Według danych ZUS, w 2023 roku wystawiono 21,9 mln zaświadczeń lekarskich z tytułu choroby własnej, czyli o 0,4% więcej niż rok wcześniej. Jednocześnie o 0,7% spadła liczba dni absencji chorobowej z tych zaświadczeń. Przeciętna długość nieobecności to prawie 11 dni. Co to oznacza? – Z danych wyłania się obraz rosnącego udziału zwolnień krótkoterminowych oraz umiarkowanie zmniejszającej się skali zwolnień długoterminowych. To może mieć związek ze zmianami przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi wprowadzono zasadę kumulacji okresów zasiłkowych w przypadku relatywnie krótkich odstępów czasu między zwolnieniami lekarskimi. To ograniczyło przypadki korzystania z serii długotrwałych zwolnień, a osoby faktycznie dotknięte czasową niezdolnością do pracy skierowało ku systemowi świadczeń rehabilitacyjnych zamiast chorobowych – analizuje Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich, a także członek Rady Nadzorczej ZUS. Wydawanie krótkoterminowych zwolnień ułatwia na pewno system teleporad.

Kontrole na tapecie

ZUS wyłapuje „lewe” zwolnienia – będzie więcej kontroli!

Depresja i ból pleców

FOTO: Envato Elements

Epidemia bólu pleców

Przyczyną tych nieobecności w dużej mierze były bóle pleców i inne schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej – 40,4 mln dni, czyli 17% ogółu absencji. Dolegliwości te są zaliczane do chorób cywilizacyjnych, dotyczą głównie bólu pleców, szczególnie odcinka lędźwiowego i szyjnego kręgosłupa. Cierpią nie tylko pracownicy fizyczni, ale także biurowi, a może zwłaszcza. Na drugim miejscu znalazły się choroby układu oddechowego – 34,3 mln dni absencji chorobowej.

Przeczytaj: Jak radzić sobie z bólem pleców? 

Depresja, ale nie tylko

Jednocześnie coraz częstszą przyczyną nieobecności stają się zaburzenia psychiczne będące także pokłosiem pandemii COVID-19 – te choroby są na piątej pozycji – 26,1 mln dni absencji chorobowej i 11,0% ogółu liczby dni absencji (w 2022 roku – 23,8 mln dni i 10,0%). – Niestety, dane ZUS świadczą o tym, że depresja oraz inne zaburzenia i choroby związane ze sferą psychiki są coraz częstszą przyczyną absencji chorobowych. Świadczy to o narastającym problemie społecznym, który ma również konkretny wymiar ekonomiczny oraz wpływ na rynek pracy. Pandemia COVID-19 mogła być jednym z czynników, który przyczynił się do tej sytuacji – podaje Łukasz Kozłowski.

Przeczytaj: Rolnicy a depresja. 

Eksperci prognozują, że prawdopodobnie nastąpi stabilizacja lub lekka poprawa sytuacji w temacie absencji chorobowej. Pozytywne scenariusze mają związek z lepszą sytuacją gospodarczą w naszym kraju.

Dieta w depresji, czego unikać?

Szkodzą wszelkie produkty wysokokaloryczne o złej wartości odżywczej, szkodzi spożycie alkoholu, który może wzmacniać stany lękowe. Dieta w depresji powinna obfitować w kwasy tłuszczowe omega-3, witaminę B12, cynk, selen, żelazo, kwas foliowy. Znajdziemy je w tłustych rybach morskich, jak halibut, łosoś, makrela, śledź, sardynki. Wskazany jest również olej lniany, siemię lniane, olej rzepakowy i orzechy włoskie. Warto jeść pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa i owoce, ale także jajka, szpinak, brokuły, awokado, szparagi. Podaż witaminy B12 zapewnimy sobie, jedząc chude mięso, ryby, nabiał. Warto także zadbać o regularne dostarczenie organizmowi witaminy D3. Aby nie dopuścić do depresji, należy zadbać o regularny ruch, np. nieskomplikowane ćwiczenia fitness. Pomagają także regularne spacery, joga, czy rozciąganie. 

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: Monday News

Dane przekazane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) nie pozostawiają wątpliwości – w 2023 roku liczba kontroli osób, które otrzymały zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy wyniosła 461,2 tys., czyli o 7,3% więcej niż w 2022 roku (w tamtym czasie było 429,9 tys. takich przypadków).

Kontrola ZUS – co jest istotne?

Kontroli podlegać mogą rozmaite parametry. Warto dodać, że najczęściej sprawdzane są te dłuższe zwolnienia. Ubezpieczyciela będzie interesować fakt, czy na przykład ubezpieczony we właściwy sposób korzysta z L4. Okazuje się, że jest wiele sposobów w na to, aby oszukać system. Michał Pajdak z platformy ePsycholodzy.pl przyznaje, że są osoby, które zgłaszają fałszywe lub przesadzone problemy zdrowotne, niezgodnie z prawem działają także pracownicy ochrony zdrowia, ponieważ wystawiają fałszywe recepty, fakturują nieistniejące usługi medyczne lub podają niewłaściwy kod choroby.

Jakie osoby są najczęściej kontrolowane?

Niestety, wciąż panuje chaos w tym temacie: – Należy zadać sobie pytanie o to, ile z tych kontroli faktycznie było terenowych, a ile dotyczyło decyzji podejmowanych przez lekarzy orzeczników, których zresztą w naszym kraju brakuje. Niestety, typowanie osób do kontroli przez ZUS jest często chaotyczne. Zdarza się, że kontrolowani są choćby przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą czy kobiety w ciąży. Jednocześnie proceder pobierania nieuczciwych zwolnień chorobowych wśród pracowników trwa w najlepsze – komentuje Mikołaj Zając, ekspert rynku pracy z firmy doradczej Conperio.

Fałszywe zwolnienia – kto traci najwięcej?

Okazuje się, że w przysłowiową kość dostają mali przedsiębiorcy, dla których dłuższa absencja pracownika może oznaczać przestoje w produkcji czy nawet jej wstrzymanie. Ponadto, pracodawca ponosi koszt nieobecności pracownika przez pierwsze 33 dni.

Dieta w depresji

Te produkty pomagają walczyć z depresją! Jaka dieta będzie najlepsza?

Skrócenie zasiłku chorobowego – jakie są dane?

Kontrole ZUS-u są coraz bardziej skuteczne. W 2023 roku liczba wydanych zaświadczeń o skróceniu zasiłku chorobowego wyniosła 28,9 tys., czyli o 21,4% więcej niż w 2022 roku (23,8 tys.). Taki wzrost jest możliwy, ponieważ ZUS dysponuje sporym dostępem do bazy danych i historii choroby pacjenta, sprawnie są wykorzystane rozmaite algorytmy. – Większa liczba zakwestionowanych zwolnień lekarskich może wynikać z wielu przyczyn. Wpływ na to mają zachowania ubezpieczonych, a także liczba i sposób przeprowadzania kontroli. Utrata zasiłku chorobowego może polegać na zakwestionowaniu opinii lekarza o faktycznej niezdolności do pracy ubezpieczonego lub zachowania pracownika. Nie wiemy, w jakiej skali prezentują się te dwie dane, więc trudno stwierdzić, co jest rzeczywistą przyczyną tego stanu rzeczy – dodaje Katarzyna Siemienkiewicz, ekspertka ds. prawa pracy z Pracodawców RP.

Fałszywe zwolnienia – kontrole terenowe

Mikołaj Zając wskazuje, że niezwykle skuteczne okazały się tzw. kontrole terenowe przeprowadzane przez wyspecjalizowane podmioty. W ubiegłym roku firma Conperio skontrolowała ponad 30 tys. zwolnień chorobowych. W jaki sposób typuje się pracowników? Pomaga w tym aplikacja.

W jakim celu pracownicy „idą” na „lewe” L4?

Wyjazd na wakacje, praca dla innego pracodawcy, remont mieszkania, uwolnienie się od toksycznego szefa lub współpracownika, a przede wszystkim wymarzony odpoczynek – to główne powody naginania rzeczywistości w celu uzyskania zwolnienia lekarskiego. 

Inflacja a dane 

W 2023 roku kwota wstrzymanych zasiłków chorobowych wyniosła 29,3 mln zł – o 33,2% więcej niż rok wcześniej (było to 22 mln zł). Taki wzrost jest owocem nie tylko zwiększonej liczby kontroli, ale także inflacji, która przekłada się na wysokość wypłacanego świadczenia. Według Katarzyny Siemienkiewicz, inflacja także mogła pogorszyć stan zdrowia psychicznego Polaków, choć w tym przypadku nie ma danych, że nadużycia dotyczyły szczególnie zwolnień lekarskich z przyczyn psychiatrycznych wywołanych bardzo wysoką inflacją. – Biorąc pod uwagę ogólną skalę pobieranych zwolnień chorobowych, ta kwota nie robi wrażenia. Inflacja mogła mieć wpływ na ogólne dane dotyczące liczby zwolnień w ciągu roku. Przedsiębiorcy, którzy mierzyli się m.in. z podwyżkami płacy minimalnej, często przeprowadzali w swoich firmach redukcję stanu zatrudnienia – stwierdza ekspert z Conperio. Zdaniem Michała Pajdaka tych kontroli może być więcej, a do wzmocnienia skuteczności tych działań przyczyni się prawdopodobnie... sztuczna inteligencja, np. do typowania pracowników.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: MondayNews Polska

Hortiterapia i jej właściwości

Hortiterapia, zwana inaczej ogrodoterapią czy ogrodolecznictwem wykorzystuje potencjał leżący w prozdrowotnym działaniu natury na kondycję psychofizyczną człowieka. Okazuje się, że praca w ogrodzie ma wiele zalet. Nic dziwnego, że jego uprawa to tak popularny sposób spędzania wolnego czasu. Sadzenie, nawożenie, mieszanie ziemi, sianie, grabienie, podlewanie, pielenie, czy zbieranie plonów to duży wysiłek dla organizmu gwarantujący spalenie sporej ilości kalorii. Utrata masy ciała to jedno. Ważne jest jednak, że to hobby wiąże się z polepszeniem dobrostanu psychicznego człowieka i wzrostu jego samooceny oraz wiary we własne możliwości i sprawczość. Można pokusić się o stwierdzenie, że ogród to tak naprawdę zielona siłownia i terapia w jednym.

Zalety pracy w ogrodzie

FOTO: Envato Elements

Zalety pracy w ogrodzie:

• skuteczna walka z otyłością,
• zmniejszenie ryzyka demencji, 
• poprawa samopoczucia,
• ćwiczenie koncentracji,
• wzmacnianie wysokiej samooceny,
• odprężenie i relaks,
• napływ dopaminy,
• profilaktyka osteoporozy – wzmacnianie kości,
• rozwój mięśni.

Wsparcie przyrody

Hortiterapia – jak wykorzystać ogrodoterapię na wsi?

Ogrodoterapia – jak działa?

Sadzenie roślin, zbieranie plonów, wyrywanie chwastów, czy dbanie o ogród mają również wpływ na wydzielanie się serotoniny, która odpowiada za lepszy nastrój. Kontakt z naturą gwarantuje także wyciszenie poprzez pracę.

Angelika Drygas

Źródło: materiały prasowe

Fot. envato elements

To specyficzna reakcja organizmu na wydarzenie lub emocję. Stres mobilizuje nas do działania i bywa motywatorem do zmian i rozwoju. Stres, który jest zbyt intensywny i przedłużający się powoduje spustoszenie w organizmie i może być przyczyną złej kondycji psychicznej.

Kiedy pojawia się stres?

Towarzyszy trudnym i ważnym doświadczeniom, jak zmiana pracy, egzaminy, rozwód, śmierć kogoś bliskiego, ślub, wygłaszanie przemówienia. Pojawia się w sytuacjach zagrażających życiu i zdrowiu, także psychicznemu. Stres towarzyszyć może osobie, która boryka się z nadmiarem obowiązków. To właśnie wtedy pojawia się lęk i obawy przed tym, że nie zdołamy poradzić sobie w newralgicznej sytuacji.

Zaburzenia pamięci

Demencja – nigdy nie jest za późno na leczenie!

W czasie stresu organizm jest postawiony w ciągłej czujności, chce walczyć z zagrożeniem. Na bok zostają zepchnięte niektóre procesy, np. trawienne, dlatego mogą dokuczać bóle brzucha, biegunki, zaparcia. Zaburzenie równowagi hormonalnej doprowadza do tego, że człowiek staje się bezradny, odczuwa smutek i przygnębienie. Często pojawia się potrzeba podjadania słodyczy czy pozornego „ulżenia” sobie za pomocą alkoholu.

Objawy stresu:

• napięcia mięśniowe, np. szczękowe, szyjne, barkowe,
• bezsenność,
• wyczerpanie i zmęczenie
• bóle głowy, brzucha, pleców,
• częste infekcje,
• otyłość,
• zaburzenia cyklu miesiączkowego, 
• wrzody, zespół jelita drażliwego,
• nadciśnienie,
• zły humor, niestabilność emocjonalna,
• obojętność,
• trudności z koncentracją i pamięcią,
• trudności z podejmowaniem decyzji,
• niska samoocena,
• choroby autoimmunologiczne,
• zmniejszenie popędu seksualnego,
• kompulsywne jedzenie, nadużywanie tłuszczu i cukru,
• nadużywanie alkoholu, narkotyków lub tabletek nasennych.

Jak przeciwdziałać stresowi?

Nie ma jednej recepty na zadbanie o siebie w stresie. Jednak warto sięgać po różne techniki i w ten sposób wybrać tę najbardziej skuteczną. Na początek należy uspokoić oddech, by uwolnić napięcie. Można popracować ze swoim ciałem, np. potrząsnąć nim, przeciągnąć się, wyprostować plecy i ściągnąć barki. Dobrze jest zmienić miejsce, wyjść na świeże powietrze i powtarzać sobie spokojnym głosem: „to minie”. Wiele osób praktykuje medytację, najlepiej każdego dnia – tego typu trening pomaga skontaktować się ze swoimi emocjami. Aby poradzić sobie z długotrwałym stresem, należy włączyć nowe nawyki – najlepiej codziennie. Pomoże wykonywanie ćwiczeń relaksujących, jak: joga, czy pilates, długie spacery, jazda na rowerze, pływanie, fitness, jazda na rolkach, jogging.

Zdrowie psychiczne

FOTO: Envato Elements

Sztuka słuchania siebie

Aby nie dopuścić do rozpanoszenia się stresu, warto kierować swoją uwagę na rzeczywiste potrzeby. Nie obędzie się bez zadawania ważnych pytań: czego chcę? Co mnie cieszy? W jakich sytuacjach działam niezgodnie ze swoim wewnętrznym kodem? Czy mogą częściej odmawiać, jeśli wiem, że kolejny obowiązek przyczyni się do negatywnych emocji? Może warto ograniczyć dostęp do mediów społecznościowych i włączyć nawyk trybu offline na co najmniej godzinę przed pójściem spać i godzinę po przebudzeniu? Ważny jest również sen i dieta – regularne posiłki pełne zdrowych produktów.

Zdrowe jelita

Zadbaj o jelita, a wzmocnisz odporność i psychikę!

Angelika Drygas

fot. envato elements

Jak zachowują się osoby chore na demencję?

Przede wszystkim chorzy zapominają, jak wykonuje się czynności dnia codziennego, np. jak włączyć zmywarkę, czy komputer. Chorzy nie mogą doczytać strony książki, wychodzą nieubrani na ulicę, zapominają o bieżących sprawach. W ich głowie panuje mętlik.

Demencja – dlaczego cierpi cała rodzina?

To bardzo ciężka choroba, która angażuje wszystkich członków rodziny. Z pacjentem trzeba być przez cały dzień, ponieważ może sobie zrobić krzywdę. – Otępienie dotyka nie tylko pacjenta, ale całą jego rodzinę. Chory wymaga opieki często przez całą dobę, czemu towarzyszy przewlekły stres i wyczerpanie opiekuna. W miarę postępu choroby pacjent jest coraz mniej samodzielny i coraz bardziej bezkrytyczny do swoich zaburzonych zachowań. Staje się coraz silniej zależny od opiekuna. Bez czynnego udziału opiekuna nie można skutecznie prowadzić długoterminowej terapii – czytamy na stronie Polskiego Towarzystwa Alzheimerowskiego.

Demencja – jakie wsparcie można uzyskać?

Opiekunowie mogą wspierać się profesjonalną pomocą gwarantowaną przez Podstawową opiekę medyczną (POZ), chodzi o pielęgniarkę, która wspomoże rodzinę i chorego. Sporo informacji można też wyczytać na stronie Stowarzyszenia Opiekunów Osób Chorych na Alzheimera.

Zaburzenia pamięci

FOTO: Envato Elements

Demencja – chorzy wstydzą się objawów

Prof. Maria Barcikowska z Kliniki Neurologii szpitala klinicznego MSWiA podkreśla, że pacjenci umniejszają swoje objawy i maskują je. Dodaje, że 75 proc. rozpoznań choroby Alzheimera stawiają lekarze POZ, a tylko 76 tys. wizyt konsultują neurolodzy i psychiatrzy. Dane z NFZ pokazują, że w Polsce jest ok. 600 tys. pacjentów z chorobą Alzheimera.

Jak ulepszyć system zdrowotny dla chorych na otępienie?

Eksperci podkreślają, że powinny powstać centra diagnostyczne, a w rodzinie chorego pojawić się koordynator jak w przypadku schorzeń onkologicznych, np. aby podawać leki dożylnie. – Tu widzę ewidentną rolę sytemu opieki zdrowotnej. Jeśli lekarz POZ lekceważy objawy, zalecam, by uprzeć się, że chcemy z chorym pójść do specjalisty. Kłopotem jest stawianie diagnozy >>otępienie<<, bez opisu, jakiego typu to otępienie – analizuje prof. Jacek Staszewski, zastępca Kierownika Kliniki Neurologii WIM, kierownik medyczny Centrum Leczenia Zaburzeń Pamięci Affidea.

Zdrowe jelita

Zadbaj o jelita, a wzmocnisz odporność i psychikę!

Demencja – dlaczego opiekuni są tak istotni?

Chory na spotkanie z lekarzem powinien pójść z opiekunem, który w sposób obiektywny opowie o symptomach pacjenta. Niestety, wielokrotnie senior na wizytę idzie sam. – W Polsce 20 proc. populacji skarży się na zaburzenia pamięci, a 13 proc. ma kogoś bliskiego z chorobą Alzheimera. Szacuje się, że ok. 200 tys. to osoby z nierozpoznaną chorobą Alzheimerem, po udarze albo ze stwardnieniem rozsianym – podaje prof. Staszewski. – W samej Warszawie żyje 10 tys. nowych chorych z demencją. To olbrzymie wyzwanie dla sytemu opieki zdrowotnej. Problemem jest też to, że w Polsce rozpoznajemy otępienia późno: w fazie umiarkowanej bądź zaawansowanej.

Czym jest otępienie?

Otępienie, inaczej demencja, to obniżenie sprawności intelektualnej wywołane organiczną chorobą mózgu. To zespół objawów obejmujący zaburzenia funkcji poznawczych i objawy pozapoznawcze, czyli zaburzenia zachowania, zaburzenia psychotyczne i zaburzenia nastroju. Do funkcji poznawczych zalicza się: pamięć, myślenie, spostrzeganie, funkcje językowe, funkcje wzrokowo-przestrzenne oraz funkcje wykonawcze – czytamy na stronie Polskiego Towarzystwa Alzheimerowskiego.

Przyczyny demencji

U seniorów najczęstszą przyczyną otępienia jest choroba Alzheimera – ok. 70 proc. zespołów otępiennych.  A jakie są inne typy otępień? Polskie Towarzystwo Alzheimerowskie podaje: otępienie naczyniopochodne i mieszane (naczyniopochodne zmiany patologiczne współwystępujące ze zwyrodnieniem alzheimerowskim), otępienie czołowo-skroniowe, otępienie z ciałami Lewy’ego i w chorobie Parkinsona. 

Profilaktyka demencji

Podstawowym czynnikiem ryzyka jest podeszły wiek, choć zdarza się, że chorują osoby w wieku 50-60 lat. Okazuje się także, że choroba długo nie daje objawów. Wczesne rozpoznanie natomiast opiera się o biomarkery i obrazowanie. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym szybciej można opracować plan leczenia i podać leki. Pomoże także ruch, dieta śródziemnomorska, rozwijanie pasji. Uwaga! Odpowienie leczenie chorób układu sercowo-naczyniowego może również zapobiec demencji!

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło informacji: PAP MediaRoom, Serwis Zdrowie

15 stycznia to data, kiedy przypada „niebieski poniedziałek”. Nazwa pochodzi z języka angielskiego i nawiązuje do idiomu "feeling blue", określającego odczuwanie przygnębienia i głębokiego smutku. Ojcem pojęcia jest brytyjski psycholog Cliff Arnall – stworzył on równanie, za pomocą którego została wyznaczona data depresyjnego poniedziałku. Na ten moment składa się np. poczucie bezsilności związane z postanowieniami noworocznymi, długi po okresie świątecznym, ale także czynniki pogodowe panujące o tej porze roku.

Blue Monday – czy istnieje? 

Najsmutniejszy dzień w roku okazał się chwytem marketingowym, stworzonym na potrzeby biura podroży. Nic nie poprawia złego samopoczucia tak skutecznie jak zaplanowanie przyjemnej wycieczki! Mimo to Blue Monday „przyjął się” i do teraz funkcjonuje w przestrzeni wirtualnej. Warto jednak widzieć, że nie ma on naukowych podstaw.

Depresja – czy inne choroby jej towarzyszą?

Depresja to jedno z częściej występujących zaburzeń psychicznych. Ta choroba zbiera żniwo wśród ludzi bez względu na wiek i status materialny. Okazuje się, że mogą towarzyszyć jej inne groźne schorzenia, ponieważ w tak znaczący sposób obniża odporność organizmu. Osoby z depresją mają większe tzw. ogólne ryzyko zgonu (z dowolnej przyczyny), co udowodnili naukowcy z US Centers for Disease Control and Prevention – łagodna depresja podnosiła ryzyko aż o 35 proc., a depresja o nasileniu od umiarkowanej do ciężkiej - o 65 procent (podaje PAP MediaRoom).

Niebieski poniedziałek

FOTO: Envato Elements

Ponadto: – Doświadczenie lęku ma poważne fizjologiczne konsekwencje. (...) Cały nasz organizm zareaguje w określony i całkowicie niezależny od naszej woli sposób: wzrośnie napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych, zwiększy się nam tętno, podniesie ciśnienie krwi, nastąpi zawężenie koncentracji, krew zostanie przepompowana do mięśni posturalnych, a zmniejszy się ukrwienie przewodu pokarmowego, dojdzie do zwiększenia stężenia cytokin prozapalnych i nastąpi przesunięcie układu immunologicznego w kierunku prozapalnym, czyli gotowości odpowiedzi na potencjalne zranienie. W ten sposób organizm zmniejsza ryzyko, że w sytuacji zranienia dojdzie do zakażenia czy sepsy. W sytuacji zagrożenia wzrasta zatem aktywność układu immunologicznego i wydzielane są w nadmiarze m.in. dwa związki: interleukina pierwsza i szósta (IL-1b, IL-6). Powodują one, że egzogenny aminokwas - tryptofan, normalnie wykorzystywany do produkcji serotoniny i melaniny, jest użyty do produkcji zupełnie innych, nawet toksycznych związków. W efekcie powstają niedobory serotoniny w mózgu. A, upraszczając, jeśli jest jej niedobór, pojawiają się objawy depresji – podkreślał w wywiadzie dla Serwisu Zdrowie konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii prof. Piotr Gałecki (cytaty za PAP MediaRoom).

Zdrowie psychiczne

Rolnicy coraz częściej cierpią na depresję! Dlaczego?

Depresja – jakie inne choroby jej towarzyszą?

Chorzy na depresję są bardziej narażeni na:

• choroby sercowo-naczyniowe,
• schorzenia układu pokarmowego (np. zespół jelita drażliwego, niealkoholowe stłuszczenie wątroby, alkoholowa choroba wątroby, refluks żołądkowo-przełykowy, ostre oraz przewlekłe zapalenie trzustki, wrzody dwunastnicy, przewlekłe zapalenie żołądka, wrzody żołądka, choroba uchyłkowa jelit, kamica żółciowa i wrzodziejące zapalenie okrężnicy),
• choroby lub objawy ze strony układu krążenia, oddechowego i mięśniowo-szkieletowego;
• ciężkie infekcje,
• upadki,
• schorzenia endokrynologiczne,
• zapalenia i choroby autoimmunologiczne.

Depresja a częsta hospitalizacja

Pacjenci z depresją wymagają także częstszej hospitalizacji, co potwierdzają badania zespołu z University College London. Naukowcy wskazują także na związek depresji z ryzykiem zachorowania m.in. cukrzycę, zaburzenia snu, chorobę wieńcową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, zakażenia bakteryjne, bóle pleców, czy chorobę zwyrodnieniową stawów.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło informacji: PAP MediaRoom, Serwis Zdrowie

Postanowić sobie coś jest łatwo, ale wytrwanie w zmianie jest znacznie trudniejsze. Najwięcej osób poddaje się około trzeciego miesiąca nowego roku. Jak to zmienić? Oto kilka wskazówek.

• Wyznacz sobie cel, który będzie dla ciebie osiągalny. Nie planuj nic, co wykracza poza twoje możliwości – po prostu nie uda ci się tego zrealizować.
• Bardzo konkretnie określ swoje postanowienia. Ogólne obietnice będą stanowić źródło ciągłych usprawiedliwień i wymówek.
• Zapisz swoje postanowienia i wywieś je w widocznym miejscu. Dzięki temu nie zapomnisz o nich. Możesz także zainstalować przeznaczone do tego aplikacje w telefonie.
• Nie planuj zbyt dużej liczby postanowień, bo po prostu nie uda ci się ich wszystkich zrealizować. Na początek wybierz te najistotniejsze dla siebie.
• Wybierz konkretny czas, w którym zrealizujesz postanowienie. Może być to nawet dokładna data.
• Jeżeli jakieś postanowienie wydaje ci się zbyt trudne, staraj się podzielić je na etapy.

Przykłady postanowień na rok 2024

Oto zestawienie najpopularniejszych postanowień na nowy rok. Pamiętaj, aby do każdego podejść realistycznie. Skup się na tym, na czym najbardziej ci zależy, a osiągniesz sukces!

Rzucę palenie

Jak osiągnąć cel? Wypróbuj metodę małych kroków. Znajdź osobę, która będzie wspierać cię na drodze do zerwania z nałogiem nikotynowym. Spróbuj zająć myśli czymś innym, aby powstrzymać ogromną chęć zapalenia papierosa. Dobrym pomysłem będzie uprawienie ulubionego sportu – to dodatkowo poprawi twoje samopoczucie i zdrowie.

Schudnę/Zacznę ćwiczyć/Ograniczę niezdrowe przekąski

Jak osiągnąć cel? Najpierw dokładnie zastanów się, ile chcesz schudnąć. Uważaj jednak na efekt jo-jo – po osiągnięciu upragnionej wagi nie wracaj do starych przyzwyczajeń. Znajdź jakąś aktywność fizyczną, którą polubisz. Natomiast aby skutecznie ograniczyć słodycze, wyznacz sobie jeden dzień w tygodniu, w którym pozwolisz sobie na przykład na czekoladę czy żelki.

Zadbam o urodę

Jak osiągnąć cel? Niekoniecznie dbanie o urodę oznacza cotygodniową wizytę u kosmetyczki. Możesz zafundować sobie także domowe SPA. To też oszczędzi twój domowy budżet. Poszukaj w Internecie informacji o polecanych kosmetykach dla twojego typu cery czy włosów. Wykonuj peelingi, maseczki, balsamuj ciało. Niech stanie się to twoją rutyną!

Będę spać zdrowo

Jak osiągnąć cel? Najważniejsze, to nie spać ani za długo, ani za krótko. Spróbuj dostosować swój zegar biologiczny. Dla przykładu: możesz położyć się godzinę wcześniej niż zwykle, a w ciągu dnia zdrzemnąć się na 30 minut. Zacznij też kłaść się do łóżka o stałej porze. Pamiętaj, aby przesypiać minimum 7 godzin w ciągu doby.

Nauczę się języka obcego

Jak osiągnąć cel? Zapisz się na kurs. Wiele szkół językowych oferuje bardzo dogodne godziny odbywania lekcji, nie ma więc wymówki, że nie masz czasu na naukę! Jeżeli jednak z jakiegoś powodu nie chcesz bądź nie możesz zapisać się na kurs językowy, spróbuj edukacji w domowym zaciszu. Oglądaj ulubione filmy, seriale i programy w oryginale, wykorzystaj aplikacje na telefon albo zakup książki do nauki języków obcych.

Znajdę (lepszą) pracę

Jak osiągnąć cel? Wyznacz sobie konkretne cele – zastanów się, jaka powinna być twoja nowa praca. Od tego właśnie rozpocznij swoje poszukiwania zatrudnienia. Przeszukuj Internet, wysyłaj CV, popytaj znajomych.

Przeczytam więcej książek

Jak osiągnąć cel? Jeżeli nie czytasz w ogóle, może być to dla ciebie dosyć problematyczne. Przede wszystkim wypisz sobie te książki, które bardzo chcesz przeczytać, a następnie kup bądź wypożycz w bibliotece. Warto każdą przeczytaną pozycję „odhaczyć”. Możesz do tego wykorzystać różne książkowe portale, w których również ocenisz daną lekturę bądź napiszesz jej recenzję.

Inne pomysły na postanowienia noworoczne:

• Będę częściej wychodzić z domu.
• Poprawię relację z ukochanymi osobami.
• Zacznę się regularnie badać.
• Zmniejszę czas spędzony przy ekranach telewizora, komputera, smartfona.
• Przestanę robić niepotrzebne zakupy.
• Pozbędę się niepotrzebnych przedmiotów.
• Zacznę żyć bardziej ekologicznie.
• Będę kontrolować domowy budżet.
• Zapiszę się na kurs jakiejś kreatywnej umiejętności.
• Zacznę organizować swój czas.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

David Beckham cierpi na nerwicę natręctw

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne zmuszają gwiazdora do wielu rutynowych czynności, bez których nie potrafi się obejść. Przyznał, że na zakończenie dnia, kiedy domownicy wylegują się już w swoich łóżkach, on doprowadza kuchnię do porządku, czyści świece i przycina knoty. Nie toleruje bałaganu, w swoim pokoju, nawet gdy był nastolatkiem, utrzymywał zawsze nieskazitelny ład. Swoje ubrania układa według koloru i rodzaju. Ma imponującą kolekcję koszul, marynarek, spodni. Swoje stroje planuje z tygodniowym wyprzedzeniem. Gdy urządza spotkania rodzinne przy grillowaniu, spędza cały dzień, nie tylko gotując, ale także polerując ruszt i całą przestrzeń.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne

Osobę cierpiącą na nerwicę natręctw męczą niekontrolowane i natrętne myśli, które wciąż się powtarzają. Obsesja zmusza ją do rutynowych działań. Tym odczuciom towarzyszy nieprzyjemny niepokój, uciążliwe wizje, które negatywnie wpływają na życie codzienne. Mogą to być także agresywne myśli, strach przed niedopełnieniem obowiązku, czy zapomnieniem czegoś, lęk przed utratą kontroli, a także potrzeba utrzymywania idealnego porządku. Z tymi natrętnymi myślami związane są także działania, np. przesadne układanie ubrań, czyszczenie przestrzeni, wielokrotne sprawdzanie, czy drzwi są zamknięte.

Spektrum Aspergera

Jakie są objawy zespołu Aspergera?

Nerwica natręctw – czym się objawia?

Osoby cierpiące na zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne:

• nie potrafią kontrolować swoich kompulsyjnych zachowań, ani zahamować obsesyjnych myśli, spędzają dużo czasu, aby wypełnić swoje obsesje i kompulsje,
• męczą się swoimi natrętnymi zachowaniami i myślami,
• odczuwają chwilową ulgę, gdy wypełnią swoje rytuały,
• ich życie codzienne jest znacznie utrudnione, cierpi także rodzina.

Oprac. Angelika Drygas

fot. davidbeckham/Instagram

Właściwości kefiru

Kefir to sfermentowany napój mleczny, lekko musujący. Jest naturalnym probiotykiem, a do tego oczyszcza organizm (usuwa toksyny). Jest wskazany nie tylko w diecie odchudzającej, ale w klasycznej zdrowej diecie codziennej. Zawarte w nim bakterie probiotyczne wspierają mikrobiotę jelitową, w której znajdują się mikroorganizmy odgrywające ważną rolę w procesach metabolicznych, trawiennych i odpornościowych. Okazuje się, że regularne picie kefiru pozytywnie wpływa na układ immunologiczny człowieka. Jak to się dzieje? Kefir dostarczając jelitom bakterii probiotycznych, pomaga w walce z tymi negatywnie działającymi, np. z wirusami czy patogenami. Dodatkowo kefir zawiera witaminę K, B12, D, a także wapń i magnez.

Kefir:

• pobudza wydzielanie soków trawiennych oraz żółci,
• przyspiesza przemianę materii,
• reguluje rytm wypróżnień,
• redukuje wzdęcia,
• powoduje szybsze spalanie kalorii,
• jest niskokaloryczny,
• jest sycący,
• obniża ciśnienie,
• pomaga jelitom rozkładać laktozę,
• ma działanie przeciwzapalne,
• uaktywnia przeciwutleniacze, które chronią przed infekcjami.

Kiedy pić kefir?

Kefir wypity wieczorową porą pomoże pozbyć się zaparć, wesprze także plan zrzucenia zbędnych kilogramów, pozytywnie zadziała na problemy z zasypianiem – warto go wypić mniej więcej 30 minut przed pójściem do łóżka..

Lawendowe szaleństwo

Syrop z lawendy dobry na wszystko! Poznaj przepis!

Kefir na depresję?

Badacze z University of California, Los Angeles odkryli, że istnieje powiązanie między rodzajem żyjących w jelicie bakterii a budową mózgu oraz emocjami. Jelita bowiem przekazują ważne informacje do mózgu, np. komórki w jelitowym nabłonku pobudzają biegnący do mózgu nerw błędny. Istnieją hipotezy mówiące o tym, że "złe” bakterie wydzielają toksyny i przez to jelito nie chroni organizmu przed ich szkodliwym działaniem, co może powodować stany zapalne. Nie pozostaje to bez wpływu na neuroprzekaźniki, np. dopaminę, czy serotoninę, które przecież w ogromnej mierze stanowią o naszym samopoczuciu. To, jaka jest mikrobiota, wpływa na reakcję w sytuacji stresowej i odwrotnie – stres może obciążać mikrobiotę. Zakłócenie na osi jelita-mózg mogą przyczynić się do zapalenia nie tylko układu pokarmowego, ale także innych schorzeń. Zmiany powstają także w mózgu, co skutkuje problemami psychologicznymi i neurologicznymi. Zaburzenia te mają wpływ na pojawienie się uczucia lęku czy napadów depresyjnych. Ważne: fermentowane napoje mleczne to jedynie wsparcie w czasie terapii, chorzy nie powinni pod żadnym pozorem rezygnować z przepisanych wcześniej leków.

Jogurt i kefir dobry na chandrę

FOTO: Envato Elements

Jogurt – pozytywne działanie

Jogurty także wpisują się w prozdrowotne działanie na mikroflorę jelitową. Zawierają szczepy bakterii, najczęściej Lactobacillus bulgaricus i Streptococcus thermophilus, które maja dobroczynny wpływ na zdrowie człowieka, ale także witaminy i sporo wapnia. Regularne spożywanie naturalnych jogurtów zmniejsza ryzyko wystąpienia zespołu jelita drażliwego, cukrzycy typu 2, nadwagi, czy nawet choroby Leśniowskiego-Crohna. Probiotyki zawarte w jogurcie mogą poprawiać funkcjonowanie mózgu, pozytywnie oddziałując na mikrobiotę jelitową, zmniejszają stany zapalne dzięki pobudzaniu produkcji neuroprzekaźników.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Żródło: www.tygodnik-rolniczy.pl, zdrowie.pap.pl

Natura – pozorne remedium na stres

To, co dla osób żyjących z dala od rolnictwa i doświadczających ze strony natury jest piękne, bo kojarzy się relaksem, dla rolnika wcale takie być nie musi. Obiegowa opinia mówi o tym, że obcowanie z naturą pomaga w wyciszeniu i uspokojeniu nerwów, a przecież codzienna praca rolnika wiąże się z ciągłym przebywaniem na łonie natury. Niestety, często jest odwrotnie. To grupa zawodowa, która jest bardzo narażona na wypalenie, a wskaźnik depresji u rolników jest trzykrotnie większy niż dla pozostałych. Na ten stan rzeczy wpływa np. niepokój, który towarzyszy im w życiu codziennym.

Rolnicy coraz częściej cierpią na depresję!

FOTO: Envato Elements

Dlaczego rolnikom grozi wypalenie zawodowe?

• Łączą wiele ról społecznych w jednym miejscu, o każdej porze dnia i nocy – są jednocześnie szefem, sąsiadem, mężem, ojcem.
• Są narażeni na wiele konfliktów.
• Mają nienormowany czas pracy, nieustannie zajmują się gospodarstwem.
• Stykają się z bardzo ograniczoną liczbą osób, problemy wciąż się powtarzają – taka sytuacja rodzi zmęczenie i znużenie.

Kolejnym stresogennym czynnikiem są: drożejące nawozy i środki ochrony roślin, złamanie łańcuchu dostaw przez wojnę w Ukrainie, inflacja, niepewna sytuacja rynkowa.

Czym jest „syndrom Boryny”?

To bardzo powszechny problem, który przejawia się strachem starszego pokolenia o swoje dziedzictwo. Seniorzy boją się tego, co stanie się z ich spuścizną po tym, jak majątek przejdzie w ręce młodszego pokolenia. Starsi wciąż chcą decydować i mieć wpływ na rozwój gospodarstwa. Na tle różnicy zdań dochodzi do konfliktów, co rzutuje i na rodzinę, i na pracę.

Zdrowie psychiczne

Psychika Polaków po pandemii. Jak COVID-19 wpłynął na naszą mentalność?

Nowe technologie a stres

W obecnych czasach rolnicy mierzą się także ze strachem przed zdobyczami technologicznymi. Pojawia się wiele nowoczesnych maszyn i rozwiązań, które zaczynają dominować sposób prowadzenia gospodarstwa – lęk przed rewolucją technologiczną dotyczy wiary we własne możliwości i umiejętność przystosowania się do tych nowinek i zaadaptowania ich na swoim rodzimym poletku. W tym obszarze rodzi się też presja, aby wdrożyć te wszystkie rozwiązania i podążać za postępem.

Rolnicy coraz częściej cierpią na depresję!

FOTO: Envato Elements

Zdrowie psychiczne

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zdrowie psychiczne to dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny, zdolność do rozwoju i samorealizacji. Na zdrowie psychiczne składa się także poczucie własnej wartości, zaangażowanie w życie, relacje, pracę i branie odpowiedzialności za własne decyzje. Ostatnio bardzo modnym pojęciem jest dobrostan psychologiczny (z ang. well-being), który określa indywidualnie postrzeganie poczucia szczęścia i satysfakcji z życia.

Czym jest depresja?

Depresja, zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób, jest zespołem kilku jednostek chorobowych. Objawem depresji jest: obniżenie nastroju, niemożność odczuwania przyjemności, spadek energii, brak poczucia własnej wartości, utrata pasji, obarczanie siebie winą za różne zdarzenia, zaburzenia snu i apetytu, problemy z utrzymaniem koncentracji, lęk. Zdaniem WHO na depresję cierpi 3,8% populacji (około 280 milionów ludzi na świecie), w tym 5,0% wśród dorosłych i 5,7% wśród dorosłych w wieku powyżej 60 lat. To czwarta najczęściej występująca choroba na świecie. Badania niemieckiej psycholog Marii Roth dowodzą, że ryzyko rozwoju depresji wśród rolników jest wyższe niż w populacji ogólnej. Rolnicy czują lęk przed tym, jaka będzie ich przyszłość

Pomoc dla rolników – Jest Rolnik, Jest Żywność

Warto zachęcać rolników, by korzystali z pomocy psychologów. Niestety, dla wielu osób to problem wstydliwy. Jedną z inicjatyw, którą można polecić, jest akcja zainicjowana przez twórców projektu Jest Rolnik, Jest Żywność. W mediach społecznościowych funkcjonuje kampania edukacyjna o dobrostanie psychicznym rolników. Ekspertem tej akcji jest doktor Michał Krysiak, który jest związany z biznesem agrochemicznym, prowadzi projekty z zakresu rolnictwa zrównoważonego, na przykład Bayer Forward Farming, jest również psychoterapeutą. Tak naprawdę zdrowie i dobrostan psychiczny rolników to jeden z elementów rolnictwa zrównoważonego, które opiera się na trzech filarach: środowiskowym, ekonomicznym i społecznym. Chodzi o to, aby rolnicy zrozumieli, jak ważna jest kondycja psychiczna. Dobrostan psychiczny przekłada się nie tylko na zadowolenie z życia prywatnego, ale także na sukcesy zawodowe.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Dlaczego dzieci piją alkohol:

• naśladują dorosłych,
• chcą pasować do towarzystwa,
• chcą zlikwidować spięcie, stres,
• to ich sposób na pokazanie buntu i niezgody,
• są ciekawi.

Jak alkohol niszczy młodego człowieka?

Negatywne działanie alkoholu nie jest wielką niespodzianką. Nawet małe jego ilości są szkodliwe, bo mogą osłabić zdolności poznawcze, jakość przyswajania wiedzy i zapamiętywania. Alkohol zniekształca emocje, a nawet opóźnia dojrzewanie. Może prowadzić do uzależnienia, a do tego demotywuje do osiągania większych celów. Spożywanie wysokoprocentowych napojów w młodym wieku to ryzyko pojawienia się chęci spróbowania narkotyków. Pijane nastolatki są narażone na wypadki, choroby, konflikty z prawem, niebezpieczny seks, ciążę, pobicie.

Jak uchronić dziecko przed alkoholem?

Niestety, nie ma konkretnej recepty, ale jedno jest pewne, trzeba budować relacje z dzieckiem już od najmłodszych lat. Wspólne pasje, spędzanie razem czasu, rozmowy, zaufanie – to wyznaczniki głębokiej więzi. Dobrze, jeśli dziecko uczone jest asertywności, by potrafiło odmówić w razie nacisków grupy. Inną ważną kwestią jest słuchanie tego, co mówi potomek i szacunek dla jego zdania. – Bardzo duży wpływ na budowanie postawy naszego dziecka ma szacunek, który odzwierciedla zasada mówiąca o tym, że głos każdego domownika, nawet ten pochodzący od najmłodszego członka rodziny jest ważny i ma znaczenie. Wyrzućmy z naszego słownika popularne przysłowie: „Dzieci i ryby głosu nie mają”, które być może zdarzyło się nam słyszeć w dzieciństwie. Miejmy realne oczekiwania, bo przecież dyskryminując czy „gasząc” nasze pociechy na co dzień, nie wykształcimy w nich asertywnych zachowań. Pozwólmy dziecku uczestniczyć w drobnych wyborach, w podejmowaniu decyzji dotyczącej np. tego co zje w restauracji czy refleksji na temat planowanego, wspólnego wyjazdu. Wyjdźmy z inicjatywą zadając pytanie: „Co zjadłabyś na obiad – zupę pomidorową, czy ryż z warzywami? To małe rzeczy, a wiele wnoszą do dziecięcego, asertywnego świata – radzi psycholożka Karolina Tuchalska-Siermińska, autorka popularnego bloga psychologicznego (cytat za PAP Serwis Zdrowie). Dobrze jest dawać dobry przykład i samemu unikać alkoholu – nie od dziś wiadomo, że dziecko naśladuje dorosłych.

Jak alkohol niszczy młodego człowieka?

FOTO: Envato Elements

Gdy dziecko pije alkohol:

• przestaje interesować się tematami, które wcześniej go zajmowały i nie rozwija swojego hobby,
• pojawiają się problemy w szkole związane z niższymi ocenami i gorszym zachowaniem,
• nastolatek jest rozdrażniony i zestresowany, zmienia mu się nastrój,
• dziecko unika kontaktów rodzinnych, chowa się w pokoju, nie opowiada o swoim życiu,
• można wyczuć alkohol,
• potrzebuje więcej pieniędzy, zdarza się, że podkrada małe sumy,
• zmienia towarzystwo na podejrzane.

Alkohol w Polsce

Z raportu „Alkohol w Polsce”, opracowanego pod redakcją prof. Andrzeja M. Fala, prezesa Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego, kierownika Kliniki Alergologii, Chorób Płuc i Chorób Wewnętrznych CSK MSWiA w Warszawie, który obejmuje lata 2020-2021, a w części dotyczącej młodzieży także czas sprzed pandemii (do 2019 r.), wynika, że ponad 80 proc. młodzieży w wieku 15-18 lat ma za sobą przynajmniej jedną próbę picia alkoholu. – Wyniki pokazują, że próby picia alkoholu ma za sobą w obu grupach wiekowych 80 proc. młodszych i 92,8 proc. uczniów starszych – analizują autorzy raportu (cytaty za mp.pl). Według autorów raportu „prawidłowe postawy rodzicielskie są czynnikiem chroniącym młodzież przed piciem napojów alkoholowych”. Jest to wysoki odsetek, ale tendencja wykazuje spadek od 15 lat – przynajmniej do czasu pandemii. W przypadku grupy młodszej o 12,5 punktów procentowych (80 proc. w 2019 r. vs 92,5 proc. w 2003 r.), a w starszej – o 4 punkty procentowe (92,8 vs 96,7 proc.). W ostatnich 12 miesiącach poprzedzających badanie jakiekolwiek napoje alkoholowe piło 67,9 proc. młodzieży w wieku 15-16 lat oraz 89 proc. uczniów w wieku 17-18 lat. Aż 33 proc. nastolatków w wieku 15 i 16 lat oraz 56,6 proc. uczniów w wieku 17-18 lat przynajmniej raz się upiło.

Depresja u młodzieży

Moje dziecko się tnie. Co z tym zrobić?

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: PAP Serwis Zdrowie, PARPA, Instytut Łukasiewicza, stopuzaleznieniom.pl oraz mp.pl i Zbigniew Wojtasiński/PAP

Rodzaje hortiterapii:

• czynna, skupia się na aktywizowaniu pacjentów w wykonywanie prac ogrodowych, dzięki czemu mają oni kontakt z naturą i realny wpływ na jej kształtowanie. Chodzi np. o sadzenie roślin, zbieranie plonów, wyrywanie chwastów, dbanie o ogród. Podczas terapii wzmacniane są mięśnie, pracuje zmysł dotyku, węchu i wzroku, następuje wyciszenie poprzez pracę,
• bierna, polega na przyglądaniu się naturze, obserwacji roślin, wsłuchiwaniu się w dźwięki i wyczuwanie zapachów ogrodu.

Hortiterapeuta w Polsce

Aby zostać hortiterapeutą, należy ukończyć studia podyplomowe z tego zakresu, zatem trzeba legitymować się wykształceniem wyższym. W Polsce tego typu kierunek zaoferowały różne uczelnie, np. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa - Wydział Studiów Społecznych w Gdańsku, czy Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa - Wydział Nauk Społecznych w Koszalinie.

Hortiterapeuta nie jest lekarzem (choć także może nim być), jego praca polega na wspieraniu pacjenta. Powinien mieć szeroką wiedzę z ogrodnictwa, fizjoterapii, psychologii, socjologii, czy sztuki (rośliny można wykorzystywać w kreatywny sposób na przykład w kolażach).

Hortiterapia ma świetny wpływ na dzieci

FOTO: Envato Elements

Hortiterapia w praktyce

Zajęcia z hortiterapii są wskazane dla osób z:

• depresją, 
• zaburzeniami psychicznymi,
• autyzmem,
• niedorozwojem umysłowym,
• niepełnosprawnością ruchową czy umysłową.

To terapia wskazana dla osób samotnych, wykluczonych ze społeczeństwa, starszych, wymagających resocjalizacji, z silną traumą.

Hortiterapia ma związek z kreatywnością

FOTO: Envato Elements

Ogrody terapeutyczne

Ogrody terapeutyczne są tak urządzone, że nie ma w nich gatunków roślin, które mogłyby być niebezpieczne. Ścieżki są szersze i przystosowane do osób niepełnosprawnych. Znajdują się kąciki dla dzieci z mniejszymi rabatami. Takie placówki powstają często w ogrodach dla osób uzależnionych, przy szpitalach, domach spokojnej starości, gospodarstwach agroturystycznych. Coraz więcej osób wykorzystuje potencjał tego typu projektów. Na przykład Plajny Ogród Dobrych Myśli, położony na skraju Warmii. Powstał tam ogród pozwalający na błogie wyciszenie, pełen kwiatów i warzyw. Tam można doświadczyć prawdziwego kontaktu z naturą. W ogrodzie znajdują się tabliczki opisujące rośliny, zielniki, a także Chatka Dumania.

Hortiterapia ma świetny wpływ na seniorów

FOTO: Envato Elements

Ogrodoterapia – jak działa?

Ogrodoterapia ma wpływ na wydzielanie się serotoniny, która odpowiada za lepszy nastrój. To także świetna forma aktywności fizycznej i sposób na nawiązanie kontaktów z drugim człowiekiem. Tego typu projekty rozwijają także wiele umiejętności w przypadku dzieci i mogą stanowić rozwiązanie nie tylko jako wsparcie terapii, ale także jako dopełnienie klasycznych procesów edukacyjnych.

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Czym jest autoagresja?

Samookaleczenia to intencjonalne uszkadzanie powierzchni ciała bez celów samobójczych. Występowanie samookaleczeń u dzieci (poniżej 11. roku życia) szacuje się na 7-8 procent, a u nastolatków 15-20 procent (za PAP Media Room).

Samouszkodzenia umiarkowane impulsywne

To płytkie nacięcia skóry ostrymi narzędziami: żyletką, nożem, kawałkiem szkła, ostrzem temperówki. Ale nie tylko. Może to być też przypalanie skóry, drapanie, bicie, gryzienie, podduszanie. Te akty są reakcją na silne napięcie, mają charakter impulsu. Jeśli młody człowiek w odpowiedzi na kryzys okalecza się nie więcej niż pięć razy w ciągu ostatniego roku, to mamy do czynienia z samouszkodzeniach epizodycznymi. Jeśli są jedynym sposobem na radznie sobie z napięciem – nazywa się je chronicznymi.

Inne zachowania autodestrukcyjne:

• anoreksja,
• bulimia,
• ortoreksja,
• alkoholizm,
• narkomania,
• unikanie leczenia swoich chorób.

Samookaleczenia – skąd się biorą?

Specjaliści podkreślają, że autoagresja to sposób na radzenie sobie z własnymi emocjami. Towarzyszy jej uczucie smutku, przygnębienia, samotności, niezrozumienia, braku zainteresowania ze strony innych. Sama w sobie może przynieść ukojenie i poczucie kontroli nad własnym ciałem. Bywa formą kary i rozładowywania gniewu. Autoagresja jest uzależniająca. Bardzo często nie towarzyszy jej ból, a wręcz ulga. Ale jest i tak, że stanowi karę za popełnione błędy. W tym wypadku ból jest pożądany.

Depresja u młodzieży

FOTO: Envato Elements

– Przyczyny samookaleczeń można więc podzielić na te skoncentrowane na sobie (jak regulacja emocji czy samokrytyka) oraz skoncentrowane na innych (wywieranie wpływu na otoczenie). Notuje się przypadki, w których po jednym czy dwóch aktach samouszkodzenia osoba porzuca definitywnie dalsze wyrządzanie sobie krzywdy, inni natomiast wpadają w błędne koło, manifestując zachowanie o cechach uzależnienia, tkwiąc w cierpieniu, uznają samookaleczenie jako jedyny sposób radzenia sobie z wyzwaniami dnia codziennego – analizuje lek. Patryk Główczyński ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Katedra Psychiatrii, Tarnowskie Góry Szpital Powiatowy im. Hagera w Tarnowskich Górach (cyt. za PAP Media Room).

Powody autoagresji

Taka podatność może być dziedziczna. Ryzyko zwiększa zjawisko przemocy rówieśniczej czy wykluczenia; przemoc w rodzinie, alkoholizm, wykorzystywanie seksualne, traumatyczne przeżycia, niska odporność psychiczna.

Jak pomóc dzieciom?

Zachowania autoagresywne wzbudzają lęk i poczucie winy u dorosłych. – Z jednej strony lęk może sprawić, że dorośli zrozumieją powagę sytuacji i zyskają ogromną mobilizację do działania. Niestety, czasami niepokój o zdrowie lub życie przekłada się na presję dorosłych, aby jak najszybciej powstrzymać młodą osobę przed wyrządzaniem sobie krzywdy. Pojawiają się wtedy: sprawdzanie i pilnowanie (>>Pokaż swój brzuch, bo muszę sprawdzić, czy znowu się nie pocięłaś<<), przekonywanie (>>Nie powinieneś się tak krzywdzić, bo...<<); proszenie i wymuszanie zobowiązań do natychmiastowego zaprzestania zachowań autoagresywnych (>>Proszę, nie myśl więcej o cięciu. Skończ z tym natychmiast. Zrób to dla mnie<<) – podkreślają autorki publikacji pt. „Młodzi w kryzysie” przygotowanej przez Urząd m.st. Warszawy.

Depresja u młodzieży

FOTO: Envato Elements

Okazuje się, że nie można ani panikować, ani umniejszać tego, co się dzieje: – Niestety, wielu dorosłych w zetknięciu z aktami autoagresji wciąż odczuwa silną złość i postrzega je jako skierowane przeciwko sobie prowokacje (>>Robi mi na złość. Chce mi dokuczyć i zdenerwować<<) lub manipulacje (>>Próbuje na mnie coś wymusić. Chce w ten sposób osiągnąć swoje perfidne cele<<). Pojawia się wtedy straszenie (>>Jeśli nie przestaniesz, możesz być kaleką do końca życia<<), zawstydzanie (>>No, pochwal się, jakie głupoty ostatnio zrobiłeś<<), obwinianie (>>Nie pomyślałaś nawet, co by poczuł twój młodszy brat, gdyby zobaczył, co sobie robisz<<), potępianie, karanie (>>Jesteś obrzydliwy w tym, co robisz. Jeśli jeszcze raz to zrobisz, popamiętasz. Masz szlaban na wszystko<<). W tego typu reakcjach opiekunowie błędnie zakładają, że nastolatek ma pełną kontrolę nad zachowaniami autoagresywnymi i jeśli go umiejętnie do nich zniechęcą, zaprzestanie takich praktyk – tłumaczą specjalistki.

Postępowanie w przypadku autoagresji dziecka:

• empatia, bez zmuszania do rozmowy, bez komentowania i oceniania,
• konsultacja specjalistyczna z lekarzem psychiatrą,
• bycie przy dziecku,
• zrozumienie problemu,
• nauczenie dziecka, co może zrobić, aby nie stosować autoagresji.

Lista negatywnych zachowań zastępczych (wg autorek publikacji pt. „Młodzi w kryzysie”):

• „pstrykanie” gumką-recepturką w nadgarstek;
• przykładanie kostki lodu;
• trzymanie kostki lodu w dłoni, w ustach (na języku, pod językiem, dociśniętą do zębów);
• wkładanie dłoni do lodowatej wody;
• rozgryzanie pieprzu, ziela angielskiego;
• klaskanie w dłonie aż ścierpną;
• uciśnięcie miejsca;
• lodowaty lub gorący prysznic;
• płukanie ust bardzo mocnym płynem do jamy ustnej;
• pisanie po ciele czerwonym długopisem, markerem;
• przyklejanie plastrów;
• opisanie aktu samouszkodzenia.

Samotni w sieci

Niepokojąca samotność dzieci w czasach TikToka i Instagrama

Nowe nastawienie do świata

Dzieciom bez względu na wszystko należy pokazywać optymistyczną stronę życia, okazywać im przyjaźń i szacunek, pozwalać na kreatywność, uczyć uważności, zarażać potrzebą aktywności fizycznej, uczyć dążenia do celu i obdarzać bezwarunkową miłością.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło informacji: PAP Media Room, Serwis Zdrowie

Samotność w cyfrowym świecie

Mowa o pokoleniu Z, inaczej generacji Z, która oznacza osoby urodzone od 1995 do 2012 roku. To ludzie młodzi, którzy dopiero wkraczają na rynek pracy lub zdobywają kolejne stopnie wykształcenia. To właśnie ich dotyczy problem samotności, o którym coraz częściej dyskutują eksperci. W ich przypadku bardzo często rozmowę zastępuje „snapowanie”, „relacje” na Discordzie, czatach i rozmaitych grupach. Coraz częściej, zamiast zwykłej pogadanki przez telefon stosuje się nagrywanie głosowe, które ma zastąpić tradycyjny kontakt.

W dobie internetu dzieci czują się bardziej samotne

Pisanie wiadomości w komunikatorach to jedna z popularniejszych form podtrzymywania więzi. Według danych Ministerstwa Cyfryzacji aż trzy czwarte Polaków komunikuje się w ten sposób w sieci. Kolejne niezbyt pozytywne wnioski nasuwają się po zapoznaniu się z wynikami internetowej ankiety przeprowadzonej we wrześniu i październiku 2022 r. w ramach projektu MindGenic AI. Czytamy na money.pl, że wśród 1171 osób w wieku od 12 do 24 lat 60 procent przedstawicieli pokolenia Z, czyli "zetek" odczuwa samotność. Aż 40 procent rzadko ma poczucie więzi z innymi ludźmi. Mogła mieć na to wpływ pandemia koronawirusa, która odcięła młodzież od rówieśników. – Problem może dotyczyć nawet ponad 5 mln "zetek", a więc tylu, ile liczy populacja całego Mazowsza! Aż 56 proc. często odczuwa samotność w domu, blisko połowa deklaruje, że rzadko może liczyć tam na wsparcie – wskazuje Joanna Trojak, CEO MindGenic AI, cytowana w serwisie money.pl

Mamy do czynienia z samotnością w sieci

Z sondażu wynika też, że na samotność narzekają najczęściej młodzi ludzie zamieszkujący miasta o wielkości od 200 tys. do 500 tys. W największych aglomeracjach odsetek ten stanowi 42 proc. Niestety, samotność można odczuwać też między bliskimi. Okazuje się, że cierpią na nią ludzie między 19. a 21. rokiem życia – zdarza się to niemal 78 proc. z nich. 41 proc. deklaruje, że poczucie samotności w domu towarzyszy im bardzo często. Chodzi tu o brak wsparcia ze strony rodziców, najczęściej w grupie 17- i 18-latków.

Samotność w cyfrowym świecie

FOTO: Envato Elements

Problem ten dotyka 62 proc. osób w tym wieku. Potwierdzenie tych smutnych wniosków znajdziemy w raporcie "Poczucie samotności wśród dorosłych Polaków" Instytutu Pokolenia. Wynika z niego, że z samotnością zmaga się aż 65 proc. Polaków w wieku od 25 do 34 lat oraz 57 proc. przed 24. rokiem życia (cyt. za money.pl)

Pogoń za lajkami

– Kiedyś wykluczenie z grupy było prywatnym doznaniem. Dziś to powszechne i jawne zjawisko. W większym stopniu doświadczają tego kobiety i dziewczęta, bo w sieci są bardziej na widoku: częściej wrzucają zdjęcia, filmiki. Dostają komentarze dotyczące wyglądu, zachowania. To trening relacji interpersonalnych w nowoczesnym wydaniu, choć bolesny. Chłopcy i młodzi mężczyźni częściej wybierają gry, a te nie wymagają od nich nawiązywania silnych więzi i wystawiania się na ocenę ze strony innych – tłumaczyła w rozmowie z "Dziennikiem Gazetą Prawną" Maria Jankowska. 

Bot lekiem na całe zło? 

Rozwiązaniem ma być bot – swoisty przyjaciel. Czy to nie błędne koło? Ratunkiem ma być wytwór technologii, która doprowadziła do problemu? Być może chodzi o to, że w inny sposób trudniej jest dotrzeć do młodych ludzi? W ramach projektu MindGenic AI powstaje wyposażony w sztuczną inteligencję chatbot, który ma wspierać młodzież w rozwiązywaniu problemów związanych z samotnością czy niskim poczuciem akceptacji.

Telefony szkodzą

Jak smartfony wpływają na zdrowie dzieci?

Na czym ma polegać jego pomoc? – Użytkownicy będą mogli m.in. porozmawiać z nim na różne tematy i skorzystać z pomocy w poszukiwaniu rówieśników o podobnych zainteresowaniach. Bot będzie również wskazywał zdrowe nawyki pozacyfrowe, podpowie, w jakich wydarzeniach warto wziąć udział, zachęci do aktywności w najbliższym środowisku oraz zwiększy świadomość na temat korzystania z zasobów internetu – wylicza Joanna Trojak. 

Jak pomóc młodym przełamać samotność?

Wiele osób wskazuje także na inne formy pomocy, jak na przykład aktywizację młodych poprzez wskrzeszenie działalności domów kultury i prężnie działające grupy wsparcia organizujące ciekawe wydarzenia, idące z duchem czasów, ale zarazem zachowujące swój analogowy i relacyjny charakter.

Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: Money.pl

Najważniejsze symptomy PPSD to:

• lęk,
• niska motywacja,
• negatywne myślenie,
• uczucie bezsilności i ciągłego zmagania z przeciwnościami,
• zaburzenia snu i apetytu,
• odrętwienie,
• uczucie irytacji i złości,
• wycofanie społeczne.

Negatywne skutki Covid-19

To niepodważalne stwierdzenie, że pandemia Covid-19 wywarła negatywny wpływ na zdrowie psychiczne i samopoczucie ludzi na całym świecie. Lęk przed utratą zdrowia i śmiercią, strach o życie najbliższych, gorszy dostęp do pomocy medycznej, ograniczenie kontaktów z ludźmi, ograniczenia gospodarcze, niepewna przyszłość zawodowa i ekonomiczna rzutowały na pogarszanie się kondycji psychicznej.

Pandemia Covid-19 wywoływała lęk, co skutkowało przewlekłym poczuciem zmęczenia lub osłabienia. Według raportu Pomyśl o sobie – sprawdzamy zdrowie Polaków w Pandemii, autorstwa Mariusza Gujskiego i Mateusza Jankowskiego, 48% Polaków deklarowało: obniżony nastrój, gorszą samoocenę, depresję, stany lękowe, objawy nerwicowe lub pogorszenie zdrowia psychicznego.

Częściej na L4

O częstych problemach ze zdrowiem psychicznym Polaków świadczą również dane dotyczące zwolnień chorobowych po wybuchu pandemii. W 2020 r. absencje chorobowe rodaków z  powodu zaburzeń psychicznych stanowiły 10,8%, to 27% wzrost w stosunku do 2019 (8,5% wszystkich absencji).

Dane dotyczące samobójstw

Przerażają również dane dotyczące samobójstw w Polsce. W grupie wiekowej do 18. roku życia w latach 2017-2021 zanotowano 9% wzrost. W tym przedziale czasowym notuje się wzrost prób samobójczych od 11 139 w roku 2017 do 13 798 w roku 2021 (19% wzrost), natomiast w grupie poniżej 18. roku życia ten wzrost sięga 51%.

Złe nawyki i negatywne emocje w czasie pandemii

Badanie Życie w dobie pandemii, przeprowadzone przez Instytut Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego wykazało że:

• u 53% badanych występuje wysoki lub bardzo wysoki poziom odczuwanego stresu powodujący pogorszenie stanu zdrowia,
• około 26% badanych to osoby, których stan zdrowia psychicznego można uznać za zły, wielu z nich zwiększyło spożywanie alkoholu w okresie pandemii,
• niemal 30% badanych pije ryzykownie alkohol. 

Covid-19 to szok dla dzieci

Bardzo ucierpiały także dzieci i nastolatkowie, zwłaszcza podczas trwania nauki zdalnej. Pojawiło się wtedy nasilenie objawów lęku i depresji. Najgorszy był brak możliwości spotkania z grupą rówieśniczą i konieczność siedzenia w domu.

Stop depresji

Jesienna depresja istnieje naprawdę. Jak z nią walczyć?

Praca zdalna w dobie pandemii

Międzynarodowe badanie IPSOS, przeprowadzone w 28 krajach świata na przełomie listopada i grudnia 2020 dla Światowego Forum Ekonomicznego pokazuje, że w czasie pandemii Covid-19 ponad połowa osób pracujących odczuwała lęk związany z bezpieczeństwem pracy (56%), stres wynikający z nowej organizacji pracy (55%) i życia rodzinnego lub też trudności związane ze znalezieniem balansu pomiędzy pracą a życiem prywatnym.

Praca zdalna wpływa przecież na całokształt życia rodzinnego. Kontakty ograniczone do platformy Zoom lub Teams wielokrotnie stały się przyczyną osłabienia więzów ze współpracownikami. Poza tym życie zawodowe przenikało do sfery rodzinnej i odwrotnie, będąc powodem frustracji. Rodzice wielokrotnie musieli łączyć pracę z opieką nad najmłodszymi pociechami, bo nie mieli wsparcia w tym trudnym czasie.

• Na całym świecie ludzie częściej twierdzą, że pandemia Covid-19 ma negatywny wpływ na ich stan psychiczny (40%). Średnio tylko 22% ludzi uważa, że ten wpływ jest pozytywny.
• Między poszczególnymi krajami widać istotne różnice. Kraje, w których najczęściej słychać opinie, że pandemia wpływa pozytywnie na psychikę to: Peru (47%), Meksyk (44%), Indie (42%), Arabia Saudyjska (40%) oraz Malezja (36%).
• Zdecydowanie najrzadziej wśród badanych społeczeństw pozytywny wpływ pandemii na psychikę odczuwają Brytyjczycy (13%), Węgrzy (12%), Kanadyjczycy (11%), Francuzi (11%) i Japończycy (8%).
• Polska znajduje się w grupie krajów, gdzie rzadziej odczuwany jest pozytywny wpływ pandemii na kondycję psychiczną.

Wzrost poziomu depresji

W następstwie pandemii Covid-19 nastąpiło pogorszenie zdrowia psychicznego także w  Belgii, Francji, Włoszech, Meksyku, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Z kolei w Australii, Belgii, Kanadzie, Francji, Czechach, Meksyku, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych częstość występowania depresji na początku 2020 r. była również dwukrotnie lub ponad dwukrotnie większa niż w poprzednich latach 

Seniorzy a pandemia

Pandemia dała się we znaki seniorom, którzy wyjątkowo negatywnie odczuli skutki osamotnienia. "Jeśli ktoś jest dziadkiem lub babcią, pandemia mogła się odbić nie tylko na jego kondycji fizycznej, ale zaszkodzić także psychice" – twierdzą naukowcy z University College London. Według brytyjskiego badania, ograniczenie opieki nad wnukami, spowodowało pojawienie się objaw depresji. Z uczestniczących w projekcie 2,5 tys. dziadków i babć, w pierwszym roku pandemii odczuło dotkliwie gwałtowne ograniczenie bezpośrednich kontaktów. „Nie zabij swojego dziadka” – to „hasło” odnoszące się do możliwości zakażenia starszej osoby, miało przypominać o ryzyku, jakie niosły spotkania. 22 proc. babć i dziadków musiało ograniczyć swoje wizyty, 10 proc. całkowicie musiało z nich zrezygnować. Z tej ostatniej grupy 34 proc. doświadczało silnych objawów depresji – czuli smutek, cierpieli na zaburzenia snu, ich życie już ich tak nie satysfakcjonowało, nie czuli się potrzebni.

"Z wcześniejszych badań wiemy, że pandemia i towarzyszące jej ograniczenia kontaktów międzyludzkich stwarzają zagrożenie dla psychicznego zdrowia i dobrostanu. Niewiele badań jednak sprawdziło stan dziadków pomimo ich żywotnego znaczenia dla życia rodzinnego. Nie przyglądano się także zdrowotnym korzyściom, jakie wynikają z opieki nad wnukami" – podkreśla dr Bruno Arpino z Uniwersytetu Florenckiego.

Stan zdrowia psychicznego Europejczyków

Grupa z Uniwersytetu Bocconiego we Włoszech sprawdziła wpływ 13 różnych pandemicznych ograniczeń na zdrowie psychiczne Europejczyków. Analiza informacji na temat 15 tys. osób z różnych krajów pokazała negatywne działanie ograniczeń podróży i restrykcji odnośnie spotkań z innymi. Natomiast zamykanie zakładów pracy na niektore osoby zadziałało pozytywnie. 

Zmiany osobowości

Badacze z Florida State University odkryli, że pandemia mogła mieć wpływ na zmianę osobowości. Według danych pochodzących z obserwacji 7 tys. Amerykanów, najsilniej zareagowały osoby młode, u których wzrosła neurotyczność, co może przełożyć się na ich wejście w dojrzałość.

"Na początku pandemii można było zauważyć niewielkie zmiany w osobowości ludzi, ale wyraźnie pojawiły się one od początku 2021 r. Największym zmianom uległy osobowości młodych osób, ze wzrostem neurotyczności i spadkiem ugodowości oraz sumienności. Oznacza to, że młodzi stali się bardziej chwiejni emocjonalnie i podatni na stres, a przy tym mniej skorzy do współpracy i mniej ufni. Jednocześnie spadła ich samokontrola i poczucie odpowiedzialności" – stwierdzają eksperci.

Więcej kreatywności dzięki pandemii

Eksperci z Paryskiego Instytutu Badań nad Mózgiem zauważyli wzrost kreatywności, co wiąże się z wymyślaniem sobie świata na nowo, mimo ograniczeń.  Z powodu nowych wyzwań wiele osób czuło się bardziej kreatywnymi, niż przed pandemią. Sporo osób zajęło się także, kreatywnymi zajęciami, np. aranżacją wnętrz, szyciem, malowaniem czy tworzeniem muzyki.

"Niektóre, opisane w literaturze naukowej dowody wskazują, że trzeba czuć się dobrze, aby być kreatywnym. Według innych jest odwrotnie. Nie wiadomo też, gdzie leży przyczyna, a gdzie skutek – czy czując się dobrze, stajemy się bardziej kreatywni, czy kreatywność czyni nas szczęśliwszymi?" – wyjaśnia Alizée Lopez-Persem, współautorka badania. "Jedna z naszych analiz sugeruje, że kreatywne wyrażanie siebie pozwoliło ludziom lepiej radzić sobie z negatywnymi emocjami powiązanymi z izolacją, a przez to czuć się lepiej w trakcie tego trudnego okresu” – dodaje.

Angelika Drygas

Źródło: PAP, gov.pl

Fot. envato elements

Przyczyny depresji sezonowej:

• zmiany długości dnia i nocy,
• mniejsza intensywność światła słonecznego,
• uwarunkowania genetyczne,
• obniżenie poziomu serotoniny w mózgu,
• zmiany stężenia melatoniny,
• zbyt mała ilość witaminy D.

Brak światła słonecznego powoduje zwiększone wydzielanie melatoniny, czyli hormonu snu, dlatego wciąż czujemy się senni! Z kolei zmniejszony poziom serotoniny, która odpowiada za pozytywny nastrój,  przynosi negatywne myśli i spadek chęci do życia.

Objawy depresji jesiennej:

• trudności w dostosowaniu się do nagłych zmian długości dnia,
• zaburzenia snu,
• wahania nastroju,
• wycofanie społeczne,
• zwiększona senność,
• zwiększony apetyt, szczególnie na pokarmy słodkie lub zupełny jego brak,
• lęk, niepokój i pobudzenie,
• zachowania agresywne,
• uczucie smutku, płaczliwość,
• apatia, niechęć do działania,
• brak energii,
• utrata zainteresowań.

Jak leczyć depresję sezonową?

Najważniejsza jest wizyta u specjalisty, psychologa lub psychiatry, który dopasuje leczenie do stanu pacjenta. Wskazane metody terapeutyczne:

Fototerapia – zabiegi naświetlania światłem o natężeniu od 2500 do 10 000 luksów, przez od ok. pół godziny do dwóch godzin, w zależności od natężenia. Całość terapii trwa zwykle od 2 do 3 tygodni. Ta metoda pomaga, choć po części, zrekompensować brak słońca i ponurą aurę panującą za oknem.

Psychoterapia, czyli regularne spotkania z zaufanym psychologiem, który pomoże zrozumieć przyczyny złego samopoczucia i dowiedzieć się czegoś więcej o sobie. Podczas rozmowy specjalista nakieruje pacjenta na skuteczne sposoby rozwiązania problemu.

Intymność w związku

Dlaczego seks jesienią to samo zdrowie?

Leki przeciwdepresyjne, nowej generacji, które nie powodują uzależnienia. Weronika Rybicka, lekarz, specjalistka w dziedzinie psychiatrii na portalu mp.pl pisze: – W związku z tym, że SAD, podobnie jak inne rodzaje depresji, wiąże się z zaburzeniami aktywności serotoniny, leki przeciwdepresyjne zwane selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (ang. selective serotonin reuptake inhibitor – SSRI) można również stosować w leczeniu SAD. Powszechnie stosowane SSRI obejmują fluoksetynę, citalopram, sertralinę, paroksetynę i escitalopram. Jednak spośród leków zaliczanych do antydepresantów za najbardziej skuteczny i rekomendowany w leczeniu SAD uznaje się bupropion, który oprócz leczenia może być wykorzystywany do profilaktyki nawrotów sezonowych epizodów depresji.

Zmiana nawyków i stylu życia. Czasami pozytywnie zadziała mocne postanowienie wprowadzenia jakiejś metamorfozy. Zdrowa dieta (bogata w niezbędne witaminy i minerały, szczególnie w magnez i witaminy z grupy B wspomagające układ nerwowy), nowa fryzura, zajęcia na siłowni, szalony wypad weekendowy – mogą zdziałać cuda i podnieść samoocenę, co przełoży się na ogólny wzrost poczucia szczęścia. Ponadto zaleca się suplementację witamy D, B6 oraz kwasu foliowego.

Depresja i dbanie o siebie

W radzeniu sobie z sezonową depresją istotne jest unikanie stresujących sytuacji oraz zmniejszenie ilości obowiązków, które dodatkowo mogą przytłaczać. Ważne jest dbanie o siebie poprzez masaże, aromaterapię, medytacje i odpowiednią dawkę ruchu: spacery i regularne ćwiczenia fizyczne, podczas których uwalniają się endorfiny. Warto nie rezygnować z kontaktów z przyjaciółmi i rodziną oraz dbać o relacje z innymi ludźmi.

Angelika Drygas

Fot. envato elements