Zbyt wczesny wjazd w pole kosztuje tyle samo co zbyt późny – tylko z innych powodów. Zbiór przy wilgotności powyżej 14,5% oznacza konieczność suszenia, a każdy punkt procentowy ponad normę skupową to realny koszt paliwa do suszarni i ryzyko przegrzania ziarna. Czekanie na pełne doschnięcie poniżej 12% naraża z kolei na osypywanie kłosów, szczególnie przy odmianach o kruchym osadzeniu ziarniaków.

Pomiar wilgotnościomierzem polowym rano i po południu daje obraz dynamiki zasychania łanu. Różnica między porannym a popołudniowym odczytem potrafi wynosić 2–3 punkty procentowe – wystarczy, żeby rano sugerować czekanie, a po południu dawać zielone światło. Planuj harmonogram tak, żeby kombajn ruszał, gdy rosa opadnie i ziarno osiągnie wilgotność poniżej progu opłacalności suszenia dla Twojej suszarni.

Regulacja kombajnu pod tegoroczne warunki na polu

Ustawienia z poprzedniego sezonu to punkt wyjścia, nie gotowa receptura. Stan łanu zmienia się z roku na rok w zależności od odmiany, gęstości siewu, nawożenia i przebiegu pogody – a każdy z tych czynników wpływa na to, jak kombajn powinien pracować. Zbyt agresywne ustawienie bębna młócącego przy wilgotnym ziarnie prowadzi do uszkodzenia ziarniaków, a zbyt łagodne przy suchym łanie oznacza straty w niedomłocie.

Przed wjazdem w pole ustaw kombajn na próbnym odcinku – kilkadziesiąt metrów wystarczy, żeby ocenić czystość ziarna w zbiorniku, ilość ziarna w słomie i wydmuchach oraz równomierność rozrzutu plew. Korekty rób małymi krokami, zmieniając jeden parametr na raz: najpierw szczelinę między bębnem a klepiskiem, potem obroty bębna, na końcu nawiew sit. Regulacja wszystkiego jednocześnie uniemożliwia ocenę, który parametr faktycznie wpłynął na wynik.

Przegląd maszyn i zapas części eksploatacyjnych przed żniwami

Kombajn, który stał w garażu/pod wiatą od ubiegłego roku, wymaga czegoś więcej niż dolania paliwa i przekręcenia kluczyka. Noże, palce nagarniacza, pasy napędowe, łożyska bębna młócącego, sita – to elementy, które najczęściej odmawiają posłuszeństwa w pierwszych godzinach pracy po długim postoju. Wymiana zużytych części przed sezonem kosztuje ułamek tego, co przestój w szczycie żniw, kiedy każdy dzień dobrej pogody jest na wagę plonu.

Nie zapominaj o maszynach towarzyszących – ciągniki, przyczepy transportowe, ładowarki do załadunku ziarna potrzebują własnego przeglądu. Sprawdź stan układu hamulcowego przyczep (klocki, przewody, połączenia pneumatyczne), oświetlenie drogowe i stan ogumienia, bo żniwa to nie tylko pole, ale i kilometry po drogach publicznych z pełnym ładunkiem. Części eksploatacyjne do kombajnów, ciągników i ładowarek najlepiej zamówić z wyprzedzeniem, zanim magazyny dostawców zaczną pustoszeć – na RolnikKupuje.pl znajdziesz podzespoły do maszyn John Deere, Monosem i Kramer z dostawą kurierską w ciągu kilku dni.

Logistyka transportu i odbioru ziarna

Wydajność żniw limituje najwolniejszy element łańcucha – a zazwyczaj nie jest nim kombajn, lecz transport z pola do magazynu lub skupu. Kombajn ze zbiornikiem na 8–10 ton zapełnia go co kilkanaście minut przy dobrym plonie, a jeśli przyczepa nie czeka na wysyp, maszyna stoi z pełnym zbiornikiem i marnuje pogodę. Przelicz, ile przyczep potrzebujesz w rotacji, uwzględniając odległość pola od miejsca rozładunku, czas przejazdu i czas wysypu.

Zaplanuj też, dokąd trafia ziarno bezpośrednio po zbiorze. Jeśli masz własną suszarnię – sprawdź jej wydajność godzinową i porównaj z planowanym dziennym zbiorem, żeby uniknąć wąskiego gardła. Jeśli odstawiasz do skupu – potwierdź godziny przyjęć, dopuszczalne parametry wilgotności i zanieczyszczeń oraz dostępność wag i sond w szczycie sezonu. Kolejki pod skupem w lipcu potrafią zjeść pół dnia, więc uzgodnienie okna czasowego z wyprzedzeniem oszczędza nerwy i paliwo.

Bezpieczeństwo ludzi i ochrona przeciwpożarowa w żniwa

Żniwa to statystycznie najbardziej wypadkowy okres w rolnictwie. Suche ściernisko, gorący układ wydechowy, iskra z kamienia wciągniętego w zespół żniwny – każdy z tych czynników może wywołać pożar, który w sprzyjającym wietrze obejmie hektary w ciągu minut. Gaśnica na kombajnie to wymóg, ale jedna gaśnica proszkowa daje kilkadziesiąt sekund działania – dlatego miej dodatkową na ciągniku z przyczepą i ustaloną procedurę powiadamiania straży.

Przed sezonem przypomnij wszystkim operatorom zasady bezpiecznej pracy przy maszynach żniwnych: nigdy nie podchodź do kombajnu od strony hederu przy pracującym silniku, nie wchodź na pomost w trakcie jazdy, nie otwieraj osłon zespołów napędowych bez wyłączenia młocarni i odczekania aż wszystkie elementy się zatrzymają. Zmęczenie przy wielogodzinnej pracy w upale obniża koncentrację – ustal maksymalny czas ciągłej pracy operatora i zapewnij zmienników, zamiast liczyć na to, że jedna osoba wyciągnie szesnaście godzin za kierownicą.

Dokumentacja i rozliczenie żniw

Po żniwach przychodzi czas na liczby. Zapisuj dzienne ilości zebranego ziarna, wilgotność przy zbiorze, zużycie paliwa kombajnu i ciągników oraz ewentualne przestoje z podaniem przyczyny. Te dane pozwalają realnie ocenić koszt jednostkowy zbioru z hektara i porównać go z poprzednimi sezonami, co ułatwia negocjacje cenowe z usługodawcami lub kalkulację, czy opłaca się zbierać we własnym zakresie.

Jeśli korzystasz z usług kombajnisty, ustal przed żniwami formę rozliczenia – za hektar, za tonę czy za godzinę – i zapisz warunki na piśmie, nawet jeśli współpracujecie od lat. Potwierdzenie stawki, zakresu odpowiedzialności za ewentualne straty i terminu płatności eliminuje nieporozumienia, które przy zmęczeniu i presji czasowej potrafią zepsuć wieloletnią relację szybciej niż kamień w bębnie młócącym.

Dlaczego azbest?

Szkodliwość azbestu

Środki ostrożności w czasie usuwania azbestu

Usuwanie azbestu

Usuwanie azbestu krok po kroku

Wsparcie finansowe

Od 2003 roku w naszym kraju realizowany jest rządowy program usuwania azbestu. Zgodnie z planem do 2032 roku z Polski mają zniknąć wszystkie wyroby z azbestem w sposób bezpieczny dla zdrowia ludzi i kondycji środowiska naturalnego. Niestety, jest ogromne prawdopodobieństwo, że ten termin jest nieosiągalny, ponieważ po 12 latach od wprowadzenia programu usunięto niecałe 17% z 8,5 mln ton wyrobów azbestowych, a pozostało kolejne 7 mln ton (to wyliczenia podane przez NIK). Prognozowane jest, że akcja pozbywania się takiej ilości azbestu może potrwać kolejne 50 lat.

Dlaczego azbest?

Tym materiałem zachwycono się w latach 70. XX wieku, ponieważ to minerał odporny na działanie mrozu, wysokich temperatur, rozmaitych substancji, a do tego bardzo wytrzymały na rozciąganie i zgniatanie. Był wykorzystywany do produkcji pokryć dachów, płyt elewacyjnych i balkonowych, sprzętu AGD, rur do instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych, przewodów wentylacyjnych i kominowych. Jego włókna są właściwie niezniszczalne.

Szkodliwość azbestu

Azbest niestety jest groźny dla zdrowia człowieka, ponieważ jego włókna, jeśli są wdychane z powietrzem do płuc, mogą stanowić ryzyko chorób układu oddechowego, nowotworów i pylicy azbestowej. Tylko azbest dobrze zabezpieczony i nieuszkodzony nie stanowi zagrożenia dla zdrowia.

Usuwanie azbestu – o czym należy pamiętać?

Wszystkie prace związane z pozbywaniem się azbestu są przeprowadzana na mokro, aby nie dopuścić do jeszcze większego uwalniania się włókien azbestowych do powietrza i tym samym dostania się ich do organizmu. Nie należy powtórnie wykorzystywać odpadów azbestowych, ani przechowywać ich na obszarze gospodarstwa. Składować je można w wyznaczonych miejscach. Obowiązkowo należy skontrolować czy na terenie gospodarstwa znajdują się wyroby azbestowe. Po ocenie ich kondycji zostaną one zakwalifikowane do natychmiastowej wymiany lub do kolejnej kontroli. Natomiast do 2032 roku wszystkie przedmioty zawierające azbest muszą być usunięte. Opis ich stanu technicznego powinien znaleźć się na arkuszu „Oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest”, który należy przekazać do właściwego organu nadzoru budowlanego. Te arkusze są dostępne w urzędzie gminy.

Przeczytaj także: Prawidłowa segregacja elektrośmieci uchroni Cię przed wysokim mandatem!

Jeżeli istnieje podejrzenie obecności azbestu, ponieważ budynek pochodzi z okresu, kiedy używano tego typu materiału,warto poprosić o kontrolę w celu pobrania próbek. Azbestu nie usuwamy samodzielnie, należy do tego celu zatrudnić profesjonalną firmę zajmującą się usuwaniem azbestu właśnie. Jakakolwiek praca przy wyrobach azbestowych – na tzw. własną rękę, jest zabroniona, ponieważ może stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka. Naruszony azbest staje się bardzo niebezpieczny, dzieje się tak np. podczas starzenia się budynku, w czasie montowania paneli fotowoltaicznych, remontów, w trakcie wiercenia, piłowania, czy szlifowania.

Środki ostrożności w czasie usuwania azbestu

Uprawnione i wyszkolone osoby, które profesjonalnie usuwają azbest, powinny nosić odpowiedni sprzęt ochronny, np. maski przeciwpyłowe, odzież ochronną, kombinezony, rękawiczki. Natomiast teren, na którym odbywa się usuwanie azbestu, musi być odpowiednio zabezpieczony i oznakowany. Wydobyty azbest umieszcza się w specjalnych pyłoszczelnych workach. Ważne jest, aby w trakcie usuwania azbestu nie uszkodzić części zawierających azbest, aby nie dopuścić do uwolnienia włókien do atmosfery. Te odpady zostaną zabrane przez licencjonowaną firmę. W czasie pracy z azbestem nie należy jeść i pić, ani palić papierosów. Po pracy warto wziąć długi i dokładny prysznic.

Usuwanie azbestu

Kontakt do certyfikowanych firm można uzyskać w urzędzie gminy. Wykonawca powinien zgłosić planowaną akcję właściwemu organowi nadzoru budowlanego, okręgowemu inspektorowi pracy oraz państwowemu inspektorowi sanitarnemu, w terminie co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem prac.

Usuwanie azbestu krok po kroku

• należy dowiedzieć się w swoim urzędzie gminnym, czy istnieją możliwości usuwania wyrobów azbestowych, czy można skorzystać z dedykowanego programu lub wynająć rekomendowaną przez urząd firmę;
• należy zgłosić z 7-dniowym wyprzedzeniem rozpoczęcie prac do inspekcji sanitarnej, inspekcji pracy i organu nadzoru budowlanego (procedura) oraz sprawdzić, czy odpady zostaną wywiezione na odpowiednie składowisko odpadów zawierających azbest (wykaz).
• po akcji należy upewnić się, czy firma usunęła pozostałości pyłu azbestowego i pozbyła się całego szkodliwego materiału.

Wsparcie finansowe

Na początku 2024 roku zakończył się nabór wniosków o dofinansowanie w procesie pozbywania się z dachów szkodliwego azbestu. Rolnicy wciąż nie otrzymali decyzji o przyznaniu środków finansowych. O dofinansowanie mogli starać się rolnicy posiadający tytuł własności lub współwłasności do budynku, z którego planowane było usuniecie azbestu. Wsparcie miało wynosić 40 złotych do każdego m2, a powierzchnia maksymalna, do której można było otrzymać wsparcie wynosiła 500 m2.

Ponadto, sporo gmin dofinansowuje te działania, warto dowiedzieć się, czy lokalnie występują tego typu projekty, a także niektóre banki udzielają preferencyjnych kredytów na ten cel. Potrzebne informacje na temat usuwania wyrobów zawierających azbest, np. listę firm zajmujących się usuwaniem azbestu, można znaleźć w urzędzie gminy i na stronach internetowych: baza azbestowa i gov.pl. 

fot. envato elements 

AGRO SHOW Bednary 2024 – w jakim terminie?

AGRO SHOW Bednary 2024 – pokazy maszyn i urządzeń rolniczych

Stoiska wydawnictw – Top Agrar i Tygodnik Poradnik Rolniczy na AGRO SHOW Bednary 2024

Bilety na AGRO SHOW Bednary 2024

To już 25. – jubileuszowa edycja wydarzenia. AGRO SHOW to największa plenerowa wystawa rolnicza w Europie. Event jest organizowany przez Polską Izbę Gospodarczą Maszyn i Urządzeń Rolniczych.

AGRO SHOW Bednary 2024 – w jakim terminie?

Jak co roku wystawa odbędzie się w Bednarach, tym razem w dniach 20-22 września 2024 roku. Gdzie są Bednary? To niewielka wieś w Wielkopolsce, każdego roku przekształcająca się na kilka dni w stolicę polskiego rolnictwa. Pierwsze trzy edycje AGRO SHOW odbyły się w Więckowicach. Impreza jednak na dobre zadomowiła się w Bednarach, zawsze w drugiej połowie września. Celem imprezy jest stworzenie przestrzeni, w której polski rolnik może zobaczyć najnowocześniejsze technologie w branży rolniczej, spotkać się z producentami oraz z importerami tego sprzętu.

AGRO SHOW Bednary 2024 – pokazy maszyn i urządzeń rolniczych

Na wystawie swoje portfolio zaprezentuje kilkuset wystawców, także z zagranicy – to najważniejsi gracze rynku maszyn i urządzeń rolniczych, środków produkcji i wyposażenia gospodarstw. Odwiedzający będą mogli zobaczyć pokazy maszyn, by sprawdzić ich możliwości w trakcie pracy. To prawdziwe polowe show. Zainteresowani rolnicy, dzięki tak wielkiej różnorodności, mogą porównać oferty wielu producentów i wybrać tę najkorzystniejszą. Rozmowa i bezpośredni kontakt z producentami, możliwość sprawdzenia sprzętu to nieocenione zalety tego typu wydarzeń. Ponadto, zwiedzający mogą spodziewać się ciekawych niespodzianek z okazji 25. edycji AGRO SHOW Bednary 2024.

Agro Show 2022

Zobacz najlepsze maszyny rolnicze z Agro Show 2022 [ZDJĘCIA]

Stoiska wydawnictw – Top Agrar i Tygodnik Poradnik Rolniczy na AGRO SHOW Bednary 2024

Podczas 25. edycji AGRO SHOW Bednary 2024 będzie można odwiedzić stoiska wydawnictwa TOP AGRAR i Tygodnik Poradnik Rolniczy. Jak co roku to miejsca chętnie odwiedzane z powodu licznych atrakcji i konkursów. Będzie można także kupić gadżety firmowe oraz porozmawiać z redaktorami i dziennikarzami.

Zobacz także: Czy nowy traktor ogrodniczy trzeba zarejestrować?

Bilety na AGRO SHOW Bednary 2024

Wejście na AGRO SHOW 2024 będzie biletowane. Nie znamy jeszcze cen wejściówek. Bilety będzie można nabyć za pośrednictwem strony internetowej lub bezpośrednio przed wejściem na wystawę.

Źródło: Polska Izba Gospodarcza Maszyn i Urządzeń Rolniczych

fot. Agro Show

Piknik Poznaj Dobrą Żywność

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – coraz popularniejszy

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – dzień rodzinny

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – wystawa traktorów

Piknik Poznaj Dobrą Żywność 2024

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – gonitwy

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – atrakcje

Na Torze Wyścigów Konnych Służewiec w Warszawie niemal 80 wystawców zaprezentowało jedyne w swoim rodzaju polskie produkty żywnościowe wysokiej jakości. Wśród nich wyroby wyróżnione znakiem PDŻ, a także te uczestniczące w systemach jakości żywności oraz produkty tradycyjne, regionalne, ekologiczne i oznaczone znakiem PRODUKT POLSKI. Były to wyroby mięsne, mleczarskie, warzywne, owocowe oraz miody.

Piknik Poznaj Dobrą Żywność

Przysmaki można było spróbować i kupić. Cenne okazały się także rozmowy z producentami, którzy chętnie udzielali informacji na temat powstawania swoich produktów:  – Dobra żywność, to zdrowie ludzi. Ważne jest, aby wiedzieć z czego i jak powstała ta, którą spożywamy – podkreślił minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski podczas Pikniku Poznaj Dobrą Żywność. Tegoroczna edycja Pikniku zbiegła się z 20-leciem obecności Polski w Unii Europejskiej.

Zobacz także: Konkurs „Rój pomysłów wokół ula”. Do wygrania nagrody o wartości 5000 zł

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – coraz popularniejszy

Tak naprawdę to wydarzenie jest corocznym wielkim świętem polskiej żywności. Pierwszy tego typu event miał miejsce w 2004 roku. Siła rażenia tego niecodziennego spotkania okazała się wielka – każdego roku przybywa i wystawców, i odwiedzjących. Na Pikniku PDŻ pojawił się również sekretarz stanu Michał Kołodziejczak, który powiedział, że polska żywność jest najlepsza, ale musi mieć zapewnione równe warunki konkurencji: – Powołane przeze mnie tzw. "Brygady tygrysa" działają i będą działać, aby polska żywność nie była fałszowana, ani podrabiana – dodał wiceminister Kołodziejczak.

Piknik Poznaj Dobrą Żywność

FOTO: Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Wsi/facebook

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – dzień rodzinny

Tegoroczna edycja odbył się w Dniu Matki – stając się wspaniałą okazją na spędzenie czasu w gronie rodzinnym. To taka smakowita zapowiedź przed Dniem Dziecka: – Nasz Piknik to wspaniała okazja, aby spędzić ten dzień razem z mamami, z dziećmi, z całą rodziną, bo Piknik PDŻ  to święto polskiej żywności i święto całej rodziny – powiedział minister Czesław Siekierski.

Przeczytaj: Do 30 tys. zł na zakup wiatraka i magazynu energii jeszcze w tym roku! Dla kogo?

Piknik Poznaj Dobrą Żywność

FOTO: Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Wsi/facebook

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – wystawa traktorów

Na wydarzeniu można było odwiedzić stoiska ministerstw, organizacji branżowych, stowarzyszeń rolniczych, instytutów naukowych oraz muzeum rolniczego. Ogromnym zainteresowaniem cieszyła się wystawa starych ciągników rolniczych i ich przejazd. Na przodzie kolumny złożonej z zabytkowych traktorów jechał, na traktorze C4011, minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski.

Kolumnę zabytkowych traktorów prowadził minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski.

FOTO: Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Wsi/facebook

Piknik Poznaj Dobrą Żywność 2024

Na wydarzeniu nie zabrało warsztatów i pokazów kulinarnych oraz degustacji. Zorganizowano także plenerowe studio, w którym minister Czesław Siekierski z kucharzem Jakubem Steuemarkiem przygotowywali kosze piknikowe. W koszu ministra znalazły się kanapki z wędliną, z twarożkiem, rzodkiewką i papryką oraz warzywa i soki z polskich jabłek.

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – gonitwy

Aby podkreślić istotę samego miejsca, zorganizowano gonitwę koni pod honorowym Patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz gonitwę koni rozgrywaną pod honorowym Patronatem Prezydenta m. st. Warszawy. Pierwszą wygrał pięcioletni wałach kasztanowaty Storm „OA”. Zwycięzcom puchar wręczył minister Czesław Siekierski.

Trenerce i dżokejowi zwycięskiego konia puchar wręczył minister Czesław Siekierski.

FOTO: Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Wsi/facebook

Piknik Poznaj Dobrą Żywność – atrakcje

To wydarzenie jest dedykowane także rodzinom. Stąd wielość ciekawych opcji dla dzieci. Gry, pokazy, zabawy tematyczne i warsztaty edukacyjne to niektóre z nich. Ponadto malowanie twarzy, pokazy baniek mydlanych i dojenie sztucznej krowy, występy muzyczne oraz taneczne.

Oprac. Angelika Drygas

Źródło: gov.pl

Fot. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi/Facebook

Gdzie rolnicy zablokują drogi?

Blokady stanęły na drogach, autostradach, w miastach. Zapowiedziano protesty w ponad 170 miejscach, ale do akcji przyłączali się kolejni strajkujący. Protest odbył się w godzinach od 12.00 do 14.00. W tym samym czasie rolnicy z innych krajów również protestują, np. w Niemczech, Francji, Holandii, Rumunii i na Litwie.

Strajk rolników 24 stycznia

W protestach wzięli udział m.in. rolnicy z Solidarności RI, Oszukanej Wsi, Krajowej Rady Izb Rolniczych, AgroUnii, Kółek Rolniczych. – Razem wyjedźmy na ulice i zaprotestujmy przeciwko importowi zbóż z Ukrainy oraz przeciwko tym pomysłom, które w sposób znaczący chcą ograniczyć produkcję rolniczą w Polsce i UE. W całej UE protestują rolnicy. Także w Polsce nasz głos powinien być usłyszany – mówił Adrian Wawrzyniak, rzecznik prasowy NSZZ RI „Solidarność”.

Protest rolników – najważniejsze postulaty

Rolnicy domagają się przede wszystkim:

• wypłat dopłat bezpośrednich,
• wypłat dopłat do zbóż za rok 2023 analogicznie do roku 2022,
• wprowadzenia zakazu importu zbóż z Ukrainy do Polski,
• wprowadzenia dopłat w wysokości 2 zł do 1 litra paliwa,
• powrotu Unii Europejskiej do kontyngentów sprzed wojny w handlu z Ukrainą produktami rolnymi,
• powołania niezależnych laboratoriów do badania produktów rolnych,
• wstrzymania przez Unię Europejską inicjatyw i projektów ekologicznych negatywnych dla produkcji rolnej,
• odbudowy pogłowia trzody chlewnej w Polsce i kontynuacji programów Locha plus,
• wzmocnienia KGS przez przejęcie i budowę terminali zbożowych oraz realnego eksportu zboża przez grupę,
• zmiany zapisów Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Protest rolników – wybrane wydarzenia

W województwie mazowieckim do protestu przyłączył się powiat siedlecki, węgrowski, sokołowski i miński, długą kolumnę stworzyło ponad 120 ciągników.

W Wielkopolsce w powiecie średzkim naliczono ok. 130 ciągników, w powiecie szamotulskim w Sękowie na proteście pojawiło się aż 1000 ciągników rolniczych!

Na protest rolników w Nysie przyjechał Michał Kołodziejczak, wiceminister rolnictwa:

– Równolegle z tym, kiedy KE mówi, że nie zmieni przepisów i nie będzie embarga na import produktów rolno-spożywczych z Ukrainy, prowadzone są rozmowy na poziomie departamentów Polski i Ukrainy, ministerstw rolnictwa Polski i Ukrainy, ponieważ jest opracowywany model, który będzie ograniczał i licencjonował towary przyjeżdżające do Polski z Ukrainy. Nieograniczony napływ produktów rolnych z Ukrainy zabije nasze rolnictwo i ja jestem tego zdania, że powinien być stanowczo ograniczony i być pod stuprocentową kontrolą – wyjaśnił Kołodziejczak.

W województwie podkarpackim rolnicy protestują na przejściu granicznym w Medyce. Według przedstawicieli Podkaprackiej Oszukanej Wsi około 150 ciągników ruszyło z Medyki w kierunku Przemyśla. – Mamy rozrzutnik i nie zawahamy się go uczyć;) Może nie dzisiaj, ale jeśli nie będzie reakcji w UE Platformy Obywatelskiej, PSL i Janusza Wojciechowskiego, to w Polsce będą strajki jakie znamy z telewizyjnych relacji z Francji czy Holandii! – czytamy na portalu X (dawniej Twitter)

Rolnicy strajkowali również w woj. lubelskim w powiecie krasnostawskim, hrubieszowskim, biłgorajskim i zamojskim. W okolicach Zamościa protestowali rolnicy ze Stowarzyszenia Oszukana Wieś. W Zamościu pojawiło się ok. 400 ciągników, a w Hrubieszowie około 500. Protest odbył się również w Chełmie. Protestują także rolnicy z okolic Nidzicy i Działdowa (naliczono 150 ciągników). 

Do powiatu ostródzkiego w Małdytach rolnicy przybyli aż 150 ciągnikami. Protest wsparli rolnicy z okolic Elbląga, Pasłęka, Morąga, Miłakowa i Małdyt. 

W MRiR odbyła się konferencja prasowa wiceministra rolnictwa Stefana Krajewskiego po spotkaniu z przedstawicielami organizacji rolniczych i rolników. Wiceminister rozumie zasadność protestów, twierdzi też, że są spóźnione o co najmniej rok. 

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski po powrocie z Rady Ministrów Unii Europejskiej ds. Rolnictwa spotka się z protestującymi rolnikami w Słupnie w godzinach popołudniowych.

oprac. Angelika Drygas

Źródło: Tygodnik Poradnik Rolniczy, Top Agrar

fot. otwarcia: Szymon Śliwiński, Protest rolników w woj. zachodniopomorskim

Współfinansowane przez izby rolnicze, KRIR i KRUS zimowiska 2024 odbywały się będą w Zakopanem. KRIR poinformowała, że dzieci będą nocowały w „Domu Wczasowym u Franka”, niemal w samym centrum zimowej stolicy Polski. Na terenie ośrodka dostępne są liczne atrakcje dla najmłodszych, takie jak: 

• sale do zajęć sportowych i tanecznych, 
• bilard, 
• piłkarzyki, 
• szałas górski na ogniska. 

Podczas pobytu w domu wczasowym dla dzieci zorganizowane zostaną następujące atrakcje: 

• kulig zakończony ogniskiem i pieczeniem kiełbasek, 
• pobyt w termach lub aquaparku, 
• interaktywna prezentacja o Tatrach, 
• piesze wycieczki w pobliskie góry z przewodnikiem dostępnymi szlakami turystycznymi, 
• gry i zabawy na świeżym powietrzu, 
• zawody sprawnościowe, 
• konkursy plastyczne i recytatorskie, 
• lepienie bałwana i rzeźb ze śniegu, 
• pogadanki, 
• dyskoteka. 

Zimowisko KRIR 2024: jakie atrakcje czekają na dzieci? 

Dobrze wyposażony ośrodek noclegowy to nie koniec atrakcji, z których będą mogły skorzystać dzieci biorące udział w zimowisku. Program siedmiodniowych wyjazdów jest niezwykle obszerny, obejmuje: 

• wycieczki na terenie Zakopanego:
  • Snowlandia – Zimowy Park Rozrywki, 
  • Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego, 
  • Wielka Krokiew im. Stanisława Marusarza, 
  • Krupówki, 
• wycieczki do Nowego Targu i Wadowic: 
  • muzeum JP II w Wadowicach, 
  • Kalwaria Zebrzydowska, 
  • park trampolin w Nowym Targu. 

Ile kosztuje zimowisko dla dzieci rolników? 

Zimowy wyjazd dla najmłodszych będzie dofinansowany przez KRIR, KRUS i izby rolnicze, jednak rodzice muszą pokryć część kosztów. Chcąc wysłać dziecko na zimowisko, rolnicy będą musieli zapłacić około 850 zł. Pozostała część opłaty w wysokości 900 zł będzie pozyskana z Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników. W tej kwocie mieszczą się wszystkie zaplanowane atrakcje, zakwaterowanie na 6 nocy oraz 5 posiłków dla dzieci każdego dnia. 

FOTO: Envato Elements

Kto może pojechać na zimowisko z KRIR i KRUS? 

Współfinansowany przez instytucje rolnicze zimowy wyjazd dedykowany jest dzieciom rolników. Mogą w nim wziąć udział dzieci do 16 roku życia, pod warunkiem, że co najmniej jeden z rodziców (opiekunów prawnych) jest ubezpieczony w pełnym zakresie w KRUS (jednocześnie na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, chorobowe, wypadkowe, macierzyńskie) lub jedno z rodziców jest uprawnione do świadczeń z KRUS (pobiera rentę lub emeryturę) w czasie trwania wycieczki. 

Jak zapisać dziecko na zimowisko? 

Zainteresowani rodzice powinni skontaktować się ze swoją izbą rolniczą telefonicznie by dokonać zapisu dziecka na zimowy wyjazd. Izby będą odbierać telefony w dni robocze pomiędzy godziną 8 a 15. Po przyjęciu zapisu, rodzic musi w ciągu 2 dni wpłacić pieniądze na konto danej izby. 

Kiedy odbędą się zimowe wyjazdy dla dzieci rolników? 

Zimowiska KRIR i KRUS organizowane będą w czasie ferii zimowych. Oznacza to, że będzie kilka turnusów, dedykowanych poszczególnym województwom. W tej chwili wiadomo już o następujących terminach: 

• Mazowiecka Izba Rolnicza – od 15 do 21 stycznia 2024 r.,  
• Zachodniopomorska Izba Rolnicza – od 22 do 28 stycznia 2024 r., 
• Warmińsko-Mazurska Izba Rolnicza – od 29 stycznia do 4 lutego 2024 r., 
• Pomorska Izba Rolnicza – od 5 do 11 lutego 2024 r., 
• Wielkopolska Izba Rolnicza – od 12 do 18 lutego 2024 r., 
• Lubuska Izba Rolnicza – od 12 do 18 lutego 2024 r. 

Zuzanna Ćwiklińska

żródło: KRIR

fot. envato elements

Uprawa roślin czy hodowla zwierząt na Księżycu wydają się niczym więcej niż tylko jeszcze jedną fanaberią ludzkości. Jednak w rzeczywistości jest inaczej. Chcąc badać kosmos, potrzebujemy zasobów, z których można będzie rozsądnie korzystać. Jednym z największych wyzwań jest zapewnienie ich np. na Księżycu czy na Marsie – koszty transportu są bowiem ogromne. 

- Biorąc pod uwagę ogromny potencjał naukowy i ekonomiczny Księżyca, w przyszłości będziemy musieli założyć załogowe bazy księżycowe. Ale jak możemy zapewnić członkom załogi żywność, tlen i wodę? - zastanawia się Yitong Xia, główny autor najnowszego badania nad uprawami w glebie księżycowej. 

Właśnie w celu zaopatrzenia przyszłych baz i ich załóg prowadzone są dziś badania nad rolnictwem kosmicznym, których wyniki z roku na rok są coraz bardziej obiecujące. Jeżeli uprawa roślin na Księżycu się powiedzie, możliwe będzie zaopatrzenie baz kosmicznych w żywność i tlen. 

Gdzie przeprowadzono badania nad kosmicznym rolnictwem? 

Obecnie badania nad rozwojem kosmicznego rolnictwa prowadzone są między innymi na Chińskim Uniwersytecie Rolniczym. To właśnie tam w ostatnim czasie naukowcy wykorzystali księżycową glebę do testów. Odtworzyli podłoże, które przypomina to na Księżycu i wysiali w nim nasiona tytoniu z gatunku Nicotiana benthamiana. Te rośliny bardzo często wykorzystywane są do upraw testowych. Część z nich została wzmocniona wyselekcjonowanymi bakteriami fosforowymi, wykorzystywanymi w celu lepszego przyswajania tego pierwiastka. 

Rolnictwo w kosmosie: jakie są najnowsze wyniki badań? 

Próba wyhodowania tytoniu na glebie księżycowej zakończyła się sukcesem. Naukowcy odnotowali, że po 24 dniach we wszystkich próbkach gleby pojawiły się rośliny. Co ważne, zaobserwowano także korzystny wpływ bakterii fosforowych. We wzmocnionych nimi próbkach gleby rośliny wytworzyły dłuższe łodygi i korzenie a ich liście były szersze i było ich więcej. Bakterie fosforowe pomogły zwiększyć kwaśność księżycowej gleby. 

Jakie technologie można wykorzystać w księżycowym rolnictwie? 

Naukowcy zajmujący się badaniem możliwości rozwoju rolnictwa w kosmosie nie ukrywają, że istnieją różne możliwości, by uprawa roślin na Księżycu stała się osiągalna. Wymieniają między innymi transport gleby na Księżyc, hydroponikę oraz wykorzystanie zastępczych materiałów zamiast gleby, takich jak hydrożele. Wadą tych rozwiązań jest jednak konieczność dostarczenia ich do baz kosmicznych za pomocą rakiet, co pociąga za sobą ogromne koszty. Z tego powodu lepiej rozwijać badania nad poprawą warunków mikrobiologicznych księżycowej gleby, by móc prowadzić działalność rolniczą w kosmosie bez konieczności ciągłych dostaw surowców z Ziemi.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Autorzy serwisu CVeasy.pl przeprowadzili badania, mające określić, jak Polacy oceniają konkretne grupy zawodowe oraz stanowiska, związane z poszczególnymi branżami. W badaniach wzięło udział prawie 600 osób z całego kraju. Jak się okazuje, Polacy są dość krytycznie nastawieni do niektórych zjawisk na rynku pracy. Sądzą między innymi, że szkoła nie przygotowuje nas do aktywności zawodowej. Mają też swoje typy, jeżeli chodzi o dobrze opłacane zawody i stanowiska. 

Kto według Polaków zarabia najlepiej? 

Wyniki ankiety pokazały między innymi jakie zawody są według Polaków najlepiej płatne. Ankietowani zadeklarowali, że dziś opłaca się zostać specjalistą z zakresu IT. Z ich odpowiedzi wynika, że za dobrze płatne zawody uchodzą także dentysta i chirurg oraz stanowiska powiązane z branżą prawną - zwłaszcza adwokat i notariusz. Jako grupę, która zarabia najwięcej, wskazywano wszystkich przełożonych, dyrektorów i prezesów. 

W jakim zawodzie zarabia się za mało? 

Na tym pytania dotyczące zarobków się nie skończyły. Ankietowani określali także, w jakim zawodzie według nich zarabia się za mało, a w jakim za dużo w porównaniu do wymaganych kompetencji czy stawianych przed pracownikiem zadań. Jak się okazało, za grupę, która zarabia za mało, najczęściej Polacy uznają nauczycieli. Na dalszych miejscach znaleźli się pracownicy porządkowi, budowlańcy i pracownicy medyczni, w tym pielęgniarze i ratownicy. 

Na drugim końcu skali umiejscowiono zawody, w których zarabia się za dużo. Ankietowani uznali, że za wysokie są dochody polityków, duchownych, dyrektorów oraz twórców internetowych. 

Czy zarobki w Polsce są krzywdzące? 

Według 7 na 10 ankietowanych, zarobki oferowane na polskim rynku pracy są za niskie w stosunku do wykonywanych obowiązków. 

- W mojej opinii szczególnie trudne do zaakceptowania są kilkukrotnie niższe wynagrodzenia w Polsce w stosunku do większości krajów europejskich, przy nieznacznie niższych, a w wielu przypadkach podobnych lub wyższych cenach dóbr i usług. Taka dysproporcja dochodów i wydatków powoduje frustrację i obniżenie motywacji do działania – tłumaczy w rozmowie z CVeasy dr inż. Artur Gajdos, ekspert analiz rynku pracy. 

Jakie są najbardziej stresujące zawody? 

W przeprowadzonej przez portal CVeasy ankiecie padły także pytania o to, jaki zawód jest najbardziej stresujący. Zdaniem ankietowanych, z dużym obciążeniem psychicznym w pracy muszą radzić sobie lekarze, policjanci, górnicy, strażacy i nauczyciele. Z kolei w kategorii obciążeń fizycznych za wyjątkowo narażone grupy uznano górników, pomocników na budowie oraz wykwalifikowanych robotników. 

Jak Polacy oceniają zawód rolnika? 

Z odpowiedzi ankietowanych można wyciągnąć także pewne wnioski na temat tego, jak społeczeństwo postrzega rolników. Ankietowani zadeklarowali bowiem, że przedstawiciele tego zawodu bardzo często muszą poświęcać swoje zdrowie dla pracy. W tej grupie znaleźli się także sprzątacze oraz konserwatorzy. Jak pokazały badania, rolnik indywidualny nie jest postrzegany jako zawód przyszłości. Ankietowani podobnie oceniają również zawody pielęgniarza, niewykwalifikowanego robotnika, ochroniarza, magazyniera, kelnera i ładowacza nieczystości.

źródło: CVeasy

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Którzy rolnicy mogą ubiegać się o dotacje na płyty obornikowe?

Pieniądze na „Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych” będą wypłacane rolnikom, którzy:

• są posiadaczami gospodarstwa rolnego,
• prowadzą chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich.

Kto nie otrzyma wsparcia?

Wsparcie na „Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych” nie będzie wypłacane rolnikom, którzy gospodarstwa wymagają pozwoleń zintegrowanych, czyli takie, które:

• prowadzą chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 tys. stanowisk,
• prowadzą chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk, powyżej 30 kg lub 750 stanowisk macior.

Na co rolnik może przeznaczyć dofinansowanie?

Rolnik może otrzymać dofinansowanie na:

1. budowę, przebudowę lub zakup:

• zbiorników do przechowywania nawozów naturalnych płynnych,
• płyt do gromadzenia nawozów naturalnych stałych,
• zbiorników lub płyt do przechowywania kiszonek (ten rodzaj pomocy przysługuje wyłącznie młodemu rolnikowi)

      2. zakup instalacji technicznej lub wyposażenia do zbiorników do przechowywania nawozów naturalnych płynnych,

      3. zakup nowych maszyn lub urządzeń do aplikacji nawozów naturalnych płynnych,

      4. koszty ogólne.

Jak wysokie są dotacje na zakup maszyny do aplikacji nawozów oraz płyty obornikowe i kiszonkowe?

Pomoc, którą otrzyma rolnik, może maksymalnie wynosić 150 tys. zł na jedno gospodarstwo rolne. Warto zaznaczyć, że pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowanych operacji, czyli:

• 60% kosztów kwalifikowalnych w przypadku operacji realizowanej przez młodego rolnika,
• 50% kosztów w przypadku pozostałych beneficjentów.

Rolnik otrzyma również pomoc za wykonanie (budowę) nowych płyt lub zbiorników do przechowywania nawozów naturalnych w formie standardowych stawek jednostkowych.

Standardowa stawka jednostkowa za budowę:

• płyty do gromadzenia i przechowywania nawozów naturalnych stałych powierzchni: do 100 m2 – wynosi 575 zł/m2, powyżej 100 m2 – 465 zł/m2,
• zamkniętego zbiornika na gnojówkę o pojemności całkowitej: do 50 m3 – 1280 zł/m3, powyżej 50 do 100 m3 – 930 zł/m3, powyżej 100 m3 – 690 zł/m3,
• otwartego zbiornika na gnojówkę o pojemności całkowitej: do 50 m3 – 980 zł/m3, powyżej 50 do 100 m3 – 670 zł/m3, powyżej 100 m3 – 575 zł/m3,
• zbiornika na gnojowicę z zadaszeniem o pojemności użytkowej: do 500 m3 – 655 zł/m3, powyżej 500 do 1000 m3 – 335 zł/m3, powyżej 1000 m3 –195 zł/m3,
• zbiornika na gnojowicę bez zadaszenia o pojemności użytkowej do 500 m3 – 465 zł/m3, powyżej 500 do 1000 m3 – 275 zł/m3, powyżej 1000 m3 –165 zł/m3.

Kwoty pomocy w przypadku standardowych stawek jednostkowych wypłacone są do wysokości odpowiednio 60% lub 50% ustalonych stawek jednostkowych.

Gdzie można złożyć wniosek o dotacje?

Każdy rolnik na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa znajdzie informacje dotyczące przyznania pomocy, a także formularze wybranych załączników do wniosku oraz instrukcję wypełniania.

Chcesz wypełnić formularz? Kliknij tutaj.

W jaki sposób złożyć wniosek o dotacje?

Rolnicy zainteresowani złożeniem wniosków o dotacje mogą to zrobić:

• za pośrednictwem biura powiatowego Agencji,
• wysyłając rejestrowaną przesyłkę pocztową nadaną w placówce Poczty Polskiej,
• za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, ale tylko w przypadku gdy w komunikacie zamieszczonym na stronie ARiMR umożliwiono wybór tej opcji.

Ile czasu mają rolnicy na zapewnienie miejsca do przechowywania nawozów naturalnych?

Rolnicy, którzy prowadzą chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich w liczbie mniejszej lub równej 210 DJP, są zobowiązani do dostosowania powierzchni lub pojemności posiadanych miejsc do przechowywania nawozów naturalnych do wymogów określonych we wskazanym programie w terminie do 31 grudnia 2024 r.

W nieco innej sytuacji są rolnicy, którzy prowadzą chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich w liczbie większej niż 210 DJP. Oni musieli spełnić powyższy wymóg do 31 grudnia 2021 r., w związku z czym, w trwającym naborze o inwestycje w takim zakresie mogą ubiegać się wyłącznie młodzi rolnicy w terminie 24 miesięcy od dnia objęcia przez nich gospodarstw. Ten termin obowiązuje również realizację inwestycji w zakresie przechowywania kiszonek.

Dopłaty bezpośrednie 2023

Ekoschematy: rolnicy nie dostaną zaliczek za 2023 rok!

Opracowano na podstawie „Tygodnika Poradnika Rolniczego"

Dżdżownice nie są może najpiękniejszymi stworzeniami, ale ich wartość jest ogromna. Te niepozorne żyjątka spędzają swoje życie w glebie – to ona jest ich naturalnym środowiskiem. Odpowiadają za przewietrzanie i nawożenie ziemi, wspierają rozkład materii organicznej i przyczyniają się w ten sposób do wzbogacenia gleby w składniki odżywcze, niezbędne roślinom do wzrostu. Tych zalet dżdżownic jesteśmy świadomi od lat i wykorzystujemy je na różne sposoby, w tym na niewielką skalę we własnych ogrodach. Jednak najnowsze odkrycia naukowców mogą zszokować! 

Przeczytaj także: Jak zrobić wermikompost w domowych warunkach? 

Nowe odkrycia naukowców: dżdżownice liderami w produkcji zbóż 

Jak wykazały badania prowadzone przez badaczy z Uniwersytetu Stanowego Kolorado, opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”, gdyby oceniać wkład dżdżownic w produkcję roślinną, należałoby uznać, że produkują około 140 milionów ton zbóż rocznie. To więcej niż całość chińskiej produkcji pszenicy (137 mln t) i więcej niż rosyjska produkcja zbóż w ogóle (120 mln t)! 

– Dżdżownice to kluczowi inżynierowie ekosystemów glebowych, którzy na wiele sposobów wspierają wzrost roślin. Jednakże ich wkład w światową produkcję rolną nie został wcześniej określony ilościowo. Nasze odkrycia wskazują, że dżdżownice odpowiadają za około 6,5% światowej produkcji zbóż (kukurydzy, ryżu, pszenicy, jęczmienia) i 2,3% produkcji roślin strączkowych, co odpowiada ponad 140 milionom ton rocznie – napisali w artykule badacze. 

Dżdżownice pobudzają odporność roślin 

Badania nad dżdżownicami nie ograniczyły się tylko do przeanalizowania ich wpływu na produkcję zbóż. Naukowcy odkryli, że dżdżownice użyźniają gleby znacznie bardziej, niż dotychczas się spodziewano. Co więcej, prawdopodobnie te stworzenia stymulują również mechanizmy obronne roślin, pobudzając w ten sposób ich odporność i pomagając bronić się przed patogenami glebowymi. Dzięki temu plony mogą być większe a wzrost roślin przebiega bez zakłóceń. 

Chrońmy pszczoły, ale nie zapominajmy o dżdżownicach 

Od kilku lat mamy do czynienia ze wzrostem świadomości na temat roli pszczół w ekosystemie. Dzięki temu coraz chętniej walczymy o populację zapylaczy. Okazuje się jednak, że w tej walce należy uwzględnić także dżdżownice. One również są narażone na negatywne skutki stosowania pestycydów. 

– Nasze odkrycia sugerują, że dżdżownice są ważnymi czynnikami napędzającymi globalną produkcję żywności. Inwestycje w politykę i praktyki agroekologiczne mające na celu wspieranie populacji dżdżownic i ogólnej różnorodności biologicznej gleby mogą w znacznym stopniu przyczynić się do osiągnięcia celów zrównoważonego rolnictwa – podkreślają badacze z Kolorado.

źródło: National Geographic

fot. envato elements

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

Na czym polega wyjątkowość tego przysmaku?

Polski rarytas jest przyrządzany z dojrzałych owoców śliwy domowej odmiany węgierka zwykła. Tajemnica tkwi w wysmażaniu owoców na wolnym ogniu na gęstą ciemnobrązową masę z elementami skórek śliwek. Powidła mają wyjątkowy smak – są lekko słodkie i jednocześnie kwaskowate, a konsument wyczuwa także delikatną goryczkę pestek. Co ważne, receptura nie zawiera dodatku cukrów, oczywiście poza tymi naturalnie występującymi w owocach. Do wytworzenia 1 kg powideł śliwkowych z Doliny Dolnej Wisły potrzeba aż 3 kg śliwek.

Powidła śliwkowe z Doliny Dolnej Wisły – jakie są zasady ich przygotowania?

Wyjątkowy produkt, który pochodzi z województw kujawsko-pomorskiego i pomorskiego, musi spełniać określone wymogi. Przede wszystkim minimum 75% owoców użytych do powideł powinno być zebranych z obszaru Doliny Dolnej Wisły, czyli z województwa kujawsko-pomorskiego – z powiatów: bydgoskiego, chełmińskiego, grudziądzkiego, świeckiego oraz z województwa pomorskiego – z powiatów: kwidzyńskiego, sztumskiego i tczewskiego. Ten wymóg wiąże się z wieloletnią tradycją wytwarzania wspomnianego produktu, wysoką jakością owoców oraz kwalifikacjami producentów w tym właśnie regionie Polski.

Słynne produkty ze znakiem ChOG

Na liście jest coraz więcej polskich przysmaków. Powidła śliwkowe z Doliny Dolnej Wisły to już 45. rodzimy artykuł rolny chroniony w Unii Europejskiej. Inne docenione produkty to, m.in. andruty kaliskie, chleb prądnicki, cebularz lubelski, jabłka grójeckie, kiełbasa biała parzona wielkopolska, kołacz śląski, miód drahimski, obwarzanek krakowski, rogal świętomarciński, ser koryciński swojski, wielkopolski ser smażony, truskawka kaszubska.

Sezon na śliwki

Nietypowy pomysł na śliwkę. Poznaj przepis na żeberka ze śliwkami i miodem!

Czym jest Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG)?

To europejski znak, który przyznaje się produktom regionalnym o wyjątkowej jakości, z nazwą nawiązującą do regionu, w którym są wytwarzane.

Wymogi oznaczenia ChOG:

• przynajmniej jeden z etapów powstawania przebiega na terenie, do którego nawiązuje nazwa,
• produkty rolne są przeznaczone do spożycia przez ludzi, 
• są to: płody ziemi, produkty z hodowli, rybołówstwa, artykuły pierwszego przetworzenia pozostające w bezpośrednim związku z tymi produktami lub środki spożywcze, jak: piwo, chleb, ciasto, ciastka, wyroby cukiernicze, inne wyroby piekarnicze, makarony, korek, bawełna.

Są to produkty premium, do których konsumenci mają pełne zaufanie i mogą być pewni nie tylko ich smaku, ale przede wszystkim wybitnej jakości. Celem tego typu oznakowań jest promocja tych produktów oraz regionu geograficznego, z którego pochodzą, a także wspieranie producentów w sprzedaży.

Inne oznaczenia geograficzne (OG)

Oznaczenia geograficzne regulują prawa własności intelektualnej do danych produktów, które są ściśle związane z obszarem ich produkcji.

ChNP – chroniona nazwa pochodzenia (produkty spożywcze i wino) – każdy etap produkcji, przetwarzania lub przygotowania produktu musi odbywać się w danym regionie.

ChOG – chronione oznaczenie geograficzne (produkty spożywcze i wino) – chociaż jeden z etapów produkcji musi odbywać się w danym regionie.

OG – oznaczenie geograficzne (napoje spirytusowe i wina aromatyzowane) – choć jeden z etapów destylacji lub przygotowania odbywa się w danym regionie, natomiast surowce nie muszą pochodzić z tego obszaru.

ChNP a ChOG

Różnice między systemami ChNP i ChOG wynikają z liczb – jak duża część surowców powinna pochodzić z danego terenu lub w jakim stopniu proces produkcji musi odbywać się w regionie.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. Eu Agriculture/Twitter 

Źródło: agriculture.ec.europa.eu, gov.pl

Dawniej w ten sposób nazywano wyjazd do pracy do Niemiec (do Saksonii we wschodnich Niemczech). Obecnie saksy to potoczne określenie wyjazdu za granicę w celu podjęcia pracy sezonowej. Dla wielu rodaków to atrakcyjny sposób dodatkowego zarobku. Wciąż to Niemcy i Holandia są głównymi wyborami, jeśli chodzi o pracę sezonową. Taki stan odzwierciedlają udostępnione „Rzeczpospolitej” statystyki portalu Olx Praca. Tylko w pierwszym kwartale tego roku chętni do pracy za granicą wysłali około 700 tys. aplikacji, aż o 90 proc. więcej niż rok wcześniej (czytamy na rp.pl). – Ponad połowa tegorocznych aplikacji dotyczy Niemiec, co jest też zasługą dużej liczby ogłoszeń o pracy za Odrą. Stanowią one niemal 60 proc. zagranicznych ofert na Olx – podaje Konrad Grygo, analityk portalu (cyt. za rp.pl). Na te tendencje ma wpływ wysoka inflacja oraz lepsze stawki godzinowe u niemieckich sąsiadów.

Złe warunki pracy – raport Oxfam

Międzynarodowa organizacja humanitarna Oxfam przygotowała raport, przy współpracy organizacji Initiative Faire Landarbeit (Inicjatywa Sprawiedliwego Rolnictwa), pt. „To nie jest Europa. Eksploatacja przy zbiorach szparagów, truskawek i warzyw w Niemczech". Z raportu wynika, że warunki pracy sezonowej powinny się zmienić. Pracownicy narzekają na nieodpowiednie ubezpieczenie zdrowotne, wysokie stawki za noclegi, złe warunki mieszkaniowe, ukryte koszty, nie do końca przejrzysty system rozliczania przepracowanych godzin.

Skadaliczne zasady na plantacjach

Osoby trudniące się zbieraniem szparagów, warzyw i truskawek w Niemczech codziennie borykają się z wieloma problemami, bo pracują w skandalicznych warunkach. Na niemieckich plantacjach stawki są zaniżane i nieprawidłowo kalkulowane. – Nie jest dla mnie jasne, w jaki sposób obliczane jest wynagrodzenie – potwierdził pochodzący z Gruzji pracownik plantacji Spreewaldbauer Ricken. – Pracujemy od 10 do 12 godzin dziennie, ale płacone mamy tylko za 8 – dodał kolejny poszkodowany – (cytaty za money.pl). Ponadto umowy są bardzo często chowane przed pracownikami w biurze.

Nieludzkie warunki mieszkaniowe

Kolejną bolączką są zbyt wysokie ceny za zakwaterowanie – tutaj panuje samowolka, np. za metr kwadratowy w baraku, bez kuchni i łazienki, pracownicy płacili 40 euro. Podczas gdy średnia stawka czynszu za metr mieszkania w centrum Monachium to 23 euro, w Berlinie-Charlottenburgu – 15 euro. Najczęściej w pomieszczeniach jest pleśń, zimna woda i bardzo mało miejsca. W niektórych miejscach w Brandenburgii są dramatyczne warunki, robotnicy nocują tam w barakach w 2-osobowych pokojach, bez kuchni, w złych warunkach higienicznych. Muszą gotować na przenośnych płytach grzejnych. Taki barak zamieszkuje ok. 50 osób, obok niego ustawione są toalety zewnętrzne.

Wygraj z bólem

Jak złagodzić ból kręgosłupa? Domowe sposoby

Wysokie koszty leczenia

Niewesoło wygląda kwestia ubezpieczenia, a przecież praca przy zbiorze warzyw czy owoców jest niezwykle ciężka. Panują niesprzyjające warunki atmosferyczne, robotnicy zbierają plony przez 12 godzin dziennie, są obciążeni, wyczerpani: – Praca w polu jest ciężka: przy wietrze, w deszczu lub w upale pochyleni pracownicy zbierają warzywa nawet po 12 godzin dziennie. Nie pozostaje to bez wpływu na zdrowie ludzi. Jednak często nie mają oni pełnego ubezpieczenia zdrowotnego –podkreślają eksperci w raporcie. Niektórzy pracownicy koszty leczenia pokrywają z własnej kieszeni, bo nie znają swojego statusu. Zdarza się, że nie otrzymują wynagrodzenia w czasie choroby, a karetkę opłacają sami. 

Ciężka praca na sakasach 

Od pracowników oczekuje się wydajności ponad ludzkie możliwości. Straszy się ich karą bezpłatnego dnia wolnego, jeśli nie wypracują zawyżonej normy.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: money.pl. rp.pl

Jaka jest kwota graniczna za rok 2022?

Wysokość rocznej kwoty granicznej należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej wynosi 3 723 zł. Co się dzieje, gdy zostanie ona przekroczona lub gdy oświadczenie nie zostanie złożone na czas? Niestety, skutkiem będzie ustanie ubezpieczenia społecznego rolników z dniem, do którego rolnik czy domownik był zobowiązany złożyć dokumenty w Kasie.

Zwierzęta

Jak można zarobić na hodowli owiec?

Kto musi złożyć oświadczenie?

Obowiązek ten dotyczy rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, prowadzi działalność lub współpracuje przy jej prowadzeniu oraz chce kontynuować to ubezpieczenie. Do 31 maja każdego roku musi składać w KRUS oświadczenie albo zaświadczenie, że kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekroczyła wspomnianej kwoty granicznej. Może to zrobić w urzędzie – w oddziale regionalnym lub placówce terenowej KRUS, właściwej ze względu na miejsce prowadzenia działalności rolniczej, listownie lub elektronicznie.

Kto nie składa oświadczenia?

Z obowiązku jest zwolniona osoba, która w poprzednim roku kalendarzowym nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej, bo np. ją zawiesiła, ani nie współpracowała przy jej prowadzeniu. Uwaga! Kwota graniczna co roku jest inna.

Co to jest pozarolnicza działalność gospodarcza?

To działalność prowadzona w Polsce przez osoby fizyczne z wyłączeniem wspólników spółek prawa handlowego i osób wykonujących wolny zawód.

Kto może być ubezpieczony w KRUS i prowadzić działalność gospodarczą?

FOTO: Envato Elements

Kto może być ubezpieczony w KRUS i prowadzić działalność gospodarczą?

Chodzi o rolników-przedsiębiorców, którzy:

• podlegali obowiązkowo temu ubezpieczeniu nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata i nadal prowadzą działalność rolniczą lub stale pracują w gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha lub dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników,
• nie są pracownikami i nie pozostają w stosunku służbowym,
• nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: krus.gov.pl i biznes.gov.pl

Robert Telus pochodzi z ziemi opoczyńskiej. Od 2007 roku był posłem na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VI kadencji. 25 października 2015 został wybrany jako poseł VIII kadencji, a od 13 października 2019 zasiada w Sejmie w ramach jego IX kadencji. Od początku swojej kariery politycznej związany jest z Prawem i Sprawiedliwością, startował z listy tej partii w okręgu Piotrków Trybunalski. 

Zanim dostał się do Sejmu, Robert Telus pracował jako dyrektor Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska w Łodzi, przez wiele lat kierował także Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej w Opocznie. Do tej pory zasiadał w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, od 2021 roku był członkiem Rady Doradców Politycznych premiera Mateusza Morawieckiego. 

Robert Telus w Sejmie zasiada w podkomisjach do spraw OZE i inwestycji w energetykę, do spraw monitoringu zwalczania ASF, do spraw monitoringu WPR oraz do spraw zwiększania wykorzystania polskiego białka roślinnego w paszach. Należy też do kilku zespołów parlamentarnych, m.in. do zespołu Członków i Sympatyków Ruchu Światło-Życie i Akcji Katolickiej oraz do zespół ds. Sołtysów i zespołu Strażaków. 

FOTO: Mrirw

Czy Robert Telus jest ze wsi? 

Nowy szef resortu rolnictwa z wykształcenia jest inżynierem - ukończył studia na Wydziale Inżynierii Sanitarnej i Wodnej Politechniki Krakowskiej. Zawodowo zajmuje się jednak rolnictwem. W oświadczeniu majątkowym zadeklarował, że jest posiadaczem gospodarstwa o powierzchni 50 ha, położonego w Ostrowie k. Opoczna (woj. łódzkie). 

Jakie gospodarstwo ma Robert Telus? 

Następca Henryka Kowalczyka prowadzi gospodarstwo ekologiczne. Na 18 ha uprawia kukurydzę, pszenicę, żyto i owies. Pozostały obszar zajmują łąki, na których Telus prowadzi hodowlę zachowawczą konika polskiego. Stado objęte jest kontrolą Instytutu Zootechniki w Balicach i Polskiego Związku Hodowców Koni. Z ostatniego oświadczenia majątkowego posła, złożonego na koniec 2021 roku wynika, że jego gospodarstwo warte jest 750 tys. zł.

źródło: Robert Telus - oficjalna strona internetowa

FOTO: Robert Telus

W gospodarstwie Roberta Telusa niezbędne są maszyny. Wśród nich znajduje się między innymi ciągnik New Holland z turem wyceniany na 170 tys. zł, prasa zwijająca Unia o wartości 53 tys. zł, przyczepa MetalFach za 33 tys. zł czy rozrzutnik do obornika Metal-Fach za 40 tys. zł. 

Robert Telus - życie prywatne 

Robert Telus jest szczęśliwym mężem i ojcem. Wraz z żoną Małgorzatą doczekali się czwórki dzieci. Tworzyli także rodzinę zastępczą dla kolejnej piątki. Nowy minister rolnictwa podkreśla, że najważniejsza jest dla niego rodzina i to w gronie najbliższych spędza swój wolny czas. 

źródło: Robert Telus - oficjalna strona internetowa

FOTO: Robert Telus

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: Robert Telus - strona internetowa, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ceny ziemi rolnej, podobnie jak wszystkie inne, podlegają mechanizmom rynku, dlatego można zauważyć różne gwałtowne zmiany. Dla przykładu, grunty orne w 2022 roku były o średnio 19,5 proc. większe niż rok wcześniej - cena sięgnęła 61 tys. zł/ha. Z kolei czynsze dzierżawne wzrosły z roku na rok o 18,5 proc., osiągając średnio 1430 zł/ha. 

W ciągu ostatnich 10 lat tak szybkie tempo wzrostu cen ziemi rolnej w Polsce odnotowano jeszcze dwukrotnie: pomiędzy latami 2015 i 2016 oraz 2013 i 2014. Po 2016 roku można było zaobserwować z kolei hamowanie tempa wzrostu, które spadło do 2,7 proc. Kolejne lata przyniosły ponowne podwyżki cen, jednak w 2020 roku wartość była niemal rekordowo niska: 0, 75 proc.! Z tego powodu tym bardziej zaskakujący jest tak gwałtowny skok, jak ten, który nastąpił pomiędzy 2021 a 2022 rokiem.

FOTO: Redakcja

Dlaczego ziemia rolna drożeje? 

W przypadku cen ziemi rolnej kluczowy jest najprostszy mechanizm rynku – mechanizm popytu i podaży. Rolnicy w ostatnich latach coraz bardziej interesują się zakupem ziemi, więc cena wzrasta. Wielu gospodarzy zdecydowało się na zaciągnięcie kredytu preferencyjnego na zakup gruntów. Kredyty preferencyjne linii KZ otrzymało prawie 900 rolników a ich łączna suma to 259 mln zł. Przy udzielaniu takich kredytów brane są pod uwagę kwartalne ceny gruntów rolnych. 

Gdzie w Polsce ziemia rolna drożała najszybciej? 

Trzy regiony w Polsce mogą pochwalić się najszybszym tempem wzrostu cen ziemi rolnej na przestrzeni 2022 roku. Pomiędzy I a IV kwartałem 2022 roku zarówno ceny gruntów ornych jak i czynsze dzierżawne najszybciej drożały w województwach lubelskim, mazowieckim i pomorskim. Pod koniec grudnia we wszystkich tych regionach grunty rolne osiągnęły cenę ponad 50 tys. zł/ha, co jest o tyle szokujące, że np. na Lubelszczyźnie w I kwartale 2022 cena ta nie przekraczała 46 tys. zł/ha! 

Gdzie jest najdroższa ziemia rolna w Polsce? 

Choć tempo wzrostu cen było szybkie w całym kraju, liderzy i tak mogą szokować. Najdroższa ziemia rolna i czynsze dzierżawne są w województwach wielkopolskim, kujawsko-pomorskim oraz podlaskim. Wielkopolska pozostawia pozostałe regiony daleko z tyłu: tam za hektar ziemi rolnej płaci się ponad 80 tys. zł/ha, podczas gdy dzierżawa kosztuje ponad 2 tys. zł/ha/rok. 

Ceny kupna gruntów ornych oraz dzierżawy we wszystkich województwach przedstawiono na poniższej mapie. Kwoty podane są orientacyjnie za danymi GUS – warto pamiętać, że w rzeczywistości mogą być wyższe.

FOTO: Redakcja

Zuzanna Ćwiklińska

fot. archiwum

W tym roku po raz kolejny wnioski o przyznanie dopłat bezpośrednich przyjmowane są wyłącznie drogą elektroniczną. Należy je składać do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez aplikację eWniosek Plus. Rolnicy, którzy nie korzystają z komputerów, mogą zgłosić się do pracowników ARiMR po pomoc lub zadzwonić na infolinię pod numer 800 38 00 84 lub 22 5950611, w dni robocze w godz. 7:00-19:00 oraz w soboty 10:00-16:00. Instrukcja składania wniosków dostępna jest również na stronie internetowej ARiMR. 

Na co można dostać pieniądze w ramach płatności bezpośrednich? 

Lista działań, na które można otrzymać pieniądze, jest całkiem obszerna. Wśród nich znalazły się także ekoschematy. W trakcie obecnej tury można składać wnioski o przyznanie: 

• płatności w ramach interwencji w formie płatności bezpośrednich, w tym: podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt (ekoschematów), wsparcia dochodów związanego z produkcją: do krów, bydła, owiec, kóz, buraków cukrowych, chmielu, lnu, konopi włóknistych, pomidorów, truskawek, ziemniaków skrobiowych, roślin pastewnych, roślin strączkowych na nasiona; 
• płatności w ramach przejściowego wsparcia krajowego, w tym: uzupełniającej płatności podstawowej, płatności niezwiązanej do tytoniu; 
• płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW); 
• płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (zobowiązania kontynuacyjne w ramach PROW 2014-2020) w tym przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 4, pakietu 5 lub pakietu 6; 
• płatności ekologicznej (zobowiązania kontynuacyjne w ramach PROW 2014-2020) w tym: premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą oraz o przyznanie kosztów transakcyjnych; 
• płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (nowe zobowiązania w ramach WPR 2023-2027), w tym płatności za retencjonowanie wody na obszarach przyrodniczych oraz o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach interwencji 1, interwencji 2 lub interwencji 5; 
• płatności ekologicznych (nowe zobowiązania w ramach WPR 2023-2027), w tym: małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi, premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą oraz o przyznanie kosztów transakcyjnych; 
• pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) – wniosek o wypłatę; 
• premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej (PROW 2014-2020); 
• premii z tytułu zadrzewień (PROW 2014-2020); 
• pierwszej premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej do gruntów z sukcesją naturalną (WPR 2023-2027). 

Płatności bezpośrednie 2023: co się zmieniło? 

ARiMR uprzedza, że w porównaniu z ubiegłymi latami kilka kwestii uległo zmianie. Rolnicy powinni pamiętać, że od tego roku, aby otrzymać dopłaty, trzeba spełnić kryteria rolnika aktywnego zawodowo (być w poprzednim roku beneficjentem płatności bezpośrednich nieprzekraczających kwoty 5 tys. euro) oraz stosować zasady wzmocnionej warunkowości (przestają obowiązywać pojęcia wzajemnej zgodności, tj. cross-compliance, i zazielenienia). 

Zmianie uległ także dolny próg powierzchni gospodarstwa objętej płatnością redystrybucyjną. Dawniej było to 3 ha, jednak granica została obniżona i od tego roku wynosi tylko 1 ha. Płatność przyznawana jest do pierwszych 30 ha. Z kolei dla uzupełniającego wsparcia dochodów dla młodych rolników zniesiono limit powierzchni gruntów, do których przyznawana jest płatność. Dotychczas obowiązywał limit na poziomie 50 ha. 

Nowością w tegorocznym naborze są także płatności w ramach ekoschematów. ARiMR szczególnie zachęca, by wnioskować o te dopłaty, jednak warto pamiętać, że nie zostaną one dopisane do wniosku automatycznie. Należy zawnioskować o nie samodzielnie, zaznaczając w odpowiednim oknie podczas wypełniania dokumentów.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Od 2023 roku dopłaty bezpośrednie przyznawane są na nowych zasadach. Wielu rolników nie zdążyło się jeszcze z nimi zapoznać. Można to zrobić na przykład na specjalnych spotkaniach, organizowanych przez Ośrodki Doradztwa Rolniczego w całym kraju. 

Wśród nowości w dopłatach bezpośrednich znalazły się między innymi ekoschematy, które nie są automatycznie przypisywane we wniosku. Trzeba o nie wystąpić. 

- Niektóre ekoschematy są trudniejsze, a niektóre łatwiejsze. Na przykład bardzo prosty jest plan nawożenia z wapnowaniem, gdzie można uzyskać dodatkowo 300 zł do hektara. Trudno więc z tego zrezygnować, ale trzeba wiedzieć, jak ubiegać się o te pieniądze – zwraca uwagę minister rolnictwa, Henryk Kowalczyk. 

O jakie dopłaty dla rolników można się starać w marcu 2023? 

Pierwsze wnioski na nowych zasadach przyjmowane będą w ARiMR już od 15 marca. W tym terminie ruszy wnioskowanie w następujących kategoriach: 

PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNIE/WSPARCIE OBSZAROWE: 

I.1 Podstawowe wsparcie dochodów 

I.2 Płatność redystrybucyjna 

I.3 Płatność dla młodych rolników 

I.4.1 – I.4.6 Ekoschematy: 

• Obszary z roślinami miododajnymi, 
• Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, 
• Prowadzenie produkcji roślinnej w systemie IPR, 
• Biologiczna ochrona upraw, 
• Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych, 
• Dobrostan zwierząt. 

I.5.1 – I.5.13 Wsparcie dochodów związane z produkcją: 

• do krów, 
• młodego bydła, 
• owiec, 
• kóz, 
• buraków cukrowych, 
• chmielu, 
• lnu, 
• konopi włóknistych, 
• pomidorów. 
• truskawek, 
• ziemniaków skrobiowych, 
• roślin pastewnych, 
• roślin strączkowych na nasiona. 

I.8.1- I.8.7 Interwencje rolno-środowiskowo-klimatyczne: 

• Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000, 
• Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000, 
• Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000, 
• Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych, 
• Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, 
• Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, 
• Bioróżnorodność na gruntach ornych. 

I.8.8 Premie z tytułu zalesień, zadrzewień oraz systemów rolno-leśnych 

I.8.11 Rolnictwo ekologiczne 

I.9 Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) 

• Zobowiązania PROW 2014-2020 - Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne 
• Zobowiązania PROW 2014-2020 - Rolnictwo ekologiczne 
• Zobowiązania zalesieniowe (PROW 2007-2013 oraz PROW 2014-2020)  
• Przejściowe wsparcie krajowe (Uzupełniająca Płatność Podstawowa i płatność niezwiązana do tytoniu)  

Harmonogram wnioskowania o dopłaty dla rolników w 2023 roku 

Harmonogram składania pozostałych wniosków przedstawia się następująco: 

I.10.11 Zalesianie gruntów rolnych - II kwartał 

I.10.12 Tworzenie zadrzewień śródpolnych - II kwartał 

I.10.13 Zakładanie systemów rolno-leśnych - II kwartał 

I.10.14 Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych - II kwartał 

Zobowiązania zalesieniowe (PROW 2004-2006) - II kwartał  

INTERWENCJE SEKTOROWE (PRODUKTY PSZCZELE) 

I.6.1 Wspieranie podnoszenia poziomu wiedzy pszczelarskiej - IV kwartał 

I.6.2 Inwestycje i wspieranie modernizacji gospodarstw pasiecznych - II i IV kwartał 

I.6.3 Wspieranie walki z warrozą produktami leczniczymi - II i IV kwartał 

I.6.4 Ułatwienie prowadzenia gospodarki wędrownej - IV kwartał 

I.6.5 Pomoc na odbudowę i poprawę wartości użytkowej pszczół - II i IV kwartał 

I.6.6 Wsparcie naukowo-badawcze - IV kwartał 

I.6.7 Wspieranie badania jakości handlowej miodu oraz identyfikacja miodów odmianowych - IV kwartał 

INTERWENCJE SEKTOROWE (OWOCE I WARZYWA) 

I.7.1 Poprawa infrastruktury służącej do planowania i organizacji produkcji, dostosowania produkcji do popytu w odniesieniu do jakości i ilości, optymalizacji kosztów produkcji i zwrotu z inwestycji oraz stabilizacji cen producentów owoców i warzyw - IV kwartał 

I.7.2 Poprawa wyposażenia technicznego wykorzystywanego do koncentracji dostaw i umieszczania produktów na rynku owoców i warzyw - IV kwartał 

I.7.3 Działania informacyjne, promocyjne i marketingowe w odniesieniu do produktów, marek i znaków towarowych organizacji producentów owoców i warzyw - IV kwartał 

I.7.4 Wycofanie z rynku owoców i warzyw - IV kwartał 

I.7.5 Działania na rzecz ochrony środowiska oraz łagodzenia zmian klimatu - IV kwartał 

I.7.6 Badania i rozwój - IV kwartał 

INWESTYCJE I ROZWÓJ GOSPODARSTW 

I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacja) - IV kwartał 

I.10.2 Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej - IV kwartał 

I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF - III kwartał 

I.10.5 Rozwój małych gospodarstw (dotacja wynosi 100 tys. zł lub 120 tys. zł w przypadku gospodarstwa ekologicznego) - III kwartał 

I.11 Premie dla młodych rolników (premia, o którą będą mogli starać się gospodarze wynosi 200 tys. zł. Zostanie wypłacona w dwóch ratach)- II kwartał 

WSPÓŁPRACA/ROZWÓJ LOKALNY 

I.13.1 LEADER (Rozwój lokalny kierowany przez społeczność) - IV kwartał 

I.13.2 Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów rolnych - III kwartał 

I.13.3 Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej w ramach systemów jakości żywności - IV kwartał 

TRANSFER WIEDZY I DORADZTWO 

I.14.1 Doskonalenie zawodowe rolników (moduł 1 Szkolenie podstawowe dla rolników) - II kwartał 

I.14.2 Kompleksowe doradztwo rolnicze (moduł 1 Kompleksowe programy doradcze - beneficjent dedykowany) - II kwartał 

I.14.3 Doskonalenie zawodowe kadr doradczych (moduł 1 Podstawowe i uzupełniające szkolenia dla doradców rolniczych - beneficjent dedykowany) - II kwartał 

Więcej na temat dopłat przeczytasz na portalu Tygodnik Poradnik Rolniczy: Harmonogram naborów 2023-2027. Kiedy premia dla młodego rolnika i dotacje na małe gospodarstwa?

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Rolnicy, którzy współpracują z podmiotami skupującymi, nierzadko muszą mierzyć się ze stresem, dotyczącym tego, czy pieniądze za sprzedane płody rolne zostaną im wypłacone. W ostatnich latach lista podmiotów, które z różnych powodów nie wypłaciły rolnikom należności, rozrosła się o kilka pozycji. Dla producentów, którzy znaleźli się w takiej sytuacji, nierzadko oznacza to perspektywę bankructwa. 

Fundusz Ochrony Rolnictwa miałby stanowić zabezpieczenie w takich sytuacjach. Jego celem jest stworzenie możliwości prawnych gwarantujących producentom rolnym rekompensatę z tytułu utraty przychodów z prowadzonej przez nich działalności rolniczej w przypadku upadłości nabywców produktów rolnych. 

Prawo przeciwko rolnikowi

Obecnie obowiązujące przepisy nie gwarantują uzyskania zapłaty przez producentów rolnych za sprzedane produkty rolne w sytuacji niewypłacalności skupującego. Odzyskanie pieniędzy na drodze postępowania upadłościowego prowadzonego w trybie przepisów prawa upadłościowego również nie zawsze jest możliwe. 

- Zachodzi potrzeba wprowadzenia rozwiązań systemowych umożliwiających producentom rolnym uzyskanie rekompensat w celu kontynuowania przez nich produkcji rolnej, spłaty ciążących na nich zobowiązań lub kredytów oraz na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych rodziny - argumentują pomysłodawcy projektu. 

Jak ma działać Fundusz Ochrony Rolnictwa? 

Powstającym Funduszem Ochrony Rolnictwa ma zarządzać Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Fundusz będzie wyodrębnionym rachunkiem bankowym, administrowanym przez KOWR. Zadaniem Ośrodka będzie również zapewnienie obsługi prawnej oraz techniczno-biurowej Funduszu, ustalanie planu finansowego Funduszu oraz opracowywanie sprawozdań z jego realizacji. 

Pieniądze na Fundusz pozyskiwane będą w podobny sposób, w jaki obecnie pozyskuje się środki na fundusze promocyjne poszczególnych produktów. Do wpłat, w wysokości 0,25% wartości netto nabywanych produktów rolnych, zobowiązane będą podmioty skupujące produkty rolne w celu ich przechowywania, obrobienia, przetworzenia lub dalszej odsprzedaży. 

Zgodnie z Ordynacją podatkową, jeżeli podmiot sam określa wysokość zobowiązania to powinien wykazać te dane w deklaracji. Podmiot, składając deklarację będzie na podstawie danych zawartych w deklaracji rejestrowany automatycznie w systemie księgowym i będzie dla tego podmiotu tworzone jego konto rozliczeniowe. Dane pochodzące z deklaracji i wpłat na rachunek Funduszu będą podstawą do prowadzenia rozliczeń podmiotu, w tym określania zaległości podmiotu względem Funduszu. 

Ile pieniędzy rolnik dostanie z FOR? 

Jak szacuje portal Tygodnik Poradnik Rolniczy, roczny budżet Funduszu powinien wynieść co najmniej 167 mln zł. W 2023 roku FOR ma zostać dofinansowany z budżetu państwa kwotą 100 mln zł. Rolnik, któremu na mocy decyzji dyrektora oddziału terenowego KOWR przyznane zostanie prawo do rekompensaty za sprzedane płody rolne, otrzyma pieniądze z tego budżetu. 

Stawka wypłaconego zadośćuczynienia będzie obliczana indywidualnie jako iloczyn określonej przez ministra rolnictwa procentowej stawki rekompensaty i sumy należności netto. Rozporządzenie w tej sprawie będzie ogłaszał minister rolnictwa do 31 maja każdego roku. 

Kiedy powstanie Fundusz Ochrony Rolnictwa? 

Ze względu na dofinansowanie FOR znaczną kwotą z budżetu państwa, na taką formę działalności pomocowej zgodę wyrazić musi Komisja Europejska. Pomysłodawcy zaproponowali, by nowe prawo weszło w życie 1 lipca 2023 r., co byłoby także oficjalnym początkiem działań FOR. To, czy tak się stanie, pozostaje teraz w rękach KE.

Więcej na ten temat przeczytasz na portalu Tygodnik Poradnik Rolniczy: Niedługo ruszy Fundusz Ochrony Rolnictwa. Kiedy rolnik dostanie z niego pieniądze?

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności bardzo poważnie potraktował wniosek o dopuszczenie do sprzedaży mąki ze świerszcza domowego. Firma Cricket One Co. Ltd, która złożyła wniosek i ostatecznie uzyskała zgodę na wprowadzenie produktu na rynek, starała się o to od 2019 roku. Decyzja zapadła w styczniu 2023. Cricket One Co. Ltd przez 5 lat, do stycznia 2028, może wykorzystywać mąkę ze świerszczy do produkcji żywności na rynek unijny. 

Czy owady są przyszłą podstawą jadłospisu Europejczyków? 

Pomysł na mąkę ze świerszczy może wydawać się szalony, jednak osoby, które interesują się żywieniem, mają świadomość, że nie jest on wcale oderwany od rzeczywistości. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) już od kilku lat przygląda się możliwościom wykorzystania insektów w ludzkiej diecie. Prowadzone są badania, z których wynika, że owady zawierają duże ilości składników odżywczych. 

Wzmożone zainteresowanie wprowadzeniem insektów do posiłków dla ludzi wynika z tego, że hodowla owadów, nawet na dużą skalę, jest wydajniejsza niż hodowla zwierząt na mięso. W sytuacji, gdy produkcja zwierzęca drożeje, świat zmaga się z kryzysem klimatycznym, a temu towarzyszy wciąż wzrastająca liczba ludzi na Ziemi, każde rozwiązanie tego typu jest na wagę złota. 

Czy mąkę ze świerszczy można kupić w Polsce? 

Okazuje się, że mąka ze świerszczy jest już dostępna w sklepach internetowych, które świadczą usługi w Polsce. Kosztuje ok. 25 zł za 100 g. Producenci zapewniają, że ma lekko orzechowy posmak i nadaje się do przygotowywania posiłków bezglutenowych. Do tego mąka ta jest bogata w błonnik, witaminy z grupy B oraz takie składniki jak żelazo, wapń, magnez czy miedź. 

Co można zrobić z mąki ze świerszczy? 

Rozporządzenie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności dopuszcza produkowanie z owadziej mąki np.: 

• wieloziarnistego chleba i bułek, krakersów, paluszków chlebowych, batonów zbożowych, suchych premiksów do wypieków, herbatników, suchych nadziewanych i nienadziewanych produktach na bazie makaronu, 
• sosów, przetworzonych produktów ziemniaczanych, dań na bazie roślin strączkowych i warzyw, pizzy, produktów na bazie makaronu, serwatki w proszku, analogów mięsa, zup i koncentratów zup lub zup w proszku, 
• przekąsek na bazie mąki kukurydzianej, napojów piwopodobnych, czekoladowych wyrobów cukierniczych, przekąsek innych niż chipsy oraz przetworów mięsnych. 

Jeżeli wolimy kupić samą mąkę, można zrobić z niej domowy chleb (takie pieczywo sprzedawane jest np. w Finlandii), naleśniki czy nawet babeczki. Najlepiej jednak nie przygotowywać dań w całości z mąki ze świerszczy, lecz mieszać ją z innymi gatunkami - zwykłą mąką pszenną, żytnią, gryczaną, ale także kokosową czy jaglaną.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Rolnicy są objęci szczególną ochroną - mają do tego prawo, zadeklarowane w Konstytucji. W praktyce oznacza to, że mogą oni kupować ziemię rolną właściwie bez przeszkód, podczas gdy osoby, które nie mają statusu rolnika, muszą spełnić dodatkowe wymagania. Z tego obowiązku zwolnieni są tylko nabywcy działek o powierzchni do 0,3 ha. Przy większych nieruchomościach wymagany jest już status rolnika indywidualnego. 

Przeczytaj więcej: Jak kupić ziemię rolną nie będąc rolnikiem? 

Rolnik indywidualny to osoba fizyczna, która: 

• jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, o łącznej powierzchnia użytków rolnych nie przekraczającej 300 ha, 
• posiada kwalifikacje rolnicze, 
• co najmniej od 5 lat zamieszkuje w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, 
• co najmniej od 5 lat prowadząci osobiście to gospodarstwo rolne. 

Jak zostać rolnikiem? 

Jednym z warunków, które trzeba spełnić, aby móc uzyskać tytuł rolnika indywidualnego, jest uzyskanie kwalifikacji rolniczych. Pojęcie to oznacza kierunkowe wykształcenie zawodowe na różnych poziomach. Jednak typy szkół i zawody, które dają takie uprawnienia, zostały dokładnie określone przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z tego powodu gdy decydujemy się na rozpoczęcie drogi do uzyskania kwalifikacji rolniczych, musimy wziąć pod uwagę, czy konkretna szkoła i wybrany kierunek da nam możliwość zdobycia tych uprawnień. 

Jaką szkołę wybrać by uzyskać kwalifikacje rolnicze? 

Kwalifikacje zawodowe rolnika daje ukończenie szkoły bądź kursu, które jest potwierdzone uzyskaniem tytułu zawodowego. W przypadku szkół policealnych i techników uzupełniających musi to być tytuł technika, a w innym przypadku tytuł zawodowy w zawodzie robotniczym. 

Dla osób z wykształceniem średnim możliwe są następujące drogi: 

• zdanie egzaminu na tytuł zawodowy prowadzony przez Państwowe Komisje Egzaminacyjne - egzamin jest odpłatny, odbywa się dwa razy w roku w sesji wiosennej i jesiennej. Uzyskany tytuł zawodowy np. rolnika potwierdza kwalifikacje zawodowe  
• ukończenie technikum uzupełniającego na podbudowie ZSZ- trwa 3 lata i kończy się zdawaniem egzaminu zawodowego prowadzonego przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną (należy sprawdzić, czy placówka do której się zapisujemy, jest ośrodkiem egzaminowania!) 
• ukończenie szkoły policealnej i zdanie egzaminu zawodowego. 

Z kolei osoby, które posiadają wyższe wykształcenie, mogą podjąć studia podyplomowe na kierunku, gwarantującym uzyskanie kwalifikacji rolniczych. Jako takie liczą się wszystkie kierunki, których program obejmuje co najmniej jedno z następujących zagadnień: 

• ekonomika rolnictwa; 
• organizacja lub technologia produkcji rolniczej; 
• marketing artykułów rolnych; 
• rachunkowość rolnicza; 
• agrobiznes. 

W przypadku studiów podyplomowych, kwalifikacje rolnicze potwierdza świadectwo ich ukończenia wraz z wykazem przedmiotów objętych programem studiów oraz ich wymiarem godzinowym. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wśród instytucji, które mogą skontrolować gospodarstwo rolne i sprawdzić, czy produkcja jest w nim prowadzona zgodnie z prawem, znajdują się: Inspekcja Weterynaryjna, Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 

Lubelska Izba Rolnicza otrzymała sygnały od rolników ze swojego województwa, że niektóre gospodarstwa podlegają w ostatnim czasie wzmożonej kontroli ze strony tych instytucji. Zdaniem gospodarzy, część tych interwencji wynika z sąsiedzkich donosów. 

Jakie kontrole są zdaniem rolników zasadne? 

Zarówno samorząd rolniczy, jaki sami gospodarze są dalecy od uznania, że wszystkie kontrole ze strony uprawnionych instytucji są bezzasadne i powinny zostać zniesione. Uznaje się, że są one potrzebne w sytuacji, gdy gospodarstwo chociażby we wstępnej kontroli krzyżowej wykazuje znamiona nieprawidłowości lub zostało wskazane przez jednostkę nadzorującą przeprowadzenia inspekcji. Takie kontrole często są zapowiedziane wcześniej, więc rolnik może zaplanować swoje prace w taki sposób, aby być obecnym podczas odwiedzin przedstawicieli instytucji kontrolującej w gospodarstwie. 

Rolnicy apelują o powstrzymanie fali sąsiedzkich donosów 

Rolnicy są zdania, że kontrole, które są pokłosiem sąsiedzkich donosów, są w istocie stratą czasu zarówno kontrolujących, jak i kontrolowanych, a ich jednynym celem jest zrobienie na złość sąsiadowi. 

- Niepojące jest jednak to, że duży odsetek stanowią kontrole przeprowadzane na podstawie anonimowych donosów tzw. „złośliwego sąsiada", które bardzo często wynikają ze złych relacji współżycia sąsiedzkiego i braku zrozumienia dla pracy rolnika. Czy tak poważne instytucje okołorolnicze powinny reagować na takie anonimowe skargi? Naszym zdaniem nie i stanowczo jesteśmy przeciwni takim praktykom. Przecież nie powinniśmy zmierzać do tego, aby utrudnić rolnikowi wykonywanie jego pracy, która jest fundamentem gospodarki. Niestety w naszych oczach tak to wygląda – napisał w stanowisku Lubelskiej Izby Rolniczej jej prezes Gustaw Jędrejek. 

Jaki kompromis proponuje Lubelska Izba Rolnicza? 

Samorząd rolniczy nie odmawia sąsiadom rolników prawa do interwencji. Jest jednak zdania, że zjawisko “samowolki obywatelskiej” powinno zostać ukrócone. LIR wniosła o zaprzestanie praktyk przeprowadzania kontroli na podstawie anonimowych donosów, które często są bezpodstawne. Kontrole mają być przeprowadzane tylko w sytuacjach, gdy skarga jest uzasadniona i podpisana przez skarżącego. 

- Wówczas, jeśli skarga okazałaby się bezpodstawna zostałby ukarany skarżący, który pozostaje póki co anonimowy i bezkarny. Naszym zdaniem zaoszczędziłoby to nie tylko czasu, ale również kosztów kontrolnych poniesionych przez w/w instytucje okołorolnicze - napisał Gustaw Jędrejek. 

Prezes LIR zwrócił szczególną uwagę na to, że społeczeństwo powinno okazać więcej zrozumienia i szacunku dla pracy rolnika. Jest ona bowiem trudna i wymagająca, ale niezbędna, a z jej owoców korzystają wszyscy.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

W listopadzie 2021 roku Senat zaakceptował ustawę o ułatwieniach w prowadzeniu handlu dla rolników przez 2 dni w tygodniu. W związku z tym w piątki i soboty producenci rolni oraz ich domownicy mogą w wyznaczonych miejscach sprzedawać produkty ze swoich gospodarstw bez konieczności ponoszenia opłaty handlowej. 

Takie ułatwienia mają pomóc rolnikom znaleźć rynek zbytu dla swoich towarów i dotrzeć bezpośrednio do klientów. Dzięki temu polskie gospodarstwa rolne będą mogły się wzbogacić, a przy okazji większa liczba osób będzie mogła uzyskać dostęp do lokalnych, ekologicznych produktów. 

Gdzie w Bydgoszczy rolnik może sprzedać swoje produkty? 

Do listy targowisk, na których rolnicy mogą oferować do sprzedaży produkty ze swoich gospodarstw, dołączyły ostatnio trzy place w Bydgoszczy. Są to targowiska na placu Piastowskim, przy ul. Pelplińskiej oraz przy ul. Modrakowej. W tych miejscach producenci rolni mogą sprzedawać swoje towary z ręki, kosza, pojazdów lub korzystając z rozstawionych straganów. 

Jakie wady ma sprzedaż na targowiskach? 

Choć część rolników jest zadowolonych z tego, że będą mogli handlować na targowiskach bez dodatkowych opłat, niektórzy dostrzegają pewne wady tego rozwiązania. Chodzi głównie o godziny otwarcia targowisk. Okazuje się bowiem, że większość placów targowych czynna jest do godziny 16, podczas gdy wiele osób w miastach pracuje do 16 lub 17. Z tego powodu część potencjalnych klientów nie ma szans dotrzeć po zakupy na targowisko w godzinach jego pracy. Ten problem został poruszony także w Bydgoszczy. Radni w przyszłości zastanowią się nad zmianą tych godzin, by zdrowa, lokalna żywność od rolników mogła bez kłopotu docierać do szerszego grona odbiorców. 

Czy kupowanie od rolnika się opłaca? 

Konsumenci, dla których ważne jest to, by kupowane przez nich produkty były ekologiczne i miały wysoką jakość, często decydują się na zakupy u rolników. Jednak w dobie kryzysu wiele osób zastanawia się, czy ceny oferowane przez detalicznych sprzedawców na targowiskach są konkurencyjne. 

W wielu przypadkach trudno jednoznacznie określić, czy kupowanie żywności prosto od rolnika się opłaca, ponieważ ceny są zróżnicowane na terenie całego kraju. Dla przykładu, za mleko z gospodarstwa na Podlasiu trzeba zapłacić 3 zł/l, w Wielkopolsce 4-5 zł/l, a na Mazowszu od 5 do 10 zł/l. Zróżnicowane są także ceny jajek: od 80 gr/szt w Wielkopolsce do nawet 1,50 zł/szt na Mazowszu. 

Bardziej rozbudowane zestawienie cen podawaliśmy przed tygodniem: Po ile kupimy jaja, sery, mięso, warzywa i owoce prosto od rolnika? 

Warto jednak pamiętać, że kryzys dotyka wszystkich - również rolników, którym zależy, by ich produkcja się opłacała. Z tego powodu niekiedy warto zapłacić nieco drożej za dobrej jakości krajowe towary i w ten sposób wspomóc polskich producentów. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Pestycydy źle działają na pszczoły

Na całym świecie rolnicy zużywają ponad 2,5 miliarda kilogramów pestycydów rocznie. Mają one chronić uprawy poprzez zabijanie owadów, grzybów i chwastów. Niestety pestycydy negatywnie wpływają na pszczoły, osłabiając zdolność zapylaczy do latania w linii prostej, tym samym utrudniając im poszukiwanie pożywienia. Naukowcy skłaniają się ku bardziej naturalnym rozwiązaniom. Okazało się, że pestycydy można zastąpić… mrówkami! Wnioski te poparte są oczywiście badaniami. 

Ciekawe eksperymenty

Dr Rachel H Parkinson, naukowiec z Uniwersytetu Oksfordzkiego, uważa, że powszechnie stosowane środki owadobójcze, takie jak sulfoxaflor, neonikotynoid, imidacloprid, mogą głęboko upośledzać wizualne zachowanie pszczół miodnych. W eksperymencie naukowym brały udział pszczoły narażone na działanie pestycydów i te wolne od szkodliwych substancji. Pierwsze wykazywały asymetrię między skrętami w lewo i w prawo co najmniej 2,4 razy większą niż te drugie, a także miały wyższy odsetek martwych komórek w swoich mózgach.

Mrówki zamiast pestycydów!

FOTO: Pixabay

Czy mrówki mogą zastąpić pestycydy?

To dlatego naukowcy proponują bardziej zrównoważone formy ochrony roślin. Tym bardziej, że nowe badania wykazały, że to mrówki mogą chronić uprawy podobnie jak pestycydy. Mowa o badaniu opublikowanym w Journal Proceedings of Royal Society B, które wykazało, że wiele gatunków mrówek ma podobną lub wyższą skuteczność niż pestycydy. Mrówki chronią uprawy przed szkodnikami. Ich labiryntowe tunele również napowietrzają glebę, pomagając roślinom zasysać tlen. To niezwykle obiecujące dane.

Dawniej też działały mrówki

Autorzy badania wskazują, że dawniej w Chinach plantatorzy cytrusów wykorzystywali mrówki w tym samym celu. Mrówki mają także negatywy wpływ na rośliny, bo chronią mszyce i inne pluskwiaki będące szkodnikami, jednak minusy te można zrównoważyć poprzez przyjazne dla środowiska praktyki zarządzania, takie jak siew alternatywnych źródeł cukru dla mrówek do jedzenia.

Angelika Drygas

Źródło: euronews.green

fot. pixabay

Lubelskie muzeum, połączone ze skansenem, to prężnie działający ośrodek, w którym zainteresowani nie tylko mogą spacerować wśród oryginalnych zabytków, ale także wiele się nauczyć. Co więcej, instytucja nieustannie poszukuje nowych pomysłów na przyciągnięcie gości. 24 lipca muzeum zaproponowało mieszkańcom ziemi lubelskiej oraz turystom “Żniwowanie w skansenie”, z kolei w sierpniu czekają na nich między innymi koncerty folklorystyczne czy festyn miodowo-ziołowy. 

Żniwa sprzed stu lat: przesądy i przygotowania 

Aby zasiać w swoich gościach ziarno ciekawości, Muzeum Wsi Lubelskiej publikowało na swoim profilu na Facebooku ciekawostki, związane ze żniwami. Zainteresowani mogli dowiedzieć się między innymi, że dawniej żniwiarze nie zaczynali prac w poniedziałki ani w piątki - najchętniej wyruszali w pole w sobotę, ponieważ był to dzień poświęcony Matce Boskiej. Na zwózkę zboża do stodół najczęściej wybierano dni po 20 lipca, kiedy przypadało wspomnienie św. Eliasza, albo po 6 sierpnia, święcie Przemienienia Pańskiego. 

Muzeum przybliżyło także proces dawnych przygotowań do żniw, które rozpoczynały się od posprzątania spichlerzy i stodół. Ważną częścią było także przystosowanie narzędzi do prac w polu – przede wszystkim zadbanie o kosę, bez której nie sposób było zacząć żniw. 

Żniwowanie w skansenie: jakie atrakcje czekały na gości? 

Zorganizowane w lubelskim skansenie wydarzenie przyciągnęło znaczną liczbę gości z bliższych i dalszych okolic. Mogli oni podziwiać między innymi pokazy żęcia sierpem, koszenia kosą oraz młócenia cepem, a także procesy, które następowały na polu po ścięciu zboża: skręcanie powrósła, wiązanie snopków i zestawianie ich w dziesiątki i mendle. Wszystkie działania i etapy pracy żniwiarzy opatrzone były komentarzem, który przybliżał rolę tych czynności. Pracownicy skansenu opowiedzieli także o tym, jaka była rola żniw dla społeczności wiejskiej i miejskiej w początkach XX wieku. 

Choć żniwa to wymagający czas na wsi, nie samą pracą człowiek żyje. To także uwzględniono podczas “Żniwowania w skansenie”: znalazło się miejsce na pokazanie, w jaki sposób żniwiarze odpoczywali. Chętni mogli także posłuchać o robieniu mąki, zwiedzić młyn oraz przyjrzeć się wypiekowi podpłomyków. Wydarzenie zakończyło się mszą w kościele z Matczyna, znajdującym się w skansenie. 

Zgromadzonym gościom pokazy i prelekcje przypadły do gustu. Znaleźli się śmiałkowie, którzy sami chwycili za kosy i pod bacznym okiem profesjonalistów usiłowali samodzielnie kosić zboże. 

Zobaczcie, jak wyglądały żniwa w stylu retro w lubelskim skansenie! 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. Muzeum Wsi Lubelskiej/Facebook

Z danych opublikowanych niedawno przez Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor od początku pandemii COVID-19 do końca września 2021 roku, zaległości rolników wobec kontrahentów i banków wzrosły o 1/3 do kwoty 680 mln złotych. Równie niepokojące informacje znalazły się w raporcie Coface za 2021 rok, z którego wynika, że w poprzednim roku niewypłacalność firm wzrosła o 71%, a wśród podmiotów z rolnictwa aż o 202%! 

Bardzo często tzw. złe długi dotykają rolników, którzy utracili płynność finansową i możliwość spłacania zobowiązań przez sytuację na rynku i wypadki losowe. Dotyczy to chociażby gospodarstw nastawionych na produkcję trzody chlewnej, ale też wiele gospodarstw, które muszą zmagać się z rosnącymi w kosmicznym tempie kosztami produkcji.

Czy ustawa o restrukturyzacji zadłużenia gospodarstwo rolnych działa?

Z myślą o gospodarstwach z takimi problemami pod koniec 2018 roku wprowadzono ustawę  o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwo rolne. Dorota Niedziela oraz Kazimierz Plocke, posłowie z Platformy Obywatelskiej zwrócili się do MRiRW z interpelacją o podanie na ile te rozwiązania pomagają rolnikom, a na ile jest to martwe prawo?

W odpowiedzi Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło uwagę, że zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej z dnia 8 kwietnia 2020 r. o zgodności programu pomoc państwa na restrukturyzację zadłużenia gospodarstw rolnych z prawem UE taka pomoc mogła być udzielana do 31 grudnia 2021 r. Polska mogła w jej ramach udzielać:

• dopłat do oprocentowania bankowych kredytów na restrukturyzację zadłużenia,
• pożyczek na spłatę zadłużenia,
• gwarancji spłaty kredytów na restrukturyzację zadłużenia.

Z pomocy ARiMR przy oddłużaniu gospodarstwa skorzystało... 5 rolników 

Z danych przedstawionych przez resort rolnictwa wynika, że w okresie obowiązywania ustawy o restrukturyzacji zadłużenia ARiMR zawarła łącznie 6 umów pożyczek na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej w łącznej kwocie 4 793 565,75 zł. 

Jednak jeden z wnioskujących o pomoc rolnik nie dopełnił warunków koniecznych do wypłaty pożyczki, w związku z tym ostatecznie ta pomoc nie została wdrożona. Oznacza to, że przez ponad 3 lata funkcjonowania tej formy wsparcia z Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarła umowy pożyczki na oddłużenie gospodarstw z 5 rolnikami i wypłacono im łącznie 3 157 665,75 zł. 

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w ciągu ostatnich trzech lat nie udzielił żadnemu podmiotowi prowadzącemu gospodarstwo rolne gwarancji spłaty bankowych kredytów restrukturyzacyjnych.

Na jakich warunkacj gospodarstwa rolne mogą obecnie skorzystać ze wsparcia na oddłużenie z KOWR? 

Obecnie na podstawie ustawy rolnicy mogą nadal ubiegać się o pomoc w formie przejęcia przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa długu gospodarstwa w związku z prowadzeniem działalności rolniczej w zamian za przeniesienie własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Wartość nieruchomości rolnej, której właścicielem miałoby zostać państwo ustala się na podstawie przepisów stosowanych od określenia cen gruntów administrowanych przez KOWR. Co istotne, zadłużenie, które przejmuje Ośrodek nie może przekroczyć wartości przejmowanej nieruchomości rolnej pomniejszonej o wysokość sumy hipoteki ustanowionej na tej nieruchomości.

Po przeniesieniu własności danej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w związku z przejęciem długu dotychczasowy właściciel może skorzystać z prawa pierwszeństwa do:

• dzierżawy tej nieruchomości od KOWR,
• dzierżawy tej nieruchomości z zapewnieniem dzierżawcy prawa kupna przedmiotu dzierżawy najpóźniej z upływem okresu, na jaki została zawarta umowa dzierżawy,
• nabycia tej nieruchomości po upływie co najmniej pięciu lat od dnia przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa własności tej nieruchomości rolnej.

Warto także pamiętać, że nieruchomość rolna, której nowym właścicielem zostanie Skarb Państwa, nie może zostać sprzedana przed upływem 20 lat od dnia przeniesienia jej własności, z wyłączeniem zbycia na rzecz dotychczasowego właściciela na jego wniosek.

Ilu rolników skorzystało oddłużeniu gospodarstwa w zamian za przeniesienie własności gruntów na Skarb Państwa?

Z odpowiedzi ministerstwa na interpelacje poselską wynika, że do 31 grudnia 2021 r. w ramach ustawy, KOWR przejął zadłużenie 18 gospodarstw rolnych, a w zamian Ośrodek stał się administratorem gruntów rolnych o łącznej powierzchni 1050 ha.

W planie finansowym na 2022 r. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa zaplanował na oddłużanie rolników środki w wysokości 50 000 tys. zł. 

wk
fot. Pixabay

Wniosk o dopłaty do nawozów co najmniej do końca maja

Do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi napływały ostatnio sygnały o potrzebie wydłużenia terminu naboru wniosków o dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami producenci rolni mogą składać wnioski o powyższą pomoc do dnia 16 maja.

- Komisja Europejska podjęła decyzję o zgodności pomocy określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ze wspólnym rynkiem 19 kwietnia br. A zatem zasadne jest wydłużenie terminu składania wniosków – czytamy w uzasadnieniu projektu.

W projekcie rozporządzenia proponuje się wprowadzenie wydłużenia terminu naboru wniosków o dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. z dnia 16 maja do dnia 31 maja 2022 r.

Wnioski o dopłaty do nawozów będzie można składać dłużej

Jak rolnik może dostać dopłaty do nawozów w 2022 roku?

Pomoc przyznawana jest w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika na jego wniosek złożony na formularzu udostępnionym na stronie internetowej ARiMR.

Wniosek o udzielenie pomocy składa się raz w terminie do 31 maja 2022 r w Biurze Powiatowym Agencji. A za datę jego złożenia uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego ARiMR. W przypadku złożenia wniosku po 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.

wk, 
fot. archiwum