• Czy pestki dyni są jadalne? 
• Jakie składniki odżywcze mają pestki dyni? 
• Jak pestki dyni działają na organizm mężczyzny? 
• Czy pestki dyni można podać dziecku? 
• Piękna cera, paznokcie i więcej energii na co dzień: zalety pestek dyni 
• Na co pomagają pestki dyni? 
• Jak jeść pestki dyni? 
• Z czym jeść pestki dyni?

Czy pestki dyni są jadalne? 

Pewne zamieszanie wprowadza fakt, że nie wszystkie pestki dyni są jadalne. By nie narazić się na przykre skutki uboczne, wiele osób woli całkowicie zrezygnować z ich jedzenia. Warto wiedzieć, że do spożycia nie nadają się pestki dyni Hokkaido - mogą doprowadzić do przykrych efektów jelitowych. Prócz tego nie należy zjadać pestek dyń ozdobnych, które mogą okazać się trujące. Większość popularnych jadalnych odmian dyni ma pestki nadające się do spożycia. 

Jakie składniki odżywcze mają pestki dyni? 

Pestki dyni to prawdziwe mikrobomby składników odżywczych! Znajdziemy w nich między innymi sporo cynku, żelaza, magnezu i potasu. Oprócz tego są bogate w witaminy z grupy B oraz witaminy A, C, E i K. Stanowią też dobre źródło białka! Około 30-40 proc. pestki dyni stanowi zdrowy olej roślinny, zatem ich spożywanie dostarczy organizmowi porcję nienasyconych tłuszczów roślinnych. 100 gramów suszonych pestek dyni zawiera około 560 kcal, zatem osoby na diecie nie powinny jeść ich dużo. 

Jak pestki dyni działają na organizm mężczyzny? 

Pestki dyni zaleca się do spożywania zwłaszcza mężczyznom. Wszystko przez wysoką zawartość witaminy E oraz cynku. Ta pierwsza wpływa na płodność, w tym na produkcję i jakość plemników. Z kolei cynk łagodzi dolegliwości wynikające z problemów z prostatą oraz poprawia sprawność seksualną. Warto wiedzieć, że niedobór cynku może powodować obniżenie poziomu testosteronu w organizmie.

Przeczytaj także: Oto świetne metody na obieranie dyni!

Czy pestki dyni można podać dziecku? 

Dynia to jedno z pierwszych warzyw, które można wprowadzić do diety dziecka. A co z pestkami? Czy nie zaszkodzą małemu organizmowi? Ależ skąd! Można podawać je maluchom od 9 roku życia, początkowo najlepiej w formie zmielonej. Przedszkolaki mogą już pałaszować pestki dyni na całego (oczywiście nie do przesady i pod kontrolą rodziców!), bowiem pomagają one zwalczać na przykład owsicę, tasiemce, glisty i inne pasożyty. Wzmacniają też odporność i przyspieszają gojenie się ran, co sprawdzi się w przypadku aktywnych dzieci. 

FOTO: Envato Elements

Piękna cera, paznokcie i więcej energii na co dzień: zalety pestek dyni 

Dyniowe pestki pałaszują dla zdrowia Twój mąż i dzieci? Ty także po nie sięgnij! Pestki dyni korzystnie wpływają bowiem na urodę, zwłaszcza na stan skóry, włosów i paznokci. Dostarczą również energii na co dzień dzięki niacynie, która pobudza organizm. Przydadzą się zwłaszcza paniom w ciąży, gdyż wspomagają wchłanianie kwasu foliowego. Z kolei podczas karmienia piersią pestki dyni pomogą w laktacji!

Przeczytaj także: Wegańska jesień: jak zrobić hummus z dyni?

Na co pomagają pestki dyni? 

Pestki dyni mają naprawdę duży wpływ na organizm. Warto je jeść: 

• podczas starań o dziecko, 
• w ciąży i w trakcie karmienia piersią, 
• by obniżyć cholesterol, 
• by wyregulować pracę jelit i pozbyć się zaparć, 
• by obniżyć ryzyko wystąpienia cukrzycy, 
• w profilaktyce antynowotworowej, 
• by wspomóc układ moczowy, 
• w celu złagodzenia stanów depresyjnych i lękowych. 

Jak jeść pestki dyni? 

Najczęściej pestki dyni jada się po uprażeniu. Nie jest to jednak konieczne: można je spożywać także na surowo. Jeżeli jednak chcesz je wcześniej obrobić termicznie, po wyjęciu pestek oczyść je z miąższu i namocz. Następnie rozłóż na papierze do pieczenia i upraż w piekarniku, na patelni lub przy grzejniku.

Przeczytaj także: Maseczka z dyni na jesień – wypróbuj!

Z czym jeść pestki dyni? 

Choć dyniowe pestki są dość kaloryczne, warto mieć je pod ręką jako przekąskę - zwłaszcza, gdy masz skłonność do podjadania ciasteczek czy chipsów, to zdecydowanie zdrowsza alternatywa! Można także jeść je z owsianką, jogurtem, dodać do domowej granoli lub deseru. Sprawdzą się w sałatce, jako składnik smoothie, zupy dyniowej, wykończenie kanapek a nawet ciasta! Możliwości ich zastosowania w kuchni są naprawdę niezwykle szerokie.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Senes wyreguluje organizm

Babka lancetowata na dolegliwości żołądkowe?

Imbir i siemię lniane

Zioła na ból brzucha

Czasami wystarczy sięgnąć do ogródka. Tam rosną prozdrowotne zioła, dzięki którym wesprzemy swój układ pokarmowy. Osoby mieszkające na wsi mogą z powodzeniem uprawiać rośliny stosowane w szeroko rozumianym ziołolecznictwie – warto wykorzystać możliwości, jakie daje nam własna ziemia i ogród. Nie trzeba być profesjonalnym ogrodnikiem, aby zasadzić podstawowe zioła, które są w stanie zastąpić niektóre leki.

Domowe sposoby

Liść laurowy – ma właściwości zdrowotne!

Przyjęło się, że na ból brzucha pomaga mięta. I rzeczywiście – roślina ta ma kojący wpływ w przypadku dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Mięta pieprzowa ma właściwości rozkurczające, pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci, tym samym wspomaga trawienie. Niweluje także męczące wzdęcia. Jak przyrządzić napar z mięty? Obrywamy liście z łodyg, myjemy je i zalewamy szklanką wrzątku. Parzymy przez 7 minut. Ilość zależy od gustu, najlepiej jeśli to będzie garść świeżego ziela.

Senes wyreguluje organizm

Czasami przyczyną bólu brzucha są nieprzyjemne zaparcia. Wtedy można sięgnąć po liście senesu – to sprawdzony sposób babć. Roślina ta ma walory przeczyszczające, a zatem zmotywuje jelita do pracy, ułatwiając wypróżnianie. Liście senesu można stosować doraźnie, w razie potrzeby, aby nie doprowadzić do biegunki. Napar przygotowujemy poprzez zalanie wrzątkiem łyżki liści.

Babka lancetowata na dolegliwości żołądkowe?

Liście babki lancetowatej mają wiele zalet, które są wykorzystywane w medycynie naturalnej, także w przypadku dolegliwości żołądkowych. Pomagają w stanach zapalnych przewodu pokarmowego, a do tego pobudzają jelita do pracy i ułatwiają wypróżnianie. W przypadku tej rośliny zamiast naparu, lepiej postawić na nieco dłuższe gotowanie. Nieco ponad łyżkę liści zalewamy więc dwoma szklankami wody i gotujemy przez 5-7 minut. Odcedzamy i wypijamy 2-3 razy dziennie małe porcje.

Stosowanie ziół jest zasadne w przypadku sporadycznych dolegliwości, które zdarzają się każdemu. Pojawiają się ze stresu, gdy zjemy ciężkostrawne dania lub nieświeżą żywność – czujemy wtedy kłucie, napięcie, ból przeszywający lub piekący. W przypadku bólu przewlekłego lub pojawiającego się często należy udać się do lekarza. Stosowanie metod naturalnych nie zastąpi bowiem leczenia, ani badań. Jeśli chodzi o choroby i poważne schorzenia – są one również wskazaniem do wizyty u lekarza i postępowanie zgodnie z jego wytycznymi. W przypadku dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią są niewskazane – należy skonsultować je z lekarzem. Niektóre zioła mogą wchodzić w relacje z lekami, dlatego osoby przewlekle chore także powinny zasięgnąć opinii specjalisty.

Przeczytaj również: Antygrypina – mikstura na przeziębienie! Poznaj przepis!

Imbir i siemię lniane

Nie tylko ogród stoi otworem, jeśli chodzi o domową apteczkę. Jest nią także kuchnia, w której często znajdują się produkty mające cechy lecznicze. Tak jest w przypadku siemienia lnianego, które jest polskim superfood! Ma wiele walorów prozdrowotnych, znanych od wielu lat. Na pewno reguluje zapalnie żołądka, pomaga przy zaparciach, biegunkach i niestrawnościach. Chroni wrażliwą śluzówkę. Nasiona w kontakcie z wodą stworzą kleisty napar. Wystarczy zalać 2 łyżki nasion szklanką wrzątku i parzyć przez 20 minut lub gotować przez kwadrans. Kleik studzimy i przecedzamy, pijemy małymi porcjami.

Zioła na ból brzucha 

FOTO: Envato Elements

Można zastosować także imbir – ponieważ pobudza apetyt, a także niweluje mdłości, ma działanie przeciwwymiotne. Przede wszystkim usprawnia perystaltykę jelit, wspomagając trawienie. Jak sobie pomóc, wykorzystując korzeń imbiru? Należy łyżeczkę świeżo startego imbiru zalać szklanką wrzątku i parzyć zawartość przez 10 minut. Na koniec napój przecedzamy i pijemy!

Zioła na ból brzucha

Jest wiele innych ziół, które wesprą organizm w walce z dolegliwościami trawiennymi. Jest to także, m.in.

• rumianek,
• prawoślaz,
• mniszek lekarski,
• ostropest plamisty,
• herbata z kopru włoskiego.

Przeczytaj również: Naturalne metody na pozbycie się kataru! Poznaj je jak najszybciej!

fot. envato elements

COVID-19 w 2024 roku

Omikron – objawy

COVID-19 – profilaktyka

Syrop z czosnku i miodu

Prawdopodobnie szczyt zachorowań przypadnie na październik. W 2024 roku najczęstszym wariantem jest SARS-CoV-2 Omikron, który pojawia się w kilku odmianach o nazwie: JN1, Kraken, Pirola, czy wariant KP. 

COVID-19 w 2024 roku

Ministerstwo Zdrowia podało 10 września, że na terenie kraju potwierdzono 3118 zakażeń, w tym  2285 nowych i 833 ponownych. Zakażonych osób może być jednak więcej, ponieważ nie każdy wykonuje testy, statystyki więc nie dają pełnego obrazu.

Omikron – objawy

Omikron ma przebieg łagodniejszy, natomiast cechuje się wysoką zaraźliwością. Najczęściej przenosi się drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt ze skażonymi powierzchniami. Typowe objawy są podobne do tych pojawiających się w trakcie innych infekcji układu oddechowego.

Oto symptomy:

• gorączka,
• ból gardła,
• bóle mięśni,
• suchy kaszel,
• katar,
• problemy ze snem,
• bóle brzucha, wymioty i biegunka,
• uczucie niepokoju.

W trakcie ciężkiego przebiegu COVID-19 mogą pojawić się duszności, ból w klatce piersiowej, czy zaburzenia ruchu. Zmęczenie i osłabienie, niemożność wykonywania cięższych ćwiczeń fizycznych u niektórych osób może występować jeszcze przez kilka miesięcy. COVID-19 może znacznie pogarszać komfort życia, ponieważ ma negatywny wpływ na obniżenie witalności i sprawności.

COVID-19

FOTO: Envato Elements

COVID-19 – profilaktyka

Nie ma niespodzianek. Aby nie zachorować, należy często myć ręce i dezynfekować powierzchnie, z którymi się stykamy. Warto nosić maseczkę w zatłoczonych miejscach publicznych i unikać większych skupisk ludzkich. W razie wystąpienia niepokojących objawów dobrze jest zastosować izolację, aby nie powodować rozprzestrzeniania się choroby.

Przeczytaj: Ważne zmiany w służbie zdrowia! Do tego specjalisty udamy się bez skierowania!

Zapobieganie grypie warto zacząć od zmiany nawyków:

• odpowiedni ubiór, nie należy przegrzewać, ani nie wyziębiać organizmu,
• unikajmy kontaktu z chorymi,
• dobrze jest w sezonie zimowym wspomagać się sprawdzonymi suplementami diety i witaminami (C, D3, selenem, cynkiem) lub zadbać o ich podaż w pożywieniu,
• pijmy codziennie wodę z cytryną, z imbirem i miodem, oto receptura,  
• ważna jest odpowiednia ilość snu, ponieważ regularne niedosypianie powoduje utratę odporności – obniża się poziom komórek odpornościowych odpowiadających za walkę z wirusami,
• zadbajmy o codzienny ruch na świeżym powietrzu,
• istotne jest zdrowe odżywianie – ograniczenie tłuszczy i wprowadzenie do jadłospisu warzyw, owoców, strączków i orzechów,
• w miejscach publicznych w czasie infekcyjnym używajmy maseczki,
• należy regularnie i dokładnie myć ręce mydłem i ciepłą wodą,  
• unikajmy dotykania oczu, nosa i ust – wirus grypy przedostaje się przez błony śluzowe,
• w przypadku osłabienia, należy zostać w domu.

Syrop z czosnku i miodu

Czosnek to naturalny antybiotyk – ma właściwości bakteriobójcze, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne, a w połączeniu z miodem i cytryną wzmacnia odporność i mobilizuje organizm do walki z wirusami.

Składniki:

• ząbek czosnku,
• 1,5 cytryny,
• szklanka letniej, przegotowanej wody,
• łyżka miodu, np. gryczanego.

Przygotowanie:

Czosnek przeciskamy przez praskę i dodajemy do wody. Wstawiamy na dobę do lodówki. Po tym czasie przecedzamy miksturę i łączymy ją z sokiem z cytryny i miodem. Dokładnie mieszamy. Spożywamy każdego dnia, pijemy ok. 30 ml. Przechowujemy w lodówce, nie dłużej niż 7 dni.

Jedz zdrowo!

Uważaj na niedobory witamin jesienią i zimą! Dlaczego?

Fot. envato elements

Borelioza – czy jest chorobą zawodową rolników?

Ubezpieczenie na wypadek boreliozy 

Odszkodowanie za boreliozę – ile wynosi?

Objawy boreliozy 

Kleszcze – jak ich unikać?

W ciągu ostatnich lat liczba odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby zawodowej spowodowanej boreliozą rośnie. Wysyp kleszczy nie napawa nikogo optymizmem. 

Borelioza – czy jest chorobą zawodową rolników? 

Aby zarazić się boreliozą, potrzeba kontaktu z kleszczami. Te zaś bytują w naturze – nie tylko w lesie, ale także na łąkach i w miejscach, gdzie znajdują się rośliny i zwierzęta. Nic dziwnego, że rolnicy tak często zapadają na tę chorobę! Ponadto kleszcze zaznaczają swoją najwyższą aktywność w sezonie letnim, a więc dokładnie wtedy, kiedy rolnicy mają najwięcej pracy w terenie. Jako że borelioza powoduje spustoszenie w organizmie i wiele nieprzyjemnych objawów, trafiła na listę chorób zawodowych rolników, podobnie jak odkleszczowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które również jest przenoszone przez kleszcze. KRUS podaje, że 98 procent trwałych uszczerbków na zdrowiu u rolników, które są skutkiem chorób zakaźnych, pochodzi właśnie od nich.

Ubezpieczenie na wypadek boreliozy 

Borelioza to choroba zawodowa rolników, ponieważ jest związana z pracą rolników w gospodarstwie. Jej przebieg bywa ciężki, dlatego część towarzystw ubezpieczeniowych wypłaci polisę choremu na boreliozę w ramach ubezpieczenia od poważnej choroby, pod warunkiem przystąpienia do takiego ubezpieczenia rzecz jasna. Można wykupić oddzielne ubezpieczenie tylko od tej choroby. Jednak w związku z tym, że borelioza jest chorobą zawodową rolników, KRUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie, jeśli ukąszenie kleszcza nastąpi w czasie wykonywania obowiązków zawodowych, w trakcie pracy w gospodarstwie. Rolnik może ubiegać się także o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Przeczytaj także: Ten domowy specyfik na kleszcze to rewelacja!

Odszkodowanie za boreliozę – ile wynosi?

Aby trzymać to odszkodowanie, rolnik musi przedłożyć do KRUS potwierdzenie z sanepidu, że choruje na boreliozę. Na pacjenta czeka także badanie dokonywane przez lekarza rzeczoznawcę, w celu określenia stopnia ubytku na zdrowiu i od tego będzie zależeć wysokość wsparcia finansowego. W razie stwierdzenia przez niego znacznego stopnia ubytku, rolnikowi może przysługiwać także kolejne wsparcie w postaci zasiłku chorobowego w wysokości 20 zł za każdy dzień. Prawo do zasiłku chorobowego jest wypłacane przy niezdolności do pracy nieprzerwanie co najmniej przez 30 dni, nie dłużej jednak niż przez 180 dni i może być przedłużone. Natomiast jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej za 1% uszczerbku na zdrowiu – od 1 stycznia 2022 roku wynosi 1.033 zł.

Przeczytaj także: Czy chłopcy są bardziej narażeni na boreliozę? Poznaj nowe badania i patent z długopisem!

Objawy boreliozy 

Jeżeli po usunięciu kleszcza pojawią się niepokojące objawy, należy zgłosić się do lekarza. Ważna jest obserwacja – pierwsze objawy choroby mogą przypominać grypę. Do zakażania dochodzi zazwyczaj po 24 godzinach od wkłucia. Charakterystycznym symptomem jest rumień pojawiający się na skórze. Szybkie zastosowanie silnych antybiotyków może uchronić chorego od cięższych powikłań choroby, które w znaczny sposób ograniczają możliwości pracy i obniżają komfort życia. Są to schorzenia neurologiczne, zapalenia stawów, zaburzenia pracy serca, potrójne widzenie, zawroty głowy, paraliż mięśni twarzy, problemy z pamięcią, trudności z koncentracją, zaburzenia snu, dezorientacja i wiele innych.

Kleszcze – jak ich unikać?

Należy zwrócić uwagę na to, w jakie tereny się zapuszczamy. Warto zabezpieczyć ciało ubraniami, np. koszulą z długim rękawem, spodniami z długimi nogawkami, odpowiednimi butami, wysokimi skarpetami czy nakryciem głowy, zwłaszcza w czasie pracy w polu czy lesie. Ponadto nie siadamy bezpośrednio na trawie, unikamy wysokich traw i zarośli, stosujemy specjalistyczne preparaty odstraszające kleszcze. Zaraz po powrocie do domu nie tylko przeglądamy całe ciało, ale także otrzepujemy dokładnie ubranie!

Odszkodowanie za boreliozę 

FOTO: Envato Elements

Fot. envato elements

Źródło: KRUS 

Ospa małpia

Ospa małpia – obecna sytuacja

Małpia ospa – objawy

Małpia ospa – źródło zakażenia

15 sierpnia w Szwecji został odnotowany przypadek nowej odmiany małpiej ospy (mpox). Niestety, bardziej zjadliwy niż te wcześniejsze. Okazało się, że pacjent przebywał w miejscu, gdzie wystąpiły ogniska choroby. Źródłem wirusa są kraje afrykańskie.

Małpia ospa

To zakaźna choroba odzwierzęca, która może przenosić się także przez człowieka, np. poprzez bliskie kontakty, również intymne. Ospę małpią wywołuje wirus MPXV z rodzaju Orthopoxvirus. Przebieg choroby zwykle bywa umiarkowany (wariant klad 2b), jednak nie jest bezobjawowy, jak w przypadku COVID-19. Po raz pierwszy zetknięto się z nim w końcu lat 50. XX wieku – wtedy zaatakował kolonie małp (stąd nazwa). Małpia ospa zagrażała już w 2022 roku, wtedy to WHO ogłosiła najwyższy stopień alarmowy. W tamtym czasie poza Afryką, do 24 maja 2022 roku, potwierdzono 131 przypadków i 106 podejrzeń. Obecnie Światowa Organizacja Zdrowia zmieniła nazwę choroby na mpox, aby uniknąć stygmatyzowania grupy zwierząt.

Przeczytaj także: Tani sposób na zmarszczki? Wypróbuj tę prostą maseczkę!

Małpia ospa – obecna sytuacja

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym właśnie z powodu szerzenia się małpiej ospy. Choroba została wykryta w 13 krajach afrykańskich, najwięcej w Kongu. Obecnie, liczba zakażeń w porównaniu do tego samego okresu w roku ubiegłym, wzrosła o 160 procent, a liczba zgonów o 19 procent. Łącznie odnotowano ponad 14 tys. przypadków. Na ten moment zagrożenie wzrasta w zawiązku z pojawieniem się nowej, bardziej niebezpiecznej formy wirusa. Nowy wariant jest bardziej śmiercionośny i może objawiać się wysypką na narządach płciowych, co znacznie utrudnia wykrycie zagrożenia.

Małpia ospa

FOTO: Envato Elements

Małpia ospa – objawy

Nic dziwnego, że wirusolodzy alarmują – wirus może się szybko rozprzestrzeniać, należy wiec powziąć działania profilaktyczne. Objawy choroby są typowe dla innych infekcji wirusowych – przebieg przypomina ludzką ospę.

MAŁPIA OSPA

Przybywa przypadków małpiej ospy w Polsce. Jakie są objawy?

Objawy choroby:

• gorączka, powyżej 38,5°C,
• bóle mięśni i głowy,
• bóle kostno-stawowe,
• osłabienie,
• miejscowe lub uogólnione powiększenie węzłów chłonnych (w ospie wietrznej brak),
• krostki lub pęcherzyki, na skórze całego ciała, także na powierzchni dłoni i podeszwy stóp,
• wysypka utrzymuje się do 4 tygodni.

Małpia ospa – źródło zakażenia

Wirusa przenoszą zazwyczaj chore wiewiórki, króliki, myszy, szczury – generalnie gryzonie. Można zarazić się także od człowieka drogą kropelkową, przez wydzieliny i krew oraz przez śluzówki. 

Fot. envato elements

Źródło: gov.pl

Co ze skierowaniem do psychologa?

Optometryści na NFZ

Kiedy skierowanie do lekarza nie jest wymagane?

Rząd proponuje modyfikacje, które na pewno zainteresują pacjentów. Projekt nowelizacji ustawy już został przekazany do konsultacji publicznych. Obecnie, aby móc zapisać się do lekarza specjalisty, potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego. Wyjątkiem jest wizyta u psychiatry, ginekologa i położnika, dentysty, wenerologa czy onkologa. Rząd chce rozszerzyć tę listę, aby ułatwić pacjentom dostęp do kolejnych lekarzy. O jakich specjalistach mowa?

Niedługo do tych specjalistów udamy się bez skierowania

FOTO: Envato Elements

Co ze skierowaniem do psychologa?

Coraz więcej Polaków korzysta ze wsparcia psychologicznego w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. W okresie pandemii COVID-19 czasowo zawieszono obowiązek posiadania skierowania do psychologa dla dorosłych. Wszystko dlatego, aby wspomóc społeczeństwo borykające się z lękiem przed chorobą. Udogodnienie to jednak zostało zniesione wraz z zakończeniem stanu epidemii od 1 lipca 2023 roku. Skierowania do psychologa wróciły. Sprawa znów nabiera rozpędu i jest na wokandzie, ponieważ rząd w projekcie nowelizacji proponuje właśnie zniesienie obowiązku posiadania skierowania do psychologa.

Przeczytaj także: Jest nowa lista leków refundowanych! Zmiany już od 1 lipca

Optometryści na NFZ

To nie jedyna proponowana zmiana istotna z punktu widzenia pacjenta. Kolejnymi specjalistami włączonymi do wizyt bez skierowania mają być optometryści. Celem takiego rozwiązania ma być usprawnienie diagnostyki i samego leczenia schorzeń związanych ze wzrokiem. Optometrysta nie jest lekarzem okulistą, jednak posiada kompetencje, aby zbadać wzrok czy dobrać odpowiednie okulary i soczewki kontaktowe. Zajmuje się także określaniem wad wzroku, czy wykonywaniem badań diagnostycznych oczu, np. pomiarem ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Kiedy skierowanie do lekarza nie jest wymagane?

Jest szereg czynników, które sprawią, że nie potrzeba mieć skierowana do lekarza specjalisty. Dzieje się tak w przypadku:

• choroby na gruźlicę,
• zakażenia wirusem HIV,
• statusu inwalidy wojennego lub wojskowego, w przypadku kombatantów, osób represjonowanych, żołnierzy zastępczej służby wojskowej, działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych lub deportowanych do pracy przymusowej,
• cywili – niewidomych ofiar działań wojennych,
• żołnierzy lub pracowników wojska – w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa,
• weteranów – w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa,
• osób uzależnionych od alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych – w zakresie lecznictwa odwykowego,
• osób współuzależnionych mieszkających lub gospodarujących wspólnie z osobą uzależnioną, także w przypadku złego stanu psychicznego powstałego na skutek związku emocjonalnego z osobą uzależnioną – w zakresie leczenia współuzależnienia,
• w przypadku korzystania ze świadczeń psychologicznych, psychoterapeutycznych i środowiskowych dla dzieci i młodzieży,
• niepełnoletności i posiadania zaświadczenia od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego ze specjalizacją II stopnia lub tytułem specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii, neonatologii, pediatrii, neurologii dziecięcej, kardiologii dziecięcej lub chirurgii dziecięcej o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu,
• orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• orzeczenia o niepełnosprawności i wskazań: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Źródło: gov.pl

fot. envato elements

• Jakie są zalety cukinii dla zdrowia? 
• Jaka substancja powoduje zatrucie cukinią? 
• Jakie objawy daje zatrucie cukinią? 
• Jak rozpoznać szkodliwą cukinię? 

Jakie są zalety cukinii dla zdrowia? 

Cukinia jest bardzo lubianym warzywem. Wcześnie wprowadza się ją do dziecięcej diety, nie stronią od niej też dorośli - kusi delikatnym smakiem i mnogością sposobów, na jakie można ją wykorzystać. Ma też zalety dla zdrowia: nawadnia organizm, co jest przydatne zwłaszcza podczas upałów. Wspomaga trawienie i reguluje ciśnienie krwi. Zawiera witaminy A, C i K, kwas foliowy i błonnik, a do tego jest niskokaloryczna. Czy takie warzywo może nam zaszkodzić? Okazuje się, że tak! 

Przeczytaj także: Wszystko, co musisz wiedzieć o cukinii! Sadzenie i pielęgnacja

Jaka substancja powoduje zatrucie cukinią? 

W określonych warunkach w cukinii może pojawić się niebezpieczna substancja. Chodzi o naturalny związek chemiczny, jakim jest kurkubitacyna. Występuje ona także na przykład w pestkach dyni czy oleju z pestek dyni, a także w innych warzywach: kabaczkach, ogórkach, patisonach. Nie jest uznawana za substancję toksyczną, a w małych ilościach nie szkodzi człowiekowi, jednak gdy jest jej więcej, może dojść do zatrucia. Z tego powodu nie zaleca się przekraczania zalecanej normy spożycia produktów, w których substancja ta jest obecna. 

Jakie objawy daje zatrucie cukinią? 

Kurkubitacyna oddziałuje na układ trawienny. Jeżeli organizm przyjmie jej za dużo, mogą pojawić się takie objawy jak nudności, biegunka czy wymioty. Brzmi niegroźnie? Nie warto tego bagatelizować, gdyż w skrajnych przypadkach zatrucie kurkubitacyną może doprowadzić do hospitalizacji, a nawet okazać się śmiertelne! Co ciekawe, częstym skutkiem ubocznym takiego zatrucia jest... łysienie. 

Przeczytaj także: Kwiat onętka to prawdziwy kosmos na zdrowie – pomaga przy włókniakach!

Jak rozpoznać szkodliwą cukinię? 

Kurkubitacyna wytworzy się w nadmiarze w cukinii, która jest uprawiana w warunkach stresu środowiskowego. Może do tego doprowadzić na przykład niedobór wody, z którym zmagamy się w tym sezonie. Niestety, szkodliwej cukinii nie da się rozpoznać po cechach zewnętrznych. Można za to kierować się smakiem! Cukinia bogata w kurkubitacynę będzie gorzka. Jeżeli natrafisz na takie warzywo, lepiej zrezygnuj z jego zjedzenia, by nie narażać się na zatrucie.

Przeczytaj także: Przygotuj w domu ocet wrotyczowy i zadbaj o skórę!

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Rak zapalny piersi – objawy

Rak zapalny piersi – kogo dotyczy?

Rak zapalny piersi – przyczyny zachorowania

Leczenia raka zapalnego piersi

Rak zapalny piersi jest określany także jako jako rak zapalny sutka (IBC, ang. Inflammatory Breast Cancer). Stanowi około 1-5% wszystkich przypadków raka piersi. Zmiany rakowe narastają bardzo szybko i niestety to rak z tendencją do odległych przerzutów.

Rak zapalny piersi – objawy

Symptomy zachorowania mogą świadczyć także o innych schorzeniach, dlatego tak trudno diagnozować ten typ nowotworu.

Jest to najczęściej:

• zaczerwienienie piersi, podrażniona skóra wokół piersi,
• nabrzmienie sutka i powiększenie piersi,
• uczucie bólu i tkliwości piersi,
• ocieplenie skóry,
• zmiany w brodawce sutkowej,
• gruba, pomarszczona, ciemniejsza skóra piersi,
• powiększenie sąsiednich węzłów chłonnych,
• ból kości, bóle głowy.

Bardzo często zdarza się, że w tej chorobie nie występuje wyczuwalny guz – co znacznie opóźnia wczesną wizytę u lekarza.

Rak zapalny piersi – kogo dotyczy?

Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem, atakuje najczęściej kobiety po menopauzie, ale może dotyczyć również mężczyzn. W przebiegu tej choroby rzadko mamy do czynienia z łatwo zauważalnymi guzami. Specyfiką tej choroby są raczej stany zapalne, komórki rakowe (głównie pochodzące z przewodów mlecznych) zapełniają tkanki, zatykają także naczynia limfatyczne.

Zobacz także: Rak dróg żółciowych – bardzo niebezpieczny i trudny do wykrycia!

Rak zapalny piersi – przyczyny zachorowania

Oto niektóre czynniki:

• wiek – po menopauzie i płeć: kobiety są bardziej narażone,
• zachorowanie na raka piersi w rodzinie,
• mutacje genetyczne,
• brak ciąż,
• pierwsza miesiączka przed 12. rokiem życia i ostatnia po 55. roku życia, 
• długotrwała ekspozycja na promieniowanie słoneczne,
• otyłość pomenopauzalna i brak regularnej aktywności fizycznej,
• długotrwałe stosowanie hormonalnej terapii zastępczej po menopauzie.

Różowy Październik

Carcinoma occultum, czyli ukryty rak piersi – groźna choroba trudna do wykrycia

Rak ten jest trudno wykrywalny, dlatego ważne są regularne badania przesiewowe i systematyczne wizyty kontrolne. W razie niepokojących objawów, należy natychmiast udać się do specjalisty!

Rak zapalny piersi

FOTO: Envato Elements

Leczenie raka zapalnego piersi

Rak zapalny bywa mylony z zapaleniem piersi, które powinno jednak ustąpić po zażyciu antybiotyków. Zapalny rak piersi nie reaguje na leki. Terapia tego schorzenia jest oparta na podawaniu chemioterapii, zabiegu chirurgicznym, radioterapii, hormonoterapii lub na wykorzystaniu innych nowoczesnych form walki z chorobą.

Fot. envato elements

Źródło: onkolmed.pl, cbkjci.pl

Jeżówka purpurowa – kiedy zbierać?

Jeżówka purpurowa – właściwości lecznicze

Jeżówka purpurowa a skóra

Jeżówka purpurowa – przeciwwskazania

Jeżówka purpurowa – jak ją stosować?

Jeżówka purpurowa to roślina pochodząca z rodziny astrowatych. W naszym kraju jest chętnie uprawiana w ogrodach, stając się ich prawdziwą ozdobą. Pochodzi z Ameryki Północnej. W Polsce jest rośliną uprawianą nie tylko ze względu na prozdrowotne działanie, lecz także na piękne, ozdobne kwiaty w kolorze różowym, fioletowym lub purpurowym. Ma niewielkie wymagania glebowe, jest łatwa w uprawie, a daje spektakularny efekt wizualny.

Jeżówka purpurowa – kiedy zbierać?

Najczęściej wykorzystywane jest ziele jeżówki purpurowej zbierane w lipcu, w czasie kwitnienia lub jesienią do października można pozyskiwać także korzeń tej rośliny (oczyszczone kawałki rozkładamy na papierze do pieczenia w ciepłym, suchym miejscu). To, co zbierzemy, suszymy w przewiewnym, zacienionym miejscu – można zawiesić kwiaty główkami w dół. Suszenie może trwać nawet do tygodnia.

Przeczytaj także: Kiedy najlepiej zerwać kwiaty czarnego bzu? Jak zrobić napar z hyćki?

Jeżówka purpurowa – właściwości lecznicze

Jeżówka purpurowa przyda się w sezonie jesienno-zimowych infekcji, ponieważ wzmacnia organizm, podnosi odporność, przeciwdziała przeziębieniom. Warto ją dawkować w połączeniu z witaminą C. Działa nie tylko prewencyjnie, ale także w czasie choroby, skracając jej trwanie. Badania wykazały, że substancje znajdujące się w jeżówce purpurowej zwalczają groźne bakterie, grzyby i wirusy. Chodzi o betainę, glikoproteiny i olejki eteryczne. 

Jeżówka:

• działa przeciwgorączkowo,
• pomaga przy odkrztuszaniu,
• działa napotnie,
• wspomaga leczenie zapalenia zatok,
• niweluje zakażenie dróg moczowych,
• ma właściwości przeciwzapalne.

Jeżówka purpurowa

FOTO: Envato Elements

Jeżówka purpurowa – jak ją stosować?

Na rynku jest dostępnych sporo gotowych preparatów z jeżówką purpurową w roli głównej – to dlatego jeżówka jest używana do produkcji leków, suplementów diety i kosmetyków. Syropy, nalewki i napary warto jednak przygotować samodzielnie. Mogą przydać się w okresie grypowym, kiedy należy wspomagać system immunologiczny. 

Jeżówka purpurowa – jak zrobić napar?

Wykorzystujemy liście i kwiaty, aby przygotować napary i odwary. Są one dobrym środkiem przeciwzapalnym i przeciwbólowym. Ziele jeżówki purpurowej gotujemy przez kwadrans, odstawiamy do przestygnięcia. Następnie przecedzamy i pijemy np. z dodatkiem miodu. Drugim sposobem jest zalanie dwóch łyżek suszu wrzątkiem i parzenie ziela pod przykryciem przez 15 minut.

Jeżówka purpurowa a skóra

Ta piękna roślina ma lecznicze działanie także na skórę i choroby skórne. Przyspiesza gojenie, łagodzi przebieg opryszczki, czy objawy atopowego zapalenia skóry, a nawet trądziku. Ma właściwości przeciwzmarszczkowe i wygładzające – opóźnia procesy starzenia. Ekstrakt z tej rośliny stosowany jest w kosmetyce, ponieważ jeżówka wykazuje wybitne działanie nawilżające.

Jeżówka purpurowa – przeciwwskazania

Nie podajemy jej dzieciom, kobietom w ciąży i tym, które karmią piersią. Wśród przeciwskazań znalazły się także takie choroby jak: stwardnienie rozsiane, AIDS, choroby serca i autoimmunologiczne, a także wiele innych, dlatego jej spożywanie należy wcześniej skonsultować z lekarzem.

fot. envato elements

Promieniowanie ultrafioletowe

SPF (Sun Protection Factor)

Krem z filtrem dla niemowląt i dzieci – jaki wybrać?

Filtr mechaniczny czy mineralny?

Opalanie a starzenie skóry

Opalanie a nowotwory

Wskaźnik PA – czym jest?

Obecnie krem SPF 5 to słaba ochrona, lepiej wybrać produkt z wyższym współczynnikiem, minimum 15 lub SPF 30. Im wyższy współczynnik SPF, tym lepsza ochrona. Coraz więcej osób w trosce o zdrowie wybiera kremy z SPF 50.

Promieniowanie ultrafioletowe

Promieniowanie UVA i UVB nie są obojętne dla ludzkiej skóry. Odpowiadają za negatywne efekty przesiadywania na słońcu. UVB przyczynia się do oparzeń i do powstawania zmian nowotworowych. UVA natomiast powoduje szybsze starzenie się skóry, a także raka. Modna opalenizna nabiera w takim kontekście nowego znaczenia. Lepiej stosować odpowiednią ochronę, niż borykać się z poważnymi schorzeniami.

SPF (Sun Protection Factor)

SPF – czyli Sun Protection Factor to współczynnik ochrony przeciwsłonecznej. Dzięki niemu możemy dłużej przebywać na słońcu. Bez odpowiedniego kremu nie powinniśmy opalać się dłużej niż przez kwadrans. SPF należy dobrać też do typu urody. Osoby z jasną cerą i rudymi włosami powinny zdecydować się na używanie najmocniejszego filtru SPF 50, blondyni i blondynki z jasnymi oczami i piegami na plaży również niech sięgają po SPF 50. Im ciemniejsza karnacja i włosy, tym filtr może być niższy, np. SPF30 lub SPF15 (w późniejszej fazie opalania).

Przeczytaj także: Czerniak – jakie pieprzyki powinny niepokoić?

Krem z filtrem dla niemowląt i dzieci - jaki wybrać?

Skóra maluchów jest bardzo wrażliwa i mocniej narażona na negatywne skutki promieniowania słonecznego. Warto wybierać kremy z ochroną przeciwsłoneczną SPF 50.

Opalanie a starzenie skóry

FOTO: Envato Elements

Filtr mechaniczny czy mineralny?

Dla dzieci najlepszy będzie krem z filtrem mineralnym, ponieważ nie powoduje alergii. Zwykle jego składniki nie wnikają w skórę, a odbijają lub rozpraszają promieniowanie. Warto wybierać produkty wodoodporne i pamiętać o aplikacji mazidła co dwie godziny. Ważny jest także skład – najlepiej, aby był naturalny i bez sztucznych dodatków. Adnotacja o bezpiecznym stosowaniu kremu już od 1. dnia życia, to gwarant bezpieczeństwa. Na ryku dostępne są receptury wegańskie i ekologiczne – z dodatkowymi witaminami przyspieszającymi regenerację (z witaminą A i E). Ważne też, aby krem dobrze się rozprowadzał, pozostawiając niewidoczny film na skórze.

Opalanie a starzenie skóry

Obecnie sporo mówi się o tym, że zbyt częste przebywanie na słońcu, powoduje powstawanie zmarszczek, ale nie tylko. Skóra staje się także szorstka, pozbawiona elastyczności i częściej pojawiają się na niej przebarwienia. To dlatego coraz więcej producentów chwali się w swoim portfolio kremami na dzień, ale z wysokim filtrem. Co ciekawsze, kremy te łączą także inne funkcje: są przeciwzmarszczkowe, nawilżające, wygładzające, itd. To prawdziwy przełom w pielęgnacji skóry. Krem z filtrem do twarzy powinniśmy używać przez cały rok, aby cieszyć się gładką i promienną cerą.

Opalanie a nowotwory

Zachorowalność na raka skóry wzrasta rocznie o 10%. W Polsce co roku wykrywa się 3000 nowych zachorowań na czerniaka. Na całym świecie notuje się rocznie blisko 160 tys. przypadków tej choroby. Najbardziej narażone są dzieci z jasnymi włosami i jasną cerą. Niestety, nieostrożne opalanie w dzieciństwie może w przyszłości być związane z wystąpieniem nowotworów skóry. Często właśnie wtedy pojawiają się groźne znamiona i oparzenia. Nie bez powodu jedną z przyczyn raka skóry jest nadmierna ekspozycja skóry na działanie promieniowania słonecznego. Nic dziwnego, że jednym z wskazań profilaktyki raka skóry jest maksymalne ograniczenie ekspozycji skóry na promienie UV i stosowanie preparatów ochronnych z filtrem, unikanie opalania się, zwłaszcza w godzinach 11-16, niekorzystanie z solariów, samokontrola znamion i pieprzyków, a także kontrola zmian skórnych u dermatologa.

Wskaźnik PA – czym jest?

Niektóre kremy mają dodatkowe oznaczenie PA. Jest to wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej określany za pomocą plusów:

• PA+ (dostateczna ochrona przed UVA),
• PA++ (umiarkowana ochrona przed UVA),
• PA+++ (wysoka ochrona UVA),
• PA++++ (bardzo wysoka ochrona UVA).

Kremy z tym oznaczeniem chronią skórę przed zmarszczkami, przebarwieniami, utratą elastyczności, a także przed chorobą nowotworową – jeśli są odpowiednio stosowane.

Fot. envato elements

Właściwości lecznicze lipy

Okłady z lipy

Kiedy zbieramy lipę?

Jak zrobić herbatę z lipy? 

Właściwości lecznicze lipy

Lipa to roślina o drogocennych właściwościach leczniczych. Zebrana latem, zapewne zostanie wykorzystana zimą. Jest świetnym remedium na jesienno-zimowe przeziębienie, ponieważ ma wybitne działanie antybakteryjne i odkażające. Napar z lipy pomoże się także wypocić. Stosuje się ją w trakcie infekcji gardła i górnych dróg oddechowych. Lipa pomaga wykrztusić zalegającą wydzielinę, a więc warto po nią sięgać w czasie kaszlu.

Uwaga! Gorączka!

Kiedy należy zbijać gorączkę? Czego lepiej nie robić?

Lipa zadziała także uspokajająco, kojąco i rozluźniająco, ułatwia zasypianie. Pomoże uporać się z kłopotami trawiennymi. Jej zapach jest bardzo przyjemny i relaksujący.  

Lipa swoje właściwości zawdzięcza składowi – zawiera flawonoidy o działaniu antyoksydacyjnym, cenne olejki eteryczne, witaminę C, niacynę, kwasy organiczne, garbniki, czy mikroelementy.

Przeczytaj także: Poznaj przepis na nalewkę z lipy. Na co pomoże lipówka?

Okłady z lipy

Lipę można stosować także zewnętrznie, ponieważ pomoże podczas:

• zapalenia spojówek,
• zmagań z trądzikiem,
• regeneracji włosów,
• niwelowania łupieżu suchego.

Kiedy zbieramy lipę?

Warto zrywać młode kwiaty i pączki kwiatowe z drzew położonych daleko od ulicy i szos, z dala od zanieczyszczeń. Dogodny termin to koniec czerwca i początek lipca. Nie zbieramy kwiatów już przekwitniętych. Zerwane kwiaty oczyszczamy i suszymy na papierze czy lnianej tkaninie, w ciemnym, przewiewnym miejscu, ale nie na słońcu. Kwiaty można przełożyć do kosza wiklinowego i suszyć na zacienionym parapecie. Lipę przechowujemy w szczelnie zamkniętych słoikach, torebkach papierowych lub w woreczkach z naturalnego materiału.

Jak zrobić herbatę z lipy? 

Wykorzystujemy własny susz. Wystarczy zalać łyżkę suszonych kwiatów wrzątkiem, a następnie odstawić na około kwadrans, by herbata się zaparzyła. Przecedzamy susz i gotowe! Świetnie smakuje z łyżeczką miodu. 

Fot. envato elements

Smartfony uzależniają!

Eksperci sugerują, że korzystanie z telefonu może upośledzać procesy regulacji emocji i funkcjonowanie społeczne, może zakłócać sen i spowalniać myślenie. Coraz młodsze dzieci korzystają z tych urządzeń, co skłoniło ekspertów do zbadania możliwego długoterminowego wpływu małych ekranów na ich rozwój. Jedno z badań opublikowanych w „JAMA Pediatrics” – amerykańskim miesięczniku medycznym – wykazało, że ilość czasu, jaki dzieci spędzają, wpatrując się w ekrany cyfrowe, wzrosła o 52% w ciągu 3 lat (badanie opublikowano w 2022 roku).

Ostatnie badania sugerują, że korzystanie ze smartfona rzeczywiście wpływa na mózg. Należy jednak pamiętać, że tego typu badania są wciąż na wczes­nym etapie. Chociaż wiemy nieco więcej o niektórych skutkach krótkoterminowych, skutkom długofalowym będzie można się przyjrzeć dopiero za jakiś czas.

Zobacz także: Komórka działa na dzieci jak narkotyk!

Co już wiadomo? Używanie telefonów komórkowych może prowadzić do zmian chemicznych w mózgu. W jednym z badań naukowcy odkryli, że młodzi ludzie uzależnieni od Internetu i smartfonów wykazywali brak równowagi w chemii mózgu w porównaniu z grupą kontrolną. Te zmiany w chemii mózgu mogą pomóc wyjaśniać, dlaczego niektórzy uzależniają się od technologii i dlaczego tak trudno jest im żyć bez telefonu. Ekrany, najwyraźniej, uzależniają podobnie jak papierosy czy inne używki.

Ekran działa negatywnie na dziecko

Jedno z dobrze znanych badań opublikowanych w czasopiśmie „Journal of Association for Consumer Research” wykazało, że zdolności poznawcze znacznie maleją, gdy smartfon znajduje się w zasięgu ręki, i dzieje się to nawet, gdy jest wyłączony. Naukowcy nazwali ten efekt „hipo­tezą drenażu mózgów”. Jest mniej prawdopodobne, że będziemy polegać na własnych zasobach poznawczych, jeśli wiemy, że źródło informacji jest łatwo dostępne. Nowsze badania wykazały również, że obecność smartfona wiązała się ze zmniejszeniem pamięci roboczej, zwanej inaczej operacyjną. To pamięć potrzebna do tymczasowego przetwarzania i przechowywania informacji, w tym na przykład do rozumienia języka, czytania, uczenia się czy rozwiązywania zadań.

Czy sama obecność smartfona wpływa na wydajność poznawczą? Naukowcy uważają, że tajemnica tkwi w jednym czynniku – tzw. FOMO. To skrót od angielskiego fear of missing out, co tłumaczy się jako „strach przed przeoczeniem czegoś”, czyli strach, że coś przegapimy. Rozproszenie uwagi przez telefon oznacza, że zawsze w pewnym stopniu myślimy o tym, co dzieje się w świecie online, i funkcjonujemy z poczuciem, że coś ważnego nas omija, kiedy nie korzystamy z telefonu. Innymi słowy, jeśli zawsze masz dokuczliwe poczucie, że przegapiłeś SMS, wiadomość lub plotki o gwiazdach, trzymanie telefonu w widocznym miejscu podczas pracy może być złym pomysłem. Rozważ wyłączenie go i przeniesienie do innego pokoju, gdy musisz zrobić coś ważnego. Zastosuj to też wobec dziecka.

To były czasy...

Jak wyglądały wakacje w PRL-u? Dwa ognie i gra w kapsle

Długie obcowanie z ekranami smartfonów skutkuje też gorszym czytaniem ze zrozumieniem. Prawdopodobnie zauważyłeś, że sposób, w jaki czytasz tekst online, różni się od tego, kiedy czytasz stronę drukowaną. U wielu z nas częstym zjawiskiem jest szybkie przeglądanie artykułów w Internecie, przeskakiwanie ze strony na stronę albo pomijanie fragmentów tekstu na stronie w poszukiwaniu kluczowych punktów. Ale to niejedyna różnica. Badania wskazują, że mniej rozumiemy z tego, co czytamy w Internecie, niż z tego, co czytamy w druku.

Dokładne przyczyny tego nie są jasne, ale badacze odkryli, że ludzie rzadziej wzdychają podczas czytania na smartfonie. Oddychanie ma związek z aktywnością kory przedczołowej mózgu, która odpowiedzialna jest m.in. za pamięć operacyjną. Mniej oddechów może być powiązane ze zmniejszoną umiejętnością czytania ze zrozumieniem na smartfonie.

Smartfon nie zastąpi człowieka

Telefon wpływa też na umiejętności społeczno-emocjonalne, czyli, najogólniej mówiąc, sposób, w jaki radzimy sobie z relacjami. W komentarzu ukazującym się w czasopiśmie „Pediatrics” badacze z Boston University School of Medicine przyjrzeli się bliżej dostępnej literaturze na temat korzystania ze smartfonów i iPadów przez bardzo małe dzieci. Co odkryli?

Naukowcy sugerują, że istnieje ryzyko, że dzieci nie rozwiną własnych wewnętrznych mechanizmów samoregulacji, jeśli będą zawsze polegać na rozpraszających je urządzeniach cyfrowych. Czynności praktyczne i wymagające bezpośredniej interakcji międzyludzkiej są dużo lepsze w wykształcaniu tych mechanizmów i umiejętności niż interaktywne gry na ekranie. Korzystanie z urządzeń mobilnych staje się szczególnie problematyczne, gdy zastępują one praktyczne czynności rozwijające umiejętności wzrokowo-motoryczne i sensomotoryczne, jak chwytanie, obracanie, chodzenie, pełzanie czy pisanie. Eksperci alarmują, że używanie takich urządzeń do zabawiania lub uspokajania dzieci może mieć szkodliwy wpływ na ich rozwój społeczny i emocjonalny.

Smartfon rozleniwia, ale nie pozwala spać

Ekrany smartfonów i komputerów, jak wiadomo, upośledzają też sen. W badaniach czytający na telefonach w porównaniu z tymi czytającymi druk gorzej zasypiali i podczas snu mieli mniej faz REM. Sprawcą jest rodzaj niebieskiego światła emitowanego przez większość urządzeń mobilnych. Komórki w tylnej części oczu zawierają światłoczułe białko, które wychwytuje światło o określonej długości fali. Te wrażliwe na światło komórki wysyłają następnie sygnały do ​​„zegara” móz­gowego, który reguluje rytmy dobowe. Przerwy i zakłócenia w śnie mogą zaszkodzić mózgowi i zdrowiu psychicznemu. Zły sen wiąże się ze zmianami nastroju, stresem, stanami lękowymi, depresją i tzw. mgłą mózgową.

Urządzenia mobilne nie tylko rozpraszają uwagę. Polegamy na nich także jako na źródle informacji. Nie musimy już zapamiętywać numerów telefonów – wszystkie te informacje są wygodnie przechowywane na liście kontaktów w telefonie. Zamiast zastanawiać się nad pytaniami, chwytamy za telefon i szukamy odpowiedzi w Google. Zamiast próbować zapamiętywać spotkania, numery czy daty, polegamy na aplikacjach.

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym Nr 23.

Karolina Kasperek

Liść laurowy – właściwości 

Napar z liści laurowych

Napar z liści laurowych – przeciwwskazania

W medycynie ludowej liść laurowy stosowano jako specyfik łagodzący problemy żołądkowe.  

Liść laurowy – właściwości 

Liść laurowy zawiera cyneol, dzięki któremu spożywając go, możemy skorzystać z jego właściwości przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych. To silnie działający olejek, który blokuje namnażanie się bakterii.

Liście laurowe:

• obniżają poziom cukru we krwi,
• łagodzą bóle reumatyczne,
• regulują pracę wątroby,
• sprzyjają oczyszczaniu organizmu,
• leczą infekcje dziąseł,
• wykazują właściwości bakteriobójcze,
• mają działanie antygrzybiczne,
• przyspieszają trawienie.

Napar z liści laurowych

Napar z liści laurowych może wspomagać leczenie kaszlu i łagodzić objawy infekcji. Jak go przygotować? 4-5 g pokruszonych liści laurowych zalewamy wrzątkiem (ok. 400 ml) i gotujemy przez 5-6 minut. Po ostudzeniu pijemy napar. Natomiast olejek z liścia laurowego można zastosować do kąpieli, co pomoże udrożnić drogi oddechowe, ale nie tylko. Liść laurowy jest stosowany w schorzeniach reumatycznych.

Przeczytaj także: Surica: naturalny słowiański napój dla zdrowia. Jak go zrobić?

Drugi sposób:

Garść liści laurowych kruszymy w dłoni i wsypujemy do kubka. Zalewamy je wrzątkiem, przykrywamy na 15 minut. Odcedzamy i spożywamy, np. z dodatkiem kurkumy.

Liść laurowy

FOTO: Envato Elements

Napar z liści laurowych – przeciwwskazania

Nie jest wskazany dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią. Warto skonsultować jego spożywanie z lekarzem. Uważać powinni szczególnie diabetycy, osoby przyjmujące antybiotyki i z zaburzeniami krzepnięcia krwi. Napar działa silnie, więc nie należy przesadzać z jego dawkowaniem!

fot. envato elements 

Skyr – ma dużo białka

Jogurt na odchudzanie?

Kefir

Biały ser

Serek wiejski

Skyr – ma dużo białka

Osiągnięcie pięknej sylwetki z zarysowanymi mięśniami to zasługa ćwiczeń i dobrej diety. Ważne jest dostarczenie odpowiednie dawki białka. Znajdziemy je nie tylko w mięsie, rybie czy strączkach, ale także w nabiale. Przykładem takiego białkowego produktu jest skyr, czyli tradycyjny islandzki wyrób mleczarski nieco podobny do jogurtu. Wytwarza się go z zsiadłego mleka. Zazwyczaj ma sporo białka, które daje uczucie sytości na dłużej. Zawiera również dobre dla naszych jelit probiotyki.

Proste i szybkie

5 sposobów na placki na każdą porę dnia

Jogurt na odchudzanie?

Podobnie jest z jogurtem. Chodzi oczywiście o naturalny jogurt bez żadnych dodatków. Nie tylko zawiera białko przyspieszające metabolizm, ale jest wspaniałym źródłem probiotyków, które pomagają w utrzymaniu dobrej wagi. Spożywanie jogurtu to samo zdrowie!

Kefir

Kefir, ze względu na fermentację, należy do tych najzdrowszych produktów mlecznych. Jego spożywanie pozwala na regulowanie mikrobioty jelitowej ze względu na sporą ilość probiotyków. Produkt zawiera także białko i cenne minerały. Co zyskujemy? Lepszy metabolizm i odżywione jelita. Organizm jest gotowy na przyswajanie substancji odżywczych! Wysoka zawartość białka stoi na straży podjadania!

Oto nabiał wspomagający odchudzanie

FOTO: Envato Elements

Biały ser

Twarogi obecnie przechodzą ponowną fazę swojej świetności. Placuszki twarogowe, sałatki, czy farsze z białego sera mają coraz więcej zwolenników! Można go dodawać także do koktajlu czy zrobić z niego lody! Poza tym twaróg ma mało tłuszczu, a dużo białka, nic tylko jeść!

Przeczytaj także: Jedz jedno jabłko dziennie na dobre zdrowie. Jak to?

Serek wiejski

Koniecznie wysokobiałkowy. Podobnie jak twaróg stał się niezwykle modnym składnikiem wielu potraw w ostatnim czasie. W mediach społecznościowych królują przepisy na zapiekanki z serkiem wiejskim w roli głównej. To produkt o wybitniej zawartości białka, a do tego nie zawiera wielu kalorii. Idealny na śniadanie, do deserów i na kolację!

Fot. envato elements

Lasy Państwowe ostrzegają

Czy można jeść owoce prosto z krzaka?

Las – zagrożenia

Lasy Państwowe zaapelowały o rozwagę i zachowanie podstawowych zasad higieny. Chodzi o osoby zbierające owoce leśne. Okazuje się bowiem, że kuszące i smaczne jagody mogą mieć na sobie pasożyty roznoszone przez lisy. A lato to idealny moment na to, aby skorzystać z darów natury, pojawiają się poziomki, jagody, maliny i jeżyny. Są naturalne, "niepryskane" – to samo zdrowie. A jednak nie do końca. W jakiej sytuacji? Gdy ich nie umyjemy.

Lasy Państwowe ostrzegają

Zagrożenie płynie od lisów, które mogą być zarażone tasiemcem bąblowcowym. Załatwiając się w lesie, lisy zostawiają odchody, w których mogą znajdować się larwy tasiemca. Mogą one trafić na jagody czy jeżyny, które są zbierane przez dzieci i dorosłych. – Aby ustrzec się zagrożeń na nich czyhających należy zrobić bardzo prostą rzecz - przed zjedzeniem myjemy znalezione owoce. To tylko chwila, a możemy ustrzec się przed straszną chorobą jaką jest bąblowica – ostrzegają Lasy Państwowe. W komunikacie podano także drogę zakażania: połknięte przez człowieka jaja tasiemca lądują w jelicie i tam wykluwają się pasożyty, które następnie przedostają się do wątroby. W tym miejscu najczęściej się zagnieżdżają. Część z nich dostaje się do krwiobiegu i z krwią do różnych układów i narządów. Z larw powstają torbiele, np. w wątrobie, w płucach, w śledzionie, mózgu, czy w kościach. – W przypadku bąblowicy wielokomorowej narządem docelowym jest wątroba. Powstają w niej liczne drobne pęcherzyki, które przyjmują strukturę gąbczastą. W około 50% przypadków zmiana bąblowcowa przypominająca guz jest zlokalizowana w jednym płacie wątroby, głównie w prawym. Czasami bąblowiec wielokomorowy przekracza granice wątroby i zajmuje również okoliczne narządy (np. nerkę, przeponę, trzustkę, płuco, śródpiersie). U około 10% zarażonych ludzi torbiele występują w płucu i ośrodkowym układzie nerwowym” – cytują Lasy Państwowe Medycynę Praktyczną.

Czy można jeść owoce prosto z krzaka?

Lepiej tego nie robić – przed zjedzeniem należy koniecznie umyć owoce! W ten sposób możemy uchronić się przed bąblowicą. Na pewno pomoże dokładne umycie skarbów natury pod bieżącą wodą, ta czynność zapewne zmyje większość jaj.

Lasy Państwowe zaapelowały o rozwagę

FOTO: Envato Elements 

Las – zagrożenia

Całkiem niedawno Lasy Państwowe ostrzegały przed kleszczami. Jak się ubrać do lasu, aby uniknąć kleszczy? Prócz jasnego koloru, należy nosić długie rękawy i długie spodnie, a skarpetki naciągnąć na nogawki i zakładać wysokie obuwie. Po każdej wizycie w parku czy lesie należy przejrzeć ciało. Wcześniej warto zdjąć ubranie i wytrzepać je na dworze. Kleszcze najczęściej można zlokalizować w zagłębieniu pod kolanem, za uszami, pod pachami, w pachwinie.

Czytaj: Jak sprawdzić, czy w ogrodzie są kleszcze? 

fot. envato elements 

Dlaczego nastolatki sięgają po narkotyki?

Co to jest MDMA?

Zagrożeniem jest także fentanyl

Uzależnienie od fentanylu – jak rozpoznać?

Jedną z większych bolączek jest alkohol, po który sięgają młodociani coraz częściej i w coraz to młodszym wieku. Latem alkohol dodatkowo może być przyczyną utonięcia. Statystyki policyjne alarmują o tym, że młodzi ludzie sięgają po używki: alkohol, narkotyki i bardzo groźne substancje psychoaktywne, jak dopalacze zawierające m.in. 4-CMC. Takie środki powodują skrajne emocje i stany –​ od euforii i podniecenia przez lęk po halucynacje. W młodym organizmie sieją spustoszenie i powodują ogromne komplikacje zdrowotne i psychiczne.

Dlaczego nastolatki sięgają po narkotyki?

Nastolatki sięgają po narkotyki, bo znajdują się pod presją grupy rówieśniczej, nie mogą poradzić sobie z własnymi emocjami, zmagają się odrzuceniem lub poszukują nowych form przeżywania ekscytacji.

Co to jest MDMA?

Popularną substancją jest ecstasy, czyli MDMA. Nie tylko stymuluje do działania, ale także wytwarza ogromne pokłady empatii. Jest stosowana w celu poprawienia nastroju, zwykle w postaci tabletek. Spożycie tej substancji jest niezwykle niebezpieczne, zwłaszcza jeśli zostanie zmieszana z alkoholem, kokainą, amfetaminą, metamfetaminą, czy lekami. Jakie są efekty zażycia MDMA? Przede wszystkim ogromna euforia, pewności siebie, przyspieszone tętno i oddech, wzrost ciśnienia krwi, pocenie się i odwodnienie, mdłości, zaciskanie szczęk i zgrzytanie zębami, rozszerzone źrenice, wielka czułość i brak zahamowań, a także nadmierne pragnienie.

Zagrożeniem jest także fentanyl

Jakie ma działanie i czym jest? To syntetyczny opioid, który może być stosowany w leczeniu bardzo silnego bólu. Jest sto razy silniejszy od morfiny. Jego zażywanie może odbywać się jedynie pod ścisłym nadzorem lekarza. Jego przyjmowanie wiąże się nie tylko z niwelowaniem bólu, ale także z odczuwanie przyjemności. Ostatnimi czasy słyszymy o zatruciach, także śmiertelnych tą substancją (np. w Żurominie zmarły trzy osoby). Zdarza się coraz częściej, że fentanyl jest produkowany w nielegalnych laboratoriach i mieszany z innymi narkotykami w celu spotęgowania doznań. Sprzedaje się go w proszku, tabletkach czy w aerozolu do nosa. Niestety te substancje zawierają śmiertelne dawki fentanylu. Nie mają nic wspólnego z lekami.

Narkotyki w młodym wieku 

FOTO: Envato Elements

Już dwa miligramy fentanylu mogą być śmiertelne. Wszystko zależy od masy ciała i wielu innych czynników. Na czarnym rynku dostępne są pigułki zawierające od 0,02 do 5,1 mg – czyli niezwykle niebezpieczne! Fentanyl najczęściej powoduje euforię, znieczulenie, relaks, mocne uspokojenie, ale i senność, dezorientację, zawroty głowy i mdłości, wymioty, zwężenie źrenic, czy niemożność oddania moczu mimo wielkiej chęci.

Przeczytaj także: Moje dziecko się tnie. Co z tym zrobić?

Uzależnienie od fentanylu – jak rozpoznać?

Aby uchronić dziecko, warto je przestrzec przed tym, aby pod żadnym pozorem nie przyjmowało „tabletek uspokajających” od innych osób. Jak rozpoznać, czy nastolatek jest uzależniony od fentanylu?

Oto objawy:

• izolowanie się od przyjaciół i rodziny,
• problemy żołądkowo-jelitowe,
• lęk, chorobliwa podejrzliwość,
• ciągłe wahania nastroju,
• letarg lub apatia,
• zmiany w wyglądzie,
• kłopoty z regularnym snem,
• niedotrzymywanie codziennej rutyny.

Objawy przedawkowania:

• otępienie,
• zmniejszenie źrenic – są jak punkciki,
• zimna i wilgotna skóra,
• sinica – szczególnie warg i paznokci,
• zwolniony oddech, 
• utrata przytomności,
• śpiączka,
• odgłosy dławienia lub bulgotania,
• bezwładne ciało.

W razie nagłego wypadku, należy zadzwonić pod numer 112. Jeśli trzeba, do czasu przyjazdu karetki należy wykonać sztuczne oddychanie lub resuscytację krążeniowo-oddechową, albo obrócić poszkodowaną osobę na bok.

Fot. envato elements

Źródło: tygodnik-rolniczy.pl

Co pyli w czerwcu?

Pylenie – od czego zależy?

Domowe sposoby na walkę z alergią

Alergia może skutecznie utrudnić codzienne funkcjonowanie. Jej objawy należą do bardzo uciążliwych. Zatkany nos, katar, łzawiące oczy, kichanie, kaszel, bóle głowy czy problemy skórne – to codzienność alergika. Do tego dochodzą ukąszenia i alergie pokarmowe – istny koszmar! Sprawdź, co wywołuje alergię w czerwcu?

Alergie na trawy

FOTO: Envato Elements

Co pyli w czerwcu?

To miesiąc, kiedy najgroźniejsze dla alergika są trawy – to one pylą najmocniej! Niestety ich intensywność szkodzi aż do połowy lipca. Poza trawami należy uważać także na: szczaw, babkę, pokrzywę, komosę. Niebezpieczne mogą być także zarodniki grzybów mikroskopowych. Groźne stają się także trawy uprawne, czyli zboża. Najsilniej pylą one wczesnym rankiem i wieczorem. Chodzi zwłaszcza o żyto – należy więc zrezygnować ze spacerów blisko pola czy łąki.

Czytaj także: Poznaj dwie rośliny dla cukrzyków, które zbiją cukier

Niektórzy są uczuleni na pyłki babki – choć uważa się, że jej stężenie w naszym kraju nie jest wcale wysokie. Uczulenie na tę roślinę jest powiązane z innymi alergiami. Babka ma dość długi okres pylenia – od maja do sierpnia. W czerwcu pyli także pokrzywa (nawet do września). Jest jej sporo na polskich terenach zielonych, jednak rzadko wywołuje uczulenia. Pyłki komosy (chwast pospolity), np. lebiody rozprzestrzeniają się w powietrzu właśnie w czerwcu, jednak komosa nie powoduje dużej alergii. W otoczeniu pojawiają się także pyłki czarnego bzu – należy więc uważać na prozdrowotne napary i miejsca, w których rośnie ta roślina! Ponadto kwitnie szczaw – od maja do czerwca i może dokuczać niektórym alergikom.

Pylenie – od czego zależy?

Intensywność pylenia jest związana z warunkami atmosferycznymi – w czasie deszczu i po opadach powietrze jest czyste i wolne od pyłków roślin. 

Domowe sposoby na walkę z alergią:

• regularne wietrzenie sypialni – w nocy lub wcześnie rano,
• brak kontaktu ze zwierzętami, które były na spacerze,
• noszenie okularów przeciwsłonecznych,
• suszenie ubrań wewnątrz pomieszczenia,
• mycie włosów przed spaniem,
• wymiana ubrań po spacerze,
• kilkukrotne przemywanie oczu solą fizjologiczną w ampułkach,
• oczyszczanie nosa wodą morska w sprayu,
• unikanie spacerów po łące czy lesie,
• unikanie dymu tytoniowego.

Fot. Envato elements

Profilaktyka 40 plus

Profilaktyka 40 plus w 2024 roku

Jakie badania można wykonać w programie Profilaktyka 40 plus?

21 maja do konsultacji publicznych trafił projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie programu pilotażowego "Profilaktyka 40 plus". Co może zmienić się w tej usłudze?

Profilaktyka 40 plus

Nowelizacja zakłada następujące zmiany:

• rezygnację z możliwości korzystania z infolinii.

Zgodnie z przepisem przejściowym od 1 lipca 2024 roku przydzielanie pacjentowi terminu udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej w ramach pilotażu może odbywać się na zasadach obowiązujących do 30 czerwca z wyjątkiem możliwości dokonania centralnego zgłoszenia w ramach centralnej elektronicznej rejestracji za pośrednictwem infolinii.

Profilaktyka 40 plus w 2024 roku

Profilaktyka 40 PLUS to program bezpłatnych badań profilaktycznych dla wszystkich Polaków i Polek powyżej 40. roku życia. Dzięki takim badaniom więcej osób może zostać wcześniej zdiagnozowanych i tym samym zwiększa się szansa na szybkie wyleczenie w przypadku wykrycia groźnych chorób. Program powstał jako reakcja na mocne ograniczenie dostępu do opieki zdrowotnej w okresie pandemii.

Zobacz także: Czy chłopcy są bardziej narażeni na boreliozę? Poznaj nowe badania i patent z długopisem!

Jakie badania można wykonać w programie Profilaktyka 40 plus?

Badania diagnostyczne, które wchodzą w skład programu Profilaktyka 40 PLUS, dzielą się na trzy grupy.

Pakiet badań diagnostycznych dla kobiet:

• morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi,
• stężenie cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy,
• stężenie glukozy we krwi,
• próby wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP,
• poziom kreatyniny we krwi,
• badanie ogólne moczu,
• poziom kwasu moczowego we krwi,
• krew utajona w kale – metodą immunochemiczną (iFOBT).

Pakiet badań diagnostycznych dla mężczyzn:

• morfologia krwi obwodowej ze wzorem odsetkowym i płytkami krwi,
• stężenie cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy,
• stężenie glukozy we krwi,
• próby wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP,
• poziom kreatyniny we krwi,
• badanie ogólne moczu,
• poziom kwasu moczowego we krwi,
• krew utajona w kale – metodą immunochemiczną (iFOBT),
• PSA – antygen swoisty dla stercza całkowity.

Pakiet badań diagnostycznych wspólny:

• pomiar ciśnienia tętniczego,
• pomiar masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie,
• obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI).

Źródło: gov.pl, legislacja.rcl.gov.pl

fot. envato elements

Żel na kaca

Żel na kaca a działanie alkoholu?

Z czego zrobiony jest żel na kaca?

Żel na kaca – doświadczenie

Opracowali bowiem formułę-żel ze składników mleka, który rozkłada alkohol w organizmie. Ma skutecznie przeciwdziałać kacowi. W jaki sposób?

Żel na kaca

Niemiecki portal Agrarheute poinformował, że naukowcy z ETH Zurich stworzyli niecodzienny produkt – żel rozkładający alkohol w organizmie. Został stworzony z włókien białek serwatkowych, przy wykorzystaniu pojedynczych atomów żelaza i ma przekształcić alkohol w przewodzie pokarmowym w nieszkodliwy kwas octowy, jeszcze zanim przedostanie się on do krwi. Po wnikliwych badaniach i analizach okazało się, że receptura zmniejsza szkodliwe i odurzające działanie alkoholu.

Żel na kaca a działanie alkoholu?

Jaki jest mechanizm działania produktu? Po zjedzeniu żelu alkohol przesuwa się z wątroby do przewodu pokarmowego. Zdaniem prof. ds. żywności i materiałów miękkich w ETH Zurich Raffaele Mezzengi, innowacyjna receptura blokuje produkcję szkodliwego aldehydu octowego, czyli substancji odpowiedzialnej za kaca i wiele innych dolegliwości pojawiających się po spożyciu alkoholu. Dodatkowo można ów żel spożywać profilaktyczne, aby zapobiec wzrostowi poziomu alkoholu we krwi i nie dopuścić do złego samopoczucia. Działanie żelu jest skuteczne wtedy, gdy alkohol znajduje się jeszcze w przewodzie pokarmowym. Gdy doszło już do zatrucia, po prostu nie zadziała.

Przeczytaj także: Domowe sposoby na kaca

Z czego zrobiony jest żel na kaca?

Został zrobiony ze zwykłych białek serwatkowych gotowanych przez kilka godzin. Po dodaniu soli i wody powstawały długie, cienkie włókna, które sieciowały się i tworzyły żel. Jego zaletą jest powolne rozkładanie w organizmie. Jest ono możliwe, jeśli będzie on miał dostęp do katalizatorów w postaci atomów żelaza umożliwiających włóknom skuteczną reakcję z alkoholem, dzięki czemu przekształcą go w kwas octowy. Reakcja warunkowana jest również wykorzystaniem niewielkiej ilości nadtlenku wodoru, który wytwarza się dzięki wcześniejszej reakcji pomiędzy glukozą i nanocząsteczkami złota.

Żel na kaca – doświadczenie

Żel jest jeszcze w fazie analiz, nie był bowiem testowany na ludziach. Naukowcy przebadali go na myszach. Podzielili je na dwie grupy, z których pierwsza otrzymywała alkohol tylko raz, a druga przyjmowała go regularnie przez 10 dni. Okazało się, że poziom alkoholu u myszy otrzymujących pojedynczą dawkę spadł o 40% po 30 minutach. Żel był im wcześniej aplikowany profilaktycznie. Natomiast po 5 godzinach poziom nadal spadał i wynosił 56% w porównaniu z grupą kontrolną. U zwierząt przyjmujących alkohol regularnie szkody w organizmie były mniejsze. Naukowcy złożyli już wniosek patentowy na żel, minie jednak sporo czasu, zanim wyląduje na półkach sklepowych.

Zobacz: Po szampańskiej zabawie w sylwestra ugotuj tę zupę z kiszonej kapusty. W mig staniesz na nogi!

Źródło: agrarheute.com, www.tygodnik-rolniczy.pl

fot. envato elements

• Jaki miód najczęściej kupują Polacy? 
• Jak powstaje miód odmianowy? 
• Czy pszczoły są wierne? 
• Regionalna produkcja miodu w Polsce 

Jaki miód najczęściej kupują Polacy? 

Dane Polskiej Izby Miodu pokazują, że Polacy zjadają średnio 1 kg miodu na osobę rocznie. Wbrew pozorom to nie tak dużo! Prześcigają nas Włosi i Niemcy, którzy jedzą średnio 2 kg na osobę. Rekordzistami są Grecy: spożywają nawet 5 kg miodu na głowę w ciągu roku! 

Wybór miodu jest dla polskich konsumentów ważną kwestią. 80 proc. kupujących sprawdza rodzaj miodu przed zakupem i tym właśnie się kieruje. Polacy najczęściej sięgają po miód wielokwiatowy: wybiera go 40 proc. Chętnie jemy także miody lipowe (11 proc.), spadziowe (8 proc.), gryczane (8 proc.) i akacjowe (7 proc.). 

Przeczytaj także: Czym warto kierować się przy zakupie miodu?

- Pewną ciekawostką jest miód lipowy, znany z intensywnego i przyjemnego zapachu. Odgrywa on znaczącą rolę w przemyśle miodowym Unii Europejskiej, stanowiąc kluczowy produkt eksportowy dla wielu krajów Europy Wschodniej, w tym Polski. Jego popularność wynika nie tylko z unikalnych właściwości, ale także z wyjątkowego smaku, który doceniają wielbiciele miodu na całym kontynencie. Dzięki tym cechom miód lipowy jest często wykorzystywany w europejskiej gastronomii, dodając unikalnego akcentu do wielu deserów i potraw – mówi Przemysław Rujna z Polskiej Izby Miodu. 

Jak powstaje miód odmianowy? 

Z pewnością sięgając po słoik miodu lipowego, gryczanego czy akacjowego zastanawialiśmy się kiedyś, skąd pszczoły wiedzą, że powinny zbierać nektar tylko z jednej rośliny? Innymi słowy, ile naprawdę jest akacji w akacji? Wbrew pozorom, odpowiedź jest prosta i związana z rytmem natury. Jeżeli pasieka zlokalizowana jest w pobliżu dużej grupy roślin danego gatunku, możemy mieć pewność, że w konkretnym okresie pszczoły przyniosą nektar głównie z tych drzew czy kwiatów. Na przełomie maja i czerwca produkowany jest miód akacjowy, na przełomie czerwca i lipca – miód lipowy, zaś miód wrzosowy dopiero jesienią. Oczywiście, domieszki innych nektarów na pewno się zdarzą, ale możemy się spodziewać dominujących nut od roślin, które akurat są w trakcie kwitnienia. 

Przeczytaj także: „Pszczoły. Poradnik hodowcy” – książka obowiązkowa dla każdego pszczelarza!

- Co ważne, miód wprowadzony do obrotu przez polskie firmy i dostępny w sklepach przechodzi dokładne i bardzo zaawansowane technologicznie badania, zarówno jakości, jak i składu. W ten sposób sprawdza się, czy miód jest wolny od pozostałości antybiotyków lub pestycydów, a dodatkowo precyzyjnie określa się rodzaj pyłków roślin, z jakich powstał. Dzięki temu konsumenci wybierający miód ze sklepowych półek są pewni, że kupują produkt zgodny z informacją na opakowaniu. To o tyle ważne, że obecnie miód odmianowy produkowany tylko z jednej rośliny, jak na przykład lipowy czy akacjowy, jest w Polsce coraz rzadziej spotykany – wyjaśnia Przemysław Rujna 

Czy pszczoły są wierne? 

Przy okazji tego, jak powstaje miód odmianowy, warto poznać ciekawostkę o pszczołach. Otóż owady te są wyjątkowo wierne, lecz nie sobie nawzajem, a kwiatom! Oznacza to, że zwykle rodziny z konkretnych uli specjalizują się w zbieraniu nektaru z jednego gatunku roślin. Jeżeli zatem w pobliżu pasieki mamy zagajnik pełen kwitnących akacji, pszczoły będą tam pracowały aż do momentu przekwitnięcia drzew. 

Przeczytaj także: Pomysł na biznes na wsi: produkcja miodu. Jakie koszty, dotacje i zyski?

Regionalna produkcja miodu w Polsce 

Co ciekawe, produkcja i spożycie miodu mają w Polsce charakter regionalny! Na południu wytwarza się i zjada najwięcej miodu spadziowego. Północ specjalizuje się w produkcji miodu wielokwiatowego i rzepakowego, z kolei na wschodzie Polski znajdziemy miłośników miodów gryczanych. Na zachodzie najpopularniejsze są miody lipowy oraz akacjowy. 

źródło: Polska Izba Miodu

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Zachorowanie na boreliozę – badania

Jak chronić dzieci przed boreliozą?

Kleszcze – patent z długopisem

Jak usunąć kleszcza?

Najnowsze badania nad boreliozą u dzieci przeprowadzone przez lekarzy pediatrów z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu (UMP) i naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (UPP) rzucają nowe światło na przyczyny zachorowania na boreliozę dzieci w powiatach województwa wielkopolskiego. Wyniki tych analiz można jednak potraktować uniwersalnie.

Jak chronić dzieci przed boreliozą?

FOTO: Envato Elements

Zachorowanie na boreliozę – badania

Okazało się bowiem, że najwięcej dzieci zachorowało z terenu miasta Poznania i powiatu poznańskiego, choć były powiaty, w których nie zarejestrowano przypadków boreliozy (np. Turek, Kępno): – Zastanawialiśmy się czym mogą być spowodowane te różnice i dlatego podjęliśmy współpracę z leśnikami mającymi doświadczenie w badaniu ekologii kleszczy – wyjaśnia dr Agnieszka Myszkowska-Torz, główna autorka badań i pediatra z UMP. W badaniu wzięto pod uwagę zagęszczenie zwierząt jeleniowatych, udział lasów liściastych i indeksu urbanizacji, czyli procentowy udziału mieszkańców miast w całkowitej liczbie mieszkańców powiatu. – Liczba dzieci chorych na boreliozę była pozytywnie skorelowana ze wszystkimi badanymi czynnikami. To znaczy im więcej lasów liściastych w danym powiecie, tym więcej zachorowań na boreliozę. Im więcej dużych zwierząt, tym częściej dzieci chorują na boreliozę. I w końcu im więcej ludzi mieszka w mieście w danym powiecie, tym więcej dzieci choruje – podkreśla dr inż. Anna Wierzbicka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Przeczytaj także: Kleszcze już aktywne! Lasy Państwowe ostrzegają

Zatem, im las bardziej bogaty w gatunki drzew i roślin runa, tym lepsze warunki dla kleszczy, i tym są one liczniejsze i łatwiej o ukąszenie. Okazało się, że chłopcy są bardziej narażeni na zachorowanie, być może z powodu ich większej aktywności.

Jak chronić dzieci przed boreliozą?

Narażone są dzieci i z terenów wiejskich, i te mieszkające w miastach. Należy obserwować skórę maluchów pod kątem pojawienia się rumienia wędrującego, stosować repelenty i nosić odpowiednie ubrania, a także regularnie sprawdzać ciało po zabawie na świeżym powietrzu.

Przeczytaj także: Jak sprawdzić, czy w ogrodzie są kleszcze? W ten sposób się ich pozbędziesz

Jak chronić dzieci przed boreliozą?

FOTO: Envato Elements

Kleszcze – patent z długopisem

Na czym polega ten trik? Należy obrysować długopisem ślad po ukąszeniu. Ma to na celu ułatwienie obserwacji ukąszenia, czy na przykład odczyn się rozprzestrzenia – to rada autorki profilu instagramowego cprkids.

Jak można rozpoznać boreliozę? Jednym z objawów może być:

• tzw. rumień wędrujący,
• gorączka,
• zawroty głowy,
• porażenie nerwu twarzowego,
• zapalenie stawów.

Jak usunąć kleszcza?

• Należy ustawić narzędzie do wyciągania kleszcza (pęsetę, kleszczołapkę, szczypce) tak prosto, jak to możliwe, bezpośrednio nad kleszczem.
• Czubek narzędzia umieszczamy jak najbliżej skóry i unikamy szczypania ciała kleszcza.
• Wyciągamy kleszcza pionowo, a następnie dezynfekujemy ranę.
• Należy obserwować miejsce ukąszenia pod kątem wystąpienia rumienia, który może być objawem boreliozy. W przypadku zaczerwienienia należy szybko skontaktować się z lekarzem.

Źródło: materiały prasowe Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, kleszcze.info.pl

fot. envato elements

• Rośliny wskazane dla cukrzyków
• Morwa biała
• Lucerna siewna

Zioła mogą wpływać na obniżenie cukru. Nie są zaś środkiem zastępczym leczenia farmakologicznego. O tym należy pamiętać.

Rośliny wskazane dla cukrzyków

Jest kilka takich roślin, które wspomogą leczenie cukrzycy lub oddalą widmo zachorowania, pod warunkiem stosowania zbilansowanej diety i wprowadzenia aktywności fizycznej.

Morwa biała

Jedną z ważniejszych pozycji zajmuje morwa biała. Uprawa tej rośliny nie należy do najtrudniejszych. Jest ona odporna na suszę i niskie temperatury. Można ją posadzić w ogródku nawet na glebie piaszczystej, ale najlepiej na nasłonecznionym stanowisku lub w półcieniu. Morwa biała nie wymaga nawożenia. Kwitnie w maju, zobaczymy wtedy na drzewku jasne kwiaty o przyjemnym zapachu. Owoce pojawiają się w lipcu – są barwy białej, różowej lub fioletowoczarnej. W smaku są słodkie. Z powodzeniem można wykorzystać liście morwy wykazujące działanie przeciwcukrzycowe i obniżające poziom glukozy we krwi. Owoce można natomiast jeść na surowo, a także przygotować z nich zdrowe przetwory. Suszone owoce morwy są świetne do owsianek. Z liści tej rośliny, które zbieramy w połowie maja, można przygotować napar. Wystarczy zalać około 2 g liści morwy białej 200 ml gorącej wody (ok. 98°C) i zaparzać przez około 5 minut. 

Morwa biała

FOTO: Envato Elements

Przeczytaj również: Syrop z pokrzywy! Pij na zdrowie, zrób go już dziś!

Lucerna siewna

Lucerna siewna, inaczej alfalfa to roślina od dawien dawna używana w medycynie naturalnej. Podobna jest trochę do koniczyny. Rośnie od maja do września na żyznych glebach. Zawiera wiele związków mineralnych, witaminy (np. A,D, B,K), nienasycone kwasy tłuszczowe, fitoestrogeny i garbniki. To dlatego tak skutecznie wspiera zmniejszanie poziomu cholesterolu i cukru we krwi. W domowej apteczce przyda się i korzeń, i kwiatostan lucerny. Jak je zastosować? Przygotowujemy napary i odwary z lucerny siewnej, ok. 7 gramów suszu zalewamy 250 ml wrzątku i parzymy pod przykryciem przez kwadrans. Napar pijemy maksymalnie 3 razy dziennie, nie dłużej niż 3 miesiące.

Lucerna siewna

FOTO: Pixabay

Naturalne metody

Jak zrobić syrop z lilaka – bzu pospolitego? Na co pomoże?

Cukrzyca to choroba przewlekła. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wyróżniamy:

• cukrzycę typu 1 (cukrzyca pierwotna), 
• cukrzycę typu 2 (cukrzyca wieku dojrzałego, nabyta),
• cukrzycę ciążową.

Duża część polskiego społeczeństwa jest narażona na zachorowanie na cukrzycę typu 2. Zwłaszcza osoby z nadwagą lub otyłością, ze wskaźnikiem BMI równym lub powyżej 25, obwodem talii w przypadku kobiet równym lub powyżej 80 cm, a mężczyzn 94 cm. Zagrożenie zachorowanie jest wyższe w przypadku pacjentów, którzy nie uprawiają sportu i prowadzą siedzący tryb życia, a do tego odżywiają się niezdrowo.  

Fot. envato elements, pixabay

Wodnisty katar, kaszel, łzawienie, duszności, opuchnięte oczy, wysypka – to tylko niektóre z objawów alergii. Może także pojawić się ból głowy i zatok – jednym słowem koszmar!

Co pyli w maju?

Warto uważać na:

• brzozę,
• dąb,
• trawy,
• szczaw,
• sosnę,
• babkę,
• zarodniki grzybów.

Majowe alergie

Dąb najczęściej powoduje kaszel alergiczny, jego pyłki mogą utrzymywać się w powietrzu nawet do 4 tygodni. Sosna jest niemal wszędzie i pyli na żółto– alergię powodują kwiaty męskie. Należy uważać na orzechy, które wchodzą w krzyżową alergię z sosną właśnie. Szkodzą też pyłki traw (są prawie w każdym miejscu), zwłaszcza rano i zboża powodujące katar sienny. Zaczyna pylić również babka, pokrzywa i szczaw.

Przeczytaj także: To ziele działa jak botoks, tylko naturalny! 

Jak radzić sobie z alergią? 

Pomaga regularne wietrzenie sypialni w nocy lub wcześnie rano, noszenie okularów przeciwsłonecznych, suszenie ubrań wewnątrz pomieszczenia, mycie włosów przed spaniem, brak kontaktu ze zwierzętami, które były na spacerze, ale nie tylko! Do domowych sposobów zalicza się także wymianę ubrań po spacerze, przemywanie oczu solą fizjologiczną w ampułkach, oczyszczanie nosa wodą morską w sprayu, czy używanie oczyszczacza z nawilżaczem.

Napadowy kaszel

Krztusiec – zagrożenie, które wraca!

oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Jakie są objawy krztuśca?

Krztusiec, inaczej koklusz, to zakaźna choroba wywoływana przez bakterie. Najczęściej przybiera postać przewlekłego zapalenia oskrzeli (trwa dłużej niż 21 dni). Cechą charakterystyczną krztuśca jest napadowy kaszel, niezwykle silny i uciążliwy. Często zdarza się, że wraz z kaszlem występują wymioty i napady bezdechu. Kaszel spowodowany jest przez uszkodzenie nabłonka dróg oddechowych, w związku z czym wydziela się gęsty i lepki śluz pobudzający odruch kaszlowy. Chorobie towarzyszą objawy typowe dla przeziębienia. Kaszel może nasilać się w nocy, początkowo ma charakter suchy. W kolejnych stadiach serie napadów kończą się odkrztuszaniem wydzieliny. U dzieci mogą pojawić się problemy z oddychaniem i drgawki. Kaszel może trwać tygodniami, nawet do 4 miesięcy.

Szczepienia przeciw odrze

Odra – zakaźna choroba wirusowa. Jakie powikłania może powodować?

Zakażenie krztuścem

Źródłem zakażenia jest inny chory człowiek, nawet zaszczepiony. Pałeczki krztuśca przenoszą się drogą kropelkową np. w trakcie ataku kaszlu. To choroba, w przypadku której należy szybko kontaktować się z lekarzem. Chorzy zakażają przez pierwsze 3 tygodnie. Zwykle zarażają się osoby, które nie przyjęły wszystkich dawek szczepień.

Jak zdiagnozować krztusiec?

Potwierdzenie zarażenia kokluszem następuje w czasie badań serologicznych, badań mikrobiologicznych i morfologii krwi. W przypadku potwierdzenia choroby lekarz przepisuje odpowiednie antybiotyki.

Jak nie zachorować na krztusiec?

Podstawową metodą zapobiegania są szczepienia ochronne. W Polsce dzieci otrzymują taką ochronę w ramach obowiązkowego kalendarza szczepień. Dorośli powinni przyjmować dawkę przypominającą co 10 lat. Szczepienie nie daje 100-procentowej pewności, jednak gwarantuje łagodniejszy przebieg choroby.

Czytaj też: Wirus HPV może powodować nowotwory! 

Jakie mogą być powikłania krztuśca?

Krztusiec jest najgroźniejszy dla maluchów. Gdy ma bardzo ciężki przebieg stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Zdarza się, że kończy się powikłaniami: zapaleniem płuc, zaburzeniami neurologicznymi, przepukliną, nietrzymaniem moczu. U niemowląt i małych dzieci w czasie napadu kaszlu mogą wystąpić przerwy w oddychaniu, a także sinienie. Duża część dzieci chorych na krztusiec trafia z tego powodu do szpitala.

Krztusiec w Europie?

Wzrost zachorowań na krztusiec dotyczy Czech, Holandii (3600 przypadków krztuśca w okresie od stycznia do marca 2024 roku), Belgii, Chorwacji, Danii, Hiszpanii, Szwecji i Norwegii: – W Republice Czeskiej liczba przypadków krztuśca jest najwyższa od lat 60. XX wieku i od stycznia do pierwszego tygodnia kwietnia odnotowano ponad 6300 przypadków tej choroby. Według raportu organów ds. zdrowia publicznego do marca Hiszpania zgłosiła ponad 8200 przypadków, co stanowi duży wzrost w porównaniu z 1200 przypadkami zgłoszonymi w całym 2023 roku – podaje euronews.com. Pandemia Covid-19 opóźniła odrodzenie się krztuśca, dlatego teraz zaczynamy mierzyć się z tym problemem.

Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: diag.pl, euronews.com

Co uczula w kwietniu?

Lista alergenów jest dosyć długa. To przecież rozkwit wiosny, rośliny rozwijają się w zawrotnym tempie, a więc stężenie pyłków jest bardzo wysokie. Do połowy kwietnia może uczulać olcha, której pyłki migrują wraz lekkim wiatrem. Piękna pogoda, słonce i brak opadów potęgują te procesy. Olcha „lubi się” krzyżować z brzozą i na zasadzie alergii krzyżowej dotyka alergików ze zdwojoną siłą. Inną dojmującą dla uczulonych rośliną jest topola – może dawać się we znaki nawet do lipca. Największe stężenie tego alergenu obserwujemy natomiast w kwietniu właśnie. Co ciekawe, charakterystyczny puch topoli nie uczula. Roślina reaguje krzyżowo z wierzbą. Ta zaś zagraża alergikom zwłaszcza w mieście. Na wsiach najczęściej drzewa te rosną z dala od domostw.

Co jeszcze uczula w kwietniu?

Na pewno jesion, a także pojawiają się pyłki dębu, choć najsilniej pyli on w maju. Czy w kwietniu możemy obawiać się pylenia traw? To tak naprawdę początek tego procesu, trawy najsilniej pylą od czerwca do lipca.

Naturalne metody

Domowe sposoby na rozszerzone pory

Jakie są objawy alergii? 

Objawy wiosennej alergii można pomylić z infekcją. Pojawia się bowiem wodnisty katar, pokasływanie, łzawienie i zaczerwienienie oczu, a nawet duszności. Wiele osób skarży się na ból głowy i zatok, u niektórych pojawia się wysypka i zaostrzenie atopowego zapalenia skóry.

Jak radzić sobie z alergią? 

Należy przede wszystkim unikać alergenów, spędzając czas na wolnym powietrzu z daleka od kwitnących drzew. Po powrocie do domu dobrze jest wziąć prysznic lub umyć twarz. Pomoże także zmiana ubrania. Przydadzą się okulary słoneczne, które ochronią oczy przed pyłkami.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Rodzaje zapalenia wątroby:

• Wirusowe zapalenie wątroby – może być ostre i przewlekłe, czyli zapalenia trwające ponad 6 miesięcy. Jednak to nie jedyna klasyfikacja. Wirusowe zapalenie wątroby dzielimy także pod kątem przyczyny.
• Wirus zapalenia wątroby typu A powodujący ostre wirusowe zapalenie wątroby (WZW A, HAV), potocznie zwany „żółtaczką pokarmową”. Zakażenie następuje najczęściej przez brudne ręce lub skażoną żywność, podczas kontaktu seksualnego, skażone igły lub przez transfuzję krwi. Wirus jest wydalany z kałem.
• Wirus typu B (HBV), do zakażenia może dojść podczas zabiegów operacyjnych, ale też przez kontakty seksualne. W tym przypadku istnieje ryzyko, że chora kobieta w ciąży może przenieść wirus na dziecko.
• Wirus typu C (HCV) – najbardziej niebezpieczna odmiana tej choroby, na szczęście w porę zdiagnozowana jest już wyleczalna. Wirus przenosi się przez zranioną skórę i kontakt z zakażoną krwią, np. u dentysty, w gabinetach medycyny estetycznej, studiach tatuażu, w szpitalach.
• Istnieje także wirus typu D i E, występuje jednak rzadko.
• Częstszym schorzeniem jest natomiast alkoholowe zapalenie wątroby, spotykane u osób, które spożywają napoje wysokoprocentowe w dużych ilościach, nałogowo. Objawia się zmęczeniem i osłabieniem, bólem w prawym podżebrzu. Ponadto, organizm jest wycieńczony ciągłym konsumowaniem alkoholu. Jeśli pacjent w porę nie zrezygnuje z picia trunków, może dojść do przewlekłych stanów zapalnych i marskości wątroby.
• Innym spotykanym typem zapalenia wątroby jest autoimmunologiczna jego odmiana. 

Nowotwory w Polsce

Rak dróg żółciowych – bardzo niebezpieczny i trudny do wykrycia!

Objawy zapalenia wątroby

Potocznie wirusowe zapalenie wątroby nazywane jest żółtaczką, choć przecież żółtaczka nie jest chorobą, lecz objawem. O dziwo – najwięcej wirusowych zapaleń wątroby przebiega bez objawów żółtaczkowych. Co więcej, często wirusom zapalenia wątroby nie towarzyszą żadne objawy, prócz zmęczenia, które może być łączone z innymi schorzeniami.

Najczęstsze symptomy choroby to:

• ból brzucha,
• niestrawność,
• mdłości,
• zmęczenie i osłabienie,
• senność,
• zażółcenie skóry,
• zabarwione na żółto gałki oczne,
• ciemny kolor moczu i odbarwiony stolec,
• stan podgorączkowy i gorączka,
• powiększona wątroba.

WZW – jak nie zachorować?

Aby nie dopuścić do zakażenia HAV, należy przestrzegać higieny – myć często ręce oraz spożywaną żywność. Istnieje również skuteczna szczepionka przeciw temu rodzajowi zapalenia wątroby. Zapobieganie zakażeniom HBV i HCV to także rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny, także podczas rozmaitych zabiegów. Najskuteczniejszą metodą jest przyjęcie szczepionki przeciwko HBV (takiego preparatu nie ma, jeśli chodzi o HCV). W Polsce wszystkie noworodki są szczepione przeciwko HBV zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych.

Angelika Drygas

fot. envato elements

Wielkanoc to nie tylko jaja, słodkie mazurki i serniki, czy żurek. To także mięsiwo, pasztety, kiełbasy. Z tym okresem szczególnie kojarzy się biała kiełbasa. Z czego się składa? Przede wszystkim z surowego mięsa wieprzowego, głównie łopatki, boczku i podgardla, czasem dodaje się też wołowinę. Znajduje się w niej sporo tłuszczu – im wyższa jego zawartość, tym kolor wyrobu jest jaśniejszy. Ważne są także dodatkowe elementy i przyprawy, jak czosnek, majeranek, gorczyca, kminek, pieprz. Wspomniane wyżej mięsa lądują w jelicie wieprzowym. Zdarza się, że biała kiełbasa zawiera także konserwanty i wzmacniacze smaku. W odróżnieniu od tradycyjnej, nie jest wędzona, ani suszona, nie dojrzewa.

Jak rozpoznać białą kiełbasę złej jakości?

Biała kiełbasa pochodząca z niepewnego źródła może być naszpikowana konserwantami i składnikami wątpliwej jakości. Jeśli jest zbyt jednolita, zmielona, może oznaczać to, że zawiera składniki niskiej jakości. Lepiej, aby kawałki mięsa i tłuszczu, jakie się w niej znajdują, przypominały mozaikę. Dobra biała kiełbasa powinna mieć kolor szary. Białą kiełbasę najczęściej jemy na śniadanie wielkanocne z chrzanem czy musztardą, dodajemy ją do żurku, zupy chrzanowej lub białego barszczu, wkładamy ją także do święconki.

Przyczyny nowotworu jamy nosowo-gardłowej:

• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• zakażenie wirusem Epsteina-Barr.

Objawy raka nosogardzieli

Pierwsze symptomy choroby są niecharakterystyczne, podobne do mniej poważnych schorzeń, dlatego bywają ignorowane. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i odpowiednio wczesne zgłoszenie się do lekarza specjalisty. Często zdarza się, że rak nosogardzieli nie daje żadnych objawów, aż do momentu dopóki rak nie osiągnie zaawansowanego stadium. Objawem raka nosogardła może być:

• asymetria szyi,
• powiększone węzły chłonne szyjne,
• szum w uszach,
• utrata słuchu,
• krwotoki z nosa,
• zatkany nos,
• wysiękowe zapalenie ucha,
• bóle głowy,
• wyciek ropy z nosa,
• podwójne widzenie,
• opadanie powieki po jednej stronie.

Rak może dawać przerzuty do płuc, jamy brzusznej, kości, czy szpiku.

Rak nosogardła – badania

To rak trudny do wykrycia nawet podczas dokładnego badania laryngologicznego. Aby zdiagnozować chorego, potrzebne jest obejrzenie newralgicznej części nosowej gardła za pomocą specjalnego lusterka lub badanie endoskopowe. W następnej kolejności lekarz pobiera wycinek zmiany nowotworowej do badania. Nie obędzie się również bez tomografii komputerowej.

Migdałki podniebienne

Rak migdałka – groźny nowotwór o szybkim wzroście. Jakie daje objawy?

Rak nosogardła – leczenie

Rodzaj leczenia raka nosogardła zależy od  stadium choroby. Gdy rak zostanie wykryty wcześnie, stosuje się zabiegi chirurgiczne i radioterapię. Zaawansowane stadia kwalifikują się jedynie do radioterapii i dodatkowo do chemioterapii. Kolejne etapy są uzależnione także od występowania przerzutów. Rokowania nie są zbyt pozytywne, ponieważ najczęściej nowotwór nosogardzieli jest zdiagnozowany za późno.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Negatywne skutki jedzenia słodyczy:

• pojawia się ryzyko zachorowania na: insulinooporność, cukrzycę typu II, nowotwory czy otyłość,
• brak panowania nad głodem,
• próchnica zębów,
• zaparcia,
• alergie,
• nadpobudliwość u dzieci,
• problemy z trawieniem,
• częstsze infekcje,
• gorsze przyswajanie składników odżywczych z pokarmów,
• stany zapalne,
• zaburzenie mikrobioty jelitowej,
• wzrostu poziomu „złego” cholesterolu,
• niewyspanie, zmęczenie.

Zdrowie najważniejsze!

Zastosuj osiem zasad – miej zdrowsze i dłuższe życie!

Niejedzenie słodyczy – zalety

Po odstawieniu cukru możemy spodziewać się spadku wagi oraz zmniejszenia centymetrów w obwodach. Szczupła sylwetka i lepszy wygląd ciała to pierwszy pozytywny objaw. Kolejną zaletą jest lepszy stan cery – promienne lico i mniej wyprysków. Stajemy się bardziej witalni, znika ciągłe zmęczenie i ospałość.

Co się dzieje gdy odstawimy słodycze?

Odchodzenie od jedzenia słodyczy w pierwszej kolejności może oznaczać bóle głowy, zmęczenie, a nawet wahania nastroju. To jednak przejściowy moment, który warto przetrwać. Uzależnienie od cukru to taki żywieniowy narkotyk, a więc „odwyk” od słodyczy w początkowej fazie może skutkować złym samopoczuciem.

Słodycze bez cukru

FOTO: Envato Elements

O jakiej porze jeść słodycze?

Choć najlepiej zrezygnować ze słodyczy, to jeśli nie potrafisz tego dokonać lub właśnie jesteś na początku drogi życia bez słodyczy, wybierz ranek, jako porę na skonsumowanie małego co nieco. W ciągu całego dnia będzie wiele sposobności na spalenie tych nadprogramowych kalorii.

Jakie słodycze są dobre?

Warto swoją uwagę skierować w kierunku fit przepisów na słodkie bez cukru, zdecydować się na gorzką czekoladę lub suszone owoce. Sklepowe łakocie mają sporo kalorii, bardzo szkodliwych kwasów tłuszczowych i konserwantów. Najlepiej wybierać łakocie przygotowane w domu lub takie, które nie zawierają oleju palmowego, utwardzanych tłuszczów, syropu glukozowo-fruktozowego i innych „ulepszaczy”. 

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Suszone figi na zdrowie

FOTO: Envato Elements

Dlaczego warto jeść figi?

• Dzięki wysokiej zawartości błonnika figi mają dobroczynny wpływ na układ pokarmowy. Niwelują zaparcia, usprawniają pracę jelit, ułatwiają trawienie.
• Bardzo wysoka zawartość wapnia wzmacnia kości i zęby, stąd wskazanie spożywania fig w przypadku osób cierpiących na osteoporozę.
• Dzięki potasowi figi mogą regulować ciśnienie krwi, zyskuje cały układ krwionośny i serce.
• Żelazo pochodzące z fig przeciwdziała anemii.
• W figach zawarte są również antyoksydanty spowalniające procesy starzenia.
• Witamina A pomaga utrzymać dobry wzrok.
• Witaminy z grupy B koją układ nerwowy i poprawiają koncentrację.

Dlaczego figi nie są dla każdego?

Suszone figi są kaloryczne – 100 g to 250 kcal, dlatego nie są polecane w dużych ilościach osobom na diecie czy z otyłością. Figi suszone mają też dość wysoki indeks glikemiczny ok. 62, dlatego osoby z cukrzycą i z nadwagą powinny nie przesadzać z ich spożywaniem. 2-3 suszone figi na dzień w zupełności wystarczą.

Bomba witaminowa

Spożywaj ją regularnie! Wzmacnia organizm i chroni nas przed groźnymi chorobami!

Figi w kuchni

Figi są świetnym składnikiem deserów, sałatek i nietuzinkowych dań.

Sałatka z suszonymi figami

Składniki:

• garść szpinaku baby lub rukoli,
• 4 figi suszone lub świeże,
• 4 pomidorki koktajlowe,
• mozzarella – jedna kulka lub kawałek fety,
• pół papryki czerwonej,
• oliwa z oliwek,
• sok z cytryny,
• łyżka miodu.

Suszone figi na zdrowie

FOTO: Envato Elements

Wykonanie:

Myjemy warzywa i kroimy je w kostkę, następnie dodajemy do szpinaku. Kroimy figi i mozzarellę oraz łączymy z warzywami. W filiżance mieszamy oliwę z sokiem z cytryny i miodem. Polewamy sałatkę dressingiem. Smacznego!

Angelika Drygas

fot. envato elements

Rak pochwy – specyfika

Rak pochwy może występować jako pierwotne schorzenie lub jako przerzut, czyli wtórne ognisko (np. z raka szyjki macicy i raka trzonu macicy). To rak płaskonabłonkowy, rzadziej występuje np. jako gruczolakorak, czerniak złośliwy, czy sarcoma botryoides.

Charakterystyczne objawy raka pochwy:

• krwawienia z narządu rodnego,
• bóle,
• parcie i zaburzenia w oddawaniu moczu,
• plamienie,
• ból w trakcie stosunku,
• ropne upławy.

Rak pochwy

FOTO: Envato Elements

Do czynników zwiększonego ryzyka zachorowania na nowotwór pochwy należą: przebyte nowotwory narządów rodnych i przebyte choroby przenoszone drogą płciową, przewlekłe stany zapalne oraz zakażenia wirusem HPV. W związku z tym ostatnim czynnikiem należy wspomnieć, że do raka pochwy może przyczynić się duża liczba partnerów i brak odpowiedniego zabezpieczenia, ryzykowne zachowania seksualne, czy słaba odporność.

Badaj się!

Rak sromu – jakie są objawy tej groźnej choroby?

Rak pochwy – badania

Rak pochwy to nowotwór, którego wczesne wykrycie gwarantuje wyzdrowienie, a więc ważne są regularne badania ginekologiczne. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek niepokojących objawów, należy natychmiast zgłosić się do ginekologa, ponieważ wczesna diagnostyka pozwala na skuteczne wyleczenie. Przed zachorowaniem może także uchronić szczepienie przeciwko wirusowi HPV.

Rak pochwy – leczenie

Diagnostyka raka obejmuje badanie ginekologiczne oraz cytologię. W następnym kroku pobierany jest wycinek guza  i badanie histopatologiczne. W zależności od stadium raka lekarz zaleca zabieg chirurgiczny z radioterapią, samą radioterapię lub chemioterapię. Rokowania raka pochwy w I stadium zaawansowania w kontekście 5-letniego przeżycia wynoszą 100%.

Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: zwrotnikraka.pl

Wirus HPV – jak można się zarazić?

Jak dochodzi do zakażenia? Najczęściej poprzez kontakt seksualny, w tym także w wyniku bezpośredniego zetknięcia się ze skórą, która jest zmieniona. Warto dodać, że wirus jest przenoszony przez osoby obojga płci.

Wirus HPV – jakie daje objawy?

Wirus HPV może być podłożem rozwoju uciążliwych chorób skóry, błon śluzowych, czy nawet nowotworu. Wciąż nawracająca: opryszczka ust, brodawczakowatość krtani i brodawki płciowe, tzw. kłykciny kończyste to najczęstsze widoczne objawy. Co jeszcze? Na pewno zmiany skórne i w błonie śluzowej jamy ustnej – guzki np. na języku i po wewnętrznej stronie policzków. W efekcie pacjenci skarzą się także na ból w trakcie oddawania moczu i podczas współżycia, co prowadzi także do złego stanu psychicznego spowodowanego brakiem aktywności seksualnej. Mogą wystąpić także symptomy takie jak: chrypka i problemy z połykaniem. Zmiany skórne dotykają dłonie czy stopy, sprawiając ból w trakcie chodzenia.

Wirus HPV – powikłania i nowotwory

Wirus HPV może wywoływać nowotwór złośliwy raka szyjki macicy. Rozwój choroby trwa nawet do 10 lat, wcześniej pojawiają się natomiast stany przedrakowe szyjki macicy, np. obecność zmian dysplastycznych szyjki macicy. Skuteczne wykrywanie tego typu zmian gwarantują badania przesiewowe oparte na cytologii lub testy HPV. Wirus HPV jest odpowiedzialny za rozwój: ok. 64-100% stanów przedrakowych i nowotworów pochwy, 90% nowotworów odbytu, 30% nowotworów prącia, ok. 15-30% nowotworów sromu. Co więcej, HPV wywołuje także część zachorowań na: nowotwory głowy i nowotwory szyi (jamy ustnej, nosogardzieli, nasady języka, migdałka i gardła) – czytamy na stronie internetowej pacjent.gov.pl. Okazuje się, że ok. 690 tysięcy na świecie, a w Polsce ponad 3 tysięcy zachorowań na nowotwory jest związanych z zakażeniami HPV.

Wirus HPV – profilaktyka

Abstynencja seksualna nie jest dobrym wyjściem, to oczywiste. Dobrym i rozsądnym rozwiązaniem jest ograniczenie liczby partnerów, badania i stosowanie prezerwatyw. Choć i te w stu procentach nie ochronią przed zarażeniem. Można także skorzystać ze szczepionki przeciwko HPV, która chroni przed rozwojem nowotworu.

Szczepienia dla dzieci w wieku 12-13 lat

Przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego stosowana jest bezpłatna szczepionka dla dziewcząt i chłopców w wieku 12 i 13 lat. Zapisy są możliwe przez Internetowe Konto Pacjenta. – Szczepienie jest najskuteczniejsze, jeśli nastąpi przed potencjalnym narażeniem na zakażenie HPV, do którego dochodzi głównie drogą kontaktów seksualnych. Dlatego powszechne programy szczepień przeciw HPV najczęściej wskazują na dziewczynki i chłopców w wieku 12-13 lat. W Polsce w powszechnym programie szczepień przeciw HPV bezpłatnie dostępne są 2 szczepionki: 2-walentana szczepionka Cervarix i 9-walentna szczepionka Gardasil 9 – czytamy na gov.pl. Program jest skierowany do dziewcząt i chłopców wieku od 11 do 14 lat. Szczepienia podawane są w dwóch dawkach w odstępie od 6 do 12 miesięcy.

Symptomy raka

Rak szyjki macicy – jakie są objawy i rokowania?

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Alergia to niewłaściwa odpowiedź organizmu człowieka na nieszkodliwe czynniki środowiska, jak: pyłki roślin, sierść zwierząt, kurz domowy, zarodniki pleśni. Są one traktowane przez układ odpornościowy jako zagrażające. Alergia może wystąpić bez względu na wiek. 

Dbaj o zdrowie!

Astma – choruje 4 mln osób w Polsce! Dlaczego tak trudno ją wyleczyć?

Jak rozpoznać alergię?

Najbardziej charakterystycznymi objawami alergii na pyłki jest katar, zatkany nos, ciągłe kichanie, przekrwione spojówki, łzawiące, opuchnięte oczy, suchy, męczący kaszel, drapanie w gardle, duszności, swędzące zmiany skórne, częste infekcje górnych dróg oddechowych, bóle głowy i  zmęczenie. Alergicy powinni przygotować się na sezon wiosenno-letni, ponieważ trwa on wiele miesięcy – od marca do późnej jesieni.

Jak zapobiegać objawom alergii?

Sposoby na walkę z alergią są różne. Warto je wypróbować. Ważne jest regularne wietrzenie sypialni, najlepiej w nocy lub wcześnie rano, ponieważ właśnie wtedy poziom pyłków jest niski. Pamiętajmy o zamykaniu okien w ciągu dnia, noszeniu okularów przeciwsłonecznych, suszeniu ubrań wewnątrz pomieszczenia. Należy unikać jazdy samochodem przy otwartych oknach, mycia włosów przed spaniem i przebywania na świeżo skoszonym trawniku. Pomoże brak kontaktu ze zwierzętami, które były na spacerze, wymiana ubrań po spacerze, a także regularne śledzenie kalendarza pylenia roślin. Jeśli lekarz zaleci, można zmniejszyć intensywność objawów alergii na pyłki, poprzez stosowanie odpowiednich leków.

Jakie rośliny pylą w marcu?

W marcu alergicy powinni uważać na negatywne działanie pyłków olszy i leszczyny. Zaczyna także pylić topola (to ten biały puch unoszący się w powietrzu). Może powodować kichanie i pieczenie oczu. Są miejsca, gdzie zaczyna ujawniać się brzoza.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Marzec miesiącem świadomości raka jelita grubego

W 2008 roku Parlament Europejski ustanowił marzec Europejskim Miesiącem Świadomości Raka Jelita Grubego – ECCAM (ang. European Colorectal Cancer Awareness Month). Po to, aby stawić czoła tej poważnej chorobie, która zbiera żniwo wśród osób w każdym wieku.

Czynniki zwiększające ryzyko raka jelita grubego:

• predyspozycje genetyczne – występowanie raka jelita grubego u członków rodziny pierwszego stopnia pokrewieństwa zwiększa dwukrotnie ryzyko zachorowania,
• wiek – szczyt zachorowań przypada w wieku około 60-70 lat,
• obecność gruczolaków w jelicie grubym,
• nieswoiste choroby zapalne jelit,
• palenie papierosów i picie alkoholu,
• niewłaściwa dieta,
• brak ruchu, 
• otyłość.

Rak jelita grubego a dieta

FOTO: Envato Elements

Rak jelita grubego a dieta

Co powinno znaleźć się w codziennym jadłospisie, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na ten typ nowotworu? Na pewno produkty bogate w błonnik (pieczywo razowe, kasze, ryż, pełnoziarniste makarony oraz płatki zbożowe) i cechujące się niską zawartością tłuszczów nasyconych. Należy ograniczyć więc spożycie słodyczy, wyrobów cukierniczych, czy nawet płatków słodzonych. Każdego dnia powinniśmy zjadać minimum pięć porcji różnych warzyw i owoców. Nie służy natomiast nadmierne spożycie soli, cukru oraz produktów wędzonych. Warto unikać także czerwonego i przetworzonego mięsa. Zamiast wołowiny, wieprzowiny i baraniny lepiej wybierać chude gatunki mięs, ryby oraz strączki.

Zadbaj o jelita!

Jakie są objawy nowotworu jelita cienkiego?

Najczęstsze objawy raka jelita grubego:

• bóle brzucha,
• zmiana rytmu wypróżnień,
• krew w stolcu,
• osłabienie,
• wyczuwalny guz w prawej połowie jamy brzusznej,
• utrata masy ciała,
• bóle w centrum jamy brzusznej,
• biegunki na przemian z zaparciami,
• stolec wąski (ołówkowaty),
• uczucie niepełnego wypróżnienia.

Jak zapobiegać rakowi jelita grubego?

Przede wszystkim dbajmy o dietę i prawidłową masę ciała. Ważna jest także codzienna aktywność fizyczna. Należy badać się systematycznie. W Polsce dostępne są bezpłatne badania przesiewowe w kierunki raka jelita grubego skierowane do osób, które mają:

• 50-65 lat,
• 40-49 lat – jeśli krewny pierwszego stopnia miał diagnozę nowotworu jelita grubego.

Wykonanie kolonoskopii obejmuje, np. pobranie wycinków lub zmian podejrzanych o charakter nowotworowy, usunięcie polipów wielkości do 15 mm, poddanie badaniu wszystkich wycinków i usuniętych polipów, wskazanie konkretnych zaleceń.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło. Gov.pl, nfz.gov. pl

Objawy odry:

• gorączka, nawet do 39-41°C,
• złe samopoczucie,
• zapalenie spojówek,
• katar,
• kaszel,
• białe wykwity otoczone czerwoną linią w jamie ustnej,
• czerwona wysypka zlewająca się w plamy na głowie i ciele.

Odra – zakaźna choroba wirusowa

FOTO: Envato Elements

Jakie mogą być powikłania po odrze?

Najczęstsze powikłania to zapalenie płuc, biegunka, zapalenie mózgu, problemy ze wzrokiem, zapalenie ucha środkowego – niektóre objawy pojawiają się nawet kilka lat po przebytej chorobie. Najgroźniejszy przebieg odry dotyczy dzieci do 5 roku życia i dorosłych powyżej 20 lat. Cierpią także pacjenci ze słabą odpornością.

Odra – GIS zwraca się do opiekunów dzieci

Odra szybko rozprzestrzenia wśród nieuodpornionych osób i łatwo o epidemię. Dlatego Główny Inspektorat Sanitarny apeluje do rodziców, aby ci nie zwlekali i uzupełniali kalendarz szczepień swoich dzieci, jeśli te nie były jeszcze szczepione przeciwko odrze.

Odra – jak to było w przeszłości?

Statystyki są smutne – co czwarta chora osoba wymaga leczenia szpitalnego, jedna na 1000 umiera. Kiedyś w naszym kraju, jeszcze przed wprowadzeniem szczepień przeciw odrze (w latach 1955-1974), liczba rejestrowanych przypadków wynosiła od 70 000 do 130 000 w latach pomiędzy epidemiami oraz od 135 000 do 200 000 w latach epidemicznych. Skutkiem były liczne zgony – 200-300 dzieci, a tysiące borykało się z ciężkimi powikłaniami. Obecnie w Polsce każdego roku występuje od 100 do 300 zachorowań.

Cierpienie w samotności

Endometrioza jest jak rak, który potwornie boli

Szczepionka przeciw odrze

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby we wszystkich krajach szczepić co najmniej 95% wszystkich dzieci za pomocą dwóch dawek szczepionki MMR. Szczepionka przeciw odrze należy do szczepionek żywych (zawiera wirusy, które nie są zdolne do wywołania choroby). Jest połączona ze szczepionką przeciw śwince i różyczce (szczepionka MMR). Należy do szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) podawanych w Polsce w 13.-14. miesiącu życia oraz 10. roku życia. Skuteczność szczepienia po tych 2 dawkach to 98%, a odporność utrzymuje się do końca życia.

Szczepienia dla dorosłych

Szczepienia dla dorosłych są odpłatne i zalecane dorosłym, którzy nie byli szczepieni przeciw odrze w dzieciństwie, osobom, które otrzymały tylko jedną dawkę szczepionki, a także młodym kobietom pracującym w takich miejscach jak: przedszkola, szkoły, szpitale, przychodnie. Osoby niezaszczepione, które nie chorowały na odrę, mogą zaszczepić się za pomocą dwóch dawek. Odstęp między nimi wynosi 4 tygodnie.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: gov.pl

Skąd wzięło się 10 000 kroków?

Choć ta magiczna liczba początkowo powstała na potrzeby reklamowe i nie stały za nią żadne badania naukowe (chodziło o japońskie krokomierze produkowane w latach 60. XX wieku), to zdaje się, że marketingowcy mieli nosa.

Jakie korzyści płyną z regularnego chodzenia?

Przede wszystkim zmniejsza się ryzyko występowania schorzeń sercowo-naczyniowych i cukrzycy. Naukowcy zaobserwowali także pozytywny wpływ chodzenia na redukcję śmiertelności. Ilość preferowanych kroków ku zdrowiu zależy od wielu czynników (wieku, masy ciała, intensywności chodzenia, nawyków dnia codziennego) i nie zawsze musi to być 10 tysięcy, już nieco ponad 6 tysięcy do 9 500 da wymierne korzyści.

10 000 kroków a uroda

Słynne 10 000 kroków daje około 400-500 kcal – to średni wydatek energetyczny, który waha się w zależności od płci, czy masy ciała. Poza tym spacerowanie daje masę innych korzyści: wspaniale działa na cerę i dodaje pozytywnej energii na resztę dnia. Regularne chodzenie pomaga także wzmocnić mięśnie nóg! Codzienne spacerowanie to profilaktyka wielu chorób, także tych związanych ze zdrowiem psychicznym. Spacerując, możemy przemyśleć wiele ważnych kwestii, ułożyć plan dnia czy tygodnia, zrelaksować się, odciąć od przebodźcowania, pobyć na chwilę sam na sam ze sobą.

Ilość kroków a zalecenia WHO

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) już jakiś czas temu wydała zalecenia dotyczące robienia 10 000 kroków, rekomendując taką właśnie ilość jako optymalną i wskazaną dla utrzymania zdrowia i zadowalającej sylwetki. 

Chodzenie a zdrowie

FOTO: Envato Elements

Ile czasu zajmuje zrobienie 10 tys kroków?

To idealna wartość, ponieważ zapewni nie tylko dobrą dawkę ruchu każdego dnia, ale spowoduje szereg pozytywnych zmian w organizmie. Chodzenie pomaga utrzymać zadowalającą kondycję i jest preludium do wykonywania nieco bardziej zaawansowanych ćwiczeń. Ile kilometrów pokonamy, wykonując 10 tysięcy kroków? Będzie to dystans około 5-6 kilometrów i średnio zajmie nam to nieco ponad godzinę, w zależności od tempa spaceru.

Wzmacniaj organizm

Co na odporność? Musisz znać tych 7 sposobów

Jak mierzyć kroki?

Codzienne monitorowanie ilości przebytych kroków umożliwia kontrolę i utrzymanie motywacji. Nic tak dobrze nie działa jak plan, który łatwo zmierzyć. Do liczenia kroków przyda się telefon z odpowiednią aplikacją, smartwatch lub specjalna opaska na ręce. W ciągu dnia łatwo jest sprawdzić, czy przyda się dodatkowa dawka ruchu, aby osiągnąć wyznaczony cel!

Czynności, które pomagają w osiąganiu 10 tysięcy kroków

Aby pomnożyć ilość wykonywanych kroków, warto parkować samochód dalej od celu podróży, aby dodatkowo przejść pewien dystans pieszo. Ponadto, w pracy warto robić krótkie przerwy na przechadzkę i wybierać schody zamiast windy!

Angelika Drygas

fot. envato elements

Co zrobić, aby okres był mniej dokuczliwy?

Liczy się sen

Jest kilka sposobów na to, aby uniknąć złego samopoczucia przed i w trakcie okresu. Jedną z ważniejszych kwestii jest zadbanie o wystarczającą ilość snu. Niedosypianie to ogromne obciążenie dla organizmu, które może być przyczyną bólu głowy i pogłębienia wahań nastroju. W trakcie okresu dobrze jest zadbać o regenerujący sen, co przełoży się na mniej intensywne skurcze menstruacyjne i pozytywny nastrój.

Dieta jest ważna

Wiele kobiet przed okresem odczuwa wzmożoną chęć na słodycze. Cukier jednak nie jest dobrym wyjściem – powoduje tylko chwilową ulgę. W rezultacie daje za duży wyrzut insuliny i zaburza równowagę hormonalną. Jest przyczyną senności i ociężałości. Na szczęście, jest wiele smakowitych i bezcukrowych słodkości, które warto przygotować samodzielnie w domu i raczyć się nimi do woli w newralgicznym momencie miesiąca.

Przeczytaj: przepisy na słodkie bez cukru

Jednocześnie należy zadbać o odpowiednią podaż warzyw i owoców, aby uniknąć zaparć i wzdęć. W tym czasie dobrze jest unikać przekąsek słonych. Sól powoduje bowiem zatrzymywanie wody w organizmie, dlatego większość kobiet puchnie przed okresem.

Zdrowie najważniejsze!

Zastosuj osiem zasad – miej zdrowsze i dłuższe życie!

W ruchu nadzieja

Okres spędzony na kanapie wcale nie wróży sielskiego nastroju. Jest odwrotnie – pozbawione aktywności fizycznej ciało może boleć bardziej. Nie należy rezygnować z ruchu. To dzięki niemu krew lepiej krąży i czujemy się szczęśliwsi. W czasie okresu wskazana jest joga, pilates, długie spacery, rozciąganie.

Abstynencja najlepsza

Alkohol w czasie miesiączki i przed jej wystąpieniem tylko pozornie wycisza i rozluźnia. W efekcie powoduje gorszy sen i zaburza równowagę hormonalną. To przez trunki objawy PMS nasilają się jeszcze mocniej, a w tkacie okresu pojawiają się mocne skurcze macicy. Tutaj warto zaznaczyć, że również zbyt duże ilości kawy, coli i energetyków mogą nasilać skurcze – lepiej ograniczyć te napoje na rzecz zdrowej wody z cytryną i imbirem.

Zdrowa dieta

Niedobór witaminy B12 ma zły wpływ na organizm. Czy może powodować depresję?

Z czego najlepiej zrezygnować w czasie okresu? Z opalania, gorących kąpieli i sauny.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Skierowanie do sanatorium można uzyskać od ubezpieczyciela, czyli ZUS i KRUS, lub z NFZ. Mogą je otrzymać pacjenci, którzy są sprawni i zdolni do samoobsługi, jednak wymagają zabiegów leczniczych. O zaleceniu pacjentowi pobytu w sanatorium decyduje lekarz. W przypadku skierowania z ZUS lub KRUS dla osoby aktywnej zawodowo dodatkowym warunkiem jest przebywanie na rencie chorobowej i zagrożenie utratą zdolności do pracy. 

Ile trwa turnus w sanatorium? 

Zwykle pacjenci wyjeżdżają do sanatorium na około trzy tygodnie. Standardowy turnus trwa 24 dni, jednak nie oznacza to, że wszyscy kuracjusze leczą się dokładnie tyle czasu. Ordynator ośrodka rehabilitacyjnego może zarządzić skrócenie lub wydłużenie pobytu konkretnej osoby na podstawie jej stanu zdrowia. 

Ile kosztuje pobyt w sanatorium? 

Koszty pobytu w sanatorium zależą od sytuacji pacjenta. Jeżeli jest osobą aktywną zawodowo, której grozi utrata zdolności do pracy, ZUS i KRUS sfinansują w całości jego turnus rehabilitacyjny. W przypadku skierowania uzyskanego na NFZ, kuracjusz musi częściowo opłacić swój pobyt w sanatorium. Ciążą na nim koszty dojazdu oraz część kosztów wyżywienia i zakwaterowania, które z kolei zależą od sezonu i standardu pokoju. Średnio jest to od 10 do 40 zł dziennie. Opłat nie ponoszą dzieci i młodzież do 18. roku życia oraz osoby uczące się do ukończenia 26 lat. 

Jakie choroby kwalifikują do pobytu w sanatorium? 

Lekarz, który kieruje pacjenta do sanatorium, określi wskazania lub przeciwwskazania do leczenia, a także kierunek leczniczy uzdrowiska zgodny z głównym profilem leczenia i ewentualnie rejon, w który powinien udać się kuracjusz. Na skierowanie mogą liczyć osoby, zmagające się z następującymi schorzeniami: 

• choroby ortopedyczno-urazowe (ortopedia) 
• choroby układu nerwowego (neurologia) 
• choroby reumatologiczne (reumatologia) 
• choroby kardiologiczne, nadciśnienie (kardiologia) 
• choroby naczyń obwodowych 
• choroby górnych dróg oddechowych (laryngologia) 
• choroby dolnych dróg oddechowych (pulmonologia) 
• choroby układu trawienia (gastroenterologia, hepatologia) 
• cukrzyca (diabetologia) 
• otyłość 
• choroby tarczycy 
• osteoporoza 
• choroby skóry (dermatologia) 
• choroby kobiece (ginekologia) 
• choroby nerek i dróg moczowych (nefrologia i urologia) 
• choroby oka (okulistyka) 
• choroby krwi i układu krwiotwórczego (hematologia). 

Gdzie są sanatoria ZUS-u? 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie posiada własnych ośrodków rehabilitacyjnych. Ma jednak umowy z ośrodkami, które spełniają określone wymagania prawne, kadrowe, lokalowe i medyczne. Są one ulokowane w całej Polsce i różnią się od siebie między innymi profilem leczenia. Placówki, do których ZUS może skierować na leczenie sanatoryjne, znajdują się w: 

• Ciechocinku, 
• Jeleniej Górze, 
• Świeradowie-Zdroju, 
• Uniejowie, 
• Iwoniczu-Zdroju, 
• Ustroniu, 
• Gdańsku, 
• Krynicy Morskiej, 
• Wysowie-Zdroju, 
• Gołdapi, 
• Wieńcu-Zdroju, 
• Inowrocławiu, 
• Kamieniu Pomorskim, 
• Rabce-Zdroju, 
• Stegnie, 
• Łodzi, 
• Poznaniu, 
• Wrocławiu, 
• Aleksandrowie Kujawskim, 
• Drezdenku, 
• Konstancinie-Jeziornej, 
• Krynicy-Zdroju, 
• Międzywodziu, 
• Muszynie, 
• Olecku, 
• Pniewach k. Grójca, 
• Polańczyku, 
• Połczyn-Zdroju, 
• Rymanowie-Zdroju, 
• Stróżu, 
• Szczawnie-Zdroju, 
• Białymstoku, 
• Bydgoszczy, 
• Częstochowie, 
• Gdyni, 
• Gorzowie Wielkopolskim, 
• Katowicach, 
• Kielcach, 
• Krakowie. 

Gdzie są sanatoria KRUS-u? 

Nieco inaczej sprawa wygląda w sytuacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która ma własne ośrodki rehabilitacyjne. Znajdują się one w miejscowościach: 

• Iwonicz-Zdrój, 
• Kołobrzeg, 
• Horyniec-Zdrój, 
• Jedlec, 
• Szklarska Poręba, 
• Świnoujście. 

oprac. Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Co to jest endometrioza?

Endometrioza występuje, gdy błona śluzowa macicy, czyli tzw. endometrium, rozrasta się i „wędruje” poza swoją naturalną lokalizację. Następnie krwawi, powodując stany zapalne i zrosty. Na tę podstępną i wykańczającą chorobę choruje ok. 6–15% populacji kobiet. Najczęściej ogniska umiejscawiają się w jamie otrzewnej, jajnikach, układzie pokarmowym czy moczowym.

Obserwuj ciało!

Rak trzonu macicy bardziej zjadliwy niż szyjki – jakie są objawy?

Kto choruje na endometriozę?

Najczęściej atakuje młode kobiety w wieku rozrodczym. Przyczyny nie są bliżej poznane. Na jej wystąpienie może mieć wpływ genetyka, zaburzenia hormonalne i autoimmunologiczne, a nawet alergie. Endometrium rośnie w trakcie cyklu i krwawi podczas miesiączki. Krwawienie powoduje ból, stan zapalny, rany, które gojąc się, prowadzą do tworzenia zrostów.

Symptomy endometriozy

Endometrioza to bardzo ciężka choroba. Rozwija się powoli, a początkowo nie daje objawów. Zdarza się, że jest wykryta, gdy kobiety mają trudności z zajściem w ciążę lub w czasie zabiegów operacyjnych. Pierwszym objawem jest ból. Tak mocny, że trudno się  wyprostować i chodzić. Co jeszcze towarzyszy chorobie?

Charakterystyczne objawy:

• ból promieniujący do miednicy i do kręgosłupa,
• uderzenia gorąca,
• bolesne miesiączki,
• ból podczas współżycia,
• uczucie dyskomfortu w trakcie oddawania moczu czy stolca,
• obfite krwawienia miesiączkowe,
• zaburzenia cyklu miesięcznego,
• schorzenia układu pokarmowego: wzdęcia, biegunki, zaparcia,
• problemy z zajściem w ciążę,
• PMS, czyli zespół napięcia przedmiesiączkowego.

Skutki endometriozy

Zaawansowana endometrioza sieje spustoszenia w całym organizmie, najczęściej konieczna jest operacja w celu usuwania torbieli, guzów i zrostów. Zdarza się, że guzy są tak wielkie, że mogą być wskazaniem do wykonania np. stomii. Jeśli jajniki i jajowody są w dużym stopniu zajęte przez ogniska endometrialne i jest na nich wiele zrostów, dochodzi do „sklejania” narządów, to tzw. endometrioza głęboko naciekająca. Celem operacji jest pozbycie się zrostów. Niekiedy zmiany są tak ogromne, że lekarze usuwają macicę, jajniki i jajowody.

Skutki endometriozy

FOTO: Envato Elements

Badania a endometrioza

Aby rozpoznać endometriozę, potrzebne jest badanie ginekologiczne, USG przezbrzuszne i przezpochwowe oraz rezonans magnetyczny. Kluczowa jest wczesna diagnoza, bo daje szansę na przedoperacyjne leczenie i przerwanie ciągu cierpienia w samotności i bez zrozumienia.  

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Jakie są główne przyczyny zgagi?

Zgaga to uczucie palenia w przełyku będące skutkiem cofania się treści pokarmowej oraz kwasu solnego z żołądka do przełyku. Bywa, że zgaga to symptom choroby refluksowej. Zgaga może pojawić po zjedzeniu zbyt obfitego lub ciężkostrawnego dania. Gdy zbyt wcześnie po posiłku podejmiemy się aktywności fizycznej, gdy schylimy się gwałtownie lub gdy nosimy zbyt obcisłe ubrania, które mogą naciskać na żołądek. Zgaga występuje też u osób ciepiących, np. na wrzody żołądka, choroby dróg żółciowych, czy nerwice. Zgaga bardzo często dotyka kobiety w ciąży.

Na zdrowie!

Zimno Ci? Czujesz dreszcze? Wypróbuj najzdrowsze napoje rozgrzewające, które wzmacniają odporność

Domowe sposoby na zgagę:

• picie siemienia lnianego w postaci gęstej zawiesiny – wystarczy zalać dwie łyżki siemienia wrzątkiem i poczekać aż mikstura zgęstnieje; siemię złagodzi podrażnienia przełyku i chroni śluzówkę żołądka;
• żucie imbiru lub picie wody imbirowej (starty imbir zalewamy wodą i czekamy aż ostygnie);
• picie dużych ilości wody, która oczyszcza przełyk z kwasów żołądkowych; 
• spożywanie migdałów, które wspaniale neutralizują kwasy żołądkowe;
• napary ziołowe, np. z melisy, czy rumianku;
• kubek letniej wody z octem jabłkowym;
• szybka mikstura z sody oczyszczonej: rozpuszczamy łyżeczkę proszku w 1/3 szklanki letniej wody i wypijamy;
• żucie bezcukrowej gumy do żucia;
• szklanka świeżego mleka, kefiru lub maślanki.

Naturalne metody na zgagę

FOTO: Envato Elements

Co jeść, aby uniknąć zgagi?

Przede wszystkim warzywa gotowane, mało kwaśne owoce w postaci gotowanej lub pieczonej, chude mięso, ryby, naturalne jogurty, kefiry, pszenne pieczywo. Wskazane są delikatne zupy-kremy, buraki, ogórki, marchew i rzodkiew, drobne kasze i ryż. Należy unikać potraw mocno pikantnych i tych tłustych oraz czerwonego mięsa, tzw. fast foodów, a także czekolady i przetworzonych słodyczy. Warto ograniczyć napoje zawierające kofeinę: kawę, colę i herbatę. Pomaga także spanie z lekko uniesionym tułowiem.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Jakie funkcje spełnia żelazo?

Żelazo zapewnia sprawne funkcjonowanie organizmu człowieka, jest niezbędne do:

• produkcji czerwonych krwinek,
• zapewnienia sprawnej pracy serca i mięśni szkieletowych,
• zwalczania infekcji i chorób,
• utrzymania odpowiedniego poziomu energii,
• prawidłowego funkcjonowania mózgu.

Kiedy dochodzi do niedokrwistości?

Skąd pozyskujemy żelazo? Głównie z pokarmu. Żelazo to ważny element w procesie produkcji hemoglobiny. To, co zostaje, jest przechowywane. W momencie, gdy poziom żelaza zmagazynowanego w organizmie jest tak niski, że organizm nie jest już w stanie wytworzyć wystarczającej ilości hemoglobiny do budowania zdrowych czerwonych krwinek, mamy do czynienia z niedokrwistością.

Jakie są objawy niedoboru żelaza?

Oto niektóre symptomy, które powinny zaniepokoić:

• częste bóle głowy i zawroty,
• uczucie zmęczenia psychicznego i fizycznego,
• drażliwość,
• potrzeba żucia kostek lodu lub np. zjedzenia ziemi,
• szybka utrata koncentracji,
• problemy ze słuchem,
• bolesne, białe zmiany wewnątrz jamy ustnej,
• łuszczące się pęknięcia w jamie ustnej,
• zimne ręce i/lub stopy,
• częste zapadanie na infekcje,
• wypadanie włosów w większej ilości,
• bladość twarzy.

Kto jest najbardziej narażony na niedobór żelaza?

Jakie są statystyki? W Europie niedobór żelaza i niedokrwistość dotyka do 33% kobiet w okresie przedmenopauzalnym, do 77% kobiet w ciąży oraz do 48% dzieci (podaje PAP MediaRoom). 

Żelazo w diecie

FOTO: Envato Elements

Niedobór żelaza - diagnostyka

Aby wykryć niedobór żelaza, należy wykonać badania krwi. Podejrzane będzie, np. zmniejszone stężenie hemoglobiny. Należy także oznaczyć poziom ferrytyny. Jej stężenie zależy jednak również od infekcji, dlatego wato zbadać parametr TSAT lub wysycenie transferyny w surowicy, całkowitą ilość żelaza w surowicy krwi, TIBC – całkowitą zdolność wiązania żelaza.

Niedobór żelaza – dieta

Prócz suplementacji doustnej lub dożylnej, zaleca się wprowadzenie odpowiedniej diety – leczenie należy skonsultować z lekarzem. Warto postawić na zielone warzywa, jak natka pietruszki, szczypiorek, czerwone mięso, podroby, kasze gruboziarniste, buraki, ale także na soję, soczewicę czy cieciorkę. Sporo żelaza znajdziemy w płatkach owsianych, grochu, warzywach kapustnych, czy kiszonej kapuście. Równie ważna jest podaż witaminy C, która zwiększa wchłanianie żelaza (papryka, cytrusy). Kawa, herbata, produkty mleczne i zbyt duża ilość błonnika może zaburzyć te procesy.

Żelazo w diecie

FOTO: Envato Elements

oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: PAP MediaRoom

W większości przypadków astma jest wynikiem alergii i przebywania w zanieczyszczonym środowisku. Do jej pojawienia mogą przyczynić się także:

• przeziębienia i grypa,
• alergie na pyłki roztocza, sierść zwierząt,
• dym, opary i zanieczyszczenia,
• zapalenie oskrzelików,
• palenie w czasie ciąży,
• częste infekcje dróg oddechowych,
• wcześniactwo,
• stosowanie niektórych leków.

Jakie są objawy astmy?

Do najczęściej występujących objawów zalicza się: świszczący oddech, uczucie ściskania w klatce piersiowej, trudności w oddychaniu, obecność flegmy, napady kaszlu. Zdarza się, że astmie towarzyszy bezdech podczas snu, zapalenie zatok, choroba refluksowa przełyku. W Polsce niewielu pacjentów korzysta z nowoczesnych terapii. Ponad połowa pacjentów z astmą, czyli prawie 2 mln, nie jest w Polsce zdiagnozowana. Mimo kaszlu, świstów i duszności czekają średnio 7 lat na diagnozę. Kolejna negatywna informacja – po roku od diagnozy jedynie 10 proc. pacjentów pozostaje przy lekach: – Astma jest to choroba, która ma bardzo typowe objawy. Świsty są bardzo typowym objawem astmy czy też ucisk w klatce piersiowej, duszność. Jeżeli te objawy się powtarzają, to można podejrzewać astmę – podkreśla specjalista chorób wewnętrznych, alergolog dr n. med. Piotr Dąbrowiecki, przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP (cytaty za PAP MediaRoom).

Jakie są objawy astmy?

FOTO: Envato Elements

Nieleczony pacjent może odczuć zaostrzanie objawów, jak: skurcz oskrzeli, obrzęk błony śluzowej, wytwarzanie lepkiego śluzu. 

Jak nie zachorować na astmę?

Najlepiej unikać kurzu i grzybów, zanieczyszczeń, a w przypadku alergii udać się do specjalisty. Pierwsze symptomy choroby mogą pojawiać się już w dzieciństwie, ponieważ dzieci często są uczulone na roztocza kurzu domowego i zarodniki grzybów pleśniowych. Pomaga odczulanie: – Jeżeli nie możemy unikać alergenów, to najważniejsza jest immunoterapia swoista, czyli odczulanie. To jest forma prewencji astmy i jednocześnie to skuteczna metoda leczenia alergii. U 80 proc. odczulanych pacjentów objawy znacznie lub kompletnie ustępują. Astma rozwija się u takich osób o połowę rzadziej niż w porównywalnej grupie – stwierdza alergolog.

Różowy Październik

Carcinoma occultum, czyli ukryty rak piersi – groźna choroba trudna do wykrycia

Astma – jakie błędy popełniają pacjenci? 

Okazje się, że po roku od diagnozy tylko 10 proc. pacjentów kontynuuje leczenie. Niestety, często w razie pogorszenia stanu, na własną rękę, nadużywają krótkodziałających leków rozszerzających oskrzela (SABA) i doustnych sterydów. Dr Dąbrowiecki podkreśla, że już od trzech lat w naszym kraju chorzy mogą leczyć się za pomocą nowoczesnych metod, stosując wziewny steryd z formoterolem.

Leczenie astmy 

Światowa Inicjatywa na Rzecz Zwalczania Astmy zaleca doraźne leki: wziewny steryd z formoterolem (wGSK-formoterol) albo długodziałający lek rozszerzający oskrzela (wGKS-LABA). Dla pacjentów z ciężką astmą polecana jest terapia biologiczna, którą powinno się stosować przed doustnym sterydem. Pamiętajmy, że doustne sterydy powodują zaostrzenie choroby i zwiększają ryzyko osteoporozy, nadciśnienia, cukrzycy typu 2, zaćmy, zakrzepicy.

Oprac. Angelika Drygas

Źródło: PAP MediaRoom

Fot. envato elements

Skąd wiemy, że 8 zasad działa?

Na potwierdzenie przeanalizowano medyczne dane na temat 6,5 tys. osób w wieku średnio 47 lat, porównując poziom przestrzegania systemu Essential 8 z prędkością biologicznego starzenia: – Lepsze przestrzeganie wszystkich zaleceń Life’s Essential 8 oraz poprawa zdrowia sercowo-naczyniowego mogą spowolnić proces starzenia się organizmu i przynieść w przyszłości wiele korzyści – twierdzi autorka badania, prof. Nour Makarem z Columbia University Irving Medical Center (cytaty za PAP MediaRoom). Co za tym idzie? Nie tylko dłuższe i przyjemniejsze życie, ale mniejsze ryzyko chorób przewlekłych.

Naukowcy z Tulane University znaleźli zawiązek między przestrzeganiem 8 zasad zdrowego życia i długością życia wolnego od poważnych, chorób przewlekłych, w tym sercowo-naczyniowych, cukrzycy, raka i demencji. – Przy przestrzeganiu zaleceń na najwyższym poziomie w wieku 50 lat, oczekiwana długość życia w zdrowiu stanowiła 76 proc. całkowitej oczekiwanej długości życia mężczyzn i 83 proc. kobiet, natomiast przy życiu niezgodnie z zaleceniami odsetki te wynosiły odpowiednio 64,9 i 69,4 – czytamy na PAP MediaRoom. Systematyczne przestrzeganie zaleceń wydłużyło życie – o 5,2 lata dla mężczyzn i 6,3 lata dla kobiet, w porównaniu z osobami, które nie były skrupulatne.

Osiem zasad na zdrowsze i dłuższe życie

Zdrowe odżywianie

Zapewnij sobie pełnowartościową żywność, a przede wszystkim dużo owoców i warzyw, chude białko, fasole, strączki, orzechy, nasiona i gotuj na dobrych tłuszczach, jak oliwa i olej rzepakowy. Ogranicz słodzone napoje, alkohol, sól, czerwone i przetworzone mięso, przetworzone produkty zbożowe, pełnotłuste produkty mleczne, żywność wysoko przetworzoną, oleje tropikalne. Unikaj tłuszczów trans i częściowo uwodornionych olejów. Wybieraj produkty o mniejszej zawartości tłuszczów nasyconych i bez dodatku cukru.

Zastosuj osiem zasad – miej zdrowsze i dłuższe życie!

FOTO: Envato Elements

Aktywność fizyczna

Dorośli powinni zapewnić sobie 2,5 godziny umiarkowanej lub 75 minut intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo. Dzieci powinny codziennie spędzać co najmniej godzinę na zabawie i zorganizowanych zajęciach ruchowych. Należy pamiętać o ćwiczeniach wzmacniających mięśnie (np. trening siłowy) co najmniej dwa razy w tygodniu. W czasie pracy siedzącej należy regularnie wstawać i poruszać się. Warto spacerować każdego dnia – to najłatwiejszy sposób na aktywność w ciągu dnia.

Życie bez palenia

Należy zrezygnować z palenia papierosów, e-papierosów i wapowania. Palenie tytoniu uszkadza układ krążenia i zwiększa ryzyko wielu chorób, w tym nowotworów. Warto uważać także na bierne palenie!

Dobry sen

Człowiek dorosły potrzebuje 7-9 godzin snu każdej nocy. Dzieci od 10 do 16 godzin (w wieku 5 lat i młodszych, łącznie z drzemkami); 9-12 godzin dzieci w wieku 6-12 lat; i 8–10 godzin w wieku 13–18 lat. Odpowiedni sen poprawia funkcjonowanie mózgu i zmniejsza ryzyko chorób przewlekłych. Przyspiesza także gojenie ran, wzmacnia odporność, poprawia nastrój i dodaje energii.

Zastosuj osiem zasad – miej zdrowsze i dłuższe życie!

FOTO: Envato Elements

Równowaga wagi

Dla każdego człowieka ważne jest osiągnięcie i utrzymanie prawidłowej wagi. Pomocnym  wskaźnikiem jest optymalne BMI, które wynosi mniej niż 25 (BMI poniżej 18,5 uważa się za niedowagę). 

Kontrola cholesterolu

Wysoki poziom „złego” cholesterolu (innego niż HDL) może prowadzić do groźnych chorób serca. Ważna pozostaje więc regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta i zamiana tłuszczy nasyconych (pochodzenia zwierzęcego jak: wołowina, wieprzowina, drób, pełnotłuste produkty mleczne i jaja oraz oleje tropikalne) na nienasycone (ryby, orzechy, awokado, fasola).

Zdrowe jelita

Zadbaj o jelita, a wzmocnisz odporność i psychikę!

Mniej cukru

Zbyt wysoki poziom cukru we krwi może uszkodzić serce, nerki, spowodować choroby przewlekłe czy otyłość, cukrzycę lub stan przedcukrzycowy.

Optymalne ciśnienie krwi

Optymalne ciśnienie krwi może pomóc zachować dobre zdrowie. 

Oto normy:

• prawidłowe: skurczowe poniżej 120 mm Hg i rozkurczowe poniżej 80 mm Hg,
• podwyższone ciśnienie krwi: rozkurczowe 120 do 129 mm Hg i rozkurczowe 80 mm Hg,
• wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie), etap 1: skurczowe 130 do 139 mm Hg lub rozkurczowe 80 do 89 mm Hg,
• wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie), etap 2: skurczowe 140 lub więcej mm Hg lub rozkurczowe 90 lub więcej mm Hg.
• kryzys nadciśnieniowy (należy skontaktować się z lekarzem): ciśnienie skurczowe wyższe niż 180 mm Hg i/lub rozkurczowe wyższe niż 120 mm Hg.

Źródło: www.heart.org, PAP MediaRoom

fot. envato elements

oprac. Angelika Drygas

Pierwsze objawy raka dróg żółciowych:

• brak apetytu,
• nudności,
• ogólne osłabienie,
• bóle brzucha.

Tak naprawdę te symptomy mogą być zwiastunem innych dolegliwości i są niecharakterystyczne, dlatego tak często pacjenci je lekceważą i nie idą po poradę do specjalisty.

Rak dróg żółciowych – trudny do wykrycia

Objawy choroby są niespecyficzne, o czym świadczą historie pacjentów: – Moja choroba, rozwinęła się na długo przed oficjalną diagnozą. Nie pamiętam, kiedy dokładnie zaczęłam się źle czuć. W 2018 przestałam pić alkohol, bo powodował reakcje alergiczną, ale nie powiązałam tego zupełnie z wątrobą. Pojawiły się też bóle w dolnej części pleców. Nie mocne, ale trwające po kilka dni, uporczywe. Przychodziły raz na 2-3 miesiące i właściwie jakoś parę dni przed miesiączką, więc też nie myślałam o nich inaczej niż o zespole napięcia przedmiesiączkowego. Wykluczyłam wszystko inne, ale pomyślałam, że być może to również przez kiepski materac, na którym śpię. Bóle trwały, ale życie też toczyło się dalej. Dostałam nową pracę, przeprowadziłam się do nowego mieszkania, kupiłam nowy materac – opowiada pani Ilona która choruje od trzech lat (cytaty za PAP MediaRoom). Pacjentka rok później poczuła ból prawej części brzucha, po stronie wątroby. Następnie w sierpniu 2020 roku towarzyszyło jej ciągłe zmęczenie: – Zaczęłam biegać kilka razy w tygodniu, żeby się upewnić, że nie zasiedziałam się w pandemii. Ale robiłam to coraz słabiej zamiast coraz lepiej. Czułam się zmęczona i któregoś dnia miałam stan podgorączkowy. To dziwne w środku lata, ale minęło, zrobiłam sobie nawet test na Covid – wyszedł negatywny – wspomina. Dopiero eskpremalnie silny ból pleców, wizyta na SOR-ze i dalsza diagnostyka wykazały żółtaczkę spowodowaną zablokowaniem dróg żółciowych przez guza. Warto dodać, że pacjentka już wtedy miała zbyt ciemny kolor moczu i jasnobeżowy kolor kału. – Nie piłam, palenie rzuciłam na dobre w 2017 roku, byłam przed 40-tką, prowadziłam aktywny tryb życia, nie byłam otyła, nie jadłam mięsa, a w rodzinie wszyscy byli zdrowi. Nikt w bliskiej rodzinie nie miał raka, wszyscy żyli, włącznie z moją babcią, ostatni pogrzeb mieliśmy 20 lat temu… – podsumowuje. Choć w tym przypadku lekarze zastosowali najskuteczniejszą metodę leczenia tego nowotworu, czyli radykalną operację (prócz ciężkiej chemii), rok od operacji pojawiły się trzy nowe guzy.

Wątroba w niebezpieczeństwie

Rak wątroby – podstępna choroba, która nie boli. Jakie są objawy? Jak ją rozpoznać?

Rak dróg żółciowych – kto jest w grupie ryzyka?

Okazuje się, że ta choroba jest tak podstępna, że trudno wyodrębnić taką grupę. Zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów dróg żółciowych powoduje jednak:

• otyłość,
• rozpoznanie zespołu metabolicznego tj. otyłość brzuszna,
• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• zakażenie wirusami WZW (wirusowym zapaleniem wątroby) typu B i C,
• nawracające zapalenia pęcherzyka żółciowego,
• polipy w pęcherzyku żółciowym,
• kamica pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych,
• stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSCW).

Osoby, które mogą zaliczyć się do choć jednej z tych grup, powinny wykazać tzw. czujność onkologiczną.

Rak dróg żółciowych – terapia

Jeszcze niedawno w przypadku nieoperacyjnego raka dróg żółciowych stosowano chemioterapię. Obecnie stosuje się dodatkowo immunoterapię dającą szansę na dłuższe przeżycie. Pacjentka, której historię opisaliśmy, zakwalifikowała się do nowatorskiego programu, w którym główną rolę gra innowacyjny lek.

Rak dróg żółciowych – "Uwaga na drogi żółciowe!”

Kampania "Uwaga na drogi żółciowe!” ma za zadanie szerzyć informacje na temat tej groźnej i mało poznanej choroby. Uruchomiona została strona internetowa www.zoltedrogi.pl, gdzie można znaleźć zestawienie najważniejszych pytań, które chory lub jego najbliżsi powinni zadać lekarzowi oraz Mapę Diagnostyki i Leczenia Raka Dróg Żółciowych, dostępną w formie interaktywnego poradnika.

– Chcemy by stworzone w ramach kampanii materiały edukacyjne służyły pacjentom i ich najbliższym. By stały się przewodnikiem od trudnego momentu diagnozy poprzez cały proces leczenia. Podobnie jak w innych już nowotworach układu pokarmowego tworzymy kompendium wiedzy mając nadzieję, że ułatwi im to odnalezienie się w nowej, trudnej sytuacji i pomoże poruszać się po systemie z naszą Mapą Diagnostyki i Leczenia Raka Dróg Żółciowych – podkreśla Iga Rawicka, Prezes Fundacji EuropaColon Polska.

Źródło: Pap MediaRoom, konferencja prasowa inaugurująca kampanię edukacyjną „Uwaga na drogi żółciowe”, która odbyła się 7 grudnia 2023 r.

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło informacji: Pap MediaRoom Serwis Zdrowie

Zasady, które warto wprowadzić w czasie świąt:

• ważne jest nakładanie mniejszych porcji na talerz – dzięki temu spróbujemy wielu potraw bez uczucia nadmiernej sytości, np. 2-3 pierogi, 1 łyżka kutii, łyżka śledzi itp.
• wybierajmy warzywa – niech na stole prócz sałatki jarzynowej czy ćwikły, znajdą się zdrowe sałatki ze świeżymi warzywami, np. ze szpinaku czy sałaty lodowej.
• warto unikać jedzenia chleba, ziemniaków, czy klusek – celujemy w ryby i warzywa!
• wydłużajmy przerwy między posiłkami do 3 godzin, niech święta nie staną się jedną wielką ucztą – warto zrezygnować z podjadania między kolejnymi daniami,
• wybierajmy produkty przygotowane samodzielnie, np. ciasta domowe; warto pamiętać, że każda porcja ciasta jest traktowana przez organizm jako posiłek,
• unikajmy nadużywania alkoholu – sam w sobie szkodzi, a do tego wzmaga apetyt; jeśli sięgasz po trunki, skuś się na dobrej jakości wytrawne wino, 
• codziennie spaceruj, najlepiej między posiłkami – to okazja, aby spalić nadprogramowe kalorie.

Miękkie i puszyste!

Przepis na miękkie pierniczki alpejskie na Boże Narodzenie

Odchudzone dania na święta

Wszystkie przepisy da się lekko odchudzić i sprawić, że będą mniej kaloryczne czy tłuste.

Oto przydatne zamienniki:

• używaj jogurtu naturalnego typu greckiego zamiast śmietany,
• do każdego posiłku rób świeże sałatki z surowych warzyw i wysokiej jakości oliwy, nie zapomnij o pestkach dyni lub słonecznika,
• wybierz majonez wegański lub jogurt naturalny zamiast tego tradycyjnego,
• zamiast zwykłej mąki pszennej, zdecyduj się na mąkę pełnoziarnistą, orkiszową lub bezglutenową,
• unikaj cukru – zamiast niego zastosuj erytrytol lub ksylitol, 
• użyj serów o obniżonej zawartości tłuszczu.

Patenty na święta w wersji light

Jednym z lepszych sposobów na przyrządzanie świątecznych dań w opcji odchudzanej jest rezygnacja z panierki i głębokiego smażenia – lepiej upiec rybę  w piekarniku lub przygotować na parze.  Można też wybrać specjalną patelnię, na której da się „smażyć” bez dodatku tłuszczu. Barszcz najlepiej wzbogacić jogurtem lub wybrać wersję bez zabielania. Zupę grzybową można zagęścić kaszą gryczaną. Do dań dobrze jest dodawać przyprawy i zioła, które ułatwią trawienie.

ZIOŁOWA APTECZKA

Te zioła pomogą ci czuć się dobrze w święta, nawet po obfitej kolacji wigilijnej

Uszka i pierogi można przygotować na bazie mąki pszennej razowej, która jest mniej kaloryczna, kluski serwujemy prosto z wody, bez podsmażania. Śledzie wystarczy przyprawić sokiem z cytryny, dodać cebulkę i oliwę, a w przepisie na śledzie ze śmietany zastosować jogurt naturalny.

Słodkie w wersji light

Ciasta świąteczne będą równie smaczne bez posypek cukrem pudrem, lukrów, czy polewy czekoladowej. Ponadto zamiast cukru możemy dodać ksylitol, erytrol lub cukier kokosowy o niższym indeksie glikemicznym.

Angelika Drygas

fot. pixabay

Co jemy przed piciem alkoholu?

Warto wybierać posiłki bogate w tłuszcze i białka, które spowalniają wchłanianie się alkoholu do krwi i opóźniają jego negatywny wpływ na samopoczucie.

Co jeść przed piciem alkoholu, a czego się wystrzegać?

FOTO: Pixabay

Wskazane są konkretne posiłki spowalniające szkodliwe działanie alkoholu, spożyte na około godzinę przed piciem trunków:

• mięso, 
• ryby, 
• jajka,
• sery,
• rośliny strączkowe,
• sałatka z sera koziego, buraków, pomidorów i sałaty,
• kanapka z wędliną,
• pierogi,
• tradycyjny rosół, wywar z kury i warzyw,
• sycące płatki owsiane z dużą zawartością błonnika,
• awokado z pomidorami,
• guacamole z warzywami,
• hummus z ogórkami kiszonymi, z oliwą, marchewkami i pieczywem,
• łosoś zawierający witaminę B12 i cenne kwasy tłuszczowe omega-3.

Na kaca

Domowe sposoby na kaca

Czego nie jeść przed piciem alkoholu?

Najlepiej zrezygnować z ciężkostrawnych posiłków, kebabów, pizzy, czy niezdrowych fast foodów, nie jemy także:

• żywności przetworzonej, pełnej konserwantów i sztucznych słodzików, takie dania obfitują w tłuszcze trans i sól,
• ciemnej czekolady — ponieważ potęguje możliwość pojawienia się cofania treści żołądka,
• owoców i warzyw ze skórką, która może przykleić się do ściany żołądka,
• dań na ostro,
• napojów gazowanych – zawarty w nich dwutlenek węgla przyspiesza wchłanianie alkoholu,
• zup-kremów,
• egzotycznych potraw.

Zdrowe jelita

Zadbaj o jelita, a wzmocnisz odporność i psychikę!

Dlaczego warto zrezygnować z alkohou?

Uwaga! Nadużywanie alkoholu i częste jego spożywanie może być przyczyną uszkodzenia wątroby, depresji, problemów z sercem, otyłości, słabej odporności, czy bezsenności. Efektem może być zgaga, zapalenie śluzówki żołądka, zapalenie wątroby, nowotwory.

Jakie napoje warto pić podczas imprez? 

Wskazana jest woda z cytryną lub szklanka soku z kiszonych ogórków przed wyjściem na balangę. W czasie imprezy warto pić soki zawierające witaminę C (np. pomarańczowy lub z czarnej porzeczki), sok pomidorowy (ze wzgledu na potas), lemoniadę.

Oprac. Angelika Drygas

fot. pixabay

– Rak żołądka jest podstępną chorobą, która bardzo długo nie daje objawów lub są one na tyle niespecyficzne, że długo pozostają lekceważone. Gdy pojawiają się te charakterystyczne (guz wyczuwalny w badaniu palpacyjnym czy stały ból w nadbrzuszu) rak żołądka jest już najczęściej zaawansowany i trudny do wyleczenia. Dlatego należy uważnie obserwować swój organizm i zgłosić się do lekarza, gdy tylko zauważymy takie symptomy jak wzdęcia, odbijanie, nudności, brak łaknienia, nadmierne chudnięcie czy utrzymujący się ból w nadbrzuszu, z powodu których dotychczas nie robiliśmy żadnych badań – podkreśla gastroenterolog prof. Jarosław Reguła kierownik Kliniki Gastroenterologii Klinicznej Instytutu Onkologii PIB oraz CMKP w Warszawie (cyt. za PAP MediaRoom).

Wczesne objawy raka żołądka

Nie zawsze organizm daje jasne sygnały o trawiącej go chorobie, jedyne co pacjent odczuwa to np. dyskomfort w nadbrzuszu, męczące wzdęcia, czy nudności i odbijanie. Jednak i te symptomy to okazja, aby spotkać się ze specjalistą!

Objawy raka żołądka w stadium zaawansowanym:

• utrata masy ciała;
• wymioty,
• brak apetytu;
• szybkie uczucie najedzenia podczas spożywania posiłku;
• krwawienia z przewodu pokarmowego, np. smoliste stolce;
• powiększony węzeł chłonny nadobojczykowy lewy;
• ogólne osłabienie;
• niedożywienie, także w przypadku osoby otyłej;
• niedokrwistość z niedoboru żelaza.

Rak żołądka – jakie badanie?

Wskazana jest gastroskopia oraz inne badania obrazowe – dobrze jest udać się do uznanego specjalisty, ponieważ rozpoznanie wczesnego raka żołądka wymaga doświadczenia i odpowiedniego sprzętu.

Przyczyny raka żołądka

Ta podstępna choroba rozwija się u osób, które prowadzą niezdrowy styl życia: źle się odżywiają, jedzą żywność wysokoprzetworzoną (dania typu instant, zupki chińskie, fast-foody, napoje gazowane), spożywają zbyt dużą ilość produktów wędzonych, piją alkohol, palą papierosy, są otyli i nie wprowadzają regularnej aktywności fizycznej. Jedną z przyczyn są mutacje genetyczne. Czynnikiem może być także zakażenie Helicobacter pylori oraz niski poziom czerwonych krwinek. Zatem, przed zachorowaniem chroni nas ruch, zdrowa dieta, czy niepalenie tytoniu. Warto też badać się na obecność Helicobater Pyroli i poddawać się badaniu na krew utajoną w kale.

Usunięcie żołądka

W zaawansowanym stadium raka lekarze decydują się zazwyczaj na usuwanie żołądka i na chemioterapię lub immunoterapię: – Celem takiego postępowania jest ograniczenie zasięgu nowotworu (w tym zapobieganie przerzutom) i umożliwienie przeprowadzenia radykalnej operacji. To poprawia wyniki leczenia – podkreśla prof. Zoran Stojcev, kierownik pododdziału Chirurgii Onkologicznej Szpitala Czerniakowskiego w Warszawie (cyt. za PAP MediaRoom).

Poważne objawy

Rak okrężnicy – jak go rozpoznać? Należy zrobić ważny test!

Oprac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: zdrowie.pap.pl, PAP MediaRoom

Jak nie zachorować na  cukrzycę typu 2?

Kluczowe jest zdrowe odżywianie, aktywność fizyczna i pilnowanie prawidłowej wagi. Aby realizować te postulaty, nie trzeba ani drakońskich diet, ani wyczerpujących ćwiczeń. Ważne jest także:

• unikanie używek,
• prawidłowa ilość i higiena snu,
• regulacja stresu,
• zadowalające relacje międzyludzkie.

– Moglibyśmy zapobiec ponad 93 proc. przypadkom cukrzycy typu 2, stosując się do zaleceń zdrowego stylu życia – potwierdza lek. Alicja Baska z Zakładu Medycyny Stylu Życia, Szkoła Zdrowia Publicznego CMKP w czasie swojego wystąpienia zatytułowanego „Medycyna stylu życia a cukrzyca typu 2 – klucz do prewencji, klucz do interwencji”. Według ekspertki stosowanie się do zasad zdrowego stylu życia może zapobiec ponad 80 proc. zawałów mięśnia sercowego czy o połowę obniżyć ryzyko udarów, a o blisko 40 proc. nowotworów.

Jabłka na zdrowie

Jedz jedno jabłko dziennie na dobre zdrowie. Jak to?

Cukrzyca typu 2 i choroby towarzyszące

Specjaliści podkreślają, że cukrzyca typu 2 występuje w towarzystwie innych jednostek chorobowych, takich jak:

• nadciśnienie tętnicze,
• otyłość i nadwaga,
• hiperlipidemia,
• przewlekła choroba nerek,
• choroby układu krążenia.

Cukrzycy typu 2 – ważne badanie

Badanie EPIC (The European Prospective Investigation Into Cancer and Nutrition) dowiodło, jak ważne jest wprowadzenie zdrowych nawyków w kontekście zapobiegania cukrzycy typu 2. Okazało się także, że leki są mniej skuteczne niż zdrowe odżywianie i regularny ruch. W amerykańskim programie Diabetes Prevention Program (DPP), prowadzonym w latach 1996-2001 w 27 ośrodkach klinicznych w USA wzięło udział 3234 uczestników z rozpoznanym stanem przedcukrzycowym i/lub wysokim ryzykiem cukrzycy typu 2. Wszyscy zostali podzieleni na różne grupy:

• osoby objęte Programem Zmiany Stylu Życia (DPP), stosujące dietę o obniżonej kaloryczności i zawartości tłuszczów i równolegle wprowadzające aktywność fizyczną (150 minut tygodniowo). Uczestnicy odbyli 16 spotkań grupowych w ciągu pierwszych 24 tygodni, potem spotykali się co dwa miesiące z minimum jedną indywidualną rozmową telefoniczną pomiędzy wizytami;
• osoby, które przyjmowały metforminę 850 mg dwa razy dziennie oraz korzystały ze standardowych porad dotyczących diety i aktywności fizycznej;
• osoby, które otrzymały placebo i korzystały ze standardowych porad dotyczących diety i aktywności fizycznej.

Jak nie zachorować na  cukrzycę typu 2?

FOTO: Envato Elements

Okazało się, że u osób objętych Programem Zmiany Stylu Życia osiągnięto świetne wyniki – zmniejszenie ryzyka rozwinięcia się cukrzycy typu 2 w porównaniu do grupy placebo aż o 58 proc.

– To nie jest bardzo intensywna modyfikacja stylu życia, co więcej, okazało się, że szczególnie „responsywne” na tę interwencję były osoby powyżej 60. r.ż. W tej grupie wiekowej częstość występowania cukrzycy zmniejszyła się o 71 proc. Drugim ramieniem w tym badaniu były osoby, które przyjmowały metforminę. Ta interwencja okazała się skuteczna w przypadku 31 proc. badanych, czyli skuteczność (leku – przyp. red.) była blisko dwukrotnie niższa niż w przypadku interwencji z zakresu medycyny stylu życia – podkreśla lek. Baska. Co ciekawe, po 10 latach program wciąż działa i jest skuteczniejszy niż długoterminowe przyjmowanie leku czy placebo. Uczestnicy opóźnili bowiem rozwój cukrzycy typu 2 o około 4 lata, zmniejszyło się u nich także ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego.

prac. Angelika Drygas

fot. envato elements

Źródło: PAP MediaRoom, Wykład „Medycyna stylu życia a cukrzyca typu 2 – klucz do prewencji, klucz do interwencji”: II Seminarium Szkoły Zdrowia Publicznego CMKP w roku akademickim 2023/2024 - YouTube

Zastrzał paznokcia, zwany zanokcicą to infekcja paznokci. Bolesne zakażenie może być wywołane gronkowcem złocistym lub innymi bakteriami (jak np. Streptococcus pyogenes, odmiana paciorkowca). Jak rozpoznać tę nieprzyjemną dolegliwość? Przede wszystkim pojawia się ból towarzyszący obrzękowi wokół paznokcia. Pod skórą obok paznokcia lub pod paznokciem może pojawić się także ropa. Przyczyną tego schorzenia może być zadarcie skórki czy jej zbyt pochopne oderwanie lub odgryzienie. Obszar wokół paznokcia jest spuchnięty, ciepły i zaczerwieniony.

Przyczyny rozwijania się zanokcicy:

• zbyt częste i nieprofesjonalne zabiegi manicure lub pedicure, kończące się przecięciem lub rozdarciem naskórka przy krawędziach paznokcia;

• wycinanie skórek wokół paznokci;

• obgryzanie brzegów paznokci lub skóry wokół paznokci;

• nieprawidłowe obcinanie paznokci;

• skubanie skóry wokół paznokci;
• ssanie palców;
• wrastające paznokcie.

Jak objawia się przewlekła zanokcica?

To bardziej zaawansowane stadium tej dolegliwości – rozwija się powoli, powodując bolesny obrzęk i zaczerwienienie skóry wokół paznokci. Może dotyczyć kilku palców tej samej ręki. Ból nie jest tak agresywny jak w przypadku zanokcicy ostrej. Czasami w bolącym miejscu brakuje naskórka, a skóra staje się wilgotna

Kto jest narażony na zastrzał paznokcia?

Najczęściej na zanokcicę cierpią: chorzy na cukrzycę, osoby pracujące w ciągłym kontakcie z wodą lub chemikaliami, np. barmani, pomoce kuchenne, kucharze, stomatolodzy, pracownicy sprzątający domy, pielęgniarze i pielęgniarki, fryzjerzy. Także pacjenci stosujący niektóre antybiotyki, pochodne witaminy A, leki przeciwnowotworowe, czy leki na HIV. Cukrzycy mogą cierpieć na zastrzał obejmujący kilka palców u rąk i nóg. W tym przypadku może pojawić się ropa, gorączka i bardzo silny ból. To powód, aby umówić się na wizytę lekarską.

Oryginalne paznokcie

Suszone kwiaty na paznokciach – oryginalne zdobienie dla każdego

Zastrzał paznokcia – leczenie

Po pierwsze warto zanurzyć chorą część ciała w ciepłej wodzie, średnio trzy razy dziennie. Wskazane jest też przemywanie dłoni czy stóp ciepłą wodą z dodatkiem szarego mydła. Pojawienie się ropy to znak, aby odwiedzić lekarza. Ostra zanokcica goi się najczęściej od 5-10 dni, przewlekła wersja to nawet kilkutygodniowe leczenie, w tym także przeciwgrzybiczne. Niestety, zastrzał może powracać, jeśli dojdzie do ponownego zranienia. Lekarz zwykle przepisuje antybiotyk miejscowy lub doustny, w razie wystąpienia ropy specjalista będzie chciał ją osuszyć. Leczenie przewlekłego zastrzału to dodatkowo podanie maści lub kremu kortykosteroidowego, opcjonalnie z lekiem przeciwgrzybiczym.

Zastrzał paznokcia – jak się przed nim ustrzec?

Ważna jest higiena rąk i stóp – powinny być zawsze suche i czyste. Zaleca się noszenie gumowych rękawic z bawełnianą wyściółką w przypadku częstego kontaktu z wodą czy ze środkami chemicznymi. Nie należy obcinać skórek, ani ich odpychać, należy zachować ostrożność podczas wykonywania manicure i przede wszystkim unikać obgryzania paznokci czy skubania skóry.

Jesienne manicure

Paznokcie na jesień – poznaj najnowsze trendy!

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Zwykle w miejscu usunięcia zęba tworzy się skrzep krwi. Jest absolutnie prawidłową reakcją organizmu i jest bardzo potrzebny. Stanowi warstwę ochronną nad leżącymi pod spodem kość­mi i zakończeniami nerwowymi w pustym zębodole. Ponadto skrzep zawiera komórki potrzebne do prawidłowego gojenia tego miejsca. Kiedy nie ma w nim skrzepu, zębodół wygląda na pusty albo widać kość. Pojawia się też nieprzyjemny zapach z ust i nieprzyjemny smak.

Bardzo intensywny ból, który jest charakterystyczną cechą tej przypadłości, pojawia się, gdy odsłonięte są znajdujące się pod nim kości i nerwy. Ból pojawia się w samym zębodole i wzdłuż nerwów z boku twarzy. Zębodół puchnie i staje się drażliwy. Może wypełnić się kawałkami pożywienia, co pogarsza sytuację. W przypadku suchego zębodołu ból zwykle zaczyna się od 1 do 3 dni po usunięciu zęba. Suchy zębodół jest najczęstszym powikłaniem po usunięciu zębów mądrości, czyli ósemek. Leki, które można kupić bez recepty, zwykle nie wystarczą do leczenia bólu w suchym zębodole.

Suchy zębodół a palenie papierosów 

Po usunięciu zęba pewien ból i dyskomfort są absolutnie naturalne. Jednak powinien sobie z nimi poradzić lek przeciwbólowy przepisany przez dentystę lub chirurga. Z czasem ból powinien ustępować. Jeżeli wraca albo przybiera na sile, koniecznie należy skontaktować się z dentystą.

Dokładna przyczyna suchego zębodołu jest nadal badana. Naukowcy uważają, że powodem mogą być bakterie dostające się do zębodołu lub uraz w trakcie zabiegu, zwłaszcza gdy usunięcie zęba jest szczególnie trudne. Może się to zdarzyć w przypadku nieprawidłowego rozwoju lub wadliwego położenia zęba mądrości. Zjawisko to nosi nazwę zatrzymanej ósemki.

Nie wszyscy są tak samo podatni na wystąpienie suchego zębodołu. Wyższe ryzyko jego pojawienia się dotyczy między innymi palaczy. Substancje chemiczne zawarte w papierosach lub innych formach tytoniu mogą utrudniać lub spowalniać gojenie się rany. Chemikalia mogą przedostać się do niej. Ponadto ssanie papierosa, które ma miejsce podczas palenia, może spowodować przedwczes­ne wypłynięcie skrzepu.

Rak prostaty

Robot zoperuje prostatę i ochroni ważne funkcje organu!

Ryzyko przypadłości zwiększają też tabletki antykoncepcyjne. Duże stężenie estrogenów będące skutkiem zażywania tabletek może powodować problemy z gojeniem. Winna może być też niewłaściwa pielęgnacja rany w domu, a także infekcja zęba lub dziąseł. Obecne lub wcześniejsze infekcje w okolicy usuniętego zęba również zwiększają ryzyko suchego zębodołu.

Suchy zębodół – jak uniknąć tej przypadłości? 

Czy mamy jakiś wpływ na to, czy ekstrakcja zęba zakończy się suchym zębodołem? Mamy. Przede wszystkim poszukajmy dentysty lub chirurga szczękowego z doświadczeniem w usuwaniu zębów, zwłaszcza ósemek, szczególnie dolnych. Część stomatologów decyduje się na usuwanie górnych zębów mądrości, ale z dolnymi, które są trudniejsze w ekstrakcji, wysyła pacjentów do chirurga szczękowego. Sposób usuwania zęba ma ogromne znaczenie dla późniejszego gojenia się rany.

Dbajmy o higienę jamy ustnej, myjąc zęby dwa razy dziennie i nitkując raz dziennie. Właściwa higiena jamy ustnej przed zabiegiem utrzymuje zęby i dziąsła w czystości oraz usuwa bakterie.

Jeśli palimy papierosy lub używamy innych wyrobów tytoniowych, spróbujmy rzucić albo ograniczyć palenie przed usunięciem zęba. Jeśli przyjmujemy jakieś leki, suplementy czy pijemy zioła, powiedzmy o tym dentyście. Niektóre preparaty mogą powodować problemy z krzepnięciem krwi. Być może trzeba będzie któreś z nich odstawić chwilę przed usunięciem. Bezwzględnie jednak nie wolno odstawiać jakichkolwiek leków bez konsultacji z lekarzem. Po usunięciu zęba dentysta może przepisać preparaty do nakładania na ranę, antybakteryjne płyny do płukania jamy ustnej lub żele do nakładania bezpośrednio przed zabiegiem i po nim. W przypadku osłabionego układu odpornościowego konieczne mogą się okazać antybiotyki.

Suchy zębodół a mycie

Przede wszystkim jednak my sami możemy zrobić sporo, by nie dopuścić do suchego zębodołu. Właściwa pielęgnacja domowa po usunięciu zęba pomaga w gojeniu i zapobiega uszkodzeniu rany. Co zatem robić? Po zabiegu zaplanujmy odpoczynek w tym dniu. Postępujmy zgodnie z instrukcjami dentysty co do tego, kiedy można wrócić do zwykłych zajęć. Należy unikać energicznych ćwiczeń i sportów. Pierwszego dnia po usunięciu zęba zróbmy zimne okłady na twarz. Mogą pomóc zmniejszać ból i obrzęk. O okłady i leki przeciw­bólowe zapytajmy dentystę. Po zabiegu pijmy dużo wody. Unikajmy natomiast napojów alkoholowych, zawierających kofeinę, gazowanych i gorących tak długo, jak jest to zalecane. Nie pijmy przez słomkę przynajmniej przez tydzień – ssanie może spowodować wypłynięcie skrzepu krwi z zębodołu.

Piękny uśmiech

Domowe sposoby na białe zęby – wypróbuj już dziś!

Przez pierwszy dzień jedzmy wyłącznie miękkie pokarmy, takie jak jogurt czy mus jabłkowy. Unikajmy gorących i bardzo zimnych płynów oraz przygryzania policzka, aż ustąpi zdrętwienie po znieczuleniu. Kolejnego dnia zacznijmy jeść pokarmy, które nie wymagają dużo żucia. Unikajmy żucia po stronie, gdzie usunięto ząb.

Po samym zabiegu można delikatnie przepłukać usta i umyć zęby, jednak przez pierwsze 24 godziny należy być bardzo ostrożnym i omijać miejsce usunięcia zęba. Po pierwszych 24 godzinach od usunięcia można delikatnie płukać usta ciepłą słoną wodą. Róbmy to kilka razy dziennie przez tydzień po zabiegu. Należy w tym celu wymieszać 2,5 ml (pół łyżeczki) soli kuchennej w 220 ml (niepełna szklanka) wody.

Nie palmy przez co najmniej 48 godzin po zabiegu i tak długo, jak to możliwe.

Dbaj o zęby

Szkliwiak płodowy – nowotwór zębów, który atakuje młodych ludzi!

Karolina Kasperek

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 47/2023 na str. 52. 

fot. envato elements