Do tej pory nie miała ona stałego charakteru, teraz jednak ma się to zmienić. 

Co zakłada ustawa o 14. emeryturze?

Na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacyjnego pojawił się projekt ustawy, która ma uczynić z czternastej emerytury stały dodatek do emerytury zasadniczej, wypłacany z urzędu każdego roku. 

Projekt ustawy w swoim obecnym kształcie nie wprowadza rewolucji do samej czternastej emerytury. Podobnie jak do tej pory, miałaby ona być wypłacana osobom uprawnionym do: 

• emerytur i rent w systemie powszechnym, rolników, służb mundurowych, 
• emerytur pomostowych, 
• świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, 
• rent socjalnych, 
• nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, 
• rodzicielskich świadczeń uzupełniających, 
• świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych, 
• rent inwalidów wojennych i wojskowych. 

Jaka będzie wysokość 14. emerytury? 

Jeżeli 14. emerytura zostanie przyjęta jako świadczenie stałe, jej wysokość ustalana będzie podobnie jak do tej pory. W projekcie ustawy przewidziano, że to świadczenie będzie wypłacane w kwocie najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku. Oznacza to, że “czternastka” będzie podlegała corocznej waloryzacji. 

14. emeryturę w pełnej wysokości otrzymają osoby, których świadczenie stałe nie przekracza 2900 zł brutto. Powyżej tej kwoty “czternastka” będzie wypłacana w obniżonej wysokości. Przypomnijmy, że w 2023 roku świadczenie to wypłacone zostanie w maksymalnej wysokości 1588,44 zł brutto. 

W kwestii wysokości przyszłych “czternastek” w ustawie zapisano również możliwość wypłacenia ich w kwocie wyższej niż najniższa emerytura. Teoretycznie zatem w przyszłości dodatkowe świadczenie może być zwiększone. W 2023 roku tak się jednak nie stanie. 

Kiedy będą wypłacane 14. emerytury? 

W ustawie nie określono konkretnego miesiąca wypłaty 14. emerytury dla Polaków. Projekt przewiduje, że termin będzie każdorazowo wskazywany przez rozporządzenie Rady Ministrów nie później niż do 31 października danego roku. 

W 2023 r. 14. emerytura wypłacana będzie we wrześniu i w październiku. 

oprac. na podstawie legislacja.rcl.gov.pl

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Marzec 2023 to szczególnie gorący miesiąc dla emerytów w Polsce. 1 marca w życie weszły bowiem przepisy, dotyczące waloryzacji emerytur i od tego dnia świadczeniobiorcy otrzymują wypłaty w nowej wysokości. Jak zapewniła szefowa resortu rodziny, Marlena Maląg, wyższe emerytury otrzymało już ponad 7 mln Polaków. 

Tegoroczna waloryzacja emerytur i rent była rekordowa. Świadczenia wzrosły o 14,8 proc. Waloryzacja miała charakter kwotowo-procentowy z zastosowaniem gwarantowanej kwoty podwyżki w wysokości 250 zł brutto. W związku z tym minimalna emerytura w Polsce od 1 marca 2023 wynosi 1588,44 zł brutto dla świadczeniobiorców z ZUS i 90 proc. tej kwoty, czyli 1429,60 zł dla emerytów z KRUS. 

Przeczytaj także: O ile wzrosną emerytury po waloryzacji? 

Dzięki waloryzacji do seniorów trafią łącznie dodatkowe 44 mld zł.

Przeczytaj także: Emerytury rolnicze na nowych zasadach i po waloryzacji. Ile KRUS wypłaci rolnikom w 2023?

13 emerytura 2023: ile wyniesie? 

Jednak rewaloryzacja to nie jedyne wydarzenie, które czeka na emerytów w marcu. Kolejnym jest podanie informacji co do wypłaty “trzynastki”. 

Przypomnijmy, że dodatkowa emerytura zgodnie z prawem wypłacana jest zawsze w wysokości najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca roku, w którym jest wypłacana. Nie ma znaczenia, czy senior pobiera świadczenie w minimalnej wysokości, czy też wyższe. Oznacza to, że już niedługo emeryci mogą spodziewać się wpływu w maksymalnej wysokości 1588,44 zł brutto, czyli 1445 zł netto. 

Czy “trzynastka” dla każdego wynosi tyle samo? 

Ze względu na to, że dodatkowe emerytury nie zostaną w tym roku zwolnione z podatku dochodowego, nie wszyscy otrzymają “trzynastkę” w takiej samej wysokości. W tym przypadku to, jaka jest wysokość podstawowej emerytury, staje się kluczowe. Z podatku zwolnione są bowiem świadczenia, które nie przekraczają 2500 zł miesięczne. Jednak jeśli senior otrzyma najniższą emeryturę w podwojonej wysokości (“zwykła” emerytura plus “trzynastka”), przekroczy próg 2500 zł i będzie musiał odprowadzić podatek PIT. 

Kiedy będą wypłacane 13 emerytury w 2023 roku? 

W tym roku ZUS podjął wyjątkową decyzję o wcześniejszym wypłacaniu trzynastych emerytur. Jednak nie wszyscy ucieszą się z zastrzyku pieniędzy przed świętami. Wypłaty “trzynastek” powinny ruszyć 1 kwietnia, jednak ze względu na to, że ten dzień wypada w sobotę, ruszą dzień wcześniej - 31 marca. 

"Wcześniejsza wypłata obejmie również te osoby, które otrzymują świadczenie do 10. dnia miesiąca. Listonosze dostarczą środki jeszcze przez Wielkanocą" - poinformowano na stronie Poczty Polskiej, która jest odpowiedzialna za doręczenie części świadczeń. 

Harmonogram wypłat trzynastej emerytury 2023 

Zgodnie z harmonogramem, opublikowanym przez Pocztę Polską, emeryci mogą spodziewać się wypłat w następujących terminach: 

• 1 kwietnia (wypłata 31 marca), 
• 5 kwietnia, 
• 6 kwietnia, 
• 10 kwietnia (wypłata 7 kwietnia), 
• 15 kwietnia (wypłata 14 kwietnia), 
• 20 kwietnia, 
• 25 kwietnia. 

Tegoroczne wypłacanie trzynastej emerytury zakończy się 25 kwietnia. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Waloryzacja emerytur co roku przypada w marcu. Każdy emeryt lub rencista otrzyma pismo z ZUS, w którym zawarta będzie informacja o nowej wysokości przyznanego świadczenia. Nie ma potrzeby składania dodatkowych wniosków czy pism – waloryzacja jest przeprowadzana z urzędu i nie trzeba w żaden sposób ubiegać się o zwiększoną emeryturę. 

Jaka będzie waloryzacja emerytur w marcu 2023? 

Tegoroczna waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych jest rekordowo wysoka. Od 1 marca wzrosły one o 14,8 proc. Waloryzacja ma charakter kwotowo-procentowy z zastosowaniem gwarantowanej kwoty podwyżki w wysokości 250 zł brutto. 

Jak podało radio RMF 24, prezes ZUS Gertruda Uścińska przedstawiła przykładowe stawki emerytalne, które będą otrzymywali Polacy od 1 marca 2023. 

- Osoby, których świadczenie wynosi 1338,44 zł, po waloryzacji otrzymają 250 zł więcej, czyli 1588,44 zł. W skali roku oznacza to podwyżkę w wysokości 3000 zł - tłumaczyła Uścińska. 

Jakie będą nowe stawki emerytur? 

ZUS podał przykładowe wyliczenia, które ilustrują, jak zmienią się stawki emerytur, wypłacanych od 1 marca. I tak emerytura w wysokości 2000 zł wzrośnie o 296 zł do kwoty 2296 zł. W skali roku emeryt otrzyma zatem 3552 zł więcej. Z kolei świadczenie na poziomie 3000 zł wzrośnie teraz do 3444 zł. Świadczeniobiorca będzie zatem dysponował dodatkowymi 5328 zł w skali roku. 

Emerytura minimalna 2023: jakie są stawki? 

Marcowe podwyżki emerytur obejmą także najniższe świadczenia. Do tej pory minimalna stawka emerytury wynosiła 1338,44 zł brutto. Od 1 marca wzrosła o 250 zł i obecnie emeryci, uprawnieni do najniższego świadczenia, otrzymują 1588,44 zł brutto. 

Wzrost minimalnej emerytury pociągnął za sobą także wzrost stawek renty. Minimalna renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna i renta socjalna od 1 marca wynoszą również 1588,44 zł brutto. 

Dodatki i świadczenia dla emerytów - co wzrasta i o ile? 

Waloryzacja objęła również dodatki do emerytury i świadczenia. Dodatek pielęgnacyjny będzie teraz wypłacany w wysokości 294,39 zł. Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wzrosła w marcu 2023 o 187,50 zł brutto, emerytura częściowa o 125 zł brutto. 

Na temat emerytur rolniczych przeczytasz tutaj: Emerytury z KRUS na nowych zasadach. O ile wzrosną? 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Początkowo zapowiadano, że najniższa emerytura KRUS zostanie zrównana z najniższym świadczeniem, wypłacanym przez ZUS. Okazuje się jednak, że do tego nie dojdzie. Emerytura rolników faktycznie będzie podwyższona, jednak tylko do poziomu 90 proc. najniższej emerytury ZUS. Świadczeniobiorcy z KRUS będą zatem otrzymywać co najmniej 1429,60 zł, czyli o 345,02 zł więcej niż do tej pory. 

Zmiana wysokości najniższej emerytury rolniczej pociągnie za sobą także inne zmiany. Podwyższone zostaną również renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinne. 

Jak oblicza się wysokość emerytury rolniczej? 

Wysokość emerytury rolniczej jest zależna od okresu, za jaki świadczeniobiorca odprowadzał składki w KRUS. Ustala się ją i wypłaca w kwocie odpowiadającej iloczynowi aktualnej emerytury podstawowej i wskaźnika wymiaru. Wskaźnik wymiaru obliczany jest indywidualnie, właśnie w oparciu o okres opłacania składek. Im dłużej rolnik płacił składki w KRUS, tym większą emeryturę może otrzymać. W tym roku jednak rewaloryzacja czeka wszystkich ze względu na zmianę wysokości emerytury podstawowej. 

Emerytura podstawowa dla rolnika z 25-letnim stażem pracy 

Im dłuższy staż pracy, a co za tym idzie, okres opłacania składek emerytalno-rentowych w KRUS, tym wyższa emerytura. KRUS obliczył, na jakie stawki mogą liczyć emerytowani rolnicy w zależności od lat pracy. Kwoty w zestawieniu podane są brutto: 

• 25-letni okres pracy – 1 686,93 zł,  
• 30-letni okres pracy – 1 715,52 zł,  
• 35-letni okres pracy – 1 758,41 zł, 
• 40-letni okres pracy – 1 787,00 zł. 

Jakie dodatki do emerytury przysługują rolnikom w 2023r? 

Rolnicy, którzy w okresie aktywności zawodowej opłacali podwójne lub dodatkowe składki na rolnicze ubezpieczenie emerytalno-rentowe, otrzymają dodatek do świadczenia. W ten sposób rolnicy “dwuzawodowcy”, którzy latami opłacali ZUS i KRUS, zyskają niewielką formę rekompensaty. Dodatek dla “dwuzawodowców” wyniesie 0,5% emerytury podstawowej za każdy pełny rok opłacania dodatkowych lub podwójnych składek. KRUS podał, że za 10 lat odprowadzania podwójnych składek świadczeniobiorca otrzyma dodatkowe 71,48 zł brutto miesięcznie. Kwota dodatku będzie podlegała waloryzacji. 

Co więcej, w tym roku wszystkie osoby uprawnione do otrzymywania świadczeń emerytalnych będą mogły liczyć na 13 emeryturę. Popularna “trzynastka” będzie wypłacona wszystkim KRUS-owcom w równej wysokości: 1588,44 zł i trafi na konta świadczeniobiorców w kwietniu.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements 

Osoby, które zyskują prawo do świadczeń emerytalnych oraz rentowych, otrzymują odpowiednią legitymację. Podobnie jak w przypadku legitymacji szkolnej, dokument ten jest podstawą do uzyskania zniżek i ulg. Od tego roku legitymacja emeryta jest dostępna wyłącznie w formie elektronicznej, a żeby ją otrzymać, trzeba złożyć wniosek. Warto jednak poświęcić na to czas, ponieważ za okazaniem tego dokumentu emeryt może skorzystać na przykład z ulg na komunikację miejską oraz przejazdy koleją. Standardowa zniżka na bilet kolejowy wynosi 30 proc., jednak seniorom dwa razy do roku przysługuje zniżka w wysokości 37 proc. 

Czy emeryt musi płacić za abonament? 

Kolejna ulga, z której emeryt może skorzystać na co dzień, dotyczy płacenia za abonament radiowo-telewizyjny. Osoby po 60. lub 75. roku życia, którym przysługuje pełne prawo do emerytury, a wysokość ich świadczenia nie przekracza miesięcznie kwoty 55 proc. przeciętnego wynagrodzenia, są zwolnione z konieczności opłacania abonamentu. 

Na jakie leki seniorzy mają zniżki? 

Dbanie o zdrowie i zakup leków to zwykle największy wydatek w budżecie seniora. I choć często niewiele da się zrobić, by oszczędzić na tych zakupach, są grupy leków, które przysługują emerytom za darmo. Osoby po 75. roku życia mogą bezpłatnie odebrać między innymi leki na schorzenia kardiologiczne, urologiczne, reumatologiczne oraz inne choroby wieku podeszłego. Pełna lista leków dostępna jest na prowadzonym przez Ministerstwo Zdrowia portalu Leki75+. 

W przypadku darmowych leków nie jest konieczne dysponowanie legitymacją emeryta. Kluczowy jest numer PESEL – osoba, która chce skorzystać z tej ulgi, musi ukończyć 75 rok życia najpóźniej w dniu wystawiania recepty na leki. 

Aktywne ferie z wnukiem? Seniorze, skorzystaj ze zniżek 

Emeryci, którzy planują aktywny wypoczynek, również mogą na nim oszczędzić. Zniżki dla seniorów obowiązują w wielu hotelach, niektóre ośrodki wypoczynkowe proponują wręcz całe pakiety dla gości w podeszłym wieku. Na ulgowe bilety emeryci mogą liczyć w niektórych kinach, teatrach, muzeach, a także ogrodach zoologicznych czy botanicznych. Warto wcześniej zapoznać się z atrakcjami i zniżkami, jakie oferuje dana instytucja, niekiedy bowiem ulgi dla seniorów przysługują tylko w wybrane dni tygodnia. Ich wysokość jest bardzo zróżnicowana w zależności od instytucji i miasta, jednak zwykle jest to ok. 30-50 proc. 

Przed seniorami otworem stoi cały świat. Z tego powodu mogą oni również taniej wyrobić paszport. Emeryci i renciści zapłacą za tę usługę o 50 proc. mniej, czyli 70 zł zamiast 140. Ta zniżka obowiązuje także przy przedłużaniu paszportu po wygaśnięciu jego ważności. Osoby, które w dniu składania wniosku mają ukończone 70 lat, są zwolnione z opłaty paszportowej.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest co roku. Wysokość świadczeń nie pozostaje zawieszona w próżni. Jest zależna od wskaźnika waloryzacji, który wyliczany jest na podstawie opublikowanej przez prezesa GUS realnej wartości inflacji oraz wzrostu wynagrodzeń w poprzednim roku. 

Podczas konferencji prasowej z udziałem minister rodziny i polityki społecznej Marleny Maląg oraz prezes ZUS prof. Gertrudy Uścińskiej, która odbyła się 26 stycznia, poinformowano, że wskaźnik waloryzacji świadczeń został oszacowany na poziomie 14,8 proc. Jego ostateczna wysokość zostanie ogłoszona w lutym, gdy pojawią się dane z GUS, dotyczące wskaźnika inflacji. Wiadomo jednak, że na pewno nie będzie on niższy. 

O ile wzrosną emerytury w 2023 roku? 

Jeżeli złożone podczas konferencji prasowej deklaracje minister Maląg i prof. Uścińskiej okażą się prawdą, wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2023 roku wyniesie 14,8 proc. Podwyżka wysokości świadczeń będzie miała charakter kwotowo-procentowy, o czym zapewniły już przedstawicielki MRiPS i ZUS. Oznacza to, że emerytury i renty wzrosną o co najmniej 250 zł. 

- Jeżeli jednak ze wskaźnika procentowego waloryzacji będzie wynikać więcej, to rzeczywiście emeryt dostanie wyższą kwotę - zapowiedziała Marlena Maląg. 

Jaka będzie minimalna emerytura w 2023 roku? 

Obecnie minimalna wysokość emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renty rodzinnej i renty socjalnej wynosi 1338,44 zł brutto. Jeżeli okaże się, że wskaźnik waloryzacji utrzyma się na przewidywanym poziomie 14,8 proc., świadczeniobiorcy w tym roku będą otrzymywali najniższą emeryturę oraz renty w wysokości 1588 zł brutto. 

Od kiedy emeryci dostaną wyższe świadczenie? 

Tradycyjnie waloryzacja rent i emerytur przeprowadzana jest 1 marca. Nie inaczej będzie również w tym roku. Oznacza to, że świadczeniobiorcy już od marca mogą spodziewać się wypłat w odpowiednio zwiększonej wysokości. 

Czy waloryzacja obejmie “trzynastkę”? 

W 2023 roku emerytom zostanie wypłacona także 13. i 14. emerytura, czyli tak zwana “trzynastka” i “czternastka”. Pierwsze dodatkowe świadczenie planowane jest na maj, a zatem już po waloryzacji, przypadającej w marcu. Oznacza to, że zarówno 13. jak i 14. emerytura wypłacane będą już na poziomie zwiększonego świadczenia - w wysokości 1588,44 zł brutto czyli 1445 zł netto.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

W związku z tym, że PiS zapowiedział, iż czternaste emerytury prawdopodobnie zyskają w przyszłości status świadczeń stałych, wypłacanych rokrocznie, świadczeniobiorcy natychmiast zainteresowali się tym, czy pojawią się kolejne dodatkowe emerytury. W obecnej kryzysowej sytuacji gospodarczej każda dodatkowa kwota pieniędzy jest bowiem na wagę złota. 

Póki co rząd nie złożył wiążącej deklaracji co do wypłaty “piętnastki” w 2023 roku. Jednak prezydent Andrzej Duda podczas swoich wystąpień podkreślał, że takie świadczenie może się pojawić, jeśli będzie ono potrzebne polskim emerytom. 

Co Polacy sądzą o dodatkowych emeryturach? 

Okazuje się, że Polacy nie są aż tak dużymi zwolennikami 15. emerytury, jak mogłoby się wydawać. Z sondażu, przeprowadzonego na zlecenie Super Expressu, wynika, że na pytanie, czy w 2023 roku powinna zostać wypłacona “piętnastka”, 52 proc. ankietowanych odpowiedziało przecząco. Za było 48 proc. 

Profesor Henryk Domański, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego, został przez “Super Express” poproszony o skomentowanie tego wyniku ankiety. Jego zdaniem, Polacy uważają, że państwa nie stać na wypłatę dodatkowego świadczenia. 

- Prawdopodobnie Polacy uważają, że w sytuacji rosnącej inflacji i problemów energetycznych oraz związanego z tym deficytu budżetowego państwa polskiego nie stać na wydatki w postaci 15. emerytury - mówił dziennikowi prof. Domański. 

Kto jest za a kto przeciw “piętnastce”? 

Zdaniem Henryka Domańskiego, rzeczywiste sądy Polaków mogą być nieco inne, niż wykazała to ankieta, w zależności od ich poglądów politycznych. W przypadku zwolenników partii lewicowych oraz PO czy patrii Szymona Hołowni, odsetek osób przeciwnych wypłacie 15. emerytury może przekraczać owe 52 proc. Z kolei wyborcy Prawa i Sprawiedliwości w większości popierają ten pomysł. 

Jakie emerytury otrzymają Polacy w 2023 roku? 

Po nowym roku czeka nas rekordowa waloryzacja emerytur. Wyniesie ona co najmniej 13,8 proc. Od marca 2023 najniższa emerytura będzie zatem wynosiła 1588,44 zł brutto. W takiej wysokości wypłacona zostanie także “trzynastka”, która trafi na konta świadczeniobiorców w kwietniu. Na rękę będzie to 1445,48 zł. Prawdopodobnie czternasta emerytura, wypłacana w sierpniu i wrześniu, również sięgnie tej kwoty i trafi do emerytów, których świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto. 

Niewykluczone jednak, że w związku z rosnącą z miesiąca na miesiąc inflacją planowana waloryzacja będzie wyższa niż 13,8 proc. - mówi się nawet o 15 proc. Póki co nie padły jednak ostateczne deklaracje w tej sprawie ze strony rządu. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Progi dochodowe, po przekroczeniu których emerytura czy renta mogą zostać pomniejszone lub wstrzymane, nie są stałe. Zmieniają się co jakiś czas. Wynika to z faktu, że ich stawki są zależne od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Wynagrodzenie to w ostatnim czasie w Polsce wzrosło, a to pociągnęło za sobą zmianę progów dochodowych dla emerytów, która weszła w życie 1 grudnia 2022. 

Komu ZUS i KRUS mogą zabrać emeryturę? 

Ze zmniejszeniem lub wstrzymaniem świadczenia emerytalnego muszą liczyć się ci uprawnieni, którzy dodatkowo zarabiają. Jednak nie każdy senior musi rezygnować z dodatkowej aktywności zawodowej. Zarówno ZUS jak i KRUS mogą zawiesić lub obniżyć świadczenie tylko w przypadku, gdy uprawniona osoba jest na wcześniejszej emeruturze lub rencie. Seniorzy, którzy osiągnęli już wiek emerytalny, mogą zarabiać dowolne kwoty bez obaw. 

Ile wynoszą progi dochodowe dla emerytów? 

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w Polsce wynosiło w III kwartale 2022 roku 6 480 zł 67 gr. To o ponad 320 zł więcej niż w II kwartale. W związku z tym stawki progów dochodowych dla emerytów zostały podniesione. 

Świadczenie emerytalne zostaje zawieszone w sytuacji, gdy uprawniona osoba zarobiła miesięcznie 70 proc. średniego miesięcznego wynagrodzenia. Suma ta wynosi obecnie 4 536 zł 50 gr. 

Z kolei do wstrzymania wypłaty emerytury lub renty ZUS oraz KRUS będą uprawnione w sytuacji, gdy świadczeniobiorca zarobi miesięcznie więcej niż 8 424 zł 90 gr. Ta kwota to 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w Polsce. 

O ile zmniejsza się emerytura po przekroczeniu progu? 

Jeśli emeryt nie ukończył jeszcze 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni) i zarobił miesięcznie więcej niż 4 536 zł 50 gr, otrzyma na konto wypłatę emerytury w obniżonej wysokości. Wypłata będzie pomniejszona o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla danego świadczenia - w przypadku emerytur ustalono ją na poziomie 646,67 zł. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

W tej chwili zgodnie z polskim prawem, aby uzyskać status emeryta, wystarczy spełnić dwa warunki: osiągnąć wiek emerytalny oraz udowodnić dowolny okres ubezpieczenia. Wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Wniosek o emeryturę można złożyć najwcześniej 30 dni przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Jednak nie zawsze warto się z tym spieszyć. 

W jakim miesiącu nie przechodzić na emeryturę? 

Jak się okazuje, są w roku miesiące, w których lepiej nie decydować się na przejście na emeryturę. Jednym z nich jest czerwiec. I nie ma to nic wspólnego z losem zapisanym w gwiazdach. Chodzi po prostu o to, że właśnie w tym miesiącu podstawa obliczania emerytury podlega jedynie waloryzacji rocznej. Przez pozostałe 11 miesięcy podstawa obliczania emerytury jest dodatkowo waloryzowana kwartalnie. 

Jak jest ustalana wysokość emerytury? 

W przypadku emerytury ZUS, jej wyliczenie polega na stworzeniu ułamka. Mianownik stanowi przeciętna długość życia na emeryturze, oparta o dane Głównego Urzędu Statystycznego. Z kolei w liczniku umieszcza się sumę zwaloryzowanych składek emerytalnych zgromadzonych na koncie w ZUS (od stycznia 1999 r.) i zwaloryzowanego kapitału początkowego (za okres do 31 grudnia 1998 r.). 

Obecnie obowiązujące tablice średniej długości życia są dla emerytów sprzyjające - przez pandemię wzrosła śmiertelność. Zatem osoby, które uzyskają prawa emerytalne do końca marca 2023, powinny rozważyć szybkie przejście na emeryturę. Od tego miesiąca obowiązywać będą bowiem nowe tablice, które mogą być mniej korzystne. 

Kiedy przejść na emeryturę w 2023 roku? 

Jak się okazuje, optymalnym terminem na przejście na emeryturę w 2023 roku są luty i lipiec. W przyszłym roku czeka nas bowiem rekordowa waloryzacja świadczeń. 

Przeczytaj więcej: Czeka nas rekordowa waloryzacja emerytur. Kiedy i jakie będą świadczenia? 

W 2023 roku planowane są także tzw. “trzynastka” i “czternastka”, czyli dwie dodatkowe emerytury. Pierwsza z nich ma być wypłacona w kwietniu. Jednak zdaniem ekspertów, osobom, które uzyskają prawa emerytalne w kwietniu lub maju 2023, bardziej opłaci się cierpliwość. Jeśli poczekają one do lipca, nie dostaną co prawda 13. emerytury, ale ich zgromadzony w ZUS kapitał zostanie atrakcyjnie zwaloryzowany. 

Jednak ci, którzy nabędą prawa do emerytury na początku 2023 roku, nie muszą czekać do lipca. Sprzyjającym terminem jest także luty. Taki świadczeniobiorca właściwie od razu otrzyma wypłatę emerytury w zwiększonej wysokości, a do tego “załapie się” jeszcze na trzynastą emeryturę. 

Dlaczego warto odwlekać przejście na emeryturę? 

Część seniorów, którym zdrowie i siły nie pozwalają już na kontynuowanie pracy zawodowej, z pewnością będzie chciała przejść na emeryturę jak najszybciej. Jednak doradcy emerytalni podkreślają, że ci, którzy mogą, powinni pracować dłużej po osiągnięciu wieku emerytalnego, bowiem dzięki temu otrzymają wyższe świadczenie. Na tę chwilę każdy dodatkowy rok aktywności zawodowej zwiększa emeryturę o ok. 10 proc. Wówczas nie tylko opłacamy więcej składek, ale także dla obliczenia wysokości świadczenia przyjmuje się mniejszą liczbę miesięcy życia na emeryturze. Dzięki temu kwota miesięcznej emerytury osiąga wyższą wysokość. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Podczas konferencji prasowej we wtorek 18 października premier Mateusz Morawiecki zapowiedział zmiany w emeryturach. Uzasadnił, że rząd chce “naprawić niesprawiedliwości III RP”, które odbiły się na seniorach. Szef rządu podkreślił, że to wyraz podziękowania za wkład, jaki dzisiejsi emeryci włożyli w budowę Polski w obecnym kształcie. 

- Polska została zbudowana na waszej pracy, zmieniamy ją w kierunku nowoczesnego państwa, które troszczy się o najsłabszych - mówił premier. 

Co dalej z 13. i 14. emeryturą? 

Premier Morawiecki podkreślał, że rząd nie ogranicza się tylko do słów, lecz przechodzi do czynów. Przykładem są 13. i 14. emerytury, zwane powszechnie “trzynastkami” i “czternastkami”. Do tej pory funkcjonowały one jako bonusy, jednak ma się to zmienić. Premier zapowiedział, że dwie dodatkowe emerytury rocznie będą wprowadzone na stałe. Przez ostatnie 3 lata na wypłatę 13. i 14. świadczenia dla emerytów rząd wydał 47,8 mld zł. 

Nie wiadomo, czy zamiast "trzynastek” i “czternastek” pojawią się inne bonusowe świadczenia o charakterze jednorazowym. Choć prezydent Andrzej Duda zaproponował 15. emeryturę, rząd nie zareagował przychylnie na ten pomysł. 

Jakie będą kwoty emerytur po waloryzacji? 

- W 2022 roku do emerytów i rencistów trafiło o 18,4 mld zł więcej w ramach waloryzacji rent i emerytur - poinformował Mateusz Morawiecki. Jednak to nie koniec: w przyszłym roku waloryzacja będzie jeszcze wyższa, a do emerytów trafią kolejne miliardy złotych. 

- Od 2015 r. staramy się, żeby waloryzacja rent i emerytur nie była jedynie symboliczna a godna - mówiła szefowa Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, Marlena Maląg. 

Wzrost emerytur jest już przesądzony. Rząd zadecydował, że waloryzacja świadczeń wyniesie w 2023 r. co najmniej 13,8 proc. To prawie dwa razy tyle co w 2022 roku, kiedy wyniósł on 7 proc. 

- Nasz rząd zawsze dostrzega wkład emerytów w budowę naszego państwa. Nie bylibyśmy w tym miejscu bez ogromnej pracy naszych emerytów. Najbliższa waloryzacja będzie co najmniej na poziomie 250 zł - zapowiedział premier. 

Jeśli rządzący przeprowadzą waloryzację w obiecywanej wysokości, najniższa emerytura od marca 2023 roku będzie wynosiła 1588,44 zł. W tym roku kwota emerytury podstawowej brutto to 1338,44 zł.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements 

Ile wyniesie 14. emerytura?

Kwota jest ściśle związana z waloryzacją, a więc dokładne liczby poznamy w przyszłym roku. – Przyszłoroczna „czternastka” będzie wypłacana już po marcowej waloryzacji, a to znaczy, że będzie na poziomie przekraczającym 1500 zł. Zakładamy waloryzację na poziomie 13,8 proc., czyli od 1 marca najniższa emerytura znacznie wzrośnie – zapowiedział wiceminister rodziny Stanisław Szwed.

Kiedy wypłata „czternastki”?

Wszystko na to wskazuje, że analogicznie do bieżącego roku, kiedy to pierwsza transza została wypłacona w sierpniu. – Myślę, że pozostaniemy przy tym terminie – mówił Stanisław Szwed.

Pytany o to, jakich danych spodziewa się, jeśli chodzi o wrześniową inflację, wiceminister powiedział, że jego zdaniem będzie ona na podobnym poziomie co w sierpniu.

„Czternastka” w Polsce

W sierpniu pierwsi emeryci i renciści otrzymali czternastą emeryturę. Świadczenie zostało wypłacone z urzędu, bez żadnego wniosku. Kolejni seniorzy dodatkowe pieniądze otrzymali wraz z wrześniowym świadczeniem. W sumie czternastki trafią do około 9 mln osób.

Czternasta emerytura na rękę wynosi 1217,98 zł. Świadczenie w pełnej wysokości otrzyma ok. 7,7 mln osób. W przypadku osób ze świadczeniem między 2900 zł a 4188,44 zł czternastka będzie zmniejszana zgodnie z zasadą "złotówka za złotówkę". Minimalna wysokość czternastki to 50 zł.

– To kolejny przykład prowadzonej przez rząd Zjednoczonej Prawicy kompleksowej polityki wsparcia seniorów. W obecnej, trudnej sytuacji geopolitycznej, spowodowanej m.in. szantażem energetycznym Rosji, wzmacniamy rządowe wsparcie dla emerytów i rencistów. Zdajemy sobie sprawę, że teraz może być ono szczególnie potrzebne, stąd decyzja o wypłacie dodatkowego świadczenia – zaznaczyła minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

W sumie w ramach trzynastki i czternastki emeryci w tym roku otrzymają łącznie 2676,88 zł brutto. – To bardzo ważne wsparcie, które zasili finanse seniorów – dodała szefowa MRiPS.

Terminy świadczeń

W ZUS terminy wypłaty czternastek to 25 sierpnia oraz 1, 5, 6, 10, 15, 20 września. W systemie mundurowym oraz w przypadku osób pobierających zasiłki i świadczenia przedemerytalne z ZUS – wypłata nastąpi we wrześniu. Z kolei osoby pobierające świadczenia rolnicze rzadziej, niż raz na miesiąc – otrzymają „czternastkę” w październiku.

„Czternastka” jest wolna od potrąceń, np. zajęć komorniczych. Nie będzie wliczać się do dochodu przy ubieganiu się o pomoc społeczną, alimenty czy świadczenia z programu "Rodzina 500 plus" dla niesamodzielnych.

Jak na razie wypłata czternastek idzie zgodnie z planem. – Wszystkie świadczenia wypłacane są na czas. Do tej pory wypłaciliśmy około 5,6 mld zł dla około 4,7 mln emerytów i rencistów. Zdecydowana większość z nich otrzymała świadczenia w pełnej wysokości, czyli 1338,44 zł brutto – powiedział rzecznik ZUS Paweł Żebrowski. 

Angelika Drygas

Źródło: PAP

Fot. envato elements